Đề xuất bỏ các điều kiện đăng ký hộ khẩu tại thành phố lớn

Đại tướng Tô Lâm, Bộ trưởng Bộ Công an
Đại tướng Tô Lâm, Bộ trưởng Bộ Công an
TPO - Theo Bộ trưởng Tô Lâm, Chính phủ đã thống nhất bỏ các quy định riêng về điều kiện đăng ký thường trú tại các thành phố trực thuộc Trung ương.

Bỏ quy định riêng đăng ký tường trú tại các thành phố lớn

Tiếp tục phiên họp thứ 44, chiều 22/4, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự thảo Luật Cư trú sửa đổi. Một trong những điểm mới đáng chú ý, theo Bộ trưởng Bộ Công an, Đại tướng Tô Lâm, lần sửa đổi này sẽ theo hướng thay thế phương thức quản lý cư trú từ thủ công là sổ hộ khẩu, sổ tạm trú giấy bằng việc quản lý thông qua dữ liệu điện tử, ứng dụng công nghệ thông tin. Cụ thể là sử dụng mã số định danh cá nhân của công dân để truy cập, cập nhật thông tin trên cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.

Theo Bộ trưởng Tô Lâm, việc thực hiện quản lý dân cư thông qua phương thức mới bằng mã số định danh cá nhân trên cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, cơ sở dữ liệu về cư trú sẽ dẫn đến việc bãi bỏ một phần hoặc toàn bộ 13 nhóm thủ tục hành chính liên quan đến đăng ký, quản lý thường trú, tạm trú của công dân.

Đại tướng Tô Lâm cũng cho biết, Luật Cư trú hiện hành quy định các điều kiện riêng đối với việc đăng ký thường trú vào thành phố trực thuộc Trung ương so với đăng ký thường trú vào tỉnh. Việc quy định riêng này nhằm hạn chế tình trạng di dân từ nông thôn đến các thành phố lớn, giảm áp lực cho hệ thống cơ sở hạ tầng và chính sách an sinh xã hội của các đô thị này.

Tuy nhiên, thực tế những năm qua cho thấy, quy định này không thực sự phát huy hiệu quả, tình trạng gia tăng dân số cơ học, di dân từ các tỉnh, nông thôn đến các thành phố lớn, trong đó có các thành phố trực thuộc Trung ương vẫn rất cao. Do vậy, Chính phủ đã thống nhất bỏ các quy định riêng về điều kiện đăng ký thường trú tại thành phố trực thuộc Trung ương. Đồng thời, để bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật, dự thảo Luật quy định bãi bỏ khoản 3, khoản 4 Điều 19 Luật Thủ đô quy định về điều kiện đăng ký thường trú ở Thủ đô.

Bên cạnh đó, dự thảo Luật đã bổ sung 4 trường hợp cần xóa đăng ký thường trú; trong đó còn trường hợp có ý kiến khác nhau là: “Công dân vắng mặt tại nơi thường trú từ trên 12 tháng liên tục mà không đăng ký tạm trú ở nơi nào hoặc không khai báo tạm vắng với Công an xã, phường, thị trấn nơi thường trú”.

 “Việc bổ sung quy định bốn trường hợp trên để nâng cao ý thức trách nhiệm của công dân và hộ gia đình trong đăng ký, quản lý cư trú, bảo đảm thực hiện nghiêm pháp luật về cư trú của công dân, cũng như hạn chế tác động đến quyền và lợi ích hợp pháp của các thành viên khác trong hộ gia đình có người đi khỏi nơi thường trú lâu ngày không rõ lý do và không rõ hiện nay đang sinh sống ở đâu”, Đại tướng Tô Lâm nhấn mạnh.

Liệu có khả thi?

Thẩm tra dự án, Chủ nhiệm Uỷ ban Pháp luật Hoàng Thanh Tùng khẳng định, Thường trực Uỷ ban này nhất trí với việc đổi mới phương thức quản lý cư trú của công dân thông qua số định danh cá nhân được cập nhật thông tin trên cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Tuy nhiên điểm đáng lưu ý là, sau hơn 4 năm triển khai thực hiện, theo tờ trình của Chính phủ, đến nay mới có hơn 16 triệu công dân được cấp số định danh cá nhân thông qua công tác cấp căn cước công dân. Do vậy, đề nghị Cơ quan trình làm rõ tính khả thi của việc cấp số định danh cá nhân cho khoảng hơn 80 triệu công dân còn lại trong khoảng thời gian từ nay đến khi Luật Cư trú (sửa đổi) dự kiến có hiệu lực (năm 2021).

Bên cạnh đó, cơ quan thẩm tra cũng cho rằng, khi thay đổi phương thức quản lý cư trú thông qua số định danh cá nhân, bỏ sổ hộ khẩu sẽ tác động, ảnh hưởng lớn tới các quy định về giấy tờ công dân trong nhiều thủ tục hành chính hiện hành, tác động tới các chính sách trong nhiều lĩnh vực (giáo dục, bảo hiểm y tế, bảo hiểm xã hội, kinh doanh, đất đai, nhà ở…) cũng như việc xác định quan hệ nhân thân để hưởng quyền lợi và thực hiện nghĩa vụ công dân (như về hưởng thừa kế, nghĩa vụ chăm sóc, nuôi dưỡng…).

Uỷ ban thẩm tra, đề nghị cơ quan soạn thảo đánh giá rõ hơn tác động đối với việc thực hiện các thủ tục hành chính này và giải pháp thay thế khi không còn sổ hộ khẩu để không gây xáo trộn, ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của công dân, tổ chức và hoạt động bình thường của cơ quan nhà nước. Đồng thời, làm rõ lộ trình sửa đổi các văn bản pháp luật có liên quan để bảo đảm sự thống nhất của hệ thống pháp luật.

Đồng tình với phương án bỏ điều kiện đăng ký thường trú vào thành phố trực thuộc trung ương, tuy nhiên, nhiều ý kiến trong Thương trực Uỷ ban Pháp luật đề nghị đánh giá kỹ tác động của việc bỏ các quy định riêng này; đồng thời, đề xuất các công cụ quản lý thay thế như các giải pháp về quy hoạch, đầu tư xây dựng các đô thị vệ tinh, phát triển kinh tế - xã hội... để một mặt vẫn quản lý, điều tiết được sự gia tăng dân số cơ học, bảo đảm an ninh, trật tự tại các thành phố trực thuộc trung ương, nhất là khu vực nội thành; mặt khác, bảo đảm khả năng đáp ứng về cơ sở hạ tầng, dịch vụ thiết yếu trong trường hợp số lượng người đến cư trú ở các địa phương này tăng nhanh do bỏ quy định trên.

MỚI - NÓNG

Có thể bạn quan tâm

Hà Nội: Quán cắt tóc, gội đầu, dịch vụ ăn uống trong nhà được phép hoạt động trở lại

Hà Nội: Quán cắt tóc, gội đầu, dịch vụ ăn uống trong nhà được phép hoạt động trở lại

TPO - Từ 0h ngày 22/6, thành phố Hà Nội cho phép mở cửa lại dịch vụ cắt tóc, gội đầu, dịch vụ ăn uống trong nhà đảm bảo khoảng cách, có tấm chắn giữa người với người, ngồi không quá 50% công suất chỗ ngồi và không quá 20 người, đóng cửa trước 21h hàng ngày. Nhà hàng rượu, quán rượu, bia, bia hơi chỉ được phép bán mang về. 
TPHCM đang thực hiện giãn cách theo chỉ thị nào?

TPHCM đang thực hiện giãn cách theo chỉ thị nào?

TPO - Theo Phó Chủ tịch UBND TPHCM Dương Anh Đức, trước diễn biến phức tạp của dịch COVID-19, thành phố tuy vẫn tiếp tục thực hiện giãn cách xã hội theo chỉ thị 15 của Thủ tướng Chính phủ nhưng áp dụng bổ sung thêm một số giải pháp mạnh hơn (tức 15+) để sớm kiểm soát dịch bệnh.