Gây khó dễ, buộc doanh nghiệp phải 'chi phí' để hồ sơ được xử lý nhanh
Theo kết luận điều tra, trong giai đoạn 2020–2025, ông Hoan được giao phụ trách Cục Quản lý lao động ngoài nước, đơn vị đầu mối thẩm định, phê duyệt các hợp đồng đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài. Lợi dụng quyền hạn này, ông Hoan bị cáo buộc đã chỉ đạo cấp dưới thiết lập quy trình riêng, phát sinh thêm các thủ tục ngoài quy định, bị cơ quan điều tra đánh giá là dạng “giấy phép con”, nhằm tạo rào cản đối với doanh nghiệp.
Cụ thể, trong quá trình tiếp nhận, thẩm định hồ sơ, các doanh nghiệp thường xuyên bị yêu cầu bổ sung tài liệu nhiều lần, kéo dài thời gian phê duyệt mà không có tiêu chí rõ ràng. Trong bối cảnh chịu áp lực tiến độ từ đối tác nước ngoài, nhiều doanh nghiệp buộc phải chi “phí đối ngoại” để hồ sơ được xử lý nhanh chóng.
Từ cơ chế này, ông Hoan cùng một số lãnh đạo, cán bộ Cục Quản lý lao động ngoài nước đã nhiều lần nhận tiền từ các doanh nghiệp như Công ty Hoàng Long, Sona, Incoop3 để tạo điều kiện phê duyệt hợp đồng xuất khẩu lao động.
Đáng chú ý, với chương trình visa E7-3 (Hàn Quốc), Công ty Hoàng Long đã đưa 129 lao động xuất cảnh trong giai đoạn 2023–2025. Để được tạo điều kiện, Tổng giám đốc Nghiêm Quốc Hưng bị cáo buộc đã chi gần 240.000 USD. Riêng ông Hoan được hưởng từ 100–200 USD cho mỗi lao động, và trực tiếp nhận hai lần tổng cộng 170.000 USD. Ngoài ra, ông Hoan còn nhận thêm 50 triệu đồng từ lãnh đạo Công ty Sona để thúc đẩy xử lý hồ sơ.
Không chỉ dừng lại ở các khoản chi trực tiếp, cựu Thứ trưởng còn khai nhận đã nhận tiền biếu vào các dịp lễ, Tết từ nhiều doanh nghiệp với tổng số tiền lên tới 450.000 USD và 90 triệu đồng.
Ở cấp dưới, ông Tống Hải Nam, Cục trưởng Cục Quản lý lao động ngoài nước bị xác định giữ vai trò chủ mưu, tổ chức thực hiện việc gây khó khăn, buộc doanh nghiệp chi tiền. Ông Nam bị cáo buộc đã chỉ đạo xây dựng quy trình riêng đối với hồ sơ chương trình visa E7-3, trong đó yêu cầu doanh nghiệp cung cấp các tài liệu gần như không thể đáp ứng, từ đó tạo điều kiện phát sinh tiêu cực.
Kết quả điều tra cho thấy, ông Nam đã nhận tổng cộng 74.000 USD và 100 triệu đồng để “tạo điều kiện” phê duyệt hồ sơ, cùng với 3,7 tỷ đồng nhận vào các dịp lễ, Tết. Ngoài ra, trong hoạt động cấp giấy phép xuất khẩu lao động, ông này còn nhận 4,65 tỷ đồng và 36.000 USD để giải quyết 29 hồ sơ.
Một phần tiền 'thu' của doanh nghiệp được chuyển cho lãnh đạo cấp trên
Liên quan đến việc cấp phép, từ năm 2018–2025, nhóm cán bộ tại Cục bị cáo buộc đã cố tình gây khó dễ, trả hồ sơ nhiều lần, kéo dài thời gian xử lý, sau đó gợi ý doanh nghiệp “chi tiền” để được cấp phép. Một phần tiền thu được được chuyển cho lãnh đạo cấp trên. Cơ quan điều tra xác định, riêng ông Nguyễn Bá Hoan đã nhận 950 triệu đồng và 2 đồng hồ trị giá khoảng 450 triệu đồng từ ông Tống Hải Nam để tạo điều kiện ký duyệt 14 giấy phép.
Ngoài ra, chuyên viên Nguyễn Thành Hưng bị cáo buộc đã trực tiếp và gián tiếp nhận tổng cộng 7,7 tỷ đồng từ doanh nghiệp để “chạy” 26 giấy phép, trong đó có 4,1 tỷ đồng thông qua trung gian là Nguyễn Lâm Sơn – Giám đốc Công ty Luật TNHH Thành Đô, người bị đề nghị truy tố về tội môi giới hối lộ, với số tiền hưởng lợi 5,9 tỷ đồng.
Theo kết luận điều tra bổ sung, tổng số tiền hưởng lợi bất chính được xác định, ông Nguyễn Bá Hoan khoảng 5,75 tỷ đồng; ông Tống Hải Nam 7,3 tỷ đồng (hưởng lợi 4,5 tỷ); Nguyễn Thành Hưng 7,7 tỷ đồng (hưởng lợi 3,1 tỷ). Hai cựu Cục phó Phạm Viết Hương và Nguyễn Gia Liêm lần lượt bị cáo buộc nhận 500 triệu đồng và 168 triệu đồng.
Ngoài nhóm bị cáo về tội nhận hối lộ, cơ quan điều tra cũng đề nghị truy tố 11 cá nhân là lãnh đạo doanh nghiệp về tội vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng.
Kết luận điều tra cho thấy một cơ chế “xin – cho” được vận hành có tổ chức, kéo dài nhiều năm trong lĩnh vực xuất khẩu lao động. Hành vi bị cáo buộc không chỉ xâm phạm hoạt động đúng đắn của cơ quan quản lý nhà nước mà còn làm méo mó môi trường kinh doanh, gây thiệt hại nghiêm trọng cho doanh nghiệp và uy tín của chính sách lao động ngoài nước.
