Nhân dịp đầu năm mới Tiến sỹ Lê Danh Vĩnh, Thứ trưởng Bộ Thương mại đã dành cho Tiền Phong cuộc phỏng vấn xung quanh những vấn đề nêu trên.
Ông Vĩnh cho biết: Năm 2005, trong lĩnh vực xuất khẩu sẽ tập trung vào những mặt hàng xuất khẩu có giá trị kim ngạch lớn như: gạo, cà phê, cao su, hạt điều, dệt may, giày dép, linh kiện điện tử, thủ công mỹ nghệ, sản phẩm gỗ, dầu thô. Phát triển xuất khẩu các mặt hàng có tốc độ tăng trưởng cao, còn tiềm năng xuất khẩu lớn, chưa bị giới hạn về cơ cấu, thị trường như: sản phẩm nhựa, dây điện và cáp điện, xe đạp.
Trong năm 2005, xuất khẩu bình quân tháng phải đạt tối thiểu 2,54 tỷ USD/ tháng.
Thưa ông, hiện có thông tin rằng, hàng dệt may và các sản phẩm đồ gỗ của Việt Nam xuất khẩu sang Hoa Kỳ sẽ bị kiện chống bán phá giá?
Theo thống kê của WTO, các loại hàng hoá thường bị các nước kiện chống bán phá giá trong thương mại quốc tế phổ biến nhất là: Sắt, thép và các sản phẩm kim loại (chiếm 770 vụ kiện); Hoá chất và các sản phẩm hoá chất (chiếm 495 vụ kiện); Nhựa và các sản phẩm nhựa (chiếm 315 vụ kiện); Máy móc và các sản phẩm cơ khí; thiết bị điện, tivi và các thiết bị nghe nhìn (chiếm 210 vụ kiện); Dệt và các sản phẩm dệt (chiếm 175 vụ kiện); Tiếp theo là các sản phẩm về gỗ, giấy, xi măng, gồm sứ, kính...
Nên việc có dư luận các mặt hàng dệt may và các mặt hàng đồ gỗ của các nước xuất khẩu vào Hoa Kỳ (trong đó có các sản phẩm xuất khẩu của Việt Nam) dễ bị khởi kiện bán phá giá là hợp logic nếu họ suy luận căn cứ vào số liệu tổng kết của WTO và năng lực cạnh tranh của mặt hàng dệt may, đồ gỗ và các mặt hàng khác của Việt Nam.
Điều đó cảnh báo các doanh nghiệp Việt Nam cũng nên tự chuẩn bị để đối phó thông qua việc đa dạng hoá thị trường và sản phẩm, tìm hiểu tổng quan kiến thức về luật pháp và thực tiễn chống bán phá giá của Hoa kỳ, theo dõi và dự báo các diễn tiến mới của thị trường Hoa kỳ, rà soát kỹ hệ thống sổ sách kế toán của mình.v.v.
Sau những tai tiếng về vụ quota năm 2004, chính sách phân bổ hạn ngạch dệt may hiện nay của Bộ Thương mại có loại trừ được những tiêu cực, thưa ông?
Về vấn đề loại trừ những tiêu cực phát sinh, Bộ Thương mại đã có nhiều biện pháp nhằm củng cố cơ chế quản lý đối với việc phân bổ hạn ngạch và cấp visa cho hàng dệt may xuất khẩu sang thị trường Hoa Kỳ: Thành lập Tổ Giám sát liên ngành để giám sát việc phân giao hạn ngạch và cấp visa; Đã tách riêng Ban Điều hành Hạn ngạch Dệt may để tập trung vào việc phân giao và thực hiện hạn ngạch của các thương nhân và cấp visa của các Phòng cấp giấy phép xuất nhập khẩu khu vực; Đã xây dựng, củng cố lại các cơ chế quản lý, quy trình xử lý các công việc trong quá trình phân, giao và thực hiện hạn ngạch, kể từ khâu tiếp nhận công văn đến khâu kiểm soát lượng visa cấp cho từng thương nhân khi xuất hàng đi.
Đối với cơ chế phân giao hạn ngạch, Bộ Thương mại đã bàn với Bộ Công nghiệp, Hiệp hội Dệt may giảm bớt các tiêu chí phân giao hạn ngạch, nhất là các tiêu chí không có cơ sở rõ ràng, chính xác, dễ phát sinh tiêu cực (Liên Bộ đã bãi bỏ tiêu phí phân giao hạn ngạch cho các thương nhân sử dụng vải, nguyên liệu trong nước, tiêu chí thưởng hạn ngạch cho các thương nhân xuất khẩu hàng phi hạn ngạch vào thị trường Hoa Kỳ).
Theo tôi, dù cho cơ chế quản lý hoàn chỉnh, chặt chẽ đến đâu, nếu không có những người thực hiện công tâm thì cơ chế đó cũng khó tránh khỏi có những kẽ hở cho tiêu cực phát sinh
Xin cảm ơn Thứ trưởng.