Tôi có cơ hội gắn bó với Đoàn Không quân Ba Vì (tức Trung đoàn 916 thuộc Sư đoàn Không quân 371, Quân chủng Phòng không - Không quân) từ năm 2010, khi tới đây tác nghiệp về hoạt động bay chào mừng của Trung đoàn và các đơn vị bạn trong dịp Đại lễ kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long - Hà Nội.
Kể từ đó đến nay, tôi đã được “ưu ái” tác nghiệp trên hàng chục chuyến bay trực thăng Mi-17, Mi-8 và Mi-171 của Trung đoàn 916 trong nhiều nhiệm vụ đặc biệt như bay hợp luyện treo cờ kỷ niệm các sự kiện lớn của đất nước và Quân đội, bay tìm kiếm, cứu hộ - cứu nạn, bay huấn luyện đổ bộ đường không, bay diễn tập tại nhiều khu vực.
Đầu tháng 9/2024, cơn bão YAGI với sức tàn phá kinh hoàng đổ bộ vào Việt Nam, gây ra những thiệt hại khủng khiếp về nhân mạng và tài sản. Bộ Quốc phòng lập tức chỉ đạo Quân chủng Phòng không - Không quân điều động trực thăng đi cứu giúp đồng bào ở các khu vực bị cô lập, trong đó có tỉnh Cao Bằng - một trong những địa phương bị hoàn lưu bão gây mưa lớn kéo dài và lũ quét.
Sáng 11/9, hai phóng viên Tiền Phong là tôi và Trọng Quân cơ động lên Trung đoàn 916 để sẵn sàng lên đường cùng tổ bay tới Cao Bằng. Chiều hôm đó, sau nhiều giờ đợi lệnh từ Sở chỉ huy Quân chủng, hai chiếc trực thăng Mi-171 và Mi-17 đã nổ máy, sẵn sàng cất cánh từ sân bay Hòa Lạc tới sân bay Gia Lâm để nhận hàng cứu trợ rồi vận chuyển tới Cao Bằng.
 |
| Phóng viên Nguyễn Minh của báo Tiền Phong (bên trái) trò chuyện với Trung úy Đỗ Trung Kiên trên chuyến bay của Trung đoàn 916 đi cứu trợ đồng bào tỉnh Cao Bằng, ngày 12/9/2024. ẢNH: CTV |
Thế nhưng cả hai tổ bay cùng cánh phóng viên đều “chưng hửng” vì lại có lệnh dừng bay bởi thời tiết quá xấu. Cùng với đó là nghiêm lệnh: Trên mỗi chuyến bay chỉ được phép có hai phóng viên tác nghiệp do phải ưu tiên không gian chở hàng cứu trợ cho đồng bào đang gặp nguy khốn. Sau ít phút hội ý, Trọng Quân trở về tòa soạn trên chuyến xe của một đơn vị Quân đội, còn tôi ở lại tiếp tục… “phục kích”.
4 giờ sáng hôm sau các lực lượng của Trung đoàn 916 lại hối hả tiến hành các bước chuẩn bị. Hơn 3 tiếng sau, tổ bay trinh sát khí tượng trên chiếc Mi-17 màu xanh lá do Trung đoàn trưởng Tạ Mộng Vũ trực tiếp cầm lái đã “dò đường” thành công.
Bước xuống máy bay, Đại tá Vũ thông báo ngay: “Điều kiện khí tượng sáng nay tốt và bảo đảm cho các tổ bay của Trung đoàn cất cánh đi làm nhiệm vụ cứu hộ cứu nạn và vận chuyển nhu yếu phẩm, phao cứu sinh giúp đỡ đồng bào”.
 |
| Trực thăng của Đoàn Không quân Ba Vì cùng một đơn vị đặc biệt tinh nhuệ thuộc Bộ Quốc phòng huấn luyện đổ bộ đường không trên nóc tòa nhà 5 tầng, tháng 7/2011. ẢNH: NGUYỄN MINH |
Nhưng lệnh cất cánh cho hai chiếc trực thăng Mi-171 số hiệu 03 và Mi-17 số hiệu 8744 vẫn chưa được cấp trên phê duyệt. Thêm hai giờ chờ đợi trong sự hồi hộp của toàn Trung đoàn vì mấy ngày qua, nhiều lần máy bay đã lăn bánh ra đường băng sân bay Hòa Lạc ở Sơn Tây (Hà Nội) đợi lệnh song chiều đến lại “thu quân” vì thời tiết không thuận lợi, dễ gây mất an toàn khi hướng bay là địa bàn hiểm trở.
Địa hình chặng bay rất phức tạp, hiểm trở, tổ bay đã phải luồn qua những khe thung lũng để đi từ thành phố Cao Bằng vào đến điểm hạ cánh. Bay được nửa đường thì trời đổ mưa, khi máy bay đã lên độ cao 2.500m, chưa kể mây dày đặc. Lúc đó, phi công phải vững tay lái để vượt qua trở ngại này.
Thế nên, khi Quân chủng Phòng không - Không quân truyền lệnh xuống, cả tổ bay lao nhanh về phía máy bay để bay tới sân bay Gia Lâm tiếp nhận gần 2 tấn hàng cứu trợ gồm mì tôm, lương khô bay, sữa, nước lọc… 11 giờ kém 20 phút, chiếc Mi-171 cất cánh hướng đến sân vận động thị trấn Nguyên Bình thuộc huyện Nguyên Bình của tỉnh Cao Bằng.
 |
| Lực lượng tiếp nhận của huyện Nguyên Bình, tỉnh Cao Bằng vận chuyển nhu yếu phẩm cứu trợ sau khi máy bay hạ cánh. ẢNH: NGUYỄN MINH |
Vượt gió mưa, xuyên mây trên độ cao hàng nghìn mét, hơn một giờ sau, khi máy bay vừa hạ cánh, lực lượng tiếp nhận của huyện Nguyên Bình nhanh chóng bốc dỡ món quà nghĩa tình để cấp phát tới những người dân bị thiệt hại nặng nề bởi lũ lụt, sạt lở… Đây cũng là chuyến bay tìm kiếm cứu nạn và chở hàng cứu trợ đầu tiên của Trung đoàn 916 ngay sau cơn bão YAGI, tôi là một trong hai phóng viên được ưu tiên đi cùng tổ bay.
