Phê bình văn học, con vật lưỡng thê ấy

Phê bình văn học, con vật lưỡng thê ấy
TP - Đó là tên cuốn sách của Đỗ Lai Thúy, và chủ đề cuộc tọa đàm khá kén người nghe tối 21-2 tại Trung tâm Văn hóa Pháp.

Dù cái tên của buổi tọa đàm nghe khá gợi, ghế ngồi tại hội trường chưa đầy một nửa. Giới trong nghề còn vắng, nói chi đến thính giả bình thường.

Ngồi vị trí diễn giả ngoài PGS.TS Đỗ Lai Thúy, có dịch giả Cao Việt Dũng, nhà báo Nguyễn Chí Hoan. Thính giả trong nghề hiếm hoi có nhà phê bình Trương Đăng Dung, nhà văn Đặng Thân phát biểu. Vài cây viết khác chỉ có mặt gọi là.

“Lưỡng thê” nói được tình thế phê bình văn học hoặc phải là nghệ sỹ, hoặc phải là người lập thuyết.

Phê bình văn học, con vật lưỡng thê ấy (Tư tưởng phê bình văn học Việt Nam, một cái nhìn lịch sử), do Nhã Nam ấn hành từ cuối 2010, tiếp nối danh sách tác phẩm của Đỗ Lai Thúy: Mắt thơ (tên cũ Con mắt thơ); Hồ Xuân Hương hoài niệm phồn thực, Chân trời có người bay; Văn hóa Việt Nam nhìn từ mẫu người văn hóa; Bút pháp của ham muốn.

Đỗ Lai Thuý coi văn chương vừa là thứ sản phẩm để tiêu dùng vừa là sản phẩm để chơi, theo đó phê bình vừa có tính chất khoa học vừa có tính chất nghệ thuật. “Lưỡng thê” nói được tình thế phê bình văn học hoặc phải là nghệ sỹ, hoặc phải là người lập thuyết. Tác giả cho biết, cuốn sách là cái nhìn lại chặng đường 20 năm gắn bó với phê bình của mình.

“Lần đầu tiên chúng ta nhìn diện mạo nền văn học nước nhà dưới góc nhìn khác, đó là nhìn từ lịch sử phê bình văn học. Đỗ Lai Thúy cập nhật ít nhiều xu hướng chung của thế giới”, PGS.TS Trương Đăng Dung, Viện phó Viện Văn học nhận xét.

Theo ông, cuốn sách là cái nhìn thẳng vào thực trạng văn học, góp phần đổi mới khoa học văn học. Bởi trước hết phải đổi mới tư duy lí luận, phê bình văn học, mới mong có thay đổi nền văn chương nước nhà.

Theo nhà văn Đặng Thân, cuốn sách dù nặng về lý thuyết nhưng văn phong Đỗ Lai Thúy khá gần gũi với người đọc, càng đọc càng hút.

Độc giả Nguyễn Văn Quảng thì cho rằng giới phê bình gần đây thờ ơ trước một số sự kiện văn học. Ví như lùm xùm quanh giải thưởng Hội Nhà văn với tác phẩm Hội thề của Nguyễn Quang Thân, chưa có nhà phê bình văn học uy tín nào lên tiếng.

Sách dày 500 trang, có phần chân dung 13 nhà phê bình. Đỗ Lai Thúy giải thích: Những nhà phê bình được chọn chưa hẳn tiêu biểu cho nền phê bình một thế kỷ, mà trước hết là tiêu biểu cho phương pháp phê bình.

Nhắc đến phương pháp ấy thì không thể không nhắc đến con người ấy, như Hoài Thanh với “tôi lấy hồn tôi để hiểu hồn người”, Nguyễn Đăng Mạnh và bức tường phê bình, Hoàng Ngọc Hiến và triết lý hai bàn chân.

Cùng chuyên mục

MC Diễm Quỳnh bênh hoa sữa

MC Diễm Quỳnh bênh hoa sữa

TPO - “Mặc cho bao người ghét, mình vẫn kiên định ở team yêu hoa sữa nhé”, MC Diễm Quỳnh bày tỏ. Giữa những lời phàn nàn về mùi hương quá nồng, vẫn có người đứng về phía hoa sữa. Có người còn so sánh, hoa sữa sao độc bằng khói thuốc, mà chưa thấy ai đòi “bứng” người hút thuốc ra khỏi thành phố.

Mãn nhãn màn đại Xòe với 2.026 người

Mãn nhãn màn đại Xòe với 2.026 người

TPO - Tối 16/10, Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026 khai mạc tại tỉnh Lào Cai với điểm nhấn là màn đại Xòe quy tụ 2.026 nghệ nhân, diễn viên, tôn vinh di sản văn hóa của đồng bào dân tộc Thái.

Vận động sáng tác tri ân các anh hùng liệt sĩ

Vận động sáng tác tri ân các anh hùng liệt sĩ

TPO - Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phát động cuộc thi sáng tác các tác phẩm văn học, nghệ thuật về đề tài thương binh, liệt sĩ và người có công với cách mạng, hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947-27/7/2027). Cuộc thi kỳ vọng tạo ra những tác phẩm giàu giá trị tư tưởng, nghệ thuật, góp phần gìn giữ ký ức lịch sử và lan tỏa đạo lý uống nước nhớ nguồn.

Đại lễ hội Xòe Thái trước giờ khai mạc

Đại lễ hội Xòe Thái trước giờ khai mạc

TPO - Ngay trước giờ G của đêm khai mạc Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026, bầu không khí tại địa phương đang nóng lên từng giờ. Các hoạt động bên lề đang diễn ra sôi nổi, thu hút du khách tham quan.

Giải thưởng cao nhất Tiếng hát Hà Nội lên tới 700 triệu đồng

Giải thưởng cao nhất Tiếng hát Hà Nội lên tới 700 triệu đồng

TPO - Cuộc thi Tiếng hát Hà Nội 2026 chính thức khởi động với nhiều thay đổi trong phương thức tuyển chọn, mở rộng thể loại âm nhạc và tăng quyền bình chọn cho khán giả. Thí sinh có thể tham gia vòng sơ khảo bằng video trực tuyến, tranh tài ở bốn phong cách âm nhạc. Giải Đặc biệt trị giá khoảng 700 triệu đồng.

Tranh luận hoa sữa

Tranh luận hoa sữa

TPO - Mùa hoa sữa về, hương thơm đặc trưng lại lan tỏa trên nhiều tuyến phố Hà Nội. Tuy nhiên, không phải ai cũng yêu thích mùi hương này. Trong khi một số người cảm thấy dễ chịu với hương hoa thoang thoảng, những người khác lại cho rằng mùi hoa quá nồng, thậm chí khó chịu khi phải ngửi trong thời gian dài, đặc biệt ở những khu vực trồng dày đặc loại cây này.

Tác giả bài hát nổi tiếng về hoa sữa Hà Nội chưa từng ngửi hoa

Tác giả bài hát nổi tiếng về hoa sữa Hà Nội chưa từng ngửi hoa

TPO - Nhạc sĩ Hồng Đăng sáng tác ca khúc "Hoa sữa" lúc chưa biết loại hoa này trông như thế nào. Thi sĩ Bùi Thanh Tuấn viết "Hoa sữa thôi rơi" trước cả lần đầu anh đặt chân đến Hà Nội. Đến khi có đề xuất phương án di dời hoa sữa, một số người cảm thán nếu hai ông kia còn sống liệu có “thương” hoa sữa hay không?

Từ vụ Hoa hậu Quỳnh Anh, Mỹ Anh liên tiếp xin lỗi

Từ vụ Hoa hậu Quỳnh Anh, Mỹ Anh liên tiếp xin lỗi

TPO - Chưa đầy hai tuần sau đêm chung kết Miss Universe Vietnam 2026, Hoa hậu Nguyễn Quỳnh Anh và Á hậu Trịnh Mỹ Anh lần lượt xin lỗi vì những lời nói trong nhóm trò chuyện riêng bị lan truyền. Sáng 15/10, Quỳnh Anh tiếp tục trực tiếp xin lỗi Á hậu Trịnh Hồng Đăng tại buổi media tour của top 5. Câu chuyện hiện nay đã vượt khỏi phạm vi một nhóm chat, kéo theo những tranh cãi lan rộng trên mạng xã hội.

Tiếp tục hoãn Festival Thu Hà Nội 2026

Tiếp tục hoãn Festival Thu Hà Nội 2026

TPO - Ban tổ chức Festival Thu Hà Nội 2026 hai lần thông báo hoãn, chưa xác định được cụ thể ngày tổ chức. Đây là một trong những hoạt động văn hóa - du lịch đặc sắc của thủ đô trong thời gian qua.

Bí mật về sợi lông công trên long bào vua Lê

Bí mật về sợi lông công trên long bào vua Lê

TPO - Qua nghiên cứu hai hiện vật long bào vua Lê Dụ Tông, các nhà khoa học phát hiện hệ thống vật liệu phong phú gồm nhiều loại tơ, kim tuyến, chỉ bện và đặc biệt là sợi lông công - vật liệu chưa từng được ghi nhận trong các nghiên cứu về vải sợi cổ Việt Nam.

Báo Tiền Phong đoạt giải A Giải Báo chí Văn hóa Hà Nội 2026

Báo Tiền Phong đoạt giải A Giải Báo chí Văn hóa Hà Nội 2026

TPO - Giải Báo chí về phát triển văn hóa và xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh lần thứ IX - năm 2026 ghi nhận, tôn vinh những tác phẩm báo chí có chất lượng, đóng góp tích cực vào công cuộc xây dựng và phát triển Thủ đô. Nhóm tác giả Báo Tiền Phong nhận giải A với loạt bài "Hà Nội trong tầm nhìn 100 năm: Từ mạch nguồn văn hiến đến dáng hình tương lai".

Bức vẽ đặc biệt của 'thiên thần lơ đãng'

Bức vẽ đặc biệt của 'thiên thần lơ đãng'

TPO - Triển lãm tranh của “Thiên thần lơ đãng Kha Du” từ 17-27/10 tại Hà Nội nói lên nhiều điều. Một cô bé kém giao tiếp bằng lời nhưng nội tâm thực sự phong phú, mãnh liệt với hàng trăm bức tranh đầy màu sắc của những con người dân tộc miền núi, nơi văn hóa truyền thống hiện lên sống động.

Mùi hoa sữa 'tấn công' phố phường Hà Nội

Mùi hoa sữa 'tấn công' phố phường Hà Nội

TPO - Hoa sữa Hà Nội là loài cây tương đối dễ trồng và dễ chăm sóc. Tuy nhiên, mùi hoa sữa nồng, khiến nhiều người dân có cảm giác khó chịu, mệt mỏi khi tiếp xúc thường xuyên. Lãnh đạo TP Hà Nội đã giao Sở Xây dựng chủ trì rà soát nghiên cứu và đề xuất phương án dịch chuyển một phần cây đến các vị trí phù hợp.