Ngày 12/5, Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05), Bộ Công an phối hợp với Liên minh Niềm tin số, Hiệp hội An ninh mạng quốc gia cùng các đơn vị liên quan tổ chức Diễn đàn “Digital Trust in Finance 2026”.
Niềm tin số không còn là yếu tố mang tính cảm tính
Tại Diễn đàn, Thượng tướng Phạm Thế Tùng, Thứ trưởng Bộ Công an nhấn mạnh, trong bối cảnh chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo (AI) phát triển, niềm tin số không còn là yếu tố mang tính cảm tính mà đã trở thành nền tảng cốt lõi bảo đảm sự vận hành của nền kinh tế số, đặc biệt trong lĩnh vực tài chính, ngân hàng.
Ông Tùng cho biết quá trình chuyển đổi số trong lĩnh vực tài chính, ngân hàng tại Việt Nam đang diễn ra với tốc độ nhanh, mở ra dư địa lớn cho tăng trưởng kinh tế. Việt Nam hiện đặt mục tiêu tăng trưởng ở mức cao, hướng tới mức tăng trưởng hai con số trong năm 2026 và các giai đoạn tiếp theo.
Tuy nhiên, theo Thứ trưởng Phạm Thế Tùng, sự phát triển của kinh tế số sẽ khó bảo đảm tính bền vững nếu thiếu nền tảng niềm tin.
“Nếu dữ liệu là nhiên liệu của nền kinh tế số thì niềm tin chính là hạ tầng mềm quyết định khả năng vận hành của toàn bộ hệ thống tài chính”, Thứ trưởng Phạm Thế Tùng nhấn mạnh.
Theo Thứ trưởng Bộ Công an, với vai trò nòng cốt trong bảo vệ an ninh quốc gia trên không gian mạng, đặc biệt là an ninh tài chính số, lực lượng công an đã chủ động nhận diện, đấu tranh với các loại tội phạm công nghệ cao trong lĩnh vực tài chính, đồng thời tăng cường hợp tác quốc tế nhằm phòng, chống tội phạm xuyên biên giới.
Dù vậy, Thứ trưởng cũng cho rằng niềm tin số không thể được xây dựng bởi một cơ quan riêng lẻ mà cần sự phối hợp đồng bộ giữa cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức tài chính, doanh nghiệp công nghệ và toàn xã hội. Trong đó, yếu tố con người giữ vai trò đặc biệt quan trọng, bởi người dùng vừa có thể là mắt xích dễ bị tổn thương nhất, nhưng đồng thời cũng là tuyến phòng thủ đầu tiên của hệ thống an ninh số.
Từ đó, Thứ trưởng Bộ Công an kêu gọi các cơ quan, tổ chức và doanh nghiệp cùng xây dựng hệ sinh thái tài chính số an toàn, minh bạch và đáng tin cậy, qua đó tạo nền tảng cho tăng trưởng kinh tế nhanh và bền vững trong giai đoạn mới.
Niềm tin cần được nhìn nhận như một “hạ tầng chiến lược”
Cũng tại diễn đàn, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Tiến Dũng nhận định trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo (AI), niềm tin cần được nhìn nhận như một “hạ tầng chiến lược” của nền kinh tế số, được bảo vệ bằng thể chế, công nghệ, quản trị rủi ro và cơ chế phối hợp liên ngành.
Theo ông Dũng, AI đang tạo ra nhiều cơ hội cho ngành ngân hàng như tự động hóa quy trình, cá nhân hóa dịch vụ, chấm điểm tín dụng, phát hiện giao dịch bất thường, phòng chống gian lận và rửa tiền.
Tuy nhiên, AI cũng kéo theo hàng loạt rủi ro mới như lừa đảo deepfake, giả mạo danh tính, thiên lệch thuật toán, phụ thuộc vào bên thứ ba và nguy cơ tự động hóa các quyết định có ảnh hưởng lớn đến khách hàng nếu thiếu cơ chế kiểm soát phù hợp.
Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Tiến Dũng cảnh báo, trong lĩnh vực ngân hàng, rủi ro không chỉ nằm ở hạ tầng công nghệ mà còn xuất phát từ hành vi người dùng, dữ liệu cá nhân, luồng giao dịch và các nền tảng kết nối số. Đây cũng là môi trường để tội phạm công nghệ cao lợi dụng niềm tin của người dùng nhằm thực hiện hành vi lừa đảo, gian lận.
Do đó, yêu cầu đặt ra hiện nay không chỉ dừng ở việc bảo vệ từng hệ thống riêng lẻ mà cần hình thành “lá chắn chung” cho toàn bộ hệ sinh thái tài chính số; đồng thời chuyển từ trạng thái phản ứng sau sự cố sang phát hiện sớm, cảnh báo sớm, ngăn chặn sớm và phối hợp phản ứng nhanh trước các nguy cơ an ninh mạng.
