Từ cô gái Cà Mau đến những ý tưởng khác biệt
Sinh ra và lớn lên tại Cà Mau, Nguyễn Hà Huyền Trân (sinh năm 2004) đảm nhiệm nhiều vai trò trong công tác Đoàn – Hội và dành thời gian cho nghiên cứu khoa học, khởi nghiệp. Gia đình có hoàn cảnh kinh tế còn khó khăn. Mẹ mắc bệnh thận, thường xuyên phải chạy thận, cha là lao động chính với nghề thợ mộc. Những áp lực ấy khiến Trân sớm ý thức về trách nhiệm với gia đình và trân trọng cơ hội học tập. “Mình cần nỗ lực nhiều hơn để hướng đến một tương lai tốt đẹp”, Trân chia sẻ. Cô lựa chọn Ngôn ngữ Anh bởi tình yêu với ngôn ngữ, văn hóa và nghệ thuật. Từng có ba năm học mỹ thuật, Trân đặc biệt quan tâm đến cách con người cảm nhận cái đẹp, văn hóa và những vấn đề xã hội. Chính sự tò mò ấy khiến cô không muốn giới hạn bản thân trong chuyên ngành đang học.
Năm 2025, tại Giải thưởng Sinh viên nghiên cứu khoa học Euréka lần thứ 27, Trân tham gia hai đề tài ở hai lĩnh vực Văn hóa - Nghệ thuật và Khoa học - Giáo dục, cùng được ghi nhận ở hạng mục đề tài được yêu thích. Một đề tài mang tên “Mỹ học thị giác đương đại và văn hóa đại chúng: Một tiếp cận từ tâm lý học thẩm mỹ trong thế hệ trẻ Việt Nam”. Từ sự quan tâm với nghệ thuật, thiết kế và mạng xã hội, nhóm tìm hiểu cách người trẻ hình thành thị hiếu và tiếp nhận các xu hướng thị giác đương đại. Đề tài thứ hai đưa Trân trở về gần hơn với quê hương: “Từ gỗ tràm U Minh đến Pixel Art: Thiết kế mô hình STEAM bản địa nhằm phát triển sáng tạo và tư duy không gian cho lứa tuổi thiếu niên”. Nhóm khai thác gỗ tràm – nguồn nguyên liệu gắn với vùng U Minh – kết hợp nghệ thuật Pixel Art để xây dựng mô hình giáo dục STEAM mang yếu tố bản địa. “Mình muốn các bạn trẻ vừa phát triển khả năng sáng tạo, tư duy không gian, vừa có cơ hội tiếp cận tài nguyên và văn hóa địa phương theo cách gần gũi hơn”, Trân nói. Từ hai đề tài, nữ sinh Ngôn ngữ Anh nhận ra nghiên cứu không nhất thiết phải bị giới hạn bởi chuyên ngành.
Biến tràm U Minh thành câu chuyện khởi nghiệp
Cũng từ tình yêu với quê hương, Trân đến với “Tràm Aroma” – dự án phát triển nhang sạch từ tràm bản địa Cà Mau gắn với hệ sinh thái sản phẩm và giá trị văn hóa địa phương. Trân nhận thấy, cây tràm không chỉ có giá trị sinh thái mà còn có tiềm năng tạo ra những sản phẩm gắn với đời sống, văn hóa và kinh tế địa phương. Trong dự án, cô đảm nhận vai trò chuyên viên phát triển sản phẩm, tham gia nghiên cứu nguyên liệu, tìm hiểu khả năng ứng dụng của tràm, đề xuất ý tưởng và định hướng các dòng sản phẩm như nhang sạch, tinh dầu. Dự án từng tham gia “Camaup 2024”, “Business Challenge: Mekong Tech 2025”, “INNOBE 2026” và Cuộc thi “Khởi nghiệp thanh niên nông thôn năm 2026”, đạt Top 10 khu vực miền Nam, Top 30 toàn quốc.
Nhưng với Trân, điều đáng nhớ nhất không nằm ở thứ hạng: “Có những lúc, ý tưởng ban đầu chưa đáp ứng được yêu cầu về tính thực tiễn. Nhóm phải làm lại, điều chỉnh và tiếp nhận góp ý. Mình nhận ra, một dự án khởi nghiệp không thể chỉ có ý tưởng hay, mà phải chứng minh được khả năng giải quyết nhu cầu thực tế”, Trân chia sẻ. Cô kỳ vọng “Tràm Aroma” có thể góp phần nâng cao giá trị kinh tế của tràm bản địa, quảng bá câu chuyện về U Minh và Cà Mau, đồng thời lan tỏa tư duy sử dụng tài nguyên theo hướng bền vững.
Không muốn tuổi trẻ chỉ có thành tích
Ngoài nghiên cứu và khởi nghiệp, Trân hiện là Ủy viên Ban Chấp hành Hội Sinh viên, Bí thư Liên Chi đoàn Ngôn ngữ Anh và Chủ nhiệm CLB Tiếng Anh tại Phân hiệu. Hai năm học liên tiếp, cô đạt danh hiệu “Sinh viên 5 tốt” cấp Trung ương; năm 2026 được trao danh hiệu “Thanh niên tiên tiến làm theo lời Bác” cấp Tỉnh. Trân cho rằng, thành tích chỉ có ý nghĩa khi đi cùng quá trình trưởng thành. Để cân bằng học tập, nghiên cứu, khởi nghiệp và Đoàn – Hội, cô duy trì thói quen lập kế hoạch, xác định việc ưu tiên và chịu trách nhiệm đến cùng với những nhiệm vụ đã nhận.
Có những thời điểm áp lực, những ý tưởng phải làm lại hoặc kế hoạch không đạt kết quả như mong muốn. Động lực giúp Trân tiếp tục là gia đình, đặc biệt là mẹ. “Những khó khăn gia đình trải qua khiến mình hiểu rằng, cơ hội được học tập và phát triển không phải là điều hiển nhiên”, cô nói.
Ở năm cuối đại học, Trân dự định tiếp tục phát triển chuyên môn Ngôn ngữ Anh, đồng thời theo đuổi nghiên cứu và đồng hành cùng “Tràm Aroma”. Cô không xem những hướng đi này là tách biệt: Ngoại ngữ giúp tiếp cận tri thức, nghiên cứu giúp tìm ra những góc nhìn mới, còn khởi nghiệp là cách đưa ý tưởng vào thực tế. “Thành công không nhất thiết phải là rời quê hương để đi thật xa. Với mình, thành công còn là khi mình có đủ năng lực để phát triển bản thân và tạo ra những giá trị tích cực ngay trên chính quê hương mình”, Trân chia sẻ.
Ảnh: NVCC
