Bộ trưởng Tư pháp Nguyễn Hải Ninh nói về hiệu lực của 28 nghị định phân cấp, phân quyền

Hiệu lực pháp luật của 28 nghị định

Chính phủ vừa ban hành đồng thời 28 nghị định về phân quyền, phân cấp, phân định thẩm quyền giữa Chính phủ và chính quyền địa phương 2 cấp. Do thời gian gấp và yêu cầu phân cấp, phân quyền triệt để nên còn ý kiến băn khoăn "nhiệm vụ, quyền hạn chưa rõ ràng, chưa thật sự hợp lý về thẩm quyền, trình tự, thủ tục thực hiện".

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Hải Ninh.

Giải đáp ý kiến trên, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Hải Ninh cho biết, phạm vi điều chỉnh của các nghị định chỉ tập trung quy định việc điều chỉnh lại thẩm quyền chủ yếu từ cơ quan Trung ương cho chính quyền địa phương; điều chuyển nhiệm vụ của chính quyền cấp huyện cho chính quyền cấp tỉnh và cấp xã; quy định trình tự, thủ tục mới để thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn nếu việc thay đổi thẩm quyền dẫn tới thay đổi về trình tự, thủ tục.

Như vậy, các nghị định chỉ quy định những nội dung cần sửa đổi của pháp luật hiện hành (kể cả luật, nghị quyết, pháp lệnh của Quốc hội, Ủy ban thường vụ Quốc hội) mà không quy định lại những nội dung vẫn còn phù hợp tại các văn bản. Do đó, bộ, ngành, địa phương phải áp dụng đồng thời quy định của các nghị định và quy định còn phù hợp pháp luật hiện hành. Khi có tình huống phát sinh, căn cứ quy định chuyển tiếp tại Điều 50 Luật Tổ chức chính quyền địa phương 2025, để xử lý kịp thời.

28 nghị định vừa ban hành có hiệu lực pháp luật đến ngày 1/3/2027.

Quy định "mở" để trao quyền chủ động cho chính quyền địa phương

Theo Bộ trưởng Nguyễn Hải Ninh, hiện trong dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ban hành VBQPPL, đã bổ sung thẩm quyền ban hành VBQPPL của cơ quan, cá nhân.

Cụ thể: Chủ tịch UBND cấp tỉnh ban hành quyết định để phân cấp và thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn được phân cấp; biện pháp chỉ đạo, điều hành hoạt động của UBND, phối hợp hoạt động giữa các cơ quan chuyên môn và các cơ quan, tổ chức khác thuộc UBND.

HĐND xã, phường, đặc khu ban hành nghị quyết để quy định những vấn đề được luật, nghị quyết của Quốc hội giao; thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn được phân cấp.

UBND cấp xã ban hành quyết định để quy định những vấn đề được luật, nghị quyết của Quốc hội giao; phân cấp và thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn được phân cấp...

Để tổ chức thực hiện hiệu quả nhiệm vụ, quyền hạn của địa phương, Bộ trưởng Bộ Tư pháp nhấn mạnh, khoản 7 Điều 13 Luật Tổ chức chính quyền địa phương cũng quy định rất “mở” để trao quyền chủ động cho chính quyền địa phương.

Theo đó, trường hợp cần phải thay đổi trình tự, thủ tục, thẩm quyền đang được quy định trong văn bản quy phạm pháp luật của cơ quan nhà nước cấp trên mới thực hiện được việc phân cấp, thì HĐND, UBND, chủ tịch UBND cấp tỉnh điều chỉnh các quy định đó tại văn bản quy phạm pháp luật về phân cấp do mình ban hành để thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn được phân cấp; bảo đảm yêu cầu về cải cách hành chính theo hướng giảm thủ tục hành chính, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong giải quyết thủ tục hành chính..., không tăng thêm yêu cầu, điều kiện, thời gian giải quyết thủ tục.

Chủ tịch UBND cấp tỉnh có trách nhiệm thực hiện công khai thủ tục hành chính có thay đổi, điều chỉnh theo quy định của pháp luật. Sau đó, có trách nhiệm tổng hợp, báo cáo cơ quan quản lý nhà nước ở Trung ương lĩnh vực liên quan việc điều chỉnh trình tự, thủ tục, thẩm quyền để thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn được phân cấp tại địa phương mình.

Đối với nhiệm vụ được phân cấp chưa phù hợp thẩm quyền, chức năng, nhiệm vụ của địa phương, cơ quan được phân cấp có thể kiến nghị cơ quan phân cấp để điều chỉnh; kịp thời đề xuất sửa đổi, bổ sung pháp luật liên quan.

Với số lượng nhiệm vụ, quyền hạn được phân quyền, phân cấp, phân định thẩm quyền rất lớn, Bộ trưởng Nguyễn Hải Ninh cho rằng, chính quyền địa phương cần chủ động xây dựng, ban hành theo thẩm quyền các văn bản hướng dẫn thực hiện trong trường hợp cần thiết hoặc trong trường hợp quy định tại các nghị định chưa rõ ràng, chưa hợp lý về thẩm quyền, trình tự, thủ tục; công bố các thủ tục hành chính theo thẩm quyền bảo đảm có hiệu lực đồng thời với các nghị định.

Bên cạnh đó, chính quyền địa phương cũng cần chủ động xây dựng kế hoạch thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn được phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền; tổ chức hội nghị, tập huấn, hướng dẫn cho cán bộ, công chức... Quá trình triển khai các nghị định, nếu vướng mắc cần sớm phản hồi cho bộ, ngành hoặc kiến nghị với Chính phủ, để có phương án giải quyết.