 |
| Chương trình Thủ tướng Chính phủ đối thoại với thanh niên Việt Nam năm 2025. |
Chủ động nhận diện tội phạm công nghệ cao
Đặt câu hỏi tại Chương trình Thủ tướng Chính phủ đối thoại với thanh niên Việt Nam năm 2025 (chiều 24/3), TS. Lê Kim Hùng– Gương mặt trẻ Việt Nam triển vọng năm 2024, Trưởng Bộ môn Truyền thông, Khoa Mạng máy tính và Truyền thông, Trường Đại học CNTT (ĐHQG TP.HCM) hướng sự chú ý đến những định hướng lớn để thúc đẩy mạnh mẽ việc chuyển hướng công tác phòng, chống tội phạm từ thủ công, truyền thống sang hiện đại, ứng dụng khoa học công nghệ.
 |
| TS. Lê Kim Hùng – Gương mặt trẻ Việt Nam triển vọng năm 2024 đặt câu hỏi tại chương trình. |
Trao đổi tại chương trình, Đại tướng Lương Tam Quang - Bộ trưởng Bộ Công an cho biết, sự phát triển của khoa học công nghệ, ứng dụng vào tất cả lĩnh vực đời sống kinh tế-xã hội, phát triển văn hóa rất nhanh chóng, chúng ta phải thích ứng. Tình hình tội phạm, các vi phạm pháp luật, công tác phòng chống tội phạm cũng có rất nhiều thay đổi.
Tội phạm sử dụng công nghệ cao ngày càng gia tăng, phức tạp với nhiều phương thức, thủ đoạn tinh vi, nguy hiểm và diễn ra trên quy mô cả nước, xuyên biên giới. Tội phạm mang tính ẩn danh cao, có tổ chức mà như không có tổ chức, đứng chân ở địa bàn nước ngoài nhưng lại tổ chức các hành vi phạm tội vào trong nước.
 |
| Đại tướng Lương Tam Quang - Bộ trưởng Công an trả lời các câu hỏi về phòng chống tội phạm công nghệ cao. Ảnh: VGP |
“Đáng lo ngại nhất là hành vi tấn công mạng, lừa đảo trực tuyến và liên quan đến trí tuệ nhân tạo, liên quan đến công nghệ AI, công nghệ mới và đặc biệt là tội phạm tài chính qua mạng. Đây là một vấn đề, thách thức rất lớn đối với công tác phòng, chống tội phạm”, Đại tướng Lương Tam Quang bày tỏ.
Theo Bộ trưởng Công an, công tác đấu tranh và phòng chống tội phạm đã được nhanh chóng chuyển từ truyền thống sang hiện đại và ứng dụng khoa học công nghệ.
Trong thời gian tới, các giải pháp được triển khai theo định hướng hiện đại hóa lực lượng phòng chống tội phạm mà đầu tiên là hiện đại về con người với tinh thần “người trước, súng sau”.
Đồng thời, phải nhận diện được tội phạm công nghệ để chủ động và hiệu quả trong đấu tranh, phòng chống tội phạm; không đi sau tội phạm. Ứng dụng mạnh mẽ khoa học công nghệ trong công tác đấu tranh phòng chống tội phạm như: xây dựng phần mềm, ứng dụng trong điều tra xử lý tội phạm và tố giác tội phạm; làm sạch dữ liệu thuê bao di động, làm sạch các tài khoản ngân hàng…
“Bây giờ tố giác tội phạm có thể sử dụng trên ứng dụng VNeID trong Đề án 06 của Bộ Công an để chúng tôi tiếp nhận tất cả các tin báo tố giác tội phạm”, ông Quang nói.
Bên cạnh đó, còn có các giải pháp như tăng cường hợp tác quốc tế; hoàn thiện khung khổ pháp lý hữu hiệu cho đấu tranh phòng, chống tội phạm công nghệ cao để xử lý hiệu quả sự điều chỉnh phương thức thủ đoạn mới của tội phạm.
Theo Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ Công an cũng được Thủ tướng Chính phủ giao thực hiện Đề án 06. Bộ Công an giao cho đơn vị nghiệp vụ đưa các thông tin cần thiết lên VNeID và phải ứng dụng tiện ích của VNeID vào tất cả các hoạt động, sinh hoạt. Muốn chuyển đổi số được thì từng nơi chúng ta phải làm giàu, làm sạch dữ liệu và dữ liệu chất lượng.
Để đảm bảo an toàn dữ liệu thì không ai khác là chính mỗi cá nhân và chính các bạn trẻ, thanh niên phải hướng dẫn, tuyên truyền, vận động để cùng bảo vệ dữ liệu cá nhân của mình. Từ dữ liệu cá nhân của mình để bảo vệ dữ liệu các cơ quan, ứng dụng của mình và phải có kết nối liên thông để chúng ta tạo ra chuyển đổi số trong từng cơ quan, đơn vị, cùng chuyển đổi số quốc gia.
Kiến tạo hệ sinh thái thuận lợi cho các doanh nghiệp
PGS.TS Đào Việt Hằng - Giảng viên ĐH Y Hà Nội, Chủ nhiệm Mạng lưới Trí thức trẻ Việt Nam toàn cầu, quan tâm đến những cơ chế, chính sách cho phép và khuyến khích các tổ chức nghiên cứu, các nhà khoa học được tham gia thiết lập, điều hành các doanh nghiệp dựa vào chính các kết quả nghiên cứu của mình.
"Những nhà khoa học trẻ như chúng tôi rất mong muốn các sản phẩm của mình có thể đóng góp cho sự phát triển của đất nước", chị Hằng nói.
 |
| PGS.TS Đào Việt Hằng đặt câu hỏi trực tiếp tại chương trình. |
Về nội dung này. Thứ trưởng Bộ KH&CN Lê Xuân Định cho biết, Nghị quyết 57 đã đặt ra một mục tiêu quan trọng: Gỡ bỏ các rào cản, giải phóng năng lực, tháo gỡ nhiều vướng mắc để đưa tất cả nguồn lực và sức sáng tạo từ khu vực nghiên cứu chuyển hóa thành năng lực đổi mới tại các doanh nghiệp.
Nghị quyết đã được trình Quốc hội để ban hành, trong đó đặc biệt chú trọng đến chính sách đột phá, cho phép các cơ sở công lập thực hiện những bước đi mới. Các cơ sở công lập có quyền tham gia góp vốn và thành lập doanh nghiệp.
Viên chức trong các cơ sở này cũng được phép tham gia điều hành doanh nghiệp. Điều này có nghĩa là những người sáng tạo ra tri thức sẽ có cơ hội trực tiếp đưa tri thức đó vào doanh nghiệp để biến thành sản phẩm, dịch vụ.
 |
| Thứ trưởng Bộ KH&CN Lê Xuân Định trao đổi tại chương trình. |
Theo ông Định, Chính phủ đang kiến tạo một hệ sinh thái và môi trường thuận lợi cho các doanh nghiệp này hoạt động. Điều này không chỉ dừng lại ở việc cho phép thành lập doanh nghiệp mà còn bao gồm quá trình hỗ trợ, như cung cấp các ưu đãi về vốn và thu nhập cho doanh nghiệp. Từ nay, doanh nghiệp ở mọi quy mô đều có thể đầu tư cho khoa học công nghệ và được hưởng khấu trừ thuế.
"Ở đây, tôi xin nhấn mạnh rằng, ngoài cơ chế trước đây cho phép doanh nghiệp sử dụng quỹ phát triển khoa học công nghệ để đầu tư, lần này Chính phủ và Quốc hội đã quy định rằng tất cả các doanh nghiệp, khi đầu tư vào nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ, đổi mới sáng tạo, kể cả đầu tư cho khởi nghiệp sáng tạo, sẽ được khấu trừ chi phí đó trong phần chi phí chịu thuế, với mức khấu trừ lên đến 150%".
Ngoài ra, các yếu tố khác như quỹ đầu tư mạo hiểm, hệ thống hạ tầng khoa học công nghệ – đặc biệt là việc phát triển các phòng thí nghiệm – sẽ được quan tâm và đầu tư trong thời gian tới, trong 5 đến 10 năm với tổng chi từ 20-25% ngân sách dành cho nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ của quốc gia.
Chế độ, chính sách cho người làm công tác chuyển đổi số
Trao đổi tại chương trình, Thứ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Thị Hà đề cập việc thu hút sinh viên tốt nghiệp xuất sắc và cán bộ khoa học trẻ vào làm việc ở các khu vực công thông qua 5 chính sách.
Bao gồm: Tuyển dụng đặc cách; hỗ trợ tài chính; đào tạo chuyên sâu; trang bị điều kiện làm việc hiện đại; đặc biệt ưu tiên đãi ngộ cho các chuyên gia, nhà khoa học đầu ngành, người Việt Nam ở nước ngoài và cả chuyên gia nước ngoài nhằm tận dụng toàn bộ dịch vụ phát triển đất nước.
Theo đó, từ năm 2018 đến năm 2024, chúng ta đã có 706 sinh viên tốt nghiệp xuất sắc và cán bộ khoa học trẻ được thu hút, tuyển dụng vào làm việc tại các cơ quan, tổ chức. Đồng thời, Thủ tướng Chính phủ cũng đã ban hành hai đề án lớn liên quan đến phát triển nguồn nhân lực cho chuyển đổi số quốc gia.
 |
| Thứ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Thị Hà chia sẻ tại chương trình. |
Theo bà Hà, Chính phủ đang giao cho Bộ Nội vụ nghiên cứu xây dựng quy định về chế độ, chính sách đối với người làm công tác chuyên trách về chuyển đổi số an toàn, an ninh mạng để thu hút, tuyển dụng và giữ chân nhân lực về khoa học, công nghệ chuyển đổi số trong các cơ quan của hệ thống chính trị. Nghị định này đang được xin ý kiến các bộ, ngành và các địa phương.
