Ngân hàng rầm rộ rao bán, chuyển nhượng nợ xấu

Câu chuyện xử lý nợ xấu đang là một trong những trọng tâm của hệ thống ngân hàng. Hiện tại, nhiều tổ chức tín dụng vừa đẩy mạnh rao bán các khoản nợ tồn đọng, vừa gia tăng trích lập dự phòng nhằm đưa tỷ lệ nợ xấu về ngưỡng an toàn. 

Liên tục rao bán nợ xấu

Từ đầu năm nay, hoạt động đấu giá, chuyển nhượng các khoản nợ xấu diễn ra khá sôi động. Nhiều ngân hàng lớn đồng loạt công bố các danh mục nợ cần xử lý, với giá trị lên tới hàng trăm, thậm chí hàng nghìn tỷ đồng.

Đơn cử, Agribank Chi nhánh 5 vừa thông báo lựa chọn tổ chức đấu giá tài sản để xử lý 13 khoản nợ xấu của các doanh nghiệp trên địa bàn TPHCM. Khách hàng vay vốn chủ yếu hoạt động trong lĩnh vực bất động sản, thương mại và xây dựng, song hiện tại phần lớn đã ngừng hoặc tạm ngừng hoạt động.

Tổng giá trị ghi sổ của 13 khoản nợ tính đến ngày 30/1/2026 lên tới hơn 1.055 tỷ đồng, trong đó dư nợ gốc chiếm gần 837 tỷ đồng và nợ lãi hơn 218 tỷ đồng. Giá khởi điểm để đấu giá toàn bộ các khoản nợ này được xác định ở mức hơn 1.076 tỷ đồng, chưa bao gồm thuế và các chi phí liên quan theo quy định.

Agribank Chi nhánh 5 rao bán 13 khoản nợ xấu lên tới hơn 1.000 tỷ đồng (ảnh: N.M).

Trong danh sách, nhiều khoản nợ có giá trị lớn, như khoản nợ của Công ty TNHH Đầu tư Xây dựng và Phát triển Hợp Phát với dư nợ hơn 124 tỷ đồng; Công ty TNHH Phát triển Hạ tầng Trường Sơn khoảng 123,6 tỷ đồng; Công ty TNHH Phát triển Simply Living hơn 124,8 tỷ đồng. Ngoài ra, nhiều khoản nợ từ vài chục đến hơn 100 tỷ đồng của các doanh nghiệp khác. Các khoản nợ này đều có tài sản bảo đảm, chủ yếu là quyền sử dụng đất, nhà ở và các công trình thương mại.

Trước đó, Agribank và một số ngân hàng khác cũng đã rao bán một số tài sản thế chấp có giá trị khủng

Nợ xấu có dấu hiệu giảm

Song song với việc xử lý nợ, các chỉ số tài chính cho thấy bức tranh nợ xấu của ngân hàng đang dần cải thiện. Theo báo cáo tài chính quý IV/2025, tỷ lệ nợ xấu tại các ngân hàng niêm yết đã giảm xuống còn 1,85% - mức thấp nhất trong vòng 3 năm trở lại đây.

Một điểm đáng chú ý là tổng số dư dự phòng rủi ro của hệ thống đạt khoảng 218.750 tỷ đồng, trong đó dự phòng chung tăng mạnh, trong khi dự phòng cụ thể giảm nhẹ. Điều này phần nào phản ánh việc nhiều doanh nghiệp vay vốn trước đây đã phục hồi hoạt động, cải thiện dòng tiền và có khả năng trả nợ tốt hơn.

Theo đánh giá của nhiều tổ chức xếp hạng tín nhiệm, tỷ lệ nợ "có vấn đề" của toàn ngành ngân hàng có thể tiếp tục giảm trong năm 2026, xuống khoảng 2,1%. Động lực chính đến từ các ngân hàng thương mại nhà nước và một số ngân hàng tư nhân quy mô lớn - những đơn vị có nguồn lực mạnh và chủ động trích lập dự phòng từ sớm.

Ở cấp độ từng ngân hàng, nhiều kế hoạch kinh doanh cũng đặt mục tiêu kiểm soát chặt chẽ nợ xấu. Chẳng hạn, MB đặt mục tiêu duy trì tỷ lệ nợ xấu dưới 1% trong năm.

Dù xu hướng cải thiện là rõ ràng, quy mô nợ xấu của hệ thống ngân hàng hiện vẫn ở mức rất lớn, lên tới hàng triệu tỷ đồng. Đây là nguồn lực bị “đóng băng”, nếu được xử lý hiệu quả sẽ góp phần quan trọng vào việc khơi thông dòng vốn cho nền kinh tế.

Tuy nhiên, một trong những vướng mắc lớn hiện nay là cơ chế xử lý tài sản đảm bảo và chuyển nhượng nợ. Nhiều khoản nợ dù đã được rao bán nhiều lần nhưng vẫn “ế” do giá chưa phù hợp với thị trường hoặc vướng mắc pháp lý liên quan đến tài sản.

Tại Hội nghị "Doanh nghiệp góp phần vào tăng trưởng hai con số” diễn ra ngày 27/3, ông Lê Ngọc Lâm - Tổng Giám đốc BIDV - đề xuất Chính phủ cho phép bán nợ xấu theo giá thị trường (có thể thấp hơn giá gốc của khoản nợ) nhưng vẫn thực hiện đảm bảo đúng quy trình, thủ tục công khai, minh bạch để giải phóng nguồn lực đang bị ách tắc do nợ xấu.

Ông Nguyễn Quốc Hùng - Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Ngân hàng - kiến nghị về việc hoàn thiện hành lang pháp lý; cho phép tổ chức tín dụng chủ động nhận và xử lý tài sản đảm bảo, đặc biệt là bất động sản...