Hầu hết tượng đá trên bảo vật quốc gia hư hỏng nặng
Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTTDL) vừa ra công văn số 4839/BVHTTDL-DSVH, đề xuất giải pháp bảo vệ, bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích, di vật tại chùa Xuân Lũng (huyện Lâm Thao, Phú Thọ).
Ngày 24/10, đoàn công tác của Bộ VHTTDL đã kiểm tra hiện trường vụ cháy di tích quốc gia chùa Xuân Lũng (hay còn gọi là chùa Phổ Quang).
Theo đánh giá của đoàn công tác, phần hoành, rui, cửa gỗ của chùa bị cháy toàn bộ. Tường mặt ngoài có vết nứt, bề mặt không thấy hư hại, nhưng mặt trong đã bị hư hỏng, đặc biệt là phần ống muống, hậu cung. Toàn bộ cột bị cháy bề mặt. Chân tảng bị bong vỡ, hư hỏng hết. Kết cấu công trình đã rất yếu không còn khả năng chịu lực.
 |
| Hiện trường vụ cháy chùa Xuân Lũng. Ảnh: Cục Di sản văn hóa. |
Về bảo vật quốc gia bàn thờ Phật bằng đá, đoàn công tác cho biết toàn bộ bề mặt bàn thờ bị ám khói đen, đài sen bị gãy vỡ hai góc bên trái, bên phải có một vết nứt lớn. Phần thân và đế bàn thờ một số chỗ bị sứt vỡ, tách lớp, một số vị trí bị biến đổi về mặt hoá học.
"Hầu hết tượng bị hư hỏng nặng, đã mất hoàn toàn lớp sơn thếp, bị rơi gãy các bộ phận. Một số tượng bị đổ ngả vào tường, một số tượng bề mặt bị mềm. Tượng gỗ đã cháy hoàn toàn, bị than hóa", công văn của Bộ VHTTDL nêu.
Yêu cầu của Bộ VHTTDL
Với thực trạng đó, Bộ VHTTDL ra công văn đề nghị UBND tỉnh Phú Thọ giao cơ quan chức năng và chính quyền địa phương sớm có đánh giá, kết luận về nguyên nhân của vụ cháy để làm rõ trách nhiệm, đồng thời tăng cường công tác bảo vệ, giữ gìn các di tích khác trên địa bàn toàn tỉnh.
Bộ cũng yêu cầu địa phương tiếp tục đánh giá, kiểm đếm, bảo vệ tối đa các cấu trúc và thành phần của di tích còn tồn tại. Đối với kiến trúc công trình, cần che chắn, lưu ý không căng bạt trực tiếp lên kiến trúc vì kết cấu đã rất yếu.
  |
| Toàn bộ bề mặt bàn thờ bị ám khói đen, đài sen bị gãy vỡ hai góc bên trái. |
Với bảo vật quốc gia Bàn thờ Phật bằng đá, địa phương phải thực hiện ngay các biện pháp kiểm kê mảnh đá của bàn thờ bị rơi, rụng để đánh số, mã hóa và có giải pháp bảo quản an toàn. Giải pháp được Bộ VHTTDL đưa ra là dọn dẹp toàn bộ các mảnh ngói, gạch vụn rơi phía trên bàn thờ, gia công khung cứng để bao che toàn bộ bàn thờ (lưu ý có khoảng trống để không khí lưu thông, tránh hiện tượng om nhiệt, ẩm trong khung).
Đối với hệ thống tượng thờ, công văn yêu cầu không di dời các hiện vật, định vị lại hiện vật bị đổ và gia công khung lưới thép có mái che cứng bên trên để bảo vệ.
    |
| Chùa Xuân Lũng và bảo vật quốc gia bàn thờ Phật bằng đá trước khi xảy ra vụ cháy. |
Về biện pháp lâu dài, bảo vật quốc gia bàn thờ Phật bằng đá và hệ thống các hiện vật cần được nghiên cứu, đánh giá khoa học để đề xuất giải pháp bảo quản, tu bổ. Tỉnh Phú Thọ sẽ đề xuất giải pháp tu bổ, phục hồi di tích đảm bảo thực hiện theo quy định của pháp luật về di sản văn hóa, phù hợp với nguyện vọng của nhân dân và chính quyền địa phương.
Chùa Xuân Lũng được xếp hạng di tích quốc gia năm 1980. Chùa còn lưu giữ được nhiều hiện vật có giá trị, trong đó có bàn thờ Phật bằng đá được công nhận bảo vật quốc gia năm 2021.
Sáng 23/10, chính quyền địa phương nhận tin báo cháy xảy ra tại ngôi chùa này. Sau khoảng hai giờ đồng hồ, ngọn lửa được dập tắt hoàn toàn.
