Vì sao không nên đăng ảnh CCCD lên mạng xã hội?
Mới đây, Công an xã Nam Cát Tiên (TP Đồng Nai) cảnh báo người dân không đăng tải hình ảnh CCCD lên mạng xã hội, trong bối cảnh xuất hiện các video quay cận cảnh hoặc công khai giấy tờ tùy thân để tham gia trào lưu trên TikTok.
Một số người có thể chưa nhận thức đầy đủ rủi ro khi công khai giấy tờ cá nhân để thu hút lượt xem, tương tác hoặc tham gia thử thách trực tuyến. Tuy nhiên, chỉ một hình ảnh rõ nét cũng có thể để lộ nhiều dữ liệu quan trọng, bao gồm họ tên, ngày tháng năm sinh, số định danh cá nhân, ảnh chân dung và mã QR trên thẻ.
Theo cảnh báo của lực lượng công an, những thông tin này có thể bị thu thập, sao chép hoặc sử dụng trái phép. Các đối tượng xấu có thể lợi dụng dữ liệu bị lộ để giả mạo danh tính, tạo hồ sơ trực tuyến, tìm cách đăng ký dịch vụ tài chính hoặc thực hiện những thủ đoạn lừa đảo khác.
Đáng chú ý, nguy cơ không chỉ đến từ việc đăng ảnh công khai. Việc gửi hình ảnh CCCD cho người lạ, cung cấp giấy tờ qua các đường link không đáng tin cậy hoặc tham gia những thử thách yêu cầu công khai thông tin cá nhân cũng có thể khiến dữ liệu rơi vào tay người khác.
Bộ Công an từng khuyến cáo người dân không đăng tải, chia sẻ hình ảnh CCCD, chứng minh nhân dân và thông tin tài khoản ngân hàng lên mạng xã hội. Cơ quan chức năng cũng cảnh báo về tình trạng thu thập, mua bán trái phép dữ liệu cá nhân để phục vụ các hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
Dù vậy, việc lộ ảnh CCCD không đồng nghĩa các đối tượng có thể dễ dàng mở tài khoản ngân hàng hoặc vay tiền thành công. Nhiều dịch vụ còn yêu cầu các bước xác minh bổ sung. Rủi ro nằm ở khả năng thông tin bị kết hợp với dữ liệu khác để tìm cách vượt qua quy trình xác thực hoặc xây dựng các kịch bản lừa đảo có tính thuyết phục hơn.
Làm gì để bảo vệ thông tin trên CCCD?
Để hạn chế nguy cơ lộ lọt dữ liệu cá nhân, Công an xã Nam Cát Tiên khuyến cáo người dân không đăng tải hình ảnh, video thể hiện đầy đủ hai mặt CCCD lên mạng xã hội; không tham gia các trào lưu yêu cầu công khai giấy tờ tùy thân.
Trong trường hợp cần gửi hình ảnh CCCD cho một đơn vị có mục đích hợp pháp, người dân nên kiểm tra kỹ danh tính bên nhận, lý do thu thập và cách thức bảo vệ dữ liệu. Nếu không cần thiết, không nên cung cấp ảnh giấy tờ. Trường hợp được phép che thông tin, cần che các dữ liệu không liên quan đến mục đích xác minh trước khi chia sẻ.
Người dùng cũng nên thiết lập quyền riêng tư cho tài khoản mạng xã hội, thận trọng với lời mời kết bạn từ người lạ và không gửi ảnh CCCD theo yêu cầu từ tài khoản chưa xác minh được danh tính.
Nếu đã đăng ảnh CCCD công khai, người dùng nên gỡ bỏ bài đăng và kiểm tra lại phạm vi chia sẻ. Nếu nghi ngờ thông tin bị sử dụng trái phép, cần lưu lại bằng chứng, liên hệ cơ quan công an để được hướng dẫn; đồng thời thông báo cho ngân hàng hoặc đơn vị cung cấp dịch vụ liên quan nếu phát hiện giao dịch hay tài khoản bất thường.
Trong môi trường số, bảo vệ giấy tờ tùy thân không chỉ là giữ gìn một tấm thẻ vật lý mà còn là bảo vệ dữ liệu gắn với danh tính của mỗi người. Một trào lưu trên mạng có thể nhanh chóng qua đi, nhưng thông tin cá nhân đã bị sao chép và phát tán có thể khó kiểm soát hoàn toàn.
