Tóm tắt chung:
- Bài toán cân nặng con cá dành cho học sinh lớp 4 từng khiến cả 4 thí sinh Olympia năm thứ 17 không tìm được đáp án chính xác.
- Câu hỏi tưởng chừng đơn giản nhưng đòi hỏi người giải xác định mối liên hệ giữa cân nặng của đầu, thân và đuôi cá. Đáp án cuối cùng là 1200 gam.
- Câu hỏi đơn giản đến đâu nhưng thí sinh gặp áp lực thời gian và tâm lý thì vẫn có thể vấp phải sai sót, không đưa ra được đáp án.
Đường Lên Đỉnh Olympia nổi tiếng với những câu hỏi kiến thức đa dạng, nhưng cũng không thiếu những đề bài... đơn giản đến bất ngờ. Song, áp lực thi cử và thời gian có thể khiến một số thí sinh gặp khó khăn, dù cho câu hỏi có dễ đến đâu. Chẳng hạn như có một câu hỏi cấp độ Tiểu học đã từng khiến không chỉ 1, mà cả 4 thí sinh "nhà O" phải chịu thua.
Cụ thể, câu hỏi dành cho học sinh lớp 4 từng khiến cả 4 thí sinh tham gia Đường Lên Đỉnh Olympia năm thứ 17, tập phát sóng Tuần 2 - Tháng 1 - Quý 2 gặp khó khăn. Đề bài như sau: "Một con cá có đuôi nặng 150 gam, đầu cá nặng bằng đuôi cộng nửa thân, thân nặng bằng đầu cộng đuôi, hỏi con cá nặng bao nhiêu gam?".
Trong phần thi, một thí sinh đưa ra đáp án 400 gam nhưng không chính xác. Ba người chơi còn lại cũng không nhấn chuông giành quyền trả lời. Chỉ đến khi MC công bố lời giải, nhiều người mới nhận ra bài toán không quá phức tạp như tưởng tượng.
Theo đề bài, đuôi cá nặng 150 gam, đầu cá nặng bằng đuôi cộng một nửa thân, còn thân cá nặng bằng tổng trọng lượng đầu và đuôi. Từ hai điều kiện này, người giải có thể tìm ra cân nặng của từng bộ phận.
Cách giải như sau:
Thân = Đầu + Đuôi, tức Đầu = Thân - Đuôi.
Đầu = Đuôi + 1/2 Thân.
Thay vào, ta được Thân - Đuôi = Đuôi + 1/2 Thân.
Từ đó suy ra, Thân = 4 x Đuôi = 600 gam.
Có con số này rồi, ta có thể dễ dàng suy ra Đầu nặng 450 gam, và cả con cá nặng 1200 gam.
Mấu chốt của bài toán là xác định mối quan hệ giữa các đại lượng thay vì cố gắng đoán tổng trọng lượng ngay từ đầu. Bài toán sử dụng kiến thức "cộng trừ nhân chia" cơ bản, nhưng yêu cầu người giải phải phân tích đề trước khi thực hiện phép tính.
Thử thách nằm ở việc tìm mối liên hệ giữa ba bộ phận của con cá trong thời gian ngắn. Áp lực thời gian có thể khiến thí sinh vội vàng, bỏ qua những chi tiết quan trọng. Vì vậy, việc cả 4 thí sinh không thể đưa ra câu trả lời chính xác hoàn toàn có thể hiểu được.
