Ba người phụ nữ - một người được mệnh danh là “người truyền lửa văn hóa đọc trong cộng đồng”, một người truyền cảm hứng qua những video học thuật và một người tâm huyết với những dự án mang sách về thư viện - đã mang đến một không gian trao đổi cởi mở, hào hứng, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc “gieo hạt giống” yêu đọc sách cho các con trẻ.
Từ góc nhìn của người làm sách và người làm giáo dục, câu chuyện về văn hóa đọc được CEO Kim Thoa đưa ra một nhận định thẳng thắn nhưng cũng đầy suy ngẫm: Khi con không thích đọc sách, lỗi không nằm ở con, mà bắt đầu từ người lớn.
Quan điểm này nhanh chóng nhận được sự đồng tình của nhiều phụ huynh tham dự. Bởi trong thực tế, không ít gia đình mong con đọc sách, nhưng lại chưa từng tạo ra một môi trường đọc đúng nghĩa trong chính ngôi nhà của mình.
Theo bà Kim Thoa, văn hóa đọc không phải là điều có thể “dạy” trong một vài buổi, mà là một thói quen cần được “gieo” từ rất sớm. Một đứa trẻ khó có thể yêu sách nếu xung quanh mình không có sách, không có góc đọc, và không có hình mẫu đọc sách từ cha mẹ.
Trong phần chia sẻ của mình, CEO Kim Thoa cũng dẫn những câu nói nổi tiếng của những tỷ phú và nhà khoa học nghiên cứu về giáo dục, thần kinh học và tâm lý học như: “Một người mẹ hiểu biết là đã giúp con nửa cuộc đời” (Nam-mi-Young, Viện trưởng Viện Văn hóa và Giáo dục Hàn Quốc); “Những đứa trẻ phải dành gấp đôi thời gian đọc sách so với chơi điện tử…” (tỷ phú Elon Musk)...
Từ các nghiên cứu khoa học đến những ví dụ thực tế, bài chia sẻ chỉ ra rằng sự phát triển của trẻ trong những năm đầu đời chịu ảnh hưởng rất lớn từ ngôn ngữ và trải nghiệm đọc. Những từ ngữ trẻ được nghe, được đọc mỗi ngày chính là nền tảng cho tư duy, cảm xúc và khả năng học tập sau này.
Theo bà Kim Thoa, văn hóa đọc không thể tự nhiên hình thành nếu trong gia đình thiếu đi môi trường đọc. Một đứa trẻ khó yêu sách nếu không có góc đọc, không có tủ sách và không có người lớn làm gương, đặc biệt là người mẹ.
Dẫn chứng từ các nghiên cứu và những câu chuyện thực tế, bà nhấn mạnh vai trò của việc đọc trong sự phát triển trí tuệ và cảm xúc của trẻ. Từ Elon Musk, Bill Gates đến Warren Buffett - những người thành công đều có điểm chung: đọc sách từ sớm và duy trì thói quen đọc như một phần của cuộc sống.
Một thông điệp được nhắc lại xuyên suốt buổi tọa đàm: Đọc sách là điều bình thường, nhưng lại là điều vĩ đại.
Không chỉ dừng ở lý thuyết, CEO Kim Thoa cũng đưa ra những giải pháp rất cụ thể: tạo góc đọc trong nhà, đặt mục tiêu cho con, tăng tương tác và biến việc đọc thành một trải nghiệm vui vẻ thay vì áp lực.
Đồng quan điểm, bà Nguyễn Thị Hải - người gieo hạt kim cương cũng khẳng định mong muốn của bà là làm thế nào để hàng triệu gia đình có tủ sách. Với hơn 30 năm làm giảng viên tại Đại học Sư phạm, gia đình nghèo, năm người anh trai chỉ học hết lớp 3, chỉ có bản thân mình là được đi học, nên bà Hải luôn mong muốn gieo mầm tri thức cho con trẻ, đặc biệt là thông qua hoạt động đọc sách. Bên cạnh đó, bà cho rằng cha mẹ thông thái muốn dạy con thành tài thì chính các bậc cha mẹ phải là đại sứ đọc.
Bên cạnh đó, bà Thanh Trúc - Thạc sĩ Khoa học Thư viện & Thông tin ĐH Simmons (Hoa Kỳ) chia sẻ: không phải sách nào cũng là sách hay, không phải tác giả nào cũng biết sử dụng ngôn từ phù hợp bởi có những gia đình có tới hơn 1000 cuốn sách nhưng lại không biết lựa chọn đâu là cuốn sách tốt để cho con đọc. Theo bà Trúc, việc đọc mang lại rất nhiều giá trị nhưng cũng rất cần lưu ý tới phương pháp chọn sách để đọc.
Một trong những nội dung nhận được nhiều sự quan tâm tại tọa đàm là câu hỏi: Có nên cho trẻ tiếp xúc với thiết bị điện tử sớm? Các diễn giả đều thống nhất rằng, trong bối cảnh hiện nay, việc trẻ tiếp xúc với công nghệ là khó tránh khỏi. Tuy nhiên, nếu không có sự cân bằng, trẻ rất dễ bị cuốn vào thế giới màn hình và mất dần khả năng tập trung - điều mà việc đọc sách có thể bù đắp.
Chính vì vậy, việc xây dựng thói quen đọc không chỉ giúp trẻ tiếp nhận tri thức, mà còn là cách để rèn luyện khả năng tập trung, tư duy sâu và sự kiên nhẫn - những kĩ năng ngày càng quan trọng trong thời đại số.
Tọa đàm khép lại, nhưng câu hỏi vẫn còn đó với mỗi phụ huynh: Nếu không bắt đầu từ hôm nay, liệu có phải chúng ta đang để lỡ thời điểm tốt nhất của con? Bởi văn hóa đọc không phải là một kĩ năng có thể “bù đắp” sau này. Đó là một thói quen cần được gieo từ sớm và lớn lên cùng mỗi đứa trẻ, một cách âm thầm nhưng bền bỉ.
