Vì sao thanh khoản ngân hàng  đột nhiên… căng?

Lãi suất liên ngân hàng đang ở mức cao nhất kể từ cuối năm 2016 đến nay. Ảnh: NHNN 
Lãi suất liên ngân hàng đang ở mức cao nhất kể từ cuối năm 2016 đến nay. Ảnh: NHNN 
TP - Từ đầu tháng 8 đến nay, mặt bằng lãi suất trên thị trường liên ngân hàng duy trì ở mức cao, 4,5%- 4,6% /năm ( các kỳ hạn qua đêm, 1 tuần, 2 tuần và 1 tháng). Đây là mức cao nhất kể từ cuối năm 2016 cho đến nay. Điều gì khiến thanh khoản hệ thống đang trong trạng thái dư thừa suốt nửa năm qua bỗng đột nhiên “căng”? 

Lãi suất liên ngân hàng tăng mạnh 

6 tháng đầu năm 2018,  tổng phương tiện thanh toán M2 (tiền gửi của các tổ chức kinh tế, tiền gửi của các tổ chức dân cư) đã tăng nhanh hơn tốc độ tăng tín dụng. Cụ thể, theo số liệu công bố của Tổng cục Thống kê, tính đến ngày 20/6/2018, tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống ngân hàng đạt mức 6,35% so với cuối năm 2017, tương đương tăng thêm 413 nghìn tỷ đồng. Trong khi đó, tổng phương tiện thanh toán M2 đạt 7,96% so với cuối năm 2017, tương đương tăng thêm 652 nghìn tỷ đồng. Đây cũng là lý do khiến thị  trường ngân hàng luôn được xem là “dồi dào” tiền mặt. 

Tuy nhiên,  thời gian qua đã xuất hiện những diễn biến “lạ” trên thị trường 2 nơi giao dịch giữa các ngân hàng thương mại (NHTM) với nhau và giữa NHTM với Ngân hàng Nhà nước (NHNN). Theo đó, lãi suất liên ngân hàng cứ tăng dần đều và “neo” ở mức cao. Trong 6 tuần gần đây, lãi suất liên ngân hàng cho diễn biến trồi sụt với biên độ tăng/giảm rất mạnh. Đáng chú ý là kể từ đầu tháng 8 đến nay, mặt bằng lãi suất liên ngân hàng duy trì ở mức cao, quanh mức 4,5%/năm cho hầu hết các kỳ hạn qua đêm, 1 tuần, 2 tuần và 1 tháng. Mức lãi suất này là cao nhất kể từ cuối năm 2016 cho đến nay. 

“Việc lãi suất liên ngân hàng neo ở mức cao trong nhiều tuần liên tục phản ánh sự eo hẹp trong thanh khoản của toàn hệ thống ngân hàng nói chung”, bản tin về lãi suất vừa công bố của Công ty Chứng khoán BVSC nhận xét.

Cụ thể hơn, theo quan sát của nhóm chuyên gia phân tích BVSC, căng thẳng trên thị trường liên ngân hàng không dừng lại mà bắt đầu “dẫn truyền” sang thị trường 1 (huy động vốn từ dân cư). Như Tiền Phong từng phản ánh, lãi suất huy động tại các ngân hàng được BVSC thống kê có xu hướng tăng, đặc biệt là các kỳ từ 6-12 tháng tăng rất mạnh. Điển hình như các ngân hàng Bản Việt, SHB, Techcombank, Vietbank... đã điều chỉnh biểu lãi suất với mức điều chỉnh 0,1-0,3% tùy từng kỳ hạn. 

Bị rút tiền?

Điều gì đã khiến thanh khoản hệ thống trong 2 tháng gần đây trái ngược hoàn toàn với sự dư thừa trong 6 tháng đầu năm? Nhóm phân tích của BVSC cho biết dù NHNN không cập nhật số liệu tăng trưởng tín dụng và tăng trưởng tổng phương tiện thanh toán M2 theo tháng nhưng theo quan sát của họ, tăng trưởng M2 đã chậm lại trong 2 tháng gần đây. 

Nhóm phân tích này đã dẫn chứng: Tổng phương tiện thanh toán M2 tăng mạnh trong 6 tháng đầu năm 2018 do việc mua ngoại tệ của NHNN. Dự trữ ngoại hối tính đến đầu tháng 5/2018 ước tính đạt 63 tỷ USD (tăng 11 tỷ USD so với cuối năm 2017). Như vậy, trong 5 tháng đầu năm 2018, ước tính NHNN đã bơm ra một lượng tiền đồng lớn (khoảng 250.000 tỷ đồng) để mua ròng 11 tỷ USD. 

Cũng theo thống kê của BVSC, từ ngày 30/7 đến 24/8/2018, NHNN đã hút ròng tổng cộng 23.687 tỷ đồng thông qua nghiệp vụ thị trường mở OMO và tín phiếu. Cùng với đó, hoạt động bơm tiền đồng (VND) mua ngoại tệ cũng đã không được thực hiện kể từ đầu quý III/2018. Thậm chí, với sự căng thẳng của tỷ giá USD/VND, ước tính NHNN đã phải bán ra trên 2 tỷ USD, đồng nghĩa hút thêm 46.000 tỷ đồng về. 

"Những động thái này cho thấy NHNN đã điều tiết theo kiểu chủ động rút bớt thanh khoản ra khỏi hệ thống ngân hàng”, nhóm chuyên gia BVSC khẳng định.

Theo BVSC, NHNN đang điều hành thị trường “nhắm” đến hai mục đích: Thứ nhất, thực thi chính sách tiền tệ theo hướng chặt chẽ hơn để đối phó với nguy cơ lạm phát tăng mạnh. Thứ hai, giảm áp lực lên tỷ giá. Khi cung không còn quá dư thừa, tiền đồng (VND) sẽ lên giá trở lại so với USD. Ngoài ra, lãi suất cho vay liên ngân hàng neo ở mức cao (trên 4%) khiến chi phí vay tiền đồng tăng, qua đó giúp giảm bớt hiện tượng đầu cơ USD trong hệ thống ngân hàng. 

Theo các chuyên gia kinh tế, mặt bằng lãi suất huy động có thể tăng thêm trong thời gian tới, tuy nhiên mức tăng sẽ được giới hạn ở mức không quá nhiều (dưới 0,5%). 

MỚI - NÓNG
Thứ trưởng Bộ Y tế: Dịch COVID-19 tại Bà Rịa-Vũng Tàu đang ở nguy cơ rất cao
Thứ trưởng Bộ Y tế: Dịch COVID-19 tại Bà Rịa-Vũng Tàu đang ở nguy cơ rất cao
TPO - Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn cho rằng, dịch COVID-19 tại tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu đang ở nguy cơ rất cao, vì vậy lãnh đạo tỉnh quán triệt từ tỉnh đến xã, phường không được chủ quan. Thời gian này cần tranh thủ tối đa bóc tách người mắc COVID-19 ra khỏi cộng đồng, phải có chiến lược xét nghiệm phù hợp.
Số ca nặng và tử vong tăng, TPHCM chạy đua với thời gian lập các Trung tâm Hồi sức
Số ca nặng và tử vong tăng, TPHCM chạy đua với thời gian lập các Trung tâm Hồi sức
TPO - Số ca bệnh nặng, tử vong đang tăng nhanh, ngành y tế đang chạy đua với thời gian để nhanh chóng thiết lập và đưa các Trung tâm Hồi sức COVID-19 vào cứu chữa người bệnh. Hai cơ sở với quy mô 1.000 giường điều trị các ca bệnh nặng, nguy kịch đang gấp rút triển khai tại quận 7 và huyện Bình Chánh.

Có thể bạn quan tâm

Người lao động tại nhiều tỉnh thành phía Nam rời phố về quê tránh dịch do mất việc làm. Ảnh những người về quê bằng xe máy mấy ngày qua.

Lao động tự do đã đăng ký có được nhận trợ cấp khi về quê?

TPO - Một số địa phương cho hay, sau khi người lao động (LĐ) tự do mất việc làm có đơn đăng ký nhận trợ cấp từ gói an sinh lần 2 gửi UBND cấp xã, việc nhận tiền có thể qua tài khoản hoặc trực tiếp do người LĐ chọn. Với người đã rời thành phố về quê, người LĐ vẫn được chuyển khoản hoặc nhận khi trở lại thành phố.
Đa phần doanh nghiệp đang 'thở ôxy', mong mỏi tiêm vắc xin cho người lao động

Đa phần doanh nghiệp đang 'thở ôxy', mong mỏi tiêm vắc xin cho người lao động

TPO - Dịch bệnh COVID-19 bùng phát ở TP.HCM và lan ra các tỉnh lân cận và vùng ĐBSCL quá nhanh khiến nhiều doanh nghiệp (DN) dù đã tính trước phương án ứng phó nhưng vẫn không khỏi lúng túng. Phương án “3 tại chỗ” thực tế không dễ dàng thực hiện, ưu tiên hàng đầu của DN hiện nay là tiêm vắc xin cho người lao động.
Hội Doanh nhân trẻ đề xuất cách giảm áp lực tiêm vắc xin COVID-19 tại TPHCM

Hội Doanh nhân trẻ đề xuất cách giảm áp lực tiêm vắc xin COVID-19 tại TPHCM

TPO - Để đẩy nhanh tiến độ tiêm chủng, giảm tải áp lực về nguồn lực và chi phí lên hệ thống y tế Nhà nước, Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam vừa đề xuất lãnh đạo TPHCM phân bổ lượng vắc xin, để Hội chủ động phối hợp với Cty CP Vắc xin Việt Nam và một số cơ sở y tế tư nhân của Hội, triển khai tiêm cho hơn 1 triệu lao động tại các doanh nghiệp hội viên.