Giải mã chữ Chăm cổ trên bia đá gần 600 năm

Giáo sư Arlo Griffiths và cộng sự nghiên cứu dòng chữ khắc trên bia đá (Ảnh: Nguyễn Quang Tuệ)
Giáo sư Arlo Griffiths và cộng sự nghiên cứu dòng chữ khắc trên bia đá (Ảnh: Nguyễn Quang Tuệ)
TPO - Các chuyên gia đến từ trường Viễn Đông Bác cổ Pháp đã giải mã được những dòng chữ cổ mà người Chăm viết cách đây gần 600 năm.

Ngày 31/1, ông Nguyễn Quang Tuệ - Trưởng phòng quản lý di sản văn hóa thuộc Sở Văn hóa – Thể thao và Du lịch tỉnh Gia Lai cho biết các chuyên gia đến từ trường Viễn Đông Bác cổ Pháp đã giải mã được những dòng chữ cổ mà người Chăm viết cách đây gần 600 năm. 

Theo ông Tuệ, bia đá này nằm ở thôn Tư Lương, xã Tân An, huyện Đắk Pơ, Gia Lai, cao hơn 2m, rộng khoảng 2m. Cả hai mặt bia đá đều có 10 dòng chữ Chăm cổ. Từ khi phát hiện vào năm 2010, Sở đã tìm mọi cách, mời nhiều người nghiên cứu về để giải mã nhưng không đạt. Đến cuối năm 2017, Sở mời chuyên gia từ trường Viễn Đông Bác cổ Pháp là giáo sư Arlo Griffiths đến nghiên cứu. Tối hôm qua (30/1), giáo sư Arlo Griffiths khẳng định đã dịch được toàn bộ số chữ khắc trên đá, tuy nhiên ông cần mang về Pháp để tra cứu lại, rồi sẽ công bố trong thời gian sớm nhất.

“Dòng chữ cổ khắc trên bia đá khi được dịch ra sẽ cho chúng ta thấy được vùng đất này ngày xưa như thế nào, vấn đề về văn hóa, lãnh thổ ra sao. Sau khi có bản dịch này Sở sẽ lập hồ sơ để có phương án bảo tồn. Phải tìm hiểu xem ngoài tấm bia đá này ra còn có dấu vết khác không. Bởi cách đó không xa là tượng đầu rắn Naga nặng khoảng 10kg được Sở phát hiện vào tháng 6/2009”- Ông Tuệ nói.

Giải mã chữ Chăm cổ trên bia đá gần 600 năm ảnh 1

Có 10 dòng chữ Chăm được khắc trên cả hai mặt bia đá (Ảnh: Nguyễn Quang Tuệ)

 
Giải mã chữ Chăm cổ trên bia đá gần 600 năm ảnh 2

Tấm bia đá có chiều cao và rộng khoảng 2m (Ảnh: Nguyễn Quang Tuệ)

 
Giải mã chữ Chăm cổ trên bia đá gần 600 năm ảnh 3

Tượng đầu rắn Naga hiện lưu ở Bảo tàng Tây Sơn thượng đạo tại thị xã An Khê, Gia Lai (Ảnh: Nguyễn Quang Tuệ).

MỚI - NÓNG

Có thể bạn quan tâm

Những vòng tròn vô tuyến kì lạ trên bầu trời.

Liên tục xuất hiện những vòng tròn bí ẩn trên bầu trời

TPO - Trong vài năm gần đây, các nhà thiên văn học đã phát hiện một số các vật thể hình tròn khổng lồ và gần như hoàn hảo trong vũ trụ xa xôi. Mặc dù chưa ai có lời giải thích nào cho những thực thể bí ẩn này, một nhóm nghiên cứu gần đây đã phát hiện thêm một thực thể khác, có khả năng đưa họ đến gần hơn với việc giải quyết vấn đề rắc rối này.
Thời gian ngủ trưa bao lâu là vừa đủ?

Thời gian ngủ trưa bao lâu là vừa đủ?

TPO - Có thể thấy một giấc ngủ trưa sẽ giúp cơ thể hết mệt mỏi, tái tạo năng lượng…Nhưng ngủ trưa quá ít hoặc quá nhiều đều không tốt cho sức khỏe, thậm chí còn phản tác dụng. Vậy ngủ trưa bao nhiêu là đủ?
Những chú ngựa mustang hoang dã ở Mỹ có nguồn gốc từ Tây Ban Nha.

Sự thật về những con ngựa hoang dã của Mỹ

TPO - Ngựa Mustang là hậu duệ của những con ngựa Tây Ban Nha được các nhà thám hiểm Tây Ban Nha đưa đến châu Mỹ vào thế kỷ 16. Mustang có nguồn gốc từ tiếng Tây Ban Nha "mestengo" và "mostrenco" - có nghĩa là "gia súc hoang dã “.
Ngỡ ngàng mối quan hệ độc đáo giữa lợn bướu và cầy mangut

Ngỡ ngàng mối quan hệ độc đáo giữa lợn bướu và cầy mangut

Điều kỳ lạ và độc đáo được thể hiện trong video giữa lợn bướu và cầy mangut khiến người xem phải thích thú. Bằng cách cho phép cầy mangut leo lên khắp cơ thể nó, để cầy mangut loại bỏ bọ ve và chúng có một bữa ăn giầu protein. Đây là mối quan hệ cộng sinh, độc đáo giữa hai loài động vật có vú, có lợi cho cả hai bên.