Theo bác sĩ Trần Thị Thanh Nga (BV Xanh Pôn), hệ thống tiết niệu bao gồm hai quả thận, niệu quản hai bên nối từ thận xuống tới bàng quang, bàng quang và niệu đạo. Khi tiểu buốt, tiểu rắt chủ yếu là người bệnh bị viêm nhiễm đường tiết niệu thấp. Viêm đường tiết niệu rất dễ bị tái phát nếu bạn không điều trị dứt điểm và tận gốc.
![]() |
Viêm đường tiết niệu gây ra sự khó chịu và ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống. |
Nguyên nhân gây viêm đường tiết niệu thường gặp nhất là do vi khuẩn xâm nhập vào đường tiết niệu, điển hình là vi khuẩn E. coli từ hậu môn. Việc vệ sinh cá nhân không đúng cách, lau từ sau ra trước sau khi đi vệ sinh, quan hệ tình dục không an toàn là những yếu tố thuận lợi cho vi khuẩn xâm nhập. Bên cạnh đó, các yếu tố khác như sỏi thận, u đường tiết niệu, dị tật đường tiết niệu, suy giảm hệ miễn dịch, tiểu đường, và phụ nữ mang thai cũng làm tăng nguy cơ mắc bệnh.
Việc nhịn tiểu quá lâu, uống ít nước khiến nước tiểu cô đặc tạo điều kiện cho vi khuẩn sinh sôi. Ngoài ra, các yếu tố liên quan đến cấu tạo giải phẫu của đường tiết niệu ở nữ giới như niệu đạo ngắn và gần âm đạo cũng khiến phụ nữ dễ mắc bệnh hơn nam giới. Cuối cùng, việc sử dụng một số loại thuốc như thuốc lợi tiểu cũng có thể gây kích ứng đường tiết niệu và làm tăng nguy cơ nhiễm trùng.
Viêm đường tiết niệu thường biểu hiện qua nhiều triệu chứng khác nhau, gây ra sự khó chịu và ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống. Một trong những triệu chứng điển hình nhất là cảm giác buồn tiểu thường xuyên và gấp gáp, ngay cả khi bàng quang không đầy. Bên cạnh đó, người bệnh còn cảm thấy đau buốt, nóng rát khi đi tiểu, đặc biệt là ở đầu và cuối dòng tiểu. Nước tiểu có thể thay đổi màu sắc, trở nên đục, có mùi hôi khó chịu và thậm chí lẫn máu. Một số trường hợp, người bệnh còn cảm thấy đau bụng dưới, đau lưng, sốt, ớn lạnh và mệt mỏi. Đối với trẻ nhỏ, triệu chứng có thể không điển hình, thay vào đó trẻ có thể sốt cao, quấy khóc, nôn trớ và tiểu ra máu. Nếu không được điều trị kịp thời, viêm đường tiết niệu có thể dẫn đến các biến chứng nguy hiểm như viêm thận bể thận, áp xe thận, nhiễm trùng máu...
![]() |
Viêm đường tiết niệu ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống tình dục của người bệnh, những cơn đau khiến họ luôn muốn trốn tránh, từ chối việc "yêu". |
Những người có nguy cơ cao mắc bệnh viêm đường tiết niệu thường bao gồm phụ nữ, đặc biệt là phụ nữ mang thai, phụ nữ đang trong thời kỳ mãn kinh, phụ nữ hoạt động tình dục thường xuyên, và phụ nữ có cấu tạo giải phẫu đường tiết niệu bất thường. Ngoài ra, người cao tuổi, người bị tiểu đường, người bị suy giảm hệ miễn dịch, người mắc các bệnh về đường tiết niệu như sỏi thận, u đường tiết niệu cũng có nguy cơ cao. Những người sử dụng ống thông tiểu, hoặc có các thủ thuật xâm lấn vào đường tiết niệu cũng dễ bị nhiễm trùng. Trẻ em, đặc biệt là bé gái, cũng có thể mắc bệnh, thường do vệ sinh không đúng cách. Cuối cùng, những người có thói quen nhịn tiểu lâu, uống ít nước, hoặc sử dụng các chất kích thích cũng làm tăng nguy cơ mắc bệnh.
Để điều trị viêm đường tiết niệu, các bác sĩ thường kê kháng sinh tác dụng lên vi khuẩn gram âm như trimethoprim hoặc ofloxaxin uống liên tục trong 5-7 ngày. Nếu đái buốt nhiều thì có thể uống thêm các thuốc làm giãn cơ trơn như nospa.
Để phòng bệnh viêm đường tiết niệu bạn nên uống nhiều nước (khoảng 2 lít/ngày), có thể là nước lọc, nước râu ngô, bông má đề. Các loại nước này vừa lợi tiểu vừa có thể tránh được tình trạng lượng nước tiểu quá ít hoặc quá đặc. Bên cạnh đó nó còn giúp đưa các loại vi khuẩn có hại ra ngoài. Không nên nhịn tiểu quá lâu bởi vì nước tiểu ứ đọng lâu là môi trường thuận lợi cho các vi khuẩn phát triển.
Trong quan hệ tình dục nên đi tiểu ngay sau mỗi lần giao hợp để loại bỏ các vi khuẩn ở niệu đạo, vệ sinh sạch sẽ bộ phận sinh dục theo thứ tự vệ sinh vùng âm đạo trước rồi mới đến hậu môn, tuyệt đối không làm ngược lại. Khăn và chậu rửa nên dùng riêng nếu không vi khuẩn sẽ rất dễ xâm nhập.
![]() |
Uống nhiều nước và không nhịn tiểu là những cách đơn giản có thể phòng bệnh viêm đường tiết niệu. |
Ngoài ra, đến chu kỳ bạn nên chú ý chọn các loại băng vệ sinh uy tín, có độ vô trùng cao. Khăn làm vệ sinh không nên để quá lâu để tránh vi trùng sinh sôi nảy nở sẽ gây viêm nhiễm âm đạo cả trong và ngoài. Nếu thấy ngứa vùng âm đạo, hoặc khí hư ra nhiều thì nên kịp thời đi khám bác sỹ. Không tự ý dùng kháng sinh để điều trị khi bệnh tái phát.