Không gian ven sông và động lực phát triển các đô thị
Trong nhiều thập kỷ gần đây, không gian ven sông đã trở thành một trong những động lực quan trọng định hình sự phát triển của các đô thị hiện đại trên thế giới. Từ những khu vực từng là bến cảng, khu công nghiệp hay hành lang cảnh quan, nhiều thành phố đã tái thiết và chuyển đổi thành các trung tâm sống – thương mại – giải trí – văn hóa sôi động. Không gian ven sông không chỉ mang lại lợi thế về cảnh quan tự nhiên mà còn đóng vai trò như một trục phát triển chiến lược, góp phần nâng cao giá trị đô thị và thu hút đầu tư dài hạn. Theo các nghiên cứu thị trường, bất động sản ven sông thường có giá cao hơn khoảng 30–50% so với các khu vực không có mặt nước.
Tại Việt Nam, xu hướng phát triển đô thị ven sông đang ngày càng rõ nét tại các thành phố lớn như Hà Nội, TP.HCM và Đà Nẵng. Ở TP.HCM, khu vực dọc sông Sài Gòn ghi nhận mức giá bất động sản cao hơn từ 30–70% so với các khu vực không có mặt nước, đồng thời tăng trưởng mạnh mẽ trong vòng 10 năm qua.
Tại Đà Nẵng, sông Hàn đã trở thành trục cảnh quan – du lịch – biểu tượng đô thị, nơi tập trung các dự án cao cấp và được xem là khu vực đắt đỏ bậc nhất thành phố. Khu vực phía Đông Hà Nội thành trung tâm phát triển mới nhờ lợi thế ven sông Hồng. Trước đây, các khu vực như Long Biên, Gia Lâm từng chưa được chú ý nhiều tuy nhiên, trong khoảng 5–10 năm trở lại đây, khu vực này đã chứng kiến sự thay đổi mạnh mẽ. Giá bất động sản tại Long Biên đã tăng từ khoảng 45–65 triệu đồng/m² (năm 2020) lên mức 90–170 triệu đồng/m² (giai đoạn 2024–2025). Tại Gia Lâm, mặt bằng giá đất nền dao động từ 20–50 triệu đồng/m², và tại một số vị trí trung tâm, giá có thể đạt tới 150 triệu đồng/m².
Sự phát triển của khu Đông Hà Nội còn được thúc đẩy bởi hệ thống hạ tầng giao thông ngày càng hoàn thiện. Các cây cầu lớn như Vĩnh Tuy, Nhật Tân, Thanh Trì cùng các tuyến vành đai đã tăng cường kết nối trực tiếp với khu vực trung tâm, trong khi các định hướng phát triển metro trong tương lai tiếp tục mở rộng khả năng liên kết vùng. Hạ tầng không chỉ rút ngắn thời gian di chuyển mà còn tạo nền tảng cho sự hình thành các khu đô thị quy mô lớn. Cùng với đó, dân cư khu vực cũng tăng trưởng nhanh chóng, phản ánh xu hướng dịch chuyển về các khu đô thị mới có không gian sống tốt hơn và hệ thống tiện ích đồng bộ hơn.
Trên cơ sở đó, có thể khẳng định rằng các địa phương đang phát triển như Thanh Hóa, Nghệ An… hoàn toàn có thể đi theo quỹ đạo tương tự khi hội tụ đủ các yếu tố về quy hoạch, hạ tầng và sự xuất hiện của các khu đô thị quy mô lớn.
Tại Thanh Hóa, quá trình đô thị hóa đang diễn ra với tốc độ nhanh gắn liền với định hướng mở rộng không gian đô thị và hình thành các khu vực phát triển mới. Trong đó, sông Mã giữ vai trò là trục cảnh quan trung tâm, đồng thời là yếu tố định hướng cấu trúc không gian đô thị của tỉnh trong tầm nhìn đến năm 2040. Sự kết hợp giữa lợi thế tự nhiên, quy hoạch bài bản và hạ tầng đang được đầu tư mạnh mẽ sẽ là nền tảng quan trọng để Thanh Hóa phát triển các khu đô thị ven sông, từng bước hình thành những cực tăng trưởng mới trong giai đoạn tới.
Thanh Hóa định hướng phát triển không gian đô thị hai bên sông Mã
Khu vực ven sông Mã hiện hội tụ nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển đô thị theo mô hình ven sông như quỹ đất còn lớn tạo dư địa cho quy hoạch đồng bộ; hạ tầng đang từng bước được đầu tư và mở rộng; nhu cầu nâng cao chất lượng sống gia tăng cùng với đó là xu hướng dịch chuyển dân cư về các khu đô thị mới có môi trường sống tốt hơn. Những yếu tố này tạo nền tảng ban đầu để hình thành các khu đô thị ven sông có quy mô và bản sắc riêng.
Tọa lạc bên bờ sông Mã, khu đô thị xanh, hiện đại Eurowindow Light City quy mô 176ha với tổng mức đầu tư gần 13.000 tỷ đồng được lãnh đạo tỉnh Thanh Hóa đánh giá “khi dự án hoàn thành và đi vào hoạt động sẽ làm thay đổi mạnh mẽ diện mạo kiến trúc đô thị, tạo ra một không gian sống xanh, thông minh và đẳng cấp” .
Tọa lạc tại phường Nguyệt Viên, dự án sở hữu lợi thế kết nối thuận tiện tới trung tâm hành chính tỉnh thông qua Quốc lộ 1A và Quốc lộ 10, đồng thời dễ dàng tiếp cận các hệ thống tiện ích xã hội như bệnh viện, trường học và trung tâm thương mại.
Dự án được định hướng kiến tạo một không gian sống hiện đại, đồng bộ, kết hợp giữa kiến trúc, cảnh quan và văn hóa. Điểm nhấn đáng chú ý là Đại lộ Ánh sáng Di sản và Công viên Ánh sáng tương tác, lấy cảm hứng từ văn hóa Đông Sơn với các biểu tượng đặc trưng như trống đồng, chim Lạc, mặt trời… hướng tới hình thành công trình biểu tượng, không gian văn hóa, giải trí lớn của Thanh Hóa.
Eurowindow Light City được quy hoạch với hệ thống tiện ích đa dạng cùng nhiều loại hình sản phẩm như biệt thự, liền kề, shophouse, căn hộ chung cư… Trong đó, các sản phẩm shophouse hai mặt tiền kết hợp phố đi bộ có mái che là sản phẩm đặc biệt chỉ có tại các dự án của Eurowindow Holding. Dự án cũng chú trọng yếu tố phát triển bền vững thông qua việc sử dụng vật liệu thân thiện môi trường, ứng dụng năng lượng tái tạo và hệ thống xử lý nước thải đạt tiêu chuẩn, hướng tới một môi trường sống cân bằng và lâu dài cho cư dân. Với năng lực triển khai của chủ đầu tư cùng định hướng phát triển bài bản, dự án đang được kỳ vọng sẽ từng bước hình thành một không gian đô thị ven sông hiện đại, góp phần bổ sung diện mạo mới cho khu vực trung tâm Thanh Hóa.
Từ xu hướng toàn cầu đến những minh chứng tại Việt Nam, mô hình đô thị ven sông đang cho thấy vai trò ngày càng rõ nét trong việc định hình các không gian phát triển mới và tại Thanh Hóa, với trục sông Mã cùng định hướng quy hoạch dài hạn, đây được xem là nền tảng quan trọng để mở ra một chu kỳ phát triển đô thị mới, nơi những khu đô thị được quy hoạch bài bản có thể trở thành động lực dẫn dắt và từng bước hình thành các cực tăng trưởng mang bản sắc riêng của địa phương.