Bảo tồn để phát triển

Van Cao
Van Cao
TPO - Phó Vụ trưởng Vụ Kiến trúc, Quy hoạch Xây dựng (Bộ Xây Dựng), Tiến sĩ, Kiến trúc sư Lê Đình Tri trao đổi với PV Tiền Phong Online về chuyện quy hoạch Hà Nội, về mối quan hệ giữa bảo tồn và phát triển nhân việc phát lộ đoạn tường Hoàng thành khi thi công nút giao thông Hoàng Hoa Thám – Văn Cao – Hồ Tây.
Bảo tồn để phát triển ảnh 1

Đoạn đường Văn Cao – Hồ Tây đang thi công. Ảnh : Hà Nội Mới

Không phải mảnh sành, mảnh sứ nào cũng có giá trị

TP Hà Nội vừa cho phép tiếp tục thi công đoạn đường Văn Cao – Hồ Tây, vừa thu gom lại những cổ vật mới được phát hiện. Ý kiến của TS về việc này?

Tôi hoàn toàn đồng ý với quyết định của TP Hà Nội. Bởi, bảo tồn là phải đặt trong sự phát triển, không làm ngưng trệ sự phát triển. Có nhiều cách bảo tồn là bảo tồn tại chỗ và bảo tồn mô phỏng.

Nếu chỉ bảo tồn tại chỗ thì có thể sẽ làm đóng băng, cản trở những quan hệ không gian cho phát triển. Nếu bảo tồn mô phỏng, tức là di chuyển những di tích tới bảo tàng, thì các thế hệ sau hoàn toàn có thể tới đó để tham quan, tìm hiểu.

Cách làm này nhiều nước như Ai Cập, Nhật Bản, Trung Quốc đã làm rồi. Ví dụ, khi chúng tôi tới Trung Quốc, cũng thấy họ chuyển các di vật đến một nơi, rồi lại cho các công trình tiếp tục xây dựng. 

Xin TS nói rõ quan điểm về bảo tồn?

Quá trình phát triển bao giờ cũng gắn liền với đổi mới và thay thế. Nhưng phải bảo vệ những giá trị là bản sắc từ nghàn đời để lại. Tuy nhiên, với di sản thì cũng có nhiều loại. Không phải mảnh sành, mảnh sứ nào cũng có giá trị. Không phải cái gì cũng bảo tồn, vì nếu thế làm sao có không gian để phát triển?

Nghĩa là chúng ta phải chọn lọc? Và nếu vậy thì đâu là căn cứ?

Phải căn cứ vào niên đại, tính độc đáo, giá trị thời đại, giá trị mỹ thuật... Quý là phải đi đôi với hiếm. Chứ nếu không quý, không hiếm thì có trưng bày cũng chả ai xem. (Cười)

Ngay bản thân tôi cũng giữ lại một khung xe đạp Thống Nhất làm kỷ niệm thời bao cấp. Nhưng nhiều thứ khác ít giá trị thì cũng chả giữ làm gì.

Quy hoạch Hà Nội là hợp phong thủy

Bảo tồn để phát triển ảnh 2

Phó Vụ trưởng Vụ Kiến trúc, Quy hoạch Xây dựng (Bộ Xây Dựng), Tiến sĩ, Kiến trúc sư Lê Đình Tri. Ảnh : HT

Một vấn đề hiện đang gây tranh cãi. Đó là quy hoạch Hà Nội có trái với phong thủy hay không? Trước hết, xin TS cho biết sơ lược về phong thủy?

Phong thủy chính là khoa học về môi trường và nhận thức của con người về môi trường. Đó là cách sắp đặt khoa học, hợp lý, giải quyết tốt nhất mối quan hệ con người – môi trường – kiến trúc.

Vì thế, phong thủy không phải là những điều tâm linh, thần bí mà là những lập luận khoa học, những kinh nghiệm được đúc rút từ nghàn đời.

Vậy TS giải thích thế nào với ý kiến cho rằng, phương án quy hoạch Hà Nội vừa được triển lãm cho nhân dân xem, là trái với luật phong thủy?

Đó là do họ chưa hiểu bản chất của phong thủy. Việc đặt Trung tâm Hành chính Quốc gia ở chân núi Ba Vì đã tính tới các yêu tố như: diện tích đủ rộng, có độ cao, hội tụ đủ điều kiện tự nhiên, địa chất tốt, không bị bão lũ, dòng chảy nhanh, tránh được gió mùa và bức xạ...

Quan trọng là diện tích đủ rộng, thuận lợi cho giao thông, kinh tế, xã hội phát triển. Vì thế, nó không hề trái với phong thủy.

Ở đây, tôi không hề nhắc đến những cái “tâm linh” hay “tụ khí” gì cả, mà hoàn toàn dựa vào những yếu tố có thể đo đạc, cảm nhận được trực tiếp. 

Câu chuyện dài tập của thành thị và nông thôn

Giả sử bản quy hoạch Hà Nội đã được thi công xong. Nhưng vẫn có sự chênh lệch giữa thành thị và nông thôn, nên người dân trong nội thành vẫn không muốn chuyển ra ngoài sống. Vì thế, vẫn tắc đường, ô nhiễm, chật chội...TS nghĩ sao về kịch bản này?

Hiện, nội thành Hà Nội là nơi tập trung về thương mại, dịch vụ, y tế, giáo dục, văn hóa và thưởng thức nghệ thuật. Nó còn cung cấp việc làm và cơ hội thăng tiến cho mọi người, nên có sức hút rất lớn.

Nhiều người dân chấp nhận ô nhiễm, tắc đường, chật chội...là để đổi lại những cái thuận lợi đó.

Tuy nhiên, với bản quy hoạch Hà Nội mới thì sẽ tổ chức, phân bố lại các điều kiện trên hài hòa, hợp lý hơn. Nhưng cũng phải cần thời gian mới thực hiện được. Khi đó, chắc chắn dòng người sẽ chuyển dịch ra ngoài.

Nhưng lúc đó, khu vực nông thôn sẽ bị đô thị hóa. Và có người không muốn mất phong cảnh thôn quê, với mái nhà tranh, đàn cò trắng, cánh đồng xanh ngát...?

Tất nhiên, chúng ta phải giữ lại bản sắc văn hóa đặc trưng các vùng miền. Nhưng nông thôn cũng cần phải được hiện đại hóa. Người dân ở đó cũng phải xây nhà tầng để chống nóng và sống tiện nghi, chứ không thể mãi ở nhà tranh, nhà ngói, vách nứa...để thỏa mãn cái “hoài cổ”, “lãng mạn” của một số người.

Thực ra, chính những người đó khi về thôn quê mấy ngày, chịu không nổi cảnh thiếu thốn là “chạy mất dép” ngay. (Cười)

Xin cảm ơn TS!

(Thực hiện)

Cùng chuyên mục

Vận động sáng tác tri ân các anh hùng liệt sĩ

Vận động sáng tác tri ân các anh hùng liệt sĩ

TPO - Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phát động cuộc thi sáng tác các tác phẩm văn học, nghệ thuật về đề tài thương binh, liệt sĩ và người có công với cách mạng, hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947-27/7/2027). Cuộc thi kỳ vọng tạo ra những tác phẩm giàu giá trị tư tưởng, nghệ thuật, góp phần gìn giữ ký ức lịch sử và lan tỏa đạo lý uống nước nhớ nguồn.

Đại lễ hội Xòe Thái trước giờ khai mạc

Đại lễ hội Xòe Thái trước giờ khai mạc

TPO - Ngay trước giờ G của đêm khai mạc Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026, bầu không khí tại địa phương đang nóng lên từng giờ. Các hoạt động bên lề đang diễn ra sôi nổi, thu hút du khách tham quan.

Giải thưởng cao nhất Tiếng hát Hà Nội lên tới 700 triệu đồng

Giải thưởng cao nhất Tiếng hát Hà Nội lên tới 700 triệu đồng

TPO - Cuộc thi Tiếng hát Hà Nội 2026 chính thức khởi động với nhiều thay đổi trong phương thức tuyển chọn, mở rộng thể loại âm nhạc và tăng quyền bình chọn cho khán giả. Thí sinh có thể tham gia vòng sơ khảo bằng video trực tuyến, tranh tài ở bốn phong cách âm nhạc. Giải Đặc biệt trị giá khoảng 700 triệu đồng.

Tranh luận hoa sữa

Tranh luận hoa sữa

TPO - Mùa hoa sữa về, hương thơm đặc trưng lại lan tỏa trên nhiều tuyến phố Hà Nội. Tuy nhiên, không phải ai cũng yêu thích mùi hương này. Trong khi một số người cảm thấy dễ chịu với hương hoa thoang thoảng, những người khác lại cho rằng mùi hoa quá nồng, thậm chí khó chịu khi phải ngửi trong thời gian dài, đặc biệt ở những khu vực trồng dày đặc loại cây này.

Tác giả bài hát nổi tiếng về hoa sữa Hà Nội chưa từng ngửi hoa

Tác giả bài hát nổi tiếng về hoa sữa Hà Nội chưa từng ngửi hoa

TPO - Nhạc sĩ Hồng Đăng sáng tác ca khúc "Hoa sữa" lúc chưa biết loại hoa này trông như thế nào. Thi sĩ Bùi Thanh Tuấn viết "Hoa sữa thôi rơi" trước cả lần đầu anh đặt chân đến Hà Nội. Đến khi có đề xuất phương án di dời hoa sữa, một số người cảm thán nếu hai ông kia còn sống liệu có “thương” hoa sữa hay không?

Từ vụ Hoa hậu Quỳnh Anh, Mỹ Anh liên tiếp xin lỗi

Từ vụ Hoa hậu Quỳnh Anh, Mỹ Anh liên tiếp xin lỗi

TPO - Chưa đầy hai tuần sau đêm chung kết Miss Universe Vietnam 2026, Hoa hậu Nguyễn Quỳnh Anh và Á hậu Trịnh Mỹ Anh lần lượt xin lỗi vì những lời nói trong nhóm trò chuyện riêng bị lan truyền. Sáng 15/10, Quỳnh Anh tiếp tục trực tiếp xin lỗi Á hậu Trịnh Hồng Đăng tại buổi media tour của top 5. Câu chuyện hiện nay đã vượt khỏi phạm vi một nhóm chat, kéo theo những tranh cãi lan rộng trên mạng xã hội.

Tiếp tục hoãn Festival Thu Hà Nội 2026

Tiếp tục hoãn Festival Thu Hà Nội 2026

TPO - Ban tổ chức Festival Thu Hà Nội 2026 hai lần thông báo hoãn, chưa xác định được cụ thể ngày tổ chức. Đây là một trong những hoạt động văn hóa - du lịch đặc sắc của thủ đô trong thời gian qua.

Bí mật về sợi lông công trên long bào vua Lê

Bí mật về sợi lông công trên long bào vua Lê

TPO - Qua nghiên cứu hai hiện vật long bào vua Lê Dụ Tông, các nhà khoa học phát hiện hệ thống vật liệu phong phú gồm nhiều loại tơ, kim tuyến, chỉ bện và đặc biệt là sợi lông công - vật liệu chưa từng được ghi nhận trong các nghiên cứu về vải sợi cổ Việt Nam.

Báo Tiền Phong đoạt giải A Giải Báo chí Văn hóa Hà Nội 2026

Báo Tiền Phong đoạt giải A Giải Báo chí Văn hóa Hà Nội 2026

TPO - Giải Báo chí về phát triển văn hóa và xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh lần thứ IX - năm 2026 ghi nhận, tôn vinh những tác phẩm báo chí có chất lượng, đóng góp tích cực vào công cuộc xây dựng và phát triển Thủ đô. Nhóm tác giả Báo Tiền Phong nhận giải A với loạt bài "Hà Nội trong tầm nhìn 100 năm: Từ mạch nguồn văn hiến đến dáng hình tương lai".

Bức vẽ đặc biệt của 'thiên thần lơ đãng'

Bức vẽ đặc biệt của 'thiên thần lơ đãng'

TPO - Triển lãm tranh của “Thiên thần lơ đãng Kha Du” từ 17-27/10 tại Hà Nội nói lên nhiều điều. Một cô bé kém giao tiếp bằng lời nhưng nội tâm thực sự phong phú, mãnh liệt với hàng trăm bức tranh đầy màu sắc của những con người dân tộc miền núi, nơi văn hóa truyền thống hiện lên sống động.

Mùi hoa sữa 'tấn công' phố phường Hà Nội

Mùi hoa sữa 'tấn công' phố phường Hà Nội

TPO - Hoa sữa Hà Nội là loài cây tương đối dễ trồng và dễ chăm sóc. Tuy nhiên, mùi hoa sữa nồng, khiến nhiều người dân có cảm giác khó chịu, mệt mỏi khi tiếp xúc thường xuyên. Lãnh đạo TP Hà Nội đã giao Sở Xây dựng chủ trì rà soát nghiên cứu và đề xuất phương án dịch chuyển một phần cây đến các vị trí phù hợp.

Khi ống kính quay ngược vào lòng mình

Khi ống kính quay ngược vào lòng mình

Nước Nga trong những câu chuyện kể của bố tôi ngày xưa đẹp lắm. Đó là một thiên đường của lòng nhân hậu, của những hàng bạch dương vàng rực trong tranh Levitan. Tuổi mười tám, tôi nuôi giấc mơ du học bằng chính những hình ảnh lấp lánh ấy.

Hà Nội yêu cầu cắt tỉa ngay hoa sữa vì quá nồng

Hà Nội yêu cầu cắt tỉa ngay hoa sữa vì quá nồng

TPO - Sở Xây dựng Hà Nội vừa yêu cầu các địa phương và đơn vị quản lý cây xanh triển khai biện pháp kỹ thuật giảm mùi hương nồng gắt trước mắt, đồng thời lập danh mục khảo sát để đề xuất phương án di dời, trồng thay thế trước ngày 26/10.