Kho báu Hòn Cau và cuộc săn của giới buôn đồ cổ
> Truy tìm kho báu cổ của người Mường Voong
> Bí ẩn về kho báu Vua Hàm Nghi
Dẫu đã trôi qua khá lâu nhưng chuyện quanh kho báu Hòn Cau đến giờ vẫn còn nóng hổi. Và câu chuyện lão ngư Lê Văn Son, người đầu tiên được cho là chạm vào kho báu này khiến người khác phải não nề.
Kho báu Hòn Cau thuộc vùng biển Long Hải, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu đã được thăm dò và khai quật cách đây nhiều năm. Thế nhưng những ngày gần đây, nhiều người tìm được một số vật cho là đồ cổ được tìm thấy dưới đáy đại dương rồi tung tin đồn rằng những vật ấy giá hàng chục cây vàng. Điều này gây xáo trộn và hoang mang cho nhiều người dân địa phương và những người nhẹ dạ. Có những cổ vật là thật nhưng rất ít ỏi, phải chăng đây chỉ là chiêu trò của giới đầu cơ?
![]() |
Cuộc khai quật lịch sử giữa biển khơi
Dẫu đã trôi qua khá lâu nhưng chuyện quanh kho báu Hòn Cau đến giờ vẫn còn nóng hôi hổi. Và câu chuyện lão ngư Lê Văn Son, người đầu tiên được cho là chạm vào kho báu này khiến người khác phải não nề. Ông vẫn sống thui thủi trong căn nhà xập xệ trong khi người đời vẫn khóc lên cho ông cái biệt danh ông trùm đồ cổ.
Ngược thời gian, vào những năm 1990 của thế kỉ trước, chưa bao giờ vùng biển Long Hải lại hỗn loại một cách bất ngờ khi hàng trăm lái buôn từ khắp mọi miền đổ về đây, họ xộ vào từng nhà dân chài để tận mắt được chiêm ngắm những món đồ cổ những ngư dân mò được. Nhiều tuyến phố chính ở thành phố Hồ Chí Minh như đường Đào Tấn, Nguyễn Hữu Cảnh, Lê Công Kiều … cũng nóng lên từng ngày bởi những món hàng từ thời vua chúa Trung Hoa liên tục được đưa về trước sự thèm thuồng sở hữu của nhiều người.
Câu chuyện xuất phát từ một thương lái mua tôm tên Trần Chung và chính ông này là người đã vớ bẫm từ những chuyến thông thương bí mật với các ngư dân Long Hải. Trong một lần về Long Hải thu gom tôm, mực mang về thành phố Hồ Chí Minh bán cho các đại lý, Chung phát hiện trong nhà ông Toàn, ông Son và một số ngư dân khác có nhiều món đồ khác thường làm bằng gốm sứ.
Vốn từng có một số kiến thức về gốm sứ, Chung nhanh chóng nhận ra đây chính là hàng cổ xưa cách đây cả nửa thế kỉ bởi trên những món đồ này có nhiều dấu vết của các vị vua xưa của triều đại Trung Hoa khắc chạm. Trong bụng vui như mở cờ, ông này mua một ít và bí mật mang về thành phố Hồ Chí Minh rao bán. Sự hút hàng ngoài sức tưởng tượng, mỗi món đồ cổ này được trả giá vài cây vàng.
Thắng lợi, Chung tiếp tục về Long Hải gom hàng nhưng y vẫn tuyệt đối không tiết lộ cho các ngư dân biết đây là đồ cổ mà chỉ nói rằng người thân và bạn bè ở thành phố Hồ Chí Minh thích dùng đồ gốm sứ nên về đây thu mua để mang lên. Giới buôn đồ cổ phương nam khi đó lấy làm lạ vì một thương lái chuyên mua tôm như Chung sao bỗng nhiên lại có nhiều đồ cổ quý giá hơn vàng đến thế. Rồi họ bắt đầu cắt cử nhau âm thầm theo dõi Chung.
Sau gần một tháng trời theo dõi, việc Chung âm thầm đi thu gom đồ cổ của một số ngư dân ở Long Hải bị vỡ lở. Lúc này, hàng trăm thương lái khắp nước túa về Long Hải để lùng mua. Cả một vùng đất vốn chỉ quen chài lưới, yên bình bỗng trở nên hoãn loạn. Lúc này các ngư dân bán đồ cổ cho Chung mới té ngửa ra rằng xưa nay mình bán đồ cổ giá đắt hơn vàng mà không hề biết?
Nắm được tình hình, chính quyền địa phương ngay lập tức phong tỏa vùng biển Long Hải, không có ai mò ra kho báu nữa. Ngay lập tức một kế hoạch khảo sát, thăm dò được tức tốc tiến hành. Đó là vào năm 1991, sau ròng rã nhiều ngày thăm dò, các chuyên gia của Bộ Văn hóa – Thông tin (nay là Bộ VH-TT&DL) phối hợp cùng với xí nghiệp trục vớt Visal và công ty Hallistrom Holdnys Oceanic của Thụy Điển tiến hành tiếp cận và khai quật kho báu Hòn Cau.
Kho báu được xác định là một chiếc tàu cổ khổng lồ đã bị chìm cách đó thế kỷ, trong chiếc tàu này đầy ắp những cổ vật quý giá. Họ tiến hành khai quật, mang về gần 70.000 hiện vật là gốm sứ và đồ cổ có niên đại nửa sau thế kỉ XVII, thời vua Khang Hy ( triều Thanh, Trung Quốc ). Gần 30.000 cổ vật tiêu biểu được đưa đi giám định và tổ chức đưa đi bán đấu giá ở Hà Lan, thu về hơn 6 triệu USD.
Các cổ vật này được nhận định của các đại gia phương tây từ thời vua Khang Hy đi buôn từ Trung Hoa về, nhưng khi qua vùng biển Long Hải thì bị đắm tàu và nằm lại ở đó cho đến ngày được phát hiện và khai quật.
Lời đồn và chiêu trò của giới đầu cơ
Cuộc khai quật lịch sử đã trôi qua khá lâu, giá trị các cổ vật từ kho báu Hòn Cau là vô cùng to lớn đã được định đoạt. Thế nhưng những ngày cuối năm 2013, ở một số tuyến phố buôn bán đồ cổ ở thành phố Hồ Chí Minh lại rộ lên thông tin còn có nhiều cổ vật từ năm 1991 mà nhiều ngư dân mót được từ cuộc khai quật kho báu Hòn Cau, nhưng sợ bị tịch thu nên đã ém lại và đến nay mới chịu tung ra.
Họ còn đoán định rằng, ông Lê Văn Son còn cất giấu nhiều cổ vật trong nhà mình chứ chẳng phải chuyện chơi. Và rồi, mọi chuyện dậy sóng khi một thương lái tên Hùng bán một chiếc bình gốm từ thời Khang Hy thật tại phố Lê Công Kiều với giá gần một cây vàng. Thông tin được Hùng đưa ra là món đồ cổ này y săn được ngay tại Vũng Tàu, trong một làng chài. Nhiều khả năng còn có một số chiếc tàu cổ khác chứa cổ vật đang nằm sâu dưới biển Long Hải mà người ta chưa phát hiện ra.
Từ luồng thông tin này nhiều tay thương lái đồ cổ lại sùng sục về Long Hải với hy vọng mong manh sẽ kiếm được món đồ cổ. Gặp chúng tôi ở ngã ba Vũng Tàu, thương lái đồ cổ Trần Chính thao thao bất tuyệt rằng: “Chắc chắn là còn cổ vật. Bởi không chỉ có ông Son là người mò và chạm vào kho báu Hòn Cau mà còn nhiều người khác. Hơn nữa, những ngư dân này quá thông thạo vùng biển Long Hải nên việc họ lặn mò và mót các cổ vật sau cuộc khai quật năm xưa là điều hiển nhiên, có cơ sở. Chỉ cần trong một tháng mà săn được vài món đồ cổ đó thôi thì cũng đã đủ mãn nguyện rồi”.
Ông Trần Bảo, một trong những ngư dân biết địa điểm khai quật kho báu Hòn Cau năm xưa cho biết: “Không biết thông tin từ đâu mà suốt cả tháng 11/2013, rất nhiều người dân đến nhà tôi hỏi dò xem còn cổ vật nào không, có mót được món nào từ cuộc khai quật trước kia không, họ sẽ mua, giá vài cây vàng cũng mua”. Ông Bảo cũng nhận định rằng, có thể một số tên thương lái buôn đồ cổ tung ra thông tin này để làm loạn thị trường hòng bán những món đồ mà họ đang đầu cơ giá cắt cổ.
Còn đâu cổ vật nữa mà săn
Trong ý nghĩ của nhiều người dân chài cũng như giới buôn đồ cổ thì ông Lê Văn Son vẫn là mục tiêu để họ nhắm tới cuộc săn lùng của mình, bởi ai cũng nghĩ ông là người đầu tiên mò đến kho báu Hòn Cau và đã chạm vào đó và lấy được một số món đồ cổ trước khi nhà nước tiến hành khai quật. Bởi vậy nên không chỉ bây giờ mà suốt nhiều năm qua, mỗi ngày vẫn có nhiều khách lạ viếng thăm nhà ông Son để thám thính ông về những món đồ cổ.
Ông Son giãi bày một cách ngao ngán rằng: “năm nay tôi đã gần 80 tuổi rồi. Đúng là tôi từng phát hiện ra kho báu Hòn Cau và một số món đồ cổ ơi ra từ kho báu đó, tôi đã bán cho thương lái mua tôm vì không biết đó là vật quý từ lâu lắm rồi. Giờ còn đâu nữa mà săn. Người ta cứ đồn tôi là ông trùm đồ cổ thế chứ thật ra trong tay tôi chẳng còn gì ngoài cái đĩa vỡ”.
Còn việc liệu có những chiếc tàu chứa cổ vật khác có thể còn chìm ở Long Hải hay không thì ông Son không nhận định dẫu ông là một thợ chài kỳ cựu ở vùng đất này. Cuộc đời của ông cũng thăng trầm lắm nỗi từ khi vướng vào cổ vật mà thực chất chỉ là hư danh mà giới buôn đồ cổ gán cho ông.
Ông buồn bã kể rằng: “Tôi từ giã nghề lặn biển cũng từ khi phát hiện ra chính xác đó là kho báu, tôi có đi trình báo chính quyền cách lặn xuống vị trí có cổ vật. Thế nhưng không hiểu vì lý do gì mà sau này nhiều người ngư chài khác được trọng thưởng vì báo tin kho báu và hợp tác trong cuộc khai quật còn tôi chẳng được gì cả”.
Ông Son cảm thấy ấm ức nên có đi thắc mắc suốt nhiều năm nhưng chẳng nhận được kết quả gì nên bỏ cuộc, còn nhiều khác là bạn chài của ông được thưởng đến giờ vẫn còn sống mà ông không tiện nói ra. Ông bảo: “Mới đầu tháng 12 đây thôi cũng có nhiều tay săn đồ cổ cứ sùng sục về nhà tôi hỏi han đủ kiểu về kho báu nhưng tôi ngán lắm rồi. Cũng vì sự săn lùng này mà nhiều ngư chài tiếp tục đi lặn để tìm kiếm tới mức bị bại liệt vì áp suất nước luôn đấy”.
Theo Pháp Luật & Cuộc Sống