Cảnh báo phản ứng có hại của 4 nhóm thuốc

Cảnh báo phản ứng có hại của 4 nhóm thuốc
TP - Mới đây, Trung tâm Quốc gia về Thông tin thuốc và Theo dõi phản ứng có hại của thuốc (DI & ARD) cảnh báo về phản ứng có hại của 4 nhóm thuốc, trong đó đứng đầu là thuốc kháng sinh.

> Tràn lan thuốc kém chất lượng
> Nhiều loại thuốc nhập khẩu kém chất lượng

Thuốc kháng sinh được kê theo đơn cho trẻ nhỏ. Ảnh: ngọc châu
Thuốc kháng sinh được kê theo đơn cho trẻ nhỏ. Ảnh: ngọc châu.

Bộ Y tế khuyến cáo, bác sĩ cần chú trọng đến thông tin cảnh báo dược trước khi kê đơn cho bệnh nhân. Tuy nhiên, trên thực tế vẫn còn những sai sót trong quá trình này.

Nguy hiểm và tốn kém

Một bác sĩ công tác lâu năm tại Bệnh viện Bạch Mai trong lĩnh vực dược chia sẻ, đã từng có bệnh nhân điều trị loãng xương với quá nhiều loại thuốc, trong đó có Fosamax nhưng không được bác sĩ dặn dò kỹ. Đáng lẽ sau khi sử dụng thuốc Fosamax bệnh nhân phải ngồi hoặc đi lại 30 phút thì người này không biết đã đi nằm ngay. Do sử dụng quá nhiều loại thuốc trong đơn lại không được hướng dẫn đầy đủ, bệnh nhân này suýt bị thủng thực quản.

Tại Trung tâm Dị ứng miễn dịch lâm sàng (Bệnh viện Bạch Mai, Hà Nội) hầu như lúc nào cũng có bệnh nhân dị ứng thuốc nằm điều trị. Bệnh nhân Lê Văn Q., nam, 76 tuổi (sống tại Hà Tĩnh) đang trong tình trạng dị ứng thuốc rất nặng. Trước khi điều trị tại đây, bệnh nhân được điều trị tại một đơn vị khác do tai biến mạch máu não.

Tuy nhiên, sau ba ngày điều trị tai biến với 4 loại thuốc/ngày bằng đường uống và truyền tĩnh mạch thì bệnh nhân bị phản ứng rất nặng: sốt và toàn thân nổi những bọng nước lớn.

Những bọng nước này phồng rộp, có đường kính 2 - 3cm, thậm chí có những mảng lớn bằng bàn tay ở vùng lưng. Bệnh nhân còn bị loét ở miệng và bộ phận sinh dục, nguy cơ bội nhiễm cao.

Nhóm nghiên cứu cũng chỉ ra, có 4 nhóm thuốc chính hay gây ra phản ứng có hại gồm: nhóm thuốc kháng sinh; thuốc điều trị lao; thuốc giảm đau, hạ sốt, chống viêm; thuốc điều trị sốt rét. 6 nhóm thuốc kháng sinh nghi ngờ gây phản ứng có hại của thuốc nhiều nhất gồm: cefotaxim, ceftriaxon,ceftazidim, ciprofloxacin, cefuroxim, amoxicilin/clavulanic.

Theo PGS.TS Nguyễn Văn Đoàn, Giám đốc Trung tâm Dị ứng miễn dịch lâm sàng (Bệnh viện Bạch Mai), với bệnh dị ứng, các bác sĩ điều trị cũng nên lưu ý thêm về dị ứng thuốc để kịp thời hướng dẫn cho người bệnh. Chỉ kê đơn chỉ định khi đã có các chẩn đoán rõ ràng về nguyên nhân.

Đặc biệt nên tránh tình trạng áp dụng phác đồ “bao vây” bằng cách sử dụng nhiều thuốc. Chỉ nên kê các thuốc có tác dụng điều trị trực tiếp, giảm các thuốc tác dụng điều trị “hỗ trợ” công dụng chưa rõ ràng để giảm bớt số thuốc mà bệnh nhân phải sử dụng, bớt các nguy cơ dị ứng.

Theo Trung tâm DI & ARD Quốc gia, 9 tháng đầu năm 2013, trong tổng số 3.522 báo cáo về các thuốc nghi ngờ gây phản ứng có hại, có một báo cáo về mỹ phẩm, hai báo cáo về thuốc trừ sâu, còn lại là 3.519 báo cáo liên quan đến 4.401 loại thuốc.

Dược sĩ Phạm Thị Mai Trang (Bệnh viện Phạm Ngọc Thạch) cho biết, phản ứng có hại của thuốc có thể làm những người bệnh tăng tỷ lệ mắc bệnh và tử vong, kéo dài thời gian nằm viện, tăng chi phí và ảnh hưởng chất lượng điều trị. Phần lớn các sự cố liên quan đến thuốc xảy ra khi bệnh nhân được điều trị hơn hai loại thuốc, nhất là những bệnh nhân phải điều trị bệnh lao.

Phải học kê đơn

Tại hội nghị tổng kết hoạt động cảnh báo dược 2013, TS Nguyễn Hoàng Anh, Trung tâm DI & ARD Quốc gia cho biết, việc theo dõi an toàn thuốc giai đoạn hậu marketing rất cần thiết nhằm đánh giá lại chỉ định mở rộng hoặc hạn chế chỉ định, phát hiện những tác dụng phụ hiếm gặp, độc tính của thuốc khi dùng dài hạn, đánh giá chi phí/lợi ích.

Theo PGS.TS Nguyễn Đăng Hòa, Hiệu trưởng Trường ĐH Dược Hà Nội, Việt Nam bắt đầu có những hoạt động thiết lập hệ thống cảnh báo dược. Tuy nhiên, trên thực tế chưa có hướng dẫn cụ thể trách nhiệm của nhân viên y tế khi gặp phản ứng có hại của thuốc.

Do đó, hoạt động giám sát phản ứng có hại của thuốc cần sự tham gia tích cực và có trách nhiệm của bác sĩ, dược sĩ và điều dưỡng viên nhằm nâng cao nhận thức về vấn đề an toàn trong sử dụng thuốc và khuyến khích cán bộ y tế báo cáo phản ứng có hại của thuốc như là nhiệm vụ chuyên môn trong thực hành lâm sàng và là một phần trách nhiệm, đạo đức nghề nghiệp.

Thứ trưởng Bộ Y tế Lê Quang Cường cho biết, trong thời gian tới việc quy hoạch và hoàn thiện hệ thống cảnh giác dược trên phạm vi toàn quốc sẽ được triển khai với mục tiêu kịp thời phân tích phát hiện đánh giá những phản ứng có hại của thuốc, dự báo phòng tránh những tác dụng không mong muốn của thuốc, bảo đảm an toàn cho người sử dụng.

TS Nguyễn Văn Đoàn, Giám đốc Trung tâm dị ứng miễn dịch lâm sàng – (Bệnh viện Bạch Mai) cho biết, lạm dụng kháng sinh khiến nhiều người phải nhập viện do bị dị ứng. Không ít cha mẹ tự ý mua thuốc kháng sinh cho con uống trước khi đi đến bệnh viện.

Nhiều trường hợp ho, sốt do virus cũng được cho dùng kháng sinh, trong khi thuốc này chỉ được dùng khi nhiễm vi khuẩn.Việc sử dụng kháng sinh không phù hợp làm tăng nguy cơ gặp phải các tác dụng không mong muốn do thuốc như điều trị bệnh không hiệu quả do vi khuẩn đã nhờn thuốc. Đây là nguyên nhân dẫn tới tình trạng vi khuẩn kháng kháng sinh.

Theo Báo giấy
MỚI - NÓNG

Có thể bạn quan tâm

Thu hồi hai loại thuốc

Thu hồi hai loại thuốc

TPO - Cục Quản lý dược (Bộ Y tế) vừa ra thông báo đình chỉ lưu hành và thu hồi trên toàn quốc hai lô thuốc không đạt chỉ tiêu chất lượng.
Hiểm họa từ thuốc giả

Hiểm họa từ thuốc giả

Thuốc giả không chỉ đánh lừa người tiêu dùng, chúng còn vô hiệu hóa các liệu pháp điều trị để cứu sống bệnh nhân và trong rất nhiều trường hợp thuốc giả gây ra tác hại to lớn như gây ra các phản ứng dị ứng, nhiễm độc kim loại nặng cũng như làm bệnh nhân dễ kháng thuốc.
Nhiều thuốc không đạt chất lượng

Nhiều thuốc không đạt chất lượng

TPO - Các loại thuốc không đạt tiêu chuẩn chất lượng rất đa dạng từ bao gồm cả thuốc nội lẫn thuốc nhập ngoại từ kháng sinh, kháng viêm, giảm đau, corticoid, thuốc đau dạ dày, tim mạch đến các loại vitamin, thuốc Đông dược, thực phẩm chức năng...
Thuốc dạng sủi chưa hẳn an toàn

Thuốc dạng sủi chưa hẳn an toàn

Nhiều người quan niệm rằng dùng thuốc dạng sủi khá an toàn, không ảnh hưởng đến niêm mạc dạ dày nhiều như thuốc dạng viên vì thuốc được hòa tan trước khi uống.
Trẻ chết nhiều, vắc-xin vô can!

Trẻ chết nhiều, vắc-xin vô can!

Lãnh đạo Bộ Y tế nhấn mạnh 1 trẻ tử vong vì sốc phản vệ sau tiêm vắc-xin không bằng tính mạng của 1,5 triệu trẻ khác không được tiêm chủng nên nếu ngừng tiêm sẽ gây ra nhiều hệ lụy
Thuốc và những tương tác nguy hiểm

Thuốc và những tương tác nguy hiểm

Phản ứng có hại của thuốc (ADR) là tên gọi chung cho mọi tác dụng không mong muốn xảy ra khi dùng thuốc đúng liều. Có rất nhiều nguyên nhân làm xuất hiện ADR, trong đó có một nguyên nhân cần phải nhắc tới là tương tác giữa các thuốc với nhau, đặc biệt là các loại thuốc bổ sung hàng ngày lại đang ít được quan tâm.
Vị Thống Hoàn và bệnh nhân đau dạ dày, tá tràng

Vị Thống Hoàn và bệnh nhân đau dạ dày, tá tràng

TP - Cho đến nay viêm loét dạ dày, tá tràng vẫn là căn bệnh khó chữa, nó làm ảnh hưởng rất lớn đến đời sống, sức khỏe cũng như tinh thần của người bệnh một căn bệnh mà một khi mắc phải người bệnh thấy khó chịu và ám ảnh về nó.
Cảnh giác khi cho trẻ xem phim 3D

Cảnh giác khi cho trẻ xem phim 3D

Cứ cuối tuần, bé Bo lại ngồi nghiền mấy bộ phim 3D trên tivi màn ảnh rộng ở nhà. Khi bé nói mắt không nhìn rõ chữ trên bảng, chị Hương đưa con đi khám, mới biết bé đã cận 2,5 đi ốp.