Những giờ văn thầy ngắc ngứ trò ngắc ngứ...

Những giờ văn thầy ngắc ngứ trò ngắc ngứ...
TP - Có nhà văn Việt Nam nổi tiếng đã viết như vậy trong một tiểu luận, nặng lời gọi đa số sách thiếu nhi là “những cuốn sách do người lớn hạ cố viết cho trẻ em”, còn những giờ văn ở mái trường phổ thông là “những giờ học thầy ngắc ngứ trò ngắc ngứ”.

> Thơ đương đại: Bất hạnh, lạc hậu?
> Ngẫm một đời thơ lạ thành quen

Lại có giai thoại tôi nghe nhà thơ Trần Ninh Hồ kể lâu lắm rồi: Hồi Trần Ninh Hồ là biên tập viên còn Nguyễn Văn Bổng làm Tổng biên tập báo Văn Nghệ, có lần ông Bổng chê anh biên tập bài nọ chưa đạt, dốt. Anh đối đáp: Cấp 2 học “Con trâu” cấp 3 học “Con trâu”, vào đại học cũng lại “Con trâu”, gì mà chả ngu!

“Con trâu” là tác phẩm gắn với Nguyễn Văn Bổng- cũng như “Cái sân gạch”, “Vụ lúa chiêm” với Đào Vũ. Trần Ninh Hồ khi trêu sếp của mình đã khái quát một một thực trạng đó là trong thời gian dài, sách giáo khoa môn văn ít cải tiến, chưa kể cách dạy văn.

“Người Mỹ dạy bài học Cô bé Lọ Lem như thế đấy” là tên một bài báo thú vị kể chuyện giờ học văn nọ ở nước Mỹ, thầy giáo gọi một học sinh lên kể chuyện Cô bé Lọ Lem. Xong, thầy hỏi những câu rất mở, khiến học sinh tự nhận thức ra những chuyện như: Nếu không có cô tiên, chó và chuột giúp đỡ thì Lọ Lem không thể dự vũ hội được, như vậy “Chúng ta luôn cần sự giúp đỡ của bạn bè”.

Và “Phải biết yêu thương chính mình, vì cho dù không còn mẹ đẻ và không được mẹ kế yêu thương, Lọ Lem vẫn làm tất cả để đi dự vũ hội, gặp hoàng tử và giành lấy hạnh phúc”, vân vân. Thậm chí các em còn nhận ra thiếu sót của truyện: Sau 12 giờ đêm, mọi thứ trở lại nguyên dạng nhưng đôi giày thủy tinh của Lọ Lem không trở về chỗ cũ!

Giờ học kết thúc vui vẻ, học sinh vỗ tay reo hò khi thầy kết luận “Thấy chưa, ngay cả nhà văn vĩ đại cũng có lúc sai sót. Thầy cam đoan sau này ai trong các em muốn thành nhà văn thì nhất định sẽ có tác phẩm hay hơn “Cô bé Lọ Lem”!

Có lẽ, phụ huynh nào cũng muốn con mình được học những giờ văn đầy hứng thú như vậy. Để trí tưởng tượng và sự hiểu biết non nớt của nó có cơ bộc lộ, song song với việc lĩnh hội tinh hoa của người khác.

Bài tập làm văn hồi lớp 2 của con gái tôi yêu cầu tả “con vật mà em nuôi”. Con tôi quyết định tả con gà mà chúng tôi nuôi mấy tháng. Cô giáo bảo cháu viết “chả giống ai nhất là câu kết: Mình rất yêu gà nhưng bây giờ gà không còn nữa.

Cậu mình đã ăn gà rồi. Mình sẽ nhớ gà”. Cô không phàn nàn sự không giống ai đó nhưng vẫn chữa câu “mắt gà nhỏ và đẹp”. Cậu nó đọc bài văn, phàn nàn “Cả nhà đều ăn trừ Sóc, sao lại nói mỗi cậu?” “Vì cậu vặt lông, giết nó rồi hầm ngải cứu huhu”.

Dù cho rằng đứa trẻ thấy mắt con gà đẹp là quyền của nó, tôi luôn hy vọng những giờ văn ở lớp của con tôi không đến nỗi “thầy ngắc ngứ trò ngắc ngứ”.

Nghèo nàn tưởng tượng, sáo ngôn sáo ngữ cũng là căn bệnh bị kêu ca lâu nay, khiến người ta ngấy sợ môn văn. Nhà văn Nguyễn Bắc Sơn (Luật đời và cha con, Lửa đắng…) là ông thầy cấp 3 của tôi, giỏi trị bệnh này.

Đề văn yêu cầu phân tích một tác phẩm văn học dân gian, có đứa quen mui mào đầu: “Dưới ngòi bút của…”, đã dân gian, truyền miệng thì làm gì có bút nào, nên bị thầy phê bên cạnh: “Bút mực hay bút chì?” Có đứa tả chán, không biết viết gì nữa thì khỏa lấp bằng dấu ba chấm. Bị thầy vẽ cái quan tài vào chỗ có ba chấm. Lần sau tự ngượng không chấm lửng chấm liếc gì nữa.

Trở lại “Con trâu” của Nguyễn Văn Bổng tức Trần Hiếu Minh. Nhớ lại, ở trường đại học chuyên ngành ngữ văn, chúng tôi không đến nỗi phải học “Con trâu” một lần nữa, nhưng một số người thầy đáng kính của thập kỷ cuối 80 khi đó, mỗi lần nói tên Trần Dần, Phùng Quán, Hoàng Cầm phải hạ giọng rất thấp, nói là ngắc ngứ cũng được. May mà ngày ấy rồi cũng xa và lỗi đâu phải ở họ.

Theo Báo giấy
MỚI - NÓNG

Có thể bạn quan tâm

Thanh Hoa hát cho bộ đội nghe

NSND Thanh Hoa: Ðược yêu, được hát trọn đời

TP - Tôi hỏi “người đàn bà hát”: Chị có bao giờ tiếc vì mình sinh ra hơi… sớm? Không cần ngẫm nghĩ, NSND Thanh Hoa đáp: “Cho đến bây giờ, tôi vẫn cảm thấy vô cùng hạnh phúc khi trưởng thành ở thời điểm lịch sử mà đất nước cần những ca sỹ như tôi. Có thể chúng tôi thiệt thòi chút ít riêng tư, thiệt thòi về vật chất nhưng tôi tin, trong trái tim của mỗi người Việt Nam đều có góc nhỏ dành cho thế hệ chúng tôi”.
Hồ Chủ tịch bỏ lá phiếu đầu tiên tại Quốc hội khóa 2, ngày 8/5/1960 Ảnh: Mai Nam

Người chụp ảnh Bác Hồ bỏ lá phiếu đầu tiên

TP - Những nghệ sĩ nhiếp ảnh có vinh dự chụp ảnh Hồ Chủ tịch không nhiều. Những tên tuổi được biết đến như Đinh Đăng Định, Vũ Đăng Năng, Vũ Đình Hồng, Kim Côn… Ngoài ra còn có phóng viên nhiếp ảnh thông tấn xã Việt Nam (TTXVN) và các tờ báo trung ương. Phóng viên nhiếp ảnh báo Tiền Phong Mai Nam là người có nhiều dịp được gần và chụp ảnh Bác.
Nhân vật Dịu trong phim Vĩ tuyến 17 ngày và đêm

'Vĩ tuyến 17 ngày và đêm' trong ký ức của NSND Trà Giang

TP - “Tôi luôn nghĩ mình là người may mắn khi được đóng vai nữ chính trong phim Vĩ tuyến 17 ngày và đêm – Nghệ sĩ Nhân dân Trà Giang nói – Tôi đã cố gắng hết sức mình để thể hiện những nét đẹp của người phụ nữ miền Nam nói riêng và người phụ nữ Việt Nam nói chung trong hoàn cảnh chiến tranh khắc nghiệt”.
Nhà văn, nhà thơ Nguyễn Trung Hiếu (thứ 4 từ trái sang) tại Hội thảo về nhà báo, nhà thơ Nguyễn Vỹ ảnh: Văn Chương

Căn nhà lưu giữ chân dung các nhà văn lớn

TP - Năm 1989, tỉnh Nghĩa Bình sau một thời gian nhập hai tỉnh Bình Định và Quảng Ngãi thì lại tách ra. Hội Văn học nghệ thuật của tỉnh Quảng Ngãi tạm thời đặt tại gia đình nhà văn, nhà thơ, nhà báo Nguyễn Trung Hiếu.
Bộ tiểu thuyết 5 cuốn nổi tiếng của nhà văn Nguyễn Thị Hoàng vừa được tái bản và ra mắt trở thành sự kiện văn chương gây chú ý đầu năm 2021ảnh: Nhã Nam

Văn học miền Nam là một di sản...

TP - “Văn học miền Nam phải là một thực thể trong di sản văn học dân tộc. Tin tưởng rằng sẽ sớm đến thời điểm chúng ta không còn gọi là “Văn học miền Nam trước 1975”, mà chỉ gọi là văn học Việt Nam giai đoạn 1954-1975, trong đó có bộ phận văn học miền Nam” - nhà nghiên cứu phê bình văn học Trần Hoài Anh, bày tỏ.
Nghệ sỹ Kim Cương rơi nước mắt khi gặp lại chị Trầm Như Ngọc Oanh (tức bé Thương Thương). Ảnh: NCHCCCL

'Kỳ nữ' Kim Cương và 42 năm tìm con gái thất lạc

TP - Ôm chặt người phụ nữ trung niên đang luống cuống bước lên sân khấu, trước hàng trăm ống kính của trường quay, Nghệ sỹ Nhân dân Kim Cương nghẹn ngào: "Sao con không đi tìm má… Mẹ con mình gặp nhau rồi, giờ tui không buông, không cho ai nữa đâu!".
Tấm ảnh 'Mẹ con ngày đoàn tụ': Câu chuyện người tử tù

Tấm ảnh 'Mẹ con ngày đoàn tụ': Câu chuyện người tử tù

TP - Tấm ảnh “Mẹ con ngày đoàn tụ” của nhiếp ảnh gia Lâm Hồng Long đã đi vào lịch sử khi ghi lại khoảnh khắc xúc động của người tử tù Lê Văn Thức đang ôm người mẹ của mình là bà Trần Thị Bính. Ngày 30/4/1975 là ngày thống nhất đất nước, cũng là ngày đoàn tụ của hàng triệu người Việt Nam đã phải xa cách do chiến tranh. Tấm ảnh xuất thần của Lâm Hồng Long đã trở thành biểu tượng thiêng liêng cho khát vọng hòa bình của đất nước, của dân tộc.