Dự án thế kỷ

Dự án thế kỷ
TP - Trung Quốc (TQ) bỗng đánh giá lại Sáng kiến Vành đai Con đường (BRI) bảy năm tuổi. Một trong những điều chỉnh cốt lõi là giảm mạnh tiền vay cho các nước tham gia BRI. Sáng kiến được xem như chương trình phát triển lớn nhất thế giới có nguy cơ trở thành khủng hoảng nợ nước ngoài đầu tiên của TQ.

BRI được chủ tịch TQ khởi xướng nhân thăm Kazakhstan, một nước Trung Á, tháng 9/2013. Năm 2017, BRI đi vào hiến pháp TQ và, đến nay, thu hút gần 70 nước và tổ chức quốc tế. Thủy điện Karot công suất 720 MW của Pakistan là dự án tiên phong được hứa cho vay 350 triệu USD và định hoàn công năm nay, 2021.

Tháng 5/2017, chủ tịch TQ công bố BRI (Nhất Đới Nhất Lộ) là “dự án thế kỷ”. Trước gần 30 nguyên thủ và đại biểu từ 130 nước tại một hội trường ở Bắc Kinh, TQ hứa chi 1.000 tỷ USD để làm hạ tầng chủ yếu ở các nước đang phát triển. Một học giả ước tổng tiền này, sau khi điều chỉnh theo lạm phát, gấp bảy lần số tiền Mỹ chi để tái thiết Châu Âu sau thế chiến thứ hai thông qua Kế hoạch Marshall.

Dữ liệu công bố mới đây cho thấy thực tế dường như chệch hẳn so với kịch bản. Lượng tiền cho vay thúc đẩy BRI, cùng hỗ trợ song phương cho các chính phủ, giảm mạnh. Hai thể chế tài chính hàng đầu chịu kiểm soát trực tiếp của chính phủ, Ngân hàng Phát triển TQ và Ngân hàng Xuất Nhập TQ, chỉ còn cho vay 4 tỷ USD năm 2019 so với mức đỉnh 75 tỷ USD năm 2016.

Ngân hàng Đầu tư Hạ tầng Châu Á (AIIB) tiên lượng nguy cơ thiếu vốn trầm trọng cho BRI. Riêng nhu cầu ở Châu Á đã lên 907 tỷ USD/năm. Số tiền cần có ở Châu Phi và Mỹ La Tinh cũng lớn hơn khoản tiền sẵn có. AIIB được đề xuất thành lập cùng năm 2013 khởi xướng BRI và TQ hiện là cổ đông lớn nhất của nó.

Giảm mạnh quy mô cho vay được ví ngang cơn địa chấn, theo Financial Times (FT). Tần suất chủ đề BRI xuất hiện trên truyền thông TQ cũng giảm đáng kể. Một phần hiện tượng này là “nhằm làm dịu mức độ nghiêm trọng của tham vọng bành trướng”, theo Trần Chí Vũ, giáo sư ngành tài chính tại Đại học Hongkong.

TQ có thể sắp mắc kẹt trong các cuộc tái đàm phán nợ với hàng loạt quốc gia. Một báo cáo của Rhodium Group cho biết, năm 2020 khởi động ít nhất 18 quy trình tái đàm phán nợ với TQ. Đến cuối tháng 9/2020, có 12 nước vẫn tiếp tục đàm phán với các khoản vay 28 tỷ USD. Động thái bất thường trên là tín hiệu của khả năng chết yểu BRI, dự án muốn cán mốc kỷ niệm bách niên thành lập TQ mới, năm 2049, theo FT.

MỚI - NÓNG

Có thể bạn quan tâm

Đá Chữ Thập thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam đang bị phía Trung Quốc chiếm đóng, xây dựng trái phép. (Nguồn: Reuters)

Ai cương ai nhu

TP - Mỹ có động thái mới chống Trung Quốc (TQ) ức hiếp láng giềng ở Biển Đông. Các doanh nghiệp TQ lớn nhất có hành vi sai trái tại Biển Đông sẽ bị trừng phạt và chín công ty bị cấm đầu tư vào Mỹ. Nghịch lý ở chỗ hành động cuối nhiệm kỳ của chính quyền Trump dường như phản ánh thế yếu của Mỹ hơn là ngược lại.
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và ông Joe Biden tại cuộc gặp ở Thủ đô Bắc Kinh, Trung Quốc tháng 12/2013. Ảnh: AP

Xu hướng cứng rắn

TP - Tổng thống đắc cử Joe Biden sở hữu ký ức đầy lạc quan về Trung Quốc. Năm 2000, ông bỏ phiếu ủng hộ Quan hệ Thương mại Bình thường Vĩnh viễn (PNTR) giữa Mỹ với TQ. Song các diễn ngôn dịp bầu cử tổng thống đầu tháng 11 cho thấy ông dường như muốn xét lại niềm tin quá vãng của mình.
Thao túng Mekong

Thao túng Mekong

TP - Đấu trường Mỹ-Trung ở Đông Nam Á không còn giới hạn trên Biển Đông nữa mà lan sang cả Mekong, con sông dài 4.350 km chảy qua sáu quốc gia. Ngay sau cuộc họp của Trung Quốc (TQ) với năm nước hạ nguồn Mekong, lần đầu tiên Mỹ cũng làm thế. Mekong đang trở nên nóng và đặt ASEAN vào thế lưỡng nan mới.