Kỷ niệm 50 năm ngày mở đường Trường Sơn huyền thoại:

Trường Sơn kí sự: Bài 6

Trường Sơn kí sự: Bài 6
TP - Vượt đèo Đá Đẽo sáng tinh mơ. Sương núi mờ giăng mù mịt. Càng lên phía đỉnh, hai tai càng lùng bùng vì chênh áp suất. Trong màn mây đỉnh đèo hiện ra tấm bia đá: “Đèo Đá Đẽo, trọng điểm đánh phá ác liệt của không quân Mỹ từ năm 1965 đến 1972”.

Núi rừng vùng đèo tịnh không và thâm u. Thảng hoặc đâu đó trong cánh rừng nguyên sinh bên đường vọng ra tiếng chim bìm bịp chợt gần, chợt xa... Tuyến 15A ngày đó, khi vượt qua “cán soong” Đá Đẽo-Đẽo Đá mà đi này, không lực Hoa Kỳ coi đó là tử huyệt.

Chặt đứt được nó là làm tê liệt toàn tuyến. Bảy năm trời, vùng đèo Đá Đẽo chưa có lấy một ngày bình yên. Bom trên trời ào ào giội xuống. Pháo từ ngoài hạm đội cấp tập bắn vào một đoạn đường đèo chưa đầy 10 cây số.

Tất cả bị băm nát,  xới tung lên đến trơ đá, bật gốc. Đá Đẽo ngày đó ngỡ bị san phẳng thành bình địa dưới sức công phá của hàng trăm ngàn tấn đạn bom. Nhưng, Đá Đẽo vẫn sừng sững, cùng những đôi bàn tay trần của hàng trăm thanh niên xung phong (TNXP) cảm tử cho “đường chưa thông không tiếc máu xương”...

Trong ba cá nhân của toàn lực lượng TNXP được phong tặng danh hiệu anh hùng ngày đó, có hai nữ, ngoài chị Nguyễn Thị Kim Huế, trên tuyến đường 12A (chúng tôi đã đề cập trong bài 1) thì, trên tuyến 15A ngay đèo Đá Đẽo này, có Anh hùng Đinh Thị Thu Hiệp. Nữ trung đội trưởng thép này được phong tặng danh hiệu anh hùng sau chị Huế năm năm (1972)...

Bây giờ muốn tìm gặp chị Hiệp thật khó. Chị hiện ở thôn nghèo, rẻo cao Ba Nương (Xuân Hóa, Minh Hóa). Thi thoảng lắm mới ở nhà. Phần thời gian còn lại chị, ở tuổi 64, thường vào thành phố Đồng Hới để ở cùng với các anh chị em TNXP đạn lửa một thời, giờ đơn thân và không nơi nương tựa trong một ngôi nhà tình nghĩa do một cán bộ đoàn, tự bỏ tiền túi ra xây dựng. Chúng tôi đã gặp chị trong ngôi nhà này.

Chị kể: “Tôi là con thứ tư trong gia đình có bảy anh chị em. 18 tuổi tôi viết đơn đi TNXP. Thấy lớp lớp thanh niên nô nức ra trận, tôi thấy mình phải có mặt trong dòng người đó.

Thế là lên đường. Đơn vị của chúng tôi có mặt hầu khắp các tọa độ lửa trên tuyến 15A ngày đó như bến phà Xuân Sơn, Khe Gát, Bãi Tranh... và dừng lại nơi ác liệt nhất là đèo Đá Đẽo. Có khi cả tháng trời chỉ cầm hơi bằng rau, củ rừng để bám đường, thông tuyến.

Tôi còn nhớ như in chiến dịch 97 ngày đêm năm 1966, không quân Mỹ tập trung chặt đứt Đá Đẽo. Bom đạn mù trời. Toàn bộ lực lượng đều bám mặt đường cho thông xe. Mấy lần đồng đội tìm lôi tôi  bị vùi kín dưới đất đá. Năm 1970, chị lập gia đình. Chồng chị cũng là TNXP.

Năm 1976, chồng chị mất trong một tai nạn giao thông. Chị ở vậy cho đến bây giờ. Mỗi khi trái gió, trở trời, vết thương ngày nào tái phát. Bốn đứa con của chị đều ở nhà làm ruộng. Một chút phụ cấp bệnh binh và khoản tiền anh hùng, chị yên tâm sống quãng đời còn lại với những đồng đội đơn thân trong ngôi nhà này...

Ngôi nhà đồng cảm

Anh Trần Hùng Sơn bàn với vợ là chị Phương – chủ một cửa hàng kinh doanh dịch vụ hiếu hỉ cạnh chợ Đồng Hới, dành phần lớn số tiền đang có để mua đất, làm ngôi nhà chung cho những cựu TNXP đơn thân về đây sinh sống. Vợ anh đồng ý ngay.

Ngôi nhà mà chị Hiệp đang ngồi nói chuyện với chúng tôi được anh Trần Hùng Sơn xây dựng cách đây gần ba năm, thuộc thôn Thuận Hòa (Thuận Đức), cách trung tâm thành phố Đồng Hới 5km.

Nhà khang trang, rộng trên 150 m2, trong khuôn viên gần 1,5 ha. Trần Hùng Sơn sinh năm 1957, nguyên là sỹ quan hải quân, một thời gian dài làm giảng viên tại trường sỹ quan hải quân Nha Trang.

Ra quân năm 1987, về Tỉnh Đoàn Quảng Bình phụ trách công tác chính sách cho các cựu TNXP, hiện anh là phó chủ tịch hội cựu TNXP của tỉnh Quảng Bình.

Gần 500 triệu đồng được vợ chồng anh đầu tư vào đây để có một khuôn viên xanh mát bóng cây và ngôi nhà khá đầy đủ tiện nghi, đủ để những cựu TNXP có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn yên tâm ở lại. Trong dự định, anh sẽ mời bảy cựu TNXP khó khăn nhất về ở tiền trạm rồi, sau đó, có thể nhân rộng ra.

Cư dân trong ngôi nhà tình nghĩa của anh đã có chị Nguyễn Thị Liên, quê Hạ Trạch (Bố Trạch, Quảng Bình), không chồng, không con. Chị Nguyễn Thị Hà, quê Chương Mỹ (Hà Tây cũ), chị Nguyễn Thị Khánh, quê Quảng Phương (Quảng Trạch, Quảng Bình) chồng mất hơn 30 năm nay.

Ba phụ nữ đơn thân ấy, bệnh tật thường xuyên, dựa vào nhau, chia ngọt sẻ bùi như những năm tháng xưa kia đồng cam cộng khổ. Anh Sơn bảo, cứ có thời gian rảnh là các chị lại chụm lại kể chuyện ngày xưa, ngày mở đường đánh Mỹ. Ngôi nhà này gần lắm đường Hồ Chí Minh, đường 15A “xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước”...

(Còn tiếp)

MỚI - NÓNG
Đọc lệnh khởi tố vụ án và lệnh bắt tạm giam 2 đối tượng tổ chức cho người khác nhập cảnh trái phép.
Chiêu thức tinh vi tổ chức cho người Trung Quốc nhập cảnh trái phép
TPO - Tách nhỏ người nhập cảnh trái phép và chia ra nhiều chặng đường khác nhau, dùng xe ô tô có biển số của địa phương hoặc vùng lân cận để đưa đón người, sử dụng giấy CMND giả, bố trí người Việt Nam đi kèm... Bằng thủ đoạn trên, các đối tượng đã tổ chức trót lọt nhiều đợt người Trung Quốc nhập cảnh trái phép vào Việt Nam.

Có thể bạn quan tâm

Chị Y Blanh chia sẻ cách dệt hoa văn truyền thống xưa

Làng dệt trong phố của người Ba Na

TP - Khi màn đêm buông xuống cũng là lúc những người phụ nữ Ba Na giữa lòng thành phố Kon Tum (tỉnh Kon Tum) miệt mài bên khung cửi. Đôi bàn tay khéo léo của họ làm nên từng họa tiết hoa văn trên những bộ trang phục truyền thống. Nhờ vậy, nghề dệt được gìn giữ và phát huy trong các làng đồng bào dân tộc thiểu số.
Người kêu cứu cho chim trời và động vật hoang dã

Người kêu cứu cho chim trời và động vật hoang dã

TP - “Chưa từng thấy ai mê lội rừng với tâm thế trong veo, quyết liệt bảo vệ từng cánh chim rừng, từng con thú hoang bằng anh ấy”- Tất cả những người quen biết khi nghe tôi hỏi về nhiếp ảnh gia Tăng A Pẩu, từ nhà báo đến nghệ sĩ, chuyên gia môi trường, cán bộ bảo tồn sinh học, đều yêu mến nhận xét như vậy.
Cụ bà Kim Ngọc và đoàn làm phim Bí thư tỉnh ủy Ảnh: Xuân Ba

Một khoảng lùi giải mã án tham ô

TP - Trước là xã Thanh Lâm, huyện Yên Lãng của tỉnh Vĩnh Phúc cũ (nay là huyện Mê Linh, TP Hà Nội) có quần thể văn hóa mang tên Khu Đồi 79 Mùa Xuân luôn nườm nượp du khách. Hồ nước trong xanh cây cối um tùm. Du khách thong thả qua 79 bậc đá dẫn lên đỉnh đồi nơi có nhà bia đặt tượng Bác Hồ. Bức tượng nặng gần 800kg là bức tượng Bác Hồ đầu tiên được đúc bằng đồng năm 1971.
Người ngồi trên xe tăng dẫn đường cho bộ đội tiến vào giải phóng Sài Gòn là ai?

Người ngồi trên xe tăng dẫn đường cho bộ đội tiến vào giải phóng Sài Gòn là ai?

TP - Chỉ với 16 tuổi, cô chính thức trở thành “người cách mạng”. Cô từng bị “giam lỏng” phải nhịn ăn suốt 1 tuần liền, xung phong lên xe tăng dẫn đường cho bộ đội tiến vào Sài Gòn. Cô là Nguyễn Thị Ngọc Mỹ (SN 1951), cựu Bí thư Huyện Đoàn Lái Thiêu cũ (nay là Thành Đoàn TP Thuận An, Bình Dương).
Vợ chồng cựu Phó Tổng thống VNCH Nguyễn Cao Kỳ tại cuộc gặp với ông Phạm Thế Duyệt, nguyên Chủ tịch T.Ư Mặt trận Tổ quốc Việt Nam

Từ cuộc gặp chủ động với tướng Nguyễn Cao Kỳ

TP - Gần 20 năm kể từ lần gặp mặt đầu tiên và chủ động mời tướng Nguyễn Cao Kỳ, Phó Tổng thống của Việt Nam Cộng hòa (VNCH) về thăm quê hương, cho tới giờ, nguyên Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Đình Bin, giờ gần 80 tuổi, vẫn nhớ như in thời điểm ấy, ngày mà nút thắt cho công cuộc đại đoàn kết dân tộc được mở ra.
Bộ đội Sư đoàn 10 – Quân đoàn 3 đánh chiếm Sân bay Tân Sơn Nhấtảnh: Đ.Q.Thành

Ký ức tháng tư của phóng viên chiến trường

TP - 46 năm sau ngày thống nhất đất nước 30/4/1975, một Nhà báo- nghệ sĩ nhiếp ảnh Đinh Quang Thành hồi tưởng lại chặng đường cùng đoàn quân giải phóng vào tiếp quản Dinh Độc Lập. Giờ đã bước qua tuổi 86 nhưng những kỉ niệm về giờ phút thiêng liêng 11h30’ ngày 30/4/1975 vẫn còn đậm nét trong ký ức ông.