Phụ huynh sợ... đại diện phụ huynh

> Quỹ lớp, quỹ trường: Thu chi thoải mái tiền tỷ
> Có thật hội phụ huynh chỉ để thu tiền?
> Lộ chiêu mới 'móc túi' phụ huynh

Tiền mua sắm trang thiết bị cho lớp học là một trong những khoản nhiều phụ huynh bức xúc - Ảnh: Đào Ngọc Thạch (Thanh Niên).

Họp chỉ để thu tiền

Có con mới vào lớp 1, năm nay chị H. ở khu đô thị Đại Kim (Hà Nội) hồ hởi đi họp phụ huynh. Nhưng rồi chị thất vọng vì cuộc họp dường như đã theo một kịch bản soạn sẵn.

Đến phần bầu ban đại diện cha mẹ học sinh, cô giáo chủ nhiệm gợi ý người này làm trưởng ban, người kia làm phó ban và đề nghị cả lớp biểu quyết. Con học đầu cấp, phụ huynh chưa ai biết ai nên khi nghe cô gợi ý thế thì đành giơ tay đồng ý.

Lại có phụ huynh phản ánh, đi họp năm đầu tiên con học ở trường mà đã thấy có ban đại diện phụ huynh với đầy đủ thành phần, nhiều khoản đã chi từ trước như: quét sơn tường, sơn lại bảng, may rèm cửa... Họp phụ huynh chỉ để thông báo thu quỹ lớp.

Cứ đầu năm học, hàng loạt phụ huynh ngán ngẩm phản ảnh về các khoản tiền gọi là tự nguyện mà ban đại diện đề ra. Chẳng hạn, tại Trường THPT Nguyễn Chí Thanh (Q.Tân Bình, TP.HCM), giáo viên chủ nhiệm thông báo và đứng ra thu hộ ban đại diện quỹ học đường 200.000 đồng/học kỳ/học sinh.

Một phụ huynh của trường bức xúc: “Đây là khoản đóng góp tự nguyện mà trường cũng chưa tổ chức họp để bầu ra ban đại diện, chưa lấy ý kiến của phụ huynh sao có sự đồng thuận mà đã đứng ra thu quỹ?”.

Phụ huynh học sinh Trường tiểu học Lạc Long Quân (Q.Tân Bình) bức xúc về việc mỗi người phải đóng góp 80.000 đồng để mua máy vi tính. Phụ huynh Trường mầm non 11 (Q.3) không đồng tình về quỹ hội phụ huynh 50.000 đồng/tháng.

Phụ huynh Trường THCS Colette (Q.3) kể ra hàng loạt tiền phải đóng: quỹ trường 500.000 đồng/học sinh, sửa chữa trường 300.000 đồng, lắp máy chiếu - điều hòa không khí từ 200.000 đến 600.000 đồng (tùy từng khối lớp)…

Giúp trường giải quyết những vấn đề “tế nhị”

Điều khiến nhiều phụ huynh bức xúc nhất là việc thu chi vô tội vạ, thiếu minh bạch của không ít người được giao trọng trách là đại diện cho quyền lợi của phụ huynh và học sinh. Trong khi đó, những phụ huynh được nhà trường và giáo viên lựa chọn thường là những người có điều kiện kinh tế hoặc có chức quyền để giúp nhà trường quyết định nhiều vấn đề “tế nhị”.

Giáo viên tổ chức dạy thêm trái quy định cũng do ban đại diện phụ huynh đứng ra chịu trách nhiệm, từ viết đơn đến thu tiền. Khi bị kiểm tra thì cả nhà trường và giáo viên nói rằng do phụ huynh tự nguyện…

Rất nhiều khoản thu được “núp bóng” hội phụ huynh. Khi giáo viên nói về tác dụng của máy chiếu thì lập tức ban đại diện sẽ đứng lên đề nghị thu tiền mua… máy chiếu cho lớp. Thậm chí có cả chuyện phụ huynh đứng ra đề nghị góp tiền để trả cước điện thoại hằng tháng cho cô giáo để tăng cường trao đổi giữa giáo viên và gia đình.

Phụ huynh có con học tại một trường dân lập ở Hà Nội bức xúc cho biết học phí mỗi tháng hơn 4 triệu đồng, mỗi đầu năm học đóng gần 3 triệu đồng tiền xây dựng cơ sở vật chất, tiền hoạt động ngoại khóa 1,8 triệu đồng, quỹ lớp mỗi năm 1,5 triệu đồng… Vậy mà ban đại diện của trường còn thu thêm mỗi phụ huynh 100.000 đồng cho quỹ phụ huynh. Thế nhưng ban phụ huynh của trường không công khai các khoản chi tiêu khi kết thúc năm học.

Sở GD-ĐT Hà Nội quy định không thu quỹ phụ huynh học sinh quá 300.000 đồng/năm học. Nhưng ban đại diện cũng có cách “lách luật” để thu cao hơn quy định. Một phụ huynh cho biết ban đại diện lập kế hoạch thu chi rất “đẹp”, mỗi phụ huynh chỉ đóng 200.000 đồng, trong đó diễn giải những khoản chi hỗ trợ hoạt động học tập của học sinh. Nhưng bản diễn giải này chỉ để báo cáo khi có đoàn kiểm tra. Còn thực tế, phụ huynh phải nộp thêm mỗi người 500.000 đồng nữa vào quỹ lớp, chủ yếu để tặng hoa, quà cho cô giáo và nhà trường mỗi dịp lễ tết.

Về các khoản thu, các trường thường có cách giải thích như cách của ông Lê Kim Giang, Hiệu trưởng Trường THCS Colette: “Các khoản thu đều xuất phát từ nghị quyết của ban đại diện. Với quỹ trường, trong nghị quyết có chỉ rõ sử dụng vào các công trình như khen thưởng học sinh và giáo viên đạt thành tích (46%), hỗ trợ học bổng cho học sinh nghèo, hiếu học (14%) và mua sắm trang thiết bị phục vụ cho việc dạy và học bao gồm nhà vệ sinh, chống dột, khu bán trú… Hiện nay, 90% bàn ghế của trường không đạt chuẩn nên cần hỗ trợ của phụ huynh để trang bị cuốn chiếu”.

Có ý kiến thì... chuyển trường

Sự phản kháng hiếm hoi của phụ huynh thường ít mang lại kết quả vì bị coi là thiểu số. Kết quả của cuộc “đấu tranh” thường là con cái họ bị kỳ thị khiến các em chịu áp lực nặng nề. Đã có những người không thể đấu tranh được với tiêu cực đành phải xin chuyển trường, chuyển lớp cho con.

Đầu năm học này, một phụ huynh của Trường tiểu học Bùi Văn Ngữ (xã Bà Điểm, H.Hóc Môn, TP.HCM) nghẹn ngào điện thoại đến Báo Thanh Niên nhờ giúp đỡ. Phụ huynh này cho biết, khi phản ứng về việc thay mới đồng phục gây lãng phí, một người trong ban đại diện cha mẹ học sinh của trường này đề nghị phụ huynh chuyển con… sang trường khác học. Hiệu trưởng nhà trường cũng xác nhận với phóng viên có sự việc này.

Không ai phủ nhận tham gia vào ban đại diện là vất vả, chịu áp lực từ cả hai phía: nhà trường và phụ huynh. Nhưng vẫn có phụ huynh nghĩ một cách đơn giản và đầy vụ lợi: chịu khó làm để con được nâng đỡ, quan tâm hơn… Chính từ những suy nghĩ đó nên không ít đại diện cha mẹ học sinh chỉ hoạt động theo yêu cầu của nhà trường, chứ hoàn toàn không đúng chức năng của người đại diện cho tiếng nói phụ huynh.

Theo T.Nguyễn - B.Thanh - M.Luân
Thanh Niên