Người Hà Nội

Người Hà Nội
TP - Ba chữ “người Hà Nội” đã thành một “nghi án” nhiều tranh cãi, nhất là người từ tứ xứ tới thăm hay sống ở Hà Nội mấy chục năm gần đây lại càng nghi ngờ về cái gọi là “người Hà Nội”, và ý kiến thường nghe thấy nhất: “Làm gì có cái gọi là thanh lịch kiểu Hà Nội”.

Cũng đúng. Ra đường thấy người Hà Nội hẳn hoi, gốc dân phố cổ hoặc loanh quanh gần phố cổ nghe đồn dăm ba đời- vẫn cứ văng tục, chửi nhau, đổ rác ra đường… Nhìn chung chẳng liên quan gì tới hai từ “thanh lịch” cả.

Thực ra dân Hà Nội ngày xưa cũng dăm bảy loại. Từ “thanh lịch” hầu hết dành chỉ phong thái của các gia đình thuộc giới trí thức, hoặc con nhà tư sản, tiểu tư sản có chút máu mặt, chịu ảnh hưởng Nho học cộng với văn hóa Pháp đầu thế kỷ 20. Con cái các gia đình này vừa vẫn nằm lòng tam cương ngũ thường vàtam tòng tứ đứcnhưng cũng thấm văn hóa ứng xử lịch thiệp kiểu phương Tây, nên sự thanh lịch vừa có nét nghiêm cẩn kiểu Nho, vừa tinh tế hào hoa kiểu Âu. Nhóm người này tạo thành tầng lớp riêng trong xã hội với thú chơi, lối sống riêng của họ.

Để cảm và hiểu được giới này, cuốn sách thú vị nhất nên đọc là “Thương nhớ mười hai” của Vũ Bằng. Vị văn sĩ này từng bị nhiều độc giả nhìn với chút tiêu cực khi lànguyên mẫu nhân vật “vô tâm” với đời, chỉ biết hưởng thụ trong truyện ngắn “Đôi mắt” của Nam Cao. Cơ mà đời cũng lạ, “Đôi mắt”, nếu không đưa vào dạy trong sách giáo khoa thì chẳng còn mấy ai đọc và nhớ, nhưng “Thương nhớ mười hai” thì vẫn được yêu chuộng và tái bản nhiều lần.

Bởi lẽ, văn của ông quá hay đi.

Bởi lẽ, cách thưởng thức cuộc sống của ông quá tinh tế, quá “sướng” đi.

Dám sống tới tận cùng cái “vô nghĩa” của đời sống, cũng là một bản lĩnh.

“Thương nhớ mười hai” là cuộc du hành của một tâm hồn thi sĩ trong cái thế giới bốn mùa thay sắc ở Hà Nội, ngắm nghía và thưởng thức từng chút vị ngọt của đô thành này. Nếu không có những cuốn như “Thương nhớ mười hai” thì chắc chúng ta ngày hôm nay chẳng có mấy bằng chứng cho nét sống thanh tao của người Hà Nội cũ.

“Người vợ bắt đầu thu hết những nệm thêu trải ở sập chân quỳ và gối gấm trên ghế trắc “mua tự bên Tàu về” để đem ra phơi dưới nắng xuân, trên một cái chiếu mầu khô nỏ. Mi môn, quần màn, với quần áo tết của vợ chồng và các con sẽ được phơi như thế chừng ba nắng để rồi đem cất vào trong tủ có trải sẵn rễ “hương bài” để cho quần áo thơm ngát và khỏi “nhậy”.

Ấy đấy, thương người đàn bà Bắc như thế đấy. Sạch cứ như lau như ly, cẩn thận từng ly từng tí. Và càng thương hơn nữa là khi ta thấy người đàn bà chậm rãi vuốt ve từng cái tà áo, lồng nhỏ nhẹ từng cái khuyết vào cái khuy rồi xếp vuông vức áo nọ lên quần kia, như thể sợ động mạnh thì quần áo sẽ không còn vẹn tuyết trinh, vì nhầu nếp lụa”.

Chỉ vài dòng ngắn ngủi nhưnghiện lên hết cái gọn gàng tinh tế của người phụ nữ có giáo dục. Thời hiện đại bây giờ chắc không mấy ai có thể tao nhã đến thế trong cất dọn quần áo.

Mỗi chương trong cuốn sách mỏng này là một khoảng trời Hà Nội duyên dáng kín đáo mà gợi tình không cưỡng nổi. Mấy chục năm đã trôi qua kể từ khi cuốn sách ra đời vàtừ những câu chuyện được kể lại trong sách, Hà Nội đã thay đổi tới độ chính người Hà Nội cũng tiếc thương cho cố đô của mình. Ấy thế nhưng chỉ một cơn gió chuyển mùa trút lá thu sanghay một cơn mưa đầu đông đưa rét về, thế là Hà Nội lại nguyên vẹn toát lên cái hồn thơ cám dỗ mọi tâm hồn yêu cái đẹp.

“Có ai nằm nhớ lại Hà Nội ngày nào, vào những lúc trời se sắt, mưa dầm dề, gió lê thê như thế, thỉnh thoảng ở giữa đường lại có một anh chàng mặc áo tơi, đội mũ mốt săng, đi ghệt, ngậm cái ống điếu đi lang tháng mười một mình như đang nghĩ thơ không?

Ấy đó, biết là đóng cửa lại ở trong nhà ấm cúng thật tình, nhưng có những người nhìn lên trời thấy ở bên ngoài sầu sầu một cách nên thơ, tự nhiên cảm thấy không chịu được, phải vội vàng khoác áo đội mũ ra đi để tận hưởng cái rét, để dầm mình vào trong mưa, để nghe cái nhịp thở âm thầm của cỏ cây lúc đó bắt đầu hé những lá non bé tí tẹo, xanh mươn mướt.

Không phải là thi sĩ, nhưng vào những buổi chiều tháng mười một ở Hà Nội, người nào cũng muốn làm thơ…”.Những dòng chữ chan chứa yêu thương cuộc sống,yêu con người, chạm tới trái tim hàng vạn độc giả nhiều thế hệ của Vũ Bằng, quả thực là chiếc cầu mộng mơ nối quá khứ với hiện tại trong tâm hồn người Hà Nội.

MỚI - NÓNG
Malaysia gửi ‘chiến thư’ tới U23 Việt Nam
Malaysia gửi ‘chiến thư’ tới U23 Việt Nam
TPO - Trước giờ xung trận, các cầu thủ Malaysia đều đồng loạt đưa ra những thông điệp đanh thép. Sau Luqman Hakim, đến lượt đối tác trên hàng công của anh là tiền đạo cao 1m87 Hadi Fayyadh Abdul Razak gửi chiến thư tới đội chủ nhà.

Có thể bạn quan tâm

Vĩnh biệt cha đẻ Biệt động Sài Gòn

Vĩnh biệt cha đẻ Biệt động Sài Gòn

TP - Nhà văn, nhà biên kịch Lê Phương-cha đẻ kịch bản điện ảnh kinh điển Biệt động Sài Gòn- vừa rời cõi tạm ở tuổi 90. Ông để lại nhiều tác phẩm nổi bật cả về văn chương lẫn điện ảnh, truyền hình.
NSƯT Đỗ Kỷ và NSND Lan Hương (Hương Bông) ở tuổi “nhàn”

NSƯT Đỗ Kỷ: Vẫn đi xe cũ đưa đón 'mẹ chồng ghê gớm'

TP - Chúng tôi hẹn gặp nhau ở một quán cà phê nhỏ gần nhà anh. Đỗ Kỷ cưỡi trên chiếc Dream cũ đến điểm hẹn, trong trang phục giản dị không ngờ. Anh còn “khai”: Cũng trên “con ngựa” sắt lỗi thời này, anh đã đưa đón “mẹ chồng ghê gớm nhất màn ảnh”, NSND Lan Hương (Hương Bông), trong bao nhiêu sự kiện. Nghệ sỹ sinh ra và lớn lên ở Hà Nội cũng chẳng ngại ăn uống ngay vỉa hè: “Người ta ngồi được, tôi ngồi được. Sao cứ phải tạo áp lực cho chính mình?”.
Nghệ sỹ Áo hát nhạc cổ điển bằng tiếng Việt

Nghệ sỹ Áo hát nhạc cổ điển bằng tiếng Việt

TP - Hôm nay, Chủ nhật, ngày 15/5/2022 (giờ Áo), công chiếu thế giới của buổi hòa nhạc "Hành trình Mùa đông" của đoàn Oper in der Krypta diễn ra trong một nhà hát opera tầm cỡ tại thành phố Viên, thủ đô nước Áo. Điều đặc biệt là “Hành trình mùa đông” đã được hát lên bằng tiếng Việt do nghệ sỹ Áo thể hiện. Dịch giả Chu Thu Phương - một nhà ngoại giao phụ trách văn hóa đã kể lại hành trình một tập ca khúc nổi tiếng, di sản tinh thần nước Áo đã được “Việt hoá” thế nào.
Hàng hóa nghệ thuật

Hàng hóa nghệ thuật

TP - Nếu cứ theo như định nghĩa của mọi loại từ điển trên đời thì hàng hóa là những sản vật dùng để bán nói chung. Và sản vật của mĩ thuật như tranh, tượng… cũng không nằm ngoài định nghĩa này. Thế nhưng câu chuyện sẽ khác đi khi ta có những cách nhìn khác nhau. Nó không chỉ là mối quan tâm của khán giả mĩ thuật mà còn là băn khoăn toan tính của cả người làm nghệ thuật tạo hình.
Nhà phê bình Mai Anh Tuấn và nhà văn Hiền Trang trong buổi tọa đàm

Chuyện nhà văn... ma

TP - Những người viết... ma – ghép của hai từ tiếng Anh “ghost” và “writer” dùng để chỉ những người viết thuê, sáng tạo tác phẩm nhưng hô biến dấu ấn của mình, “bán” tên cho người khác, chỉ lấy nhuận bút. Công việc này đang dần phổ biến ở Việt Nam và được dự đoán sẽ nở rộ trong thời gian tới.
Trang trọng đại lễ Phật đản tại chùa Quán Sứ

Trang trọng đại lễ Phật đản tại chùa Quán Sứ

TPO - Sáng 15/5 tại Hà Nội, Hội đồng Chứng minh, Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam long trọng tổ chức Đại lễ Phật đản Phật lịch 2566 - dương lịch 2022 tại chùa Quán Sứ-trụ sở VP1 Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam. Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc gửi lẵng hoa chúc mừng.
Công trình để đời và 'tình yêu ban chiều' của NSND Trần Hiếu

Công trình để đời và 'tình yêu ban chiều' của NSND Trần Hiếu

TP - NSND Trần Hiếu vừa ra mắt cuốn Sức mạnh của ngôn ngữ trong tiếng hát Việt Nam chia sẻ những kinh nghiệm của ông trong việc ứng dụng kỹ thuật thanh nhạc phương Tây vào phát âm tiếng Việt. Công trình tâm huyết được ông thực hiện suốt nửa thế kỷ được xuất bản với sự trợ giúp của người vợ thứ ba cùng các học trò thân thiết.