Bộ trưởng Công Thương điểm danh 5 điểm yếu của công nghiệp Việt Nam

Bộ trưởng Công Thương Trần Tuấn Anh cho rằng, cần các hiệp định FTA sẽ giúp thúc đẩy xuất khẩu và cả phát triển công nghiệp của Việt Nam
Bộ trưởng Công Thương Trần Tuấn Anh cho rằng, cần các hiệp định FTA sẽ giúp thúc đẩy xuất khẩu và cả phát triển công nghiệp của Việt Nam
Theo Bộ trưởng Công Thương Trần Tuấn Anh, với 5 điểm nghẽn hiện tại, nếu không được tháo gỡ, việc phát triển công nghiệp của Việt Nam sẽ chững lại và việc nâng cao vai trò, vị thế của Việt Nam trong mạng sản xuất và chuỗi giá trị toàn cầu sẽ ngày càng khó hơn.

Theo Bộ trưởng Công Thương Trần Tuấn Anh, tới nay, Việt Nam đã vươn lên trở thành một trong những quốc gia có nền công nghiệp thuộc vào nhóm các quốc gia có năng lực cạnh tranh toàn cầu ở mức trung bình cao. Năng lực cạnh tranh toàn cầu của ngành công nghiệp Việt Nam đã tăng 16 bậc trong vòng 10 năm, từ vị trí thứ 58 vào năm 2009 lên vị trí thứ 42 vào năm 2019 (theo xếp hạng của UNIDO), trở thành quốc gia có mức tăng hạng nhanh nhất trong các nước thuộc khu vực ASEAN. Hiện Việt Nam đã tiệm cận vị trí thứ 5 trong khu vực (chỉ thua Philippines 0,0015 điểm) và tiến gần hơn với nhóm 4 nước có năng lực cạnh tranh mạnh nhất trong khối ASEAN.

Đến nay, Việt Nam đã hình thành được một số ngành công nghiệp chủ lực của nền kinh tế như: khai thác, chế biến dầu khí; điện tử, viễn thông, công nghệ thông tin; luyện kim, sắt thép; xi măng và vật liệu xây dựng; dệt may, da giày; cơ khí chế biến chế tạo, ô tô, xe máy..., tạo nền tảng quan trọng cho tăng trưởng dài hạn, cũng như thúc đẩy quá trình hiện đại hóa, công nghiệp hóa đất nước.

Bên cạnh những thành tựu đã đạt được, theo ông Trần Tuấn Anh, vẫn còn nhiều khó khăn, thách thức đặt ra trong quá trình phát triển công nghiệp của đất nước. Theo đó, sản xuất công nghiệp của Việt Nam hiện nay nhìn chung vẫn đang tập trung chủ yếu vào các hoạt động sản xuất ở công đoạn cuối cùng, đem lại giá trị gia tăng thấp. Các ngành công nghiệp của ta nhìn chung mới chỉ tham gia được vào các khâu trung gian có giá trị gia tăng thấp (là các khâu gia công, lắp ráp), chưa chiếm lĩnh được các phân khúc có giá trị gia tăng cao như nghiên cứu phát triển, thiết kế sản phẩm.

Một điểm yếu nữa chính là động lực trong sản xuất và xuất khẩu các sản phẩm công nghiệp của Việt Nam vẫn đang chủ yếu được thúc đẩy bởi khu vực FDI, chiếm xấp xỉ 70% tổng kim ngạch xuất khẩu của cả nước. Đây là hệ quả của mối liên kết yếu giữa doanh nghiệp FDI với các doanh nghiệp trong nước trong chuỗi cung ứng, cho thấy năng lực cạnh tranh còn hạn chế của các doanh nghiệp trong nước để có thể tham gia vào các chuỗi giá trị toàn cầu.

Bộ trưởng Công Thương điểm danh 5 điểm yếu của công nghiệp Việt Nam ảnh 1  

Việc có tới 98% tổng số doanh nghiệp đang hoạt động trong nền kinh tế có quy mô nhỏ và siêu nhỏ, trình độ công nghệ không cao, năng lực tài chính hạn chế… dẫn đến sức cạnh tranh thấp, khả năng tham gia vào chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu hạn chế. Các doanh nghiệp quy mô vừa và lớn của Việt Nam chiếm tỷ trọng rất nhỏ (khoảng 2%), chưa thực sự đóng vai trò dẫn dắt cho các doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ trong việc liên kết chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu.

“Tính bền vững trong phát triển sản xuất và xuất khẩu của Việt Nam còn tiềm ẩn nhiều rủi ro, đặc biệt trong bối cảnh thế giới ngày càng có những diễn biến phức tạp hơn, nhanh hơn và khó đoán định hơn trước. Hội nhập sâu rộng với độ mở của nền kinh tế cao hơn cũng đồng nghĩa với việc chịu tác động trực tiếp hơn, nhanh hơn và mạnh mẽ hơn khi tình hình thế giới gặp biến động”, Ông Trần Tuấn Anh cho hay.

Một điểm nghẽn nữa cũng được người đứng đầu ngành công thương chỉ ra là chi phí thương mại của Việt Nam vẫn đang còn ở mức cao, cao hơn mức trung bình của ASEAN về chi phí logistics, chi phí tuân thủ các quy định tại cửa khẩu và sau khi thông quan. Đây là một trong những nguyên nhân trực tiếp tác động tới chi phí giá thành của sản phẩm và ảnh hưởng tới sức cạnh tranh của sản phẩm hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam.

Cùng với đó là việc tổ chức, phân bố không gian phát triển các ngành công nghiệp chưa khai thác tốt lợi thế cạnh tranh của các vùng; chưa hình thành được nhiều cụm ngành công nghiệp chuyên môn hóa để liên kết phát triển theo chuỗi và nâng cao khả năng tham gia của các doanh nghiệp Việt Nam vào chuỗi cung ứng và chuỗi giá trị toàn cầu.

Để phá vỡ các rào cản kể trên, Bộ trưởng Trần Tuấn Anh cho rằng, cần tạo môi trường thuận lợi cho đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trên cơ sở tái cơ cấu mạnh mẽ từng ngành, từng lĩnh vực và khai thác triệt để thành tựu của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4. Cùng đó là thực hiện số hóa, công nghệ hóa phương thức sản xuất, kinh doanh, giảm chi phí và tăng năng suất, chất lượng lao động trong sản xuất công nghiệp; tăng khả năng tiếp cận thông tin, dữ liệu; kết nối, hợp tác để tăng cơ hội kinh doanh mới (dựa trên nền tảng công nghệ số như thương mại điện tử, tài chính số...), tăng khả năng tham gia chuỗi giá trị toàn cầu và khu vực, tham gia hệ sinh thái số.

“Cần khuyến khích, hỗ trợ và thúc đẩy hình thành các tập đoàn kinh tế lớn, đa sở hữu trong lĩnh vực công nghiệp, có khả năng cạnh tranh trên thị trường khu vực và thế giới. Phát triển các doanh nghiệp tư nhân trong nước thực sự trở thành một động lực quan trọng cho phát triển công nghiệp của đất nước”, ông Trần Tuấn Anh kiến nghị.

Bên cạnh thực hiện có hiệu quả việc phân bổ nguồn lực cho phát triển, theo Bộ trưởng Công Thương, cần tiếp tục hoàn thiện thể chế theo hướng Chính phủ kiến tạo, tạo môi trường thuận lợi, thông thoáng cho đầu tư kinh doanh. Tập trung xem xét xây dựng các Luật mới trong một số ngành, lĩnh vực mới để tạo lập nên các cơ chế mới mang tính nền tảng cho phát triển các ngành, lĩnh vực đi kèm với việc tận dụng các FTA mà Việt Nam đã ký kết.

MỚI - NÓNG

Có thể bạn quan tâm

Tăng trưởng của thị trường chứng khoán 2 năm qua không bình thường

Tăng trưởng của thị trường chứng khoán 2 năm qua không bình thường

TPO - Theo GS.TS Hoàng Văn Cường, Ủy viên Ủy ban Tài chính - Ngân sách của Quốc hội, năm 2019 thị trường chứng khoán chỉ có khoảng 2,3 triệu tài khoản của nhà đầu tư thì chỉ hai năm sau, con số này lên đến 4,3 triệu tài khoản, mức tăng trong hai năm bằng bằng cả 20 năm qua. Chỉ số VN-Index đạt khoảng 1.000 điểm khi nền kinh tế thịnh vượng (2019) và hơn 1.500 điểm (tháng 3/2022) khi cả nước vừa trải qua giai đoạn khó khăn do dịch bệnh COVID-19.
Bay quốc tế phục hồi chậm: Chờ khách Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc và Nga

Bay quốc tế phục hồi chậm: Chờ khách Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc và Nga

TPO - Dù Việt Nam đã nối lại hoạt động bay thường lệ quốc tế từ đầu năm nay, và khôi phục quy định như khi chưa có dịch COVID-19 từ giữa tháng 3, nhưng hiện lượng khách quốc tế, đặc biệt khách du lịch vẫn chưa khôi phục như kỳ vọng. Điều này do các thị trường khách chính của Việt Nam là Đông Bắc Á và Nga vẫn áp dụng nhiều biện pháp hạn chế xuất/nhập cảnh để phòng chống dịch COVID-19.
Hanwha Life Việt Nam ký kết thỏa thuận hợp tác với VHP

Hanwha Life Việt Nam ký kết thỏa thuận hợp tác với VHP

Công ty TNHH Bảo hiểm Hanwha Life Việt Nam (Hanwha Life Việt Nam) chính thức ký kết thỏa thuận hợp tác chiến lược phân phối bảo hiểm nhân thọ với Công ty Cổ phần Đào tạo và Tư vấn VHP (VHP) - Đại lý tổ chức sở hữu hệ thống mạng lưới gồm hơn 30 văn phòng và 4 . 000 tư vấn tài chính phục vụ gần 20.000 khách hàng trên khắp cả nước. Sau thương vụ hợp tác với ASIANLINK gần đây, sự kiện hợp tác này một lần nữa thể hiện nỗ lực mạnh mẽ của Hanwha Life Việt Nam trong việc mở rộng kênh phân phối nhằm cung cấp sản phẩm – dịch vụ hướng đến khách hàng.