Bộ trưởng Công Thương điểm danh 5 điểm yếu của công nghiệp Việt Nam

Bộ trưởng Công Thương Trần Tuấn Anh cho rằng, cần các hiệp định FTA sẽ giúp thúc đẩy xuất khẩu và cả phát triển công nghiệp của Việt Nam
Bộ trưởng Công Thương Trần Tuấn Anh cho rằng, cần các hiệp định FTA sẽ giúp thúc đẩy xuất khẩu và cả phát triển công nghiệp của Việt Nam
Theo Bộ trưởng Công Thương Trần Tuấn Anh, với 5 điểm nghẽn hiện tại, nếu không được tháo gỡ, việc phát triển công nghiệp của Việt Nam sẽ chững lại và việc nâng cao vai trò, vị thế của Việt Nam trong mạng sản xuất và chuỗi giá trị toàn cầu sẽ ngày càng khó hơn.

Theo Bộ trưởng Công Thương Trần Tuấn Anh, tới nay, Việt Nam đã vươn lên trở thành một trong những quốc gia có nền công nghiệp thuộc vào nhóm các quốc gia có năng lực cạnh tranh toàn cầu ở mức trung bình cao. Năng lực cạnh tranh toàn cầu của ngành công nghiệp Việt Nam đã tăng 16 bậc trong vòng 10 năm, từ vị trí thứ 58 vào năm 2009 lên vị trí thứ 42 vào năm 2019 (theo xếp hạng của UNIDO), trở thành quốc gia có mức tăng hạng nhanh nhất trong các nước thuộc khu vực ASEAN. Hiện Việt Nam đã tiệm cận vị trí thứ 5 trong khu vực (chỉ thua Philippines 0,0015 điểm) và tiến gần hơn với nhóm 4 nước có năng lực cạnh tranh mạnh nhất trong khối ASEAN.

Đến nay, Việt Nam đã hình thành được một số ngành công nghiệp chủ lực của nền kinh tế như: khai thác, chế biến dầu khí; điện tử, viễn thông, công nghệ thông tin; luyện kim, sắt thép; xi măng và vật liệu xây dựng; dệt may, da giày; cơ khí chế biến chế tạo, ô tô, xe máy..., tạo nền tảng quan trọng cho tăng trưởng dài hạn, cũng như thúc đẩy quá trình hiện đại hóa, công nghiệp hóa đất nước.

Bên cạnh những thành tựu đã đạt được, theo ông Trần Tuấn Anh, vẫn còn nhiều khó khăn, thách thức đặt ra trong quá trình phát triển công nghiệp của đất nước. Theo đó, sản xuất công nghiệp của Việt Nam hiện nay nhìn chung vẫn đang tập trung chủ yếu vào các hoạt động sản xuất ở công đoạn cuối cùng, đem lại giá trị gia tăng thấp. Các ngành công nghiệp của ta nhìn chung mới chỉ tham gia được vào các khâu trung gian có giá trị gia tăng thấp (là các khâu gia công, lắp ráp), chưa chiếm lĩnh được các phân khúc có giá trị gia tăng cao như nghiên cứu phát triển, thiết kế sản phẩm.

Một điểm yếu nữa chính là động lực trong sản xuất và xuất khẩu các sản phẩm công nghiệp của Việt Nam vẫn đang chủ yếu được thúc đẩy bởi khu vực FDI, chiếm xấp xỉ 70% tổng kim ngạch xuất khẩu của cả nước. Đây là hệ quả của mối liên kết yếu giữa doanh nghiệp FDI với các doanh nghiệp trong nước trong chuỗi cung ứng, cho thấy năng lực cạnh tranh còn hạn chế của các doanh nghiệp trong nước để có thể tham gia vào các chuỗi giá trị toàn cầu.

Bộ trưởng Công Thương điểm danh 5 điểm yếu của công nghiệp Việt Nam ảnh 1  

Việc có tới 98% tổng số doanh nghiệp đang hoạt động trong nền kinh tế có quy mô nhỏ và siêu nhỏ, trình độ công nghệ không cao, năng lực tài chính hạn chế… dẫn đến sức cạnh tranh thấp, khả năng tham gia vào chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu hạn chế. Các doanh nghiệp quy mô vừa và lớn của Việt Nam chiếm tỷ trọng rất nhỏ (khoảng 2%), chưa thực sự đóng vai trò dẫn dắt cho các doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ trong việc liên kết chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu.

“Tính bền vững trong phát triển sản xuất và xuất khẩu của Việt Nam còn tiềm ẩn nhiều rủi ro, đặc biệt trong bối cảnh thế giới ngày càng có những diễn biến phức tạp hơn, nhanh hơn và khó đoán định hơn trước. Hội nhập sâu rộng với độ mở của nền kinh tế cao hơn cũng đồng nghĩa với việc chịu tác động trực tiếp hơn, nhanh hơn và mạnh mẽ hơn khi tình hình thế giới gặp biến động”, Ông Trần Tuấn Anh cho hay.

Một điểm nghẽn nữa cũng được người đứng đầu ngành công thương chỉ ra là chi phí thương mại của Việt Nam vẫn đang còn ở mức cao, cao hơn mức trung bình của ASEAN về chi phí logistics, chi phí tuân thủ các quy định tại cửa khẩu và sau khi thông quan. Đây là một trong những nguyên nhân trực tiếp tác động tới chi phí giá thành của sản phẩm và ảnh hưởng tới sức cạnh tranh của sản phẩm hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam.

Cùng với đó là việc tổ chức, phân bố không gian phát triển các ngành công nghiệp chưa khai thác tốt lợi thế cạnh tranh của các vùng; chưa hình thành được nhiều cụm ngành công nghiệp chuyên môn hóa để liên kết phát triển theo chuỗi và nâng cao khả năng tham gia của các doanh nghiệp Việt Nam vào chuỗi cung ứng và chuỗi giá trị toàn cầu.

Để phá vỡ các rào cản kể trên, Bộ trưởng Trần Tuấn Anh cho rằng, cần tạo môi trường thuận lợi cho đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trên cơ sở tái cơ cấu mạnh mẽ từng ngành, từng lĩnh vực và khai thác triệt để thành tựu của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4. Cùng đó là thực hiện số hóa, công nghệ hóa phương thức sản xuất, kinh doanh, giảm chi phí và tăng năng suất, chất lượng lao động trong sản xuất công nghiệp; tăng khả năng tiếp cận thông tin, dữ liệu; kết nối, hợp tác để tăng cơ hội kinh doanh mới (dựa trên nền tảng công nghệ số như thương mại điện tử, tài chính số...), tăng khả năng tham gia chuỗi giá trị toàn cầu và khu vực, tham gia hệ sinh thái số.

“Cần khuyến khích, hỗ trợ và thúc đẩy hình thành các tập đoàn kinh tế lớn, đa sở hữu trong lĩnh vực công nghiệp, có khả năng cạnh tranh trên thị trường khu vực và thế giới. Phát triển các doanh nghiệp tư nhân trong nước thực sự trở thành một động lực quan trọng cho phát triển công nghiệp của đất nước”, ông Trần Tuấn Anh kiến nghị.

Bên cạnh thực hiện có hiệu quả việc phân bổ nguồn lực cho phát triển, theo Bộ trưởng Công Thương, cần tiếp tục hoàn thiện thể chế theo hướng Chính phủ kiến tạo, tạo môi trường thuận lợi, thông thoáng cho đầu tư kinh doanh. Tập trung xem xét xây dựng các Luật mới trong một số ngành, lĩnh vực mới để tạo lập nên các cơ chế mới mang tính nền tảng cho phát triển các ngành, lĩnh vực đi kèm với việc tận dụng các FTA mà Việt Nam đã ký kết.

MỚI - NÓNG

Có thể bạn quan tâm

Sầu riêng đầu mùa đắt khách, cà chua Lâm Đồng giá nửa triệu đồng/kg

Sầu riêng đầu mùa đắt khách, cà chua Lâm Đồng giá nửa triệu đồng/kg

TPO - Những ngày này, trên nhiều tuyến phố và siêu thị ở Hà Nội tràn ngập sầu riêng, giá sầu riêng đang rất cao 150.000-170.000 đồng/kg. Giống cà chua Nhật Bản, trồng tại huyện Lạc Dương (Lâm Đồng) có giá cao nhưng loại cà chua này có độ ngọt và hàm lượng dinh dưỡng rất cao. Ô tô điện siêu rẻ giá 100.000 triệu đồng cực đắt hàng ở Trung Quốc.
Vietcombank muốn dùng hơn 10 ngàn tỷ lợi nhuận để tăng vốn

Vietcombank muốn dùng hơn 10.000 tỷ lợi nhuận để tăng vốn 'khủng'

TPO - Sáng  23/4, Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank - mã chứng khoán VCB) tổ chức đại hội cổ đông thường niên năm 2021 tại Ecopark (Hưng Yên). Đặc biệt năm nay ngân hàng lên kế hoạch tăng mạnh vốn điều lệ lên trên 50.000 tỷ đồng , vượt qua các ngân hàng trong nhóm Big 4, và lớn nhất trong các ngân hàng Việt. 
Doanh nghiệp dệt may phấn khởi vì “rủng rỉnh” đơn hàng (ảnh tại Cty May Sài Gòn 3)

Dệt may 'rủng rỉnh' đơn hàng

TP - Với gần 9 tỷ USD thu về trong quý I/2021, tăng 6% so cùng kỳ, đã cho thấy xuất khẩu của ngành dệt may Việt Nam đang dần vượt qua cơn bĩ cực và trên đà khởi sắc. Nhiều doanh nghiệp (DN) cũng đã rủng rỉnh đơn hàng đến tháng 8-9/2021.