Thương cho “Vợ chồng A Phủ”?

Thương cho “Vợ chồng A Phủ”?
TP - Đề thi văn tốt nghiệp năm nay với em Nam và vợ chồng A Phủ, Quốc ca bị đòi sửa lời, Lý Nhã Kỳ nổ ở LHP Cannes là những câu chuyện văn hóa- giáo dục nóng tuần qua.

> Quốc ca: 'Văn Cao có sửa thì sửa'
> Lý Nhã Kỳ đến Cannes và khoe váy áo

Hậu Cannes, Lý Nhã Kỳ tuyên bố sẽ đưa một số nhãn hiệu kim cương mới về Việt Nam (nên một báo giật tít “Chứng cứ khẳng định Lý Nhã Kỳ đi buôn ở Cannes”).

Khi đi nói xống áo khi về nói kim cương nhưng dù sao chắc còn hơn nói về nghệ thuật! (“Sắp tới tôi có một số dự án nghệ thuật” cũng là câu ưa thích của Lý Nhã Kỳ).

Chuyện cô lên truyền thông nước ngoài nói mình vẫn là “đại sứ du lịch”, theo Nhã Kỳ chẳng có gì sai trái vì đã ai thay cô đâu, tuy nhiên người phát ngôn Bộ VH-TT&DL đã lên tiếng phản bác. Giờ thì có lẽ Bộ đã hiểu “thả gà ra đuổi” là thế nào, “đại sứ hàng hiệu” là thế nào!

Bạn đọc Tiền Phong phản hồi khá đông sau bài báo “Văn Cao có sửa thì sửa” trên số báo ra ngày 6/6. Cá biệt có những ý kiến quyết liệt như: “Dù không muốn nhưng đường vinh quang vẫn có thể tiếp tục xây bằng xác quân thù, cho nên không sửa sang gì cả”.

Còn nhà thơ Trần Đăng Khoa: “Thực ra hồi thi Quốc ca mà để Tây chấm, tay bo hoàn toàn về nghệ thuật thì chưa chắc Văn Cao đã thắng đâu. Nhưng lại để dân chấm thì ai vượt được ông ấy! Vì Tây làm gì có kỷ niệm, có quá khứ, làm sao hiểu được cả một giai đoạn lịch sử trong khi “Tiến quân ca” đã ngấm vào máu của người dân Việt Nam, nhạc cử lên là nghẹn ngào”.

“La Marseillaise” lừng danh- Quốc ca của Pháp, nhiều câu có thể nói là sắt máu- nói đến lá cờ vấy máu, cắt cổ, kẻ thù và cái giá phải trả..v.v.. Dẫn chứng như vậy không phải để thanh minh cho “Tiến quân ca” bởi những người không thích “Đường vinh quang xây xác quân thù” hẳn có cái lý của họ, nhưng cứ tinh thần xét lại đó mà xử, e rằng phải sửa không chỉ Quốc ca! Phải thải loại khối thứ! “Tôi muốn viết những dòng thơ tươi xanh/Vẫn nóng viết những dòng thơ lửa cháy”.

Và ai cũng biết không phải thơ lửa cháy nào của Tố Hữu cũng đầy nghệ thuật. Đơn cử “Má hét lớn: Tụi bay đồ chó!/ Cướp nước tao, cắt cổ dân tao/ Tao già không sức cầm dao…” (“Bà má Hậu Giang”, một thời gian dài được dạy trong nhà trường).

Một phần đề thi văn tốt nghiệp năm nay na ná đề thi đại học khối D năm ngoái, đều phân tích tâm lý nhân vật Mỵ vợ A Phủ trong một cảnh huống. Về mô típ quen thuộc này, có một lý lẽ rằng: Đã có trong chương trình học thì cứ ra đề thôi, vì cũng chỉ có chừng ấy bài.

Học “Vợ chồng A Phủ”để hiểu thêm một mảng hiện thực miền núi trong giai đoạn lịch sử nhất định nhưng ưu ái quá, quả thực dễ gây ấn tượng chỉ vì vùng sâu vùng xa. Và áp đặt trong cảm thụ.

Đề thi thời chúng tôi thỉnh thoảng yêu cầu phân tích “Tắt đèn” của Ngô Tất Tố và chúng tôi được dạy rằng: Không được quên nêu hạn chế của tác phẩm cũng là hạn chế của dòng văn học hiện thực phê phán, biểu hiện ở câu kết- chứng tỏ sự bi quan, bế tắc. Trong khi ngay từ hồi ấy đã thấy đó là câu kết đắt giá của “Tắt đèn”: “Trời tối như mực và như cái tiền đồ của chị”.

Thời đó, được quán triệt định hướng văn học hiện thực xã hội chủ nghĩa nên có đứa còn đẩy sự việc xa hơn nữa: “Em tin rằng nếu được giác ngộ kịp thời, chị Dậu rất có thể trở thành một quần chúng tốt của Đảng, thậm chí hơn thế nữa”.

Giáo sư Bùi Duy Tân dạy văn học cổ ở Tổng hợp Văn thầy của chúng tôi, là người nổi tiếng ra đề không giống ai- nói là hóc cũng được mà dễ hơn ăn cũng được. Muôn năm cũ nhưng tha hồ tung tẩy. Ví dụ: “Nhân nghĩa và nhân nghĩa trong Bình Ngô Đại Cáo của Nguyễn Trãi”. Cái phần để sinh viên tha hồ khoe tài, thả cả hồn thời đại vào, chính là chữ “nhân nghĩa” thứ nhất trong đề bài.

Theo Báo giấy
MỚI - NÓNG

Có thể bạn quan tâm

Thanh Hoa hát cho bộ đội nghe

NSND Thanh Hoa: Ðược yêu, được hát trọn đời

TP - Tôi hỏi “người đàn bà hát”: Chị có bao giờ tiếc vì mình sinh ra hơi… sớm? Không cần ngẫm nghĩ, NSND Thanh Hoa đáp: “Cho đến bây giờ, tôi vẫn cảm thấy vô cùng hạnh phúc khi trưởng thành ở thời điểm lịch sử mà đất nước cần những ca sỹ như tôi. Có thể chúng tôi thiệt thòi chút ít riêng tư, thiệt thòi về vật chất nhưng tôi tin, trong trái tim của mỗi người Việt Nam đều có góc nhỏ dành cho thế hệ chúng tôi”.
Hồ Chủ tịch bỏ lá phiếu đầu tiên tại Quốc hội khóa 2, ngày 8/5/1960 Ảnh: Mai Nam

Người chụp ảnh Bác Hồ bỏ lá phiếu đầu tiên

TP - Những nghệ sĩ nhiếp ảnh có vinh dự chụp ảnh Hồ Chủ tịch không nhiều. Những tên tuổi được biết đến như Đinh Đăng Định, Vũ Đăng Năng, Vũ Đình Hồng, Kim Côn… Ngoài ra còn có phóng viên nhiếp ảnh thông tấn xã Việt Nam (TTXVN) và các tờ báo trung ương. Phóng viên nhiếp ảnh báo Tiền Phong Mai Nam là người có nhiều dịp được gần và chụp ảnh Bác.
Nhân vật Dịu trong phim Vĩ tuyến 17 ngày và đêm

'Vĩ tuyến 17 ngày và đêm' trong ký ức của NSND Trà Giang

TP - “Tôi luôn nghĩ mình là người may mắn khi được đóng vai nữ chính trong phim Vĩ tuyến 17 ngày và đêm – Nghệ sĩ Nhân dân Trà Giang nói – Tôi đã cố gắng hết sức mình để thể hiện những nét đẹp của người phụ nữ miền Nam nói riêng và người phụ nữ Việt Nam nói chung trong hoàn cảnh chiến tranh khắc nghiệt”.
Nhà văn, nhà thơ Nguyễn Trung Hiếu (thứ 4 từ trái sang) tại Hội thảo về nhà báo, nhà thơ Nguyễn Vỹ ảnh: Văn Chương

Căn nhà lưu giữ chân dung các nhà văn lớn

TP - Năm 1989, tỉnh Nghĩa Bình sau một thời gian nhập hai tỉnh Bình Định và Quảng Ngãi thì lại tách ra. Hội Văn học nghệ thuật của tỉnh Quảng Ngãi tạm thời đặt tại gia đình nhà văn, nhà thơ, nhà báo Nguyễn Trung Hiếu.
Bộ tiểu thuyết 5 cuốn nổi tiếng của nhà văn Nguyễn Thị Hoàng vừa được tái bản và ra mắt trở thành sự kiện văn chương gây chú ý đầu năm 2021ảnh: Nhã Nam

Văn học miền Nam là một di sản...

TP - “Văn học miền Nam phải là một thực thể trong di sản văn học dân tộc. Tin tưởng rằng sẽ sớm đến thời điểm chúng ta không còn gọi là “Văn học miền Nam trước 1975”, mà chỉ gọi là văn học Việt Nam giai đoạn 1954-1975, trong đó có bộ phận văn học miền Nam” - nhà nghiên cứu phê bình văn học Trần Hoài Anh, bày tỏ.
Nghệ sỹ Kim Cương rơi nước mắt khi gặp lại chị Trầm Như Ngọc Oanh (tức bé Thương Thương). Ảnh: NCHCCCL

'Kỳ nữ' Kim Cương và 42 năm tìm con gái thất lạc

TP - Ôm chặt người phụ nữ trung niên đang luống cuống bước lên sân khấu, trước hàng trăm ống kính của trường quay, Nghệ sỹ Nhân dân Kim Cương nghẹn ngào: "Sao con không đi tìm má… Mẹ con mình gặp nhau rồi, giờ tui không buông, không cho ai nữa đâu!".
Tấm ảnh 'Mẹ con ngày đoàn tụ': Câu chuyện người tử tù

Tấm ảnh 'Mẹ con ngày đoàn tụ': Câu chuyện người tử tù

TP - Tấm ảnh “Mẹ con ngày đoàn tụ” của nhiếp ảnh gia Lâm Hồng Long đã đi vào lịch sử khi ghi lại khoảnh khắc xúc động của người tử tù Lê Văn Thức đang ôm người mẹ của mình là bà Trần Thị Bính. Ngày 30/4/1975 là ngày thống nhất đất nước, cũng là ngày đoàn tụ của hàng triệu người Việt Nam đã phải xa cách do chiến tranh. Tấm ảnh xuất thần của Lâm Hồng Long đã trở thành biểu tượng thiêng liêng cho khát vọng hòa bình của đất nước, của dân tộc.