Ngày 4 và 5/2 (tức 14 và 15 Tháng Giêng), Ban Tổ chức Lễ hội mùa xuân Côn Sơn - Kiếp Bạc tổ chức Hội thi bánh chưng, bánh dày tại sân tam quan ngoại chùa Côn Sơn.
Đây là hoạt động đầu tiên, mở đầu chuỗi sự kiện sẽ diễn ra tại Lễ hội mùa xuân Côn Sơn - Kiếp Bạc sau 3 năm tạm dừng bởi dịch bệnh COVID-19. Hội thi năm nay được mở lại với sự tham gia của tất cả các đội đại diện cho 12 huyện, thành phố, thị xã trong tỉnh. Dự hội có hàng nghìn đại biểu, nhân dân địa phương và du khách các địa phương lân cận.
Theo đó, mỗi đội thi gồm 5 nghệ nhân, mặc trang phục lễ hội truyền thống, là người thường trú tại địa phương. Gạo gói bánh là gạo nếp được chọn kỹ, không lẫn gạo tẻ, hạt to, tròn, đều, không có hạt gẫy, đầu đen... Mỗi đội sẽ sử dụng 6,8kg gạo nếp và 1,5kg đỗ xanh bóc vỏ. Mỗi đội sẽ gói bằng tay 5 bánh chưng chay và 5 bánh mặn để thực hiện nghi lễ cúng tại chùa Côn Sơn.
Ban tổ chức chuẩn bị sẵn củi, mâm và bàn bày bánh. Các đội tham gia phải sử dụng hết nguyên liệu đã được chuẩn bị, chia đều cho 10 chiếc bánh, nếu nguyên liệu còn lại quá 100g là phạm quy.
Số điểm của các đội sẽ căn cứ các tiêu chí: thời gian gói; hình thức bánh chưng (vuông, cao thành, sắc và thẳng cạnh, bánh đều và đẹp); lá bánh không rách và có màu xanh đặc trưng của lá dong, lạt buộc 6 dây đối với bánh mặn và 4 dây đối với bánh chay; bánh bóc ra có màu xanh, nhân bánh đều chính giữa; chín đều, thơm ngon, mùi vị hấp dẫn...
Là địa phương có thế mạnh gói bánh chưng, các nghệ nhân ở TP Hải Dương đã hoàn thành 10 chiếc bánh trong thời gian 4 phút 32 giây, trở thành đội gói bánh chưng nhanh nhất. Sau khi gói bánh xong, các đội sẽ luộc bánh trong thời gian 5 giờ tại sân vườn chùa Côn Sơn.
Ông Vũ Đức Thêm (86 tuổi, ở phường Phả Lại, TP Chí Linh) cho biết, trước thời điểm dịch COVID-19 bùng phát năm nào ông cũng tham dự lễ hội gói bánh chưng, giã bánh dày. Đây là lễ hội truyền thống, có ý nghĩa tại địa phương.
Còn nghệ nhân Nguyễn Thế Hòa, thành viên đội thi của huyện Gia Lộc cho biết, đã tham gia tất cả các hội thi tại Lễ hội mùa xuân Côn Sơn - Kiếp Bạc. Năm nay thời gian gói bánh của đội Gia Lộc không như ý muốn, song còn nhiều tiêu chí khác để đội ông ghi điểm. Ông Hòa hy vọng đội sẽ giành được điểm cao nhất để lần đầu tiên được tham gia hội thi tại Lễ hội Đền Hùng.
Các đội thi gói 5 bánh chưng chay, 5 bánh mặn.
Sau phần thi gói bánh chưng, 7 đội đại diện các địa phương tham gia phần thi giã bánh dày.
Mỗi đội chuẩn bị bếp kiềng, nồi đồ xôi, phương tiện giã bánh và 6,8 kg gạo nếp đã ngâm kỹ. Theo thể lệ phần thi, trong vòng 50 phút, mỗi đội phải làm ra 5 chiếc bánh dày.
Tương tự như thi gói bánh chưng, phần thi giã bánh dày diễn ra sôi nổi, hấp dẫn. Trước sự hò reo, cổ vũ của hàng trăm khán giả, nghệ nhân của các đoàn tham dự đã phô diễn hết tài năng nhóm lửa, đồ gạo, nấu xôi trong thời gian nhanh nhất có thể. Kết thúc thời gian thi, đội TP Chí Linh hoàn thành 5 chiếc bánh dày nhanh nhất.
Nhiều người dân và du khách thập phương chứng kiến phần thi giã bánh dày sôi nổi, hấp dẫn đã chụp ảnh, quay lại video để làm kỷ niệm.
Đại diện Ban tổ chức hội thi cho biết, đây là lần thứ 11 hội thi được tổ chức nhằm thể hiện truyền thống "Uống nước nhớ nguồn", tưởng nhớ các Vua Hùng và các vị tiền nhân đã có công dựng nước, giữ nước. Toàn bộ bánh chưng, bánh dày do các đoàn nghệ nhân làm ra sẽ được sử dụng để cúng Phật, Thánh tại Khu Di tích Côn Sơn - Kiếp Bạc rằm tháng Giêng.
Kết quả hội thi, gia đình nghệ nhân Bùi Quốc Thái (ở phường Thái Thịnh, thị xã Kinh Môn) giành giải nhất thi bánh chưng; đội nghệ nhân phường An Lạc ( TP Chí Linh) giải nhì.
Đội nghệ nhân phường An Lạc (TP Chí Linh) cũng giành giải nhất phần thi bánh dày; đội nghệ nhân phường Thanh Bình (TP Hải Dương) giành giải nhì. Hai đội nghệ nhân này giành thêm giải bánh dày ngon nhất và giải bánh dày đẹp nhất.