> Rung động cựu binh Mỹ trả lại xương cánh tay cho người lính Bắc Việt
Báo Tiền Phong năm 2012 đã có bài “ Rung động cựu binh Mỹ tìm trả lại xương cánh tay cho người lính Bắc Việt”. Sau hơn nửa năm tìm kiếm và nhiều thủ tục, ngày 1/7 này cựu binh Mỹ đã trao tận tay 1 cánh tay cho cựu binh Việt Nam.
11 giờ ngày 1/7, ông Nguyễn Quang Hùng trú ở tổ 4 phường Ngô Mây thị xã An Khê, Gia Lai đón một vị khách đặc biệt, từng là kẻ thù bên kia chiến tuyến, vừa là ân nhân: Bác sĩ Sam Axelrad từ bang Texas (Mỹ), mang đến tận nhà trao trả xương cánh tay mà ngày 27/10/1966 Sam với lương tri của một bác sĩ đã phẫu thuật cắt bỏ cứu kẻ thù phía bên kia chiến tuyến là Nguyễn Quang Hùng.
Được thông tin từ trước nên gia đình ông Hùng tề tựu đông vui ở căn nhà nhỏ, tại cửa ngõ quốc lộ 19 từ Bình Định lên Gia Lai để đón vị khách đến từ nửa vòng trái đất. Hai cựu chiến binh gặp nhau, ôm chầm như hai người bạn cũ. Với ông Hùng bác sĩ Sam là ân nhân cứu mạng, mặc dù trước đó là kẻ thù của nhau. Với bác sĩ Sam Axelrad được gặp, trao lại phần cơ thể của một người cộng sản mà ông đã cất công lưu giữ như một kỷ vật chiến tranh suốt 47 năm qua là thỏa nguyện đau đáu cuối đời.
Bác sĩ Sam Axelrad năm nay đã 75 tuổi, thể trạng suy yếu, thông qua những nguồn tin trên báo chí, biết được chủ nhân của cánh tay mà trong đời bác sĩ quân y, ông giữ lại mang về Mỹ từ năm 1969 vẫn còn sống, nên ông quyết tâm mang trao tận tay cho chủ nhân của nó.
Ông cho biết đây là lần thứ 2 ông quay lại Việt Nam. Nhiều năm trước ông đã từng quay lại chiến trường xưa, đi dọc quốc lộ 19, cảnh vật quá thay đổi, chiến trường xưa giờ xanh ngắt cây cối hoa màu… Quân y Viện ở An Túc ngày nào nay đã là một đô thị khang trang ở cửa ngõ Tây Nguyên. Cảnh vật đổi dời, người xưa khó tìm. Song lòng áy náy mãi chuyện chiếc xương cánh tay mà mình lưu giữ nên ông tha thiết tìm kiếm và giờ đã thỏa nguyện.
Ông Nguyễn Quang Hùng cho biết, để chiếc xương cánh tay từ Mỹ trở lại với ông cũng đầy nhiêu khê, phức tạp. Theo quy định, muốn đưa khúc xương này ra khỏi nước Mỹ phải được chủ nhân của nó đồng ý. Lẽ ra ông phải sang tận Mỹ để nhận lại, song do tuổi cao sức yếu, lại không có tiền nên ông uỷ quyền cho bác sĩ Sam mang sang Việt Nam. Sau hàng loạt thủ tục mà ông Hùng và bác sĩ Sam Axelrad phải thực hiện, chiếc xương cánh tay mới trở lại với chủ nhân sau 47 năm lìa cơ thể.
Bác sĩ Sam Axelrad lần này đến Việt Nam chỉ với tâm nguyện duy nhất là trao lại chiếc xương tay cho người cộng sản năm nào rồi quay về Mỹ ngay. Sau bữa cơm trưa đơn sơ giữa những người cựu binh giờ đã ngoài thất thập cổ lai hy diễn ra ấm áp trên chiến trường năm nào nay là nhà ông Nguyễn Quang Hùng, lúc tiễn Sam Axelrad ra về ông Hùng tặng vị bác sĩ tấm ảnh Chủ tịch Hồ Chí Minh -người đã soi đường dẫn lối để có được một nước Việt Nam hôm nay và một ít cà phê, đặc sản của Tây Nguyên.