Đó là một nội dung được Phó Thủ tướng thường trực Phạm Bình Minh nêu trong phát biểu chỉ đạo tại phiên họp toàn thể về xây dựng ngành ngoại giao, diễn ra vào sáng 18/12 tại Hà Nội, trong khuôn khổ Hội nghị Ngoại giao lần thứ 31.
Phó Thủ tướng Phạm Bình Minh nhấn mạnh, Hội nghị Ngoại giao lần thứ 31 diễn ra trong bối cảnh đặc biệt, ngay sau Hội nghị Đối ngoại toàn quốc - đã nêu rõ đường lối, phương hướng, nguyên tắc, mục tiêu, giải pháp nhằm xây dựng một nền ngoại giao toàn diện, tiên phong, hiện đại.
Đối với ngoại giao toàn diện, ba trụ cột của đối ngoại là: Đối ngoại Đảng, ngoại giao Nhà nước và đối ngoại nhân dân được triển khai toàn diện trong toàn bộ hệ thống chính trị, trên tất cả các lĩnh vực, với vai trò tiên phong nhằm duy trì môi trường hòa bình, phát triển đất nước.
Đối với xây dựng nền ngoại giao hiện đại, được nhắc đến từ Hội nghị Ngoại giao lần thứ 30 năm 2018, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ cho rằng, Phiên họp toàn thể về xây dựng ngành với chủ đề” Đổi mới sáng tạo hướng tới xây dựng ngành Ngoại giao chuyên nghiệp, toàn diện, hiện đại” có nội dung phù hợp với nội hàm xây dựng nền ngoại giao hiện đại, được Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIII đưa vào Nghị quyết.
Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn phát biểu khai mạc. (Ảnh: Như Ý)
“Việc xây dựng nền ngoại giao hiện đại thuộc trách nhiệm của Bộ Ngoại giao, trên tinh thần thấm nhuần tư tưởng ngoại giao Hồ Chí Minh – ngoại giao mang tính toàn diện. Đó là, đảm bảo lợi ích quốc gia - dân tộc, độc lập tự cường, là bạn, đối tác tin cậy với tất cả các nước, kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại; đặc biệt là nghệ thuật ngoại giao “dĩ bất biến ứng vạn biến”, “ngoại giao tâm công” trên cơ sở ba trụ cột ngoại giao với sự vào cuộc của các bộ, ngành, địa phương, hệ thống chính trị”, Phó Thủ tướng Phạm Bình Minh nhấn mạnh.
Khẳng định nền ngoại giao hiện đại được xây dựng trên cơ sở kế thừa và phát huy ngoại giao truyền thống, một điểm mới được Phó Thủ tướng nhắc đến, đó là, trong bối cảnh dịch COVID-19 diễn biến phức tạp, hình thức ngoại giao trực tuyến đã được triển khai mạnh mẽ nhằm duy trì các cuộc tiếp xúc của lãnh đạo cấp cao thông qua công nghệ số.
Phó Thủ tướng nêu rõ, xây dựng nền ngoại giao hiện đại cần sử dụng nhiều phương thức khác nhau, trong đó có ngoại giao số để bắt kịp xu thế toàn cầu, tức là áp dụng công nghệ, khoa học để tiến hành các phương thức ngoại giao; một số nước trên thế giới đã áp dụng hình thức đại sứ quán ảo… Đồng chí nhấn mạnh một số định hướng như sau:
Một là nền ngoại giao “toàn diện” phải phát huy được vai trò, vị thế của Việt Nam trên những lĩnh vực truyền thống và cả những lĩnh vực mới nổi lên, phải cải tiến phương thức hoạt động hiệu quả hơn và huy động được sự tham gia thiết thực của nhiều chủ thể hơn nữa. Một nền ngoại giao hiện đại phải có bộ máy tinh gọn, cơ chế vận hành khoa học, hiệu quả, thích ứng với những chuyển biến nhanh chóng của tình hình, đẩy mạnh chuyển đổi số, năng lực đổi mới sáng tạo cao; có đội ngũ cán bộ trung thành với lý tưởng của Đảng, luôn đặt lợi ích của quốc gia – dân tộc lên ưu tiên cao nhất, có năng lực ngang tầm khu vực và quốc tế.
Hai là, Đảng định vị đối ngoại là mũi nhọn tiên phong trong việc tạo lập và duy trì môi trường hòa bình, ổn định, huy động nguồn lực bên ngoài để phát triển đất nước, nâng cao vị thế và uy tín của đất nước. Ngành ngoại giao, với vai trò là lực lượng nòng cốt của ngoại giao Nhà nước, phải phát huy được vai trò khai phá, mở đường, phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp để tạo thành sức mạnh tổng hợp.
Ba là, Đảng yêu cầu cần phải đẩy mạnh công tác ngoại giao kinh tế phục vụ phát triển, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ. Bên cạnh những vấn đề chính trị, an ninh, ngành ngoại giao cần tăng cường tham mưu về các xu thế phát triển lớn của thế giới, phát huy tối đa vai trò radar tìm kiếm những nguồn lực từ bên ngoài, là cầu nối gắn kết những xu thế phát triển và nguồn lực đó với những kế hoạch, dự án phát triển kinh tế - xã hội trong nước và là chỗ dựa thường trực, vững chắc và đáng tin cậy cho những công ty, tập đoàn, doanh nghiệp, người lao động Việt Nam vươn ra khu vực và thế giới.
Các cán bộ ngoại giao tham dự phiên họp. (Ảnh: Như Ý)
Qua những nội dung trao đổi trong khuôn khổ Phiên họp, trên tinh thần tiếp tục quán triệt đổi mới sáng tạo để phục vụ công cuộc đối ngoại và hội nhập quốc tế của đất nước, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Bình Minh đề nghị Bộ Ngoại giao và các bộ, ngành liên quan tiếp tục nghiên cứu, đề xuất giải pháp cụ thể đối với một số vấn đề như sau:
Thứ nhất, phải sớm xác định nội hàm ngoại giao chuyên nghiệp, toàn diện, hiện đại, có định hướng gắn kết, xây dựng cơ chế phối hợp chặt chẽ hơn nữa để hỗ trợ các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp hội nhập quốc tế hiệu quả, tranh thủ cơ hội, góp phần thiết thực phát triển kinh tế - xã hội. Bộ Ngoại giao cũng cần nghiên cứu những xu thế mới như ngoại giao số có ảnh hưởng như thế nào, không chỉ nội dung mà cả chủ thể và cách thức tiến hành các hoạt động ngoại giao.
Thứ hai, bản sắc, văn hóa ngành ngoại giao cần được nghiên cứu, đánh giá, tổng kết, phổ biến, kế thừa, phát huy những giá trị truyền thống nổi bật của ngành để đóng góp nhiều hơn nữa cho công tác đối ngoại nói riêng và sự nghiệp bảo vệ, phát triển đất nước nói chung. Trong bối cảnh mới, bản sắc, văn hóa của ngành cần được điều chỉnh, cập nhật, bổ sung như thế nào để giữ vững những giá trị truyền thống của một Bộ cộng sản, đồng thời thích ứng hiệu quả với những thay đổi liên tục của môi trường quốc tế.
Thứ ba, Bộ Ngoại giao cần tiếp tục tăng cường phát hiện, phát triển những lĩnh vực hợp tác mới để gắn kết hơn nữa với các bộ, ngành, địa phương, hình thành nên sức mạnh cộng hưởng của toàn bộ hệ thống chính trị trong việc triển khai nhiệm vụ đối ngoại, phát huy hơn nữa vai trò kết nối của các cơ quan đại diện của ta ở nước ngoài giúp các bộ, ban, ngành, địa phương và doanh nghiệp của ta với các đối tác nước ngoài.
Bộ Ngoại giao phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành liên quan nghiên cứu áp dụng những mô hình mới phù hợp với thông lệ quốc tế như đại sứ lưu động theo lĩnh vực quan trọng hiện nay như biến đổi khí hậu, y tế, công nghệ, đổi mới sáng tạo….
Trong phát biểu khai mạc, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Bùi Thanh Sơn nhấn mạnh phiên họp toàn thể lần này có ý nghĩa rất quan trọng đối với ngành ngoại giao, bởi xây dựng và phát triển ngành ngoại giao luôn là một trong những nhân tố quyết định mọi thắng lợi trên mặt trận đối ngoại.