Số 164-165 | 13-14/6/2026 KỊP THỜI THAY THẾ CÁN BỘ NĂNG LỰC HẠN CHẾ Trang 2 ẤN PHẨM CỦA BÁO TIỀN PHONG www.tienphong.vn Điện thoại nóng 0977 456 112 Đề Ngữ văn kỳ thi tốt nghiệp THPT năm nay được các chuyên gia và giáo viên đánh giá là khá hay, bám sát chương trình giáo dục phổ thông 2018, có tính phân loại tốt và cơ bản không mắc lỗi kỹ thuật nào đáng kể. CHUYỆN CUỐI TUẦN Jobs Việt, ông là ai? Xem tiếp trang 3 Trang 4-5 VỚI BA LỄ KHAI MẠC WORLD CUP ĐẶC BIỆT TỔNG BÍ THƯ, CHỦ TỊCH NƯỚC TÔ LÂM: Liệu có "mưa" THI TỐT NGHIỆP THPT 2026: điểm10? Trang 18-19
Văn phòng Trung ương Đảng vừa ban hành Thông báo Kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại buổi làm việc với Ban Tổ chức Trung ương về trọng tâm công tác xây dựng Đảng, công tác tổ chức, cán bộ theo tinh thần Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng. YẾU TỐ CỐT LÕI TRONG QUẢN TRỊ QUỐC GIA Theo thông báo, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm kết luận cơ bản thống nhất với Báo cáo của Ban Tổ chức Trung ương; đồng thời, lưu ý một số yêu cầu đối với ngành tổ chức xây dựng Đảng. Cần thống nhất nhận thức công tác xây dựng Đảng, tổ chức, cán bộ là yếu tố cốt lõi của quản trị quốc gia. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm lưu ý, công tác xây dựng Đảng, công tác tổ chức, cán bộ trong giai đoạn mới có ý nghĩa quyết định đối với sự lãnh đạo, cầm quyền của Đảng và năng lực của bộ máy hệ thống chính trị; không chỉ đáp ứng yêu cầu trong sạch, vững mạnh mà phải nhấn mạnh tới yếu tố đủ bản lĩnh, trí tuệ, uy tín và năng lực để lãnh đạo đất nước phát triển nhanh, bền vững. Cán bộ phải kiên định, sáng suốt về đường lối, mạnh về thực thi, sắc bén trong dự báo, tiên phong về khoa học, công nghệ, chủ động trong kiến tạo phát triển, gần dân, sát dân và vì dân; khắc phục tình trạng trì trệ, bảo thủ, yếu kém, quan liêu; phòng, chống suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống. Gắn chặt xây dựng Đảng với xây dựng hệ thống chính trị tinh, gọn, trong sạch, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả; phát huy dân chủ, kiểm soát quyền lực và nâng cao chất lượng phục vụ nhân dân. Về đổi mới phương thức lãnh đạo, cầm quyền và nâng cao năng lực tổ chức thực hiện của Đảng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu tập trung khắc phục triệt để những khâu yếu, “điểm nghẽn”, “nút thắt” trong tổ chức thực hiện. Kiên quyết khắc phục tình trạng nói nhiều làm ít, họp nhiều hiệu quả thấp, nhiều văn bản nhưng chưa rõ nhiệm vụ, giải pháp. Mọi nhiệm vụ phải được cụ thể hóa, định lượng gắn với trách nhiệm, quyền hạn, nguồn lực và điều kiện bảo đảm; lấy sản phẩm, chất lượng, hiệu quả công việc, sự hài lòng của người dân và doanh nghiệp làm thước đo đánh giá. Bảo đảm giao quyền đi đôi với giao nguồn lực; giao trách nhiệm đi đôi với kiểm tra, giám sát và đánh giá kết quả. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu tiếp tục hoàn thiện, vận hành hiệu quả mô hình tổ chức bộ máy mới. Tiếp tục rà soát, hoàn thiện chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, cơ cấu tổ chức, cơ chế phối hợp, mối quan hệ công tác, số hóa hoạt động của các cơ quan, đơn vị sau sắp xếp; khắc phục tình trạng chồng chéo, trùng lặp, bỏ sót nhiệm vụ hoặc né tránh, đùn đẩy trách nhiệm. Thực hiện nguyên tắc một việc chỉ giao một cơ quan chủ trì và chịu trách nhiệm chính; một cơ quan có thể chủ trì nhiều việc. Tiếp tục đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, ủy quyền theo hướng tăng thẩm quyền, trách nhiệm, tạo cơ chế phát huy tính chủ động, sáng tạo, tự quyết, tự chịu trách nhiệm trong thẩm quyền, trách nhiệm được giao... TẠO ĐỘT PHÁ TRONG BỔ NHIỆM CÁN BỘ Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cũng nhấn mạnh, phải đổi mới căn bản, toàn diện công tác cán bộ, coi đánh giá cán bộ là khâu đột phá. Theo đó, yêu cầu đối với cán bộ trong giai đoạn mới không chỉ vững về bản lĩnh chính trị, trung thành với Đảng, lợi ích quốc gia, dân tộc, có đạo đức trong sáng, lối sống gương mẫu mà còn phải có tư duy chiến lược, quản trị hiện đại, năng lực tổ chức thực hiện, khả năng xử lý, giải quyết những vấn đề mới, khó, phức tạp, phát sinh từ thực tiễn; có tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung. Tuyển chọn, phân công, bổ nhiệm cán bộ bảo đảm đúng người, đúng việc, đúng năng lực, đúng sở trường, đúng thẩm quyền. Đánh giá cán bộ là khâu then chốt, phải công tâm, khách quan, thực chất, dựa trên sự tín nhiệm của tập thể, lấy kết quả, hiệu quả hoàn thành chức năng, nhiệm vụ chính trị của tập thể, chức trách, nhiệm vụ của cá nhân làm thước đo. Cần tạo sự đột phá trong bổ nhiệm cán bộ, nhất là người đứng đầu. Kiên quyết khắc phục tình trạng «cào bằng» trong đánh giá cán bộ; chậm thay thế cán bộ né tránh, đùn đẩy, sợ trách nhiệm; không ghi nhận, bảo vệ và sử dụng cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, có sản phẩm, có uy tín. Chú trọng phát hiện, đào tạo, bồi dưỡng, bố trí, sử dụng cán bộ có năng lực nổi trội, chủ động, sáng tạo, quyết liệt, cán bộ trẻ, cán bộ nữ, cán bộ người dân tộc thiểu số, cán bộ khoa học kỹ thuật... Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm lưu ý chú trọng xây dựng đội ngũ cán bộ cấp chiến lược và cán bộ cơ sở. Trong đó, cán bộ cấp chiến lược phải có tầm nhìn, trí tuệ, bản lĩnh, tư duy hệ thống, năng lực hoạch định và xử lý những vấn đề lớn, mới, khó, phức tạp; cán bộ cơ sở phải gần dân, sát dân, hiểu dân, trọng dân, có kỹ năng thuyết phục, đối thoại, giải quyết công việc và phục vụ nhân dân. Nghiên cứu cơ chế, chính sách thúc đẩy việc liên thông trong công tác cán bộ giữa trong và ngoài khu vực Nhà nước; có cơ chế, chính sách thu hút, sử dụng, trọng dụng nhân tài, nhất là trong các lĩnh vực chiến lược. n TỔNG BÍ THƯ, CHỦ TỊCH NƯỚC TÔ LÂM YÊU CẦU THỰC HIỆN NGHIÊM TÚC, THỰC CHẤT CHỦ TRƯƠNG “CÓ VÀO, CÓ RA”, “CÓ LÊN, CÓ XUỐNG”; KỊP THỜI MIỄN NHIỆM, CHO TỪ CHỨC, THAY THẾ CÁN BỘ CÓ NĂNG LỰC HẠN CHẾ, UY TÍN THẤP, KHÔNG ĐÁP ỨNG YÊU CẦU NHIỆM VỤ THÔNG QUA ĐÁNH GIÁ CÁN BỘ HẰNG QUÝ, HẰNG NĂM. TỔNG BÍ THƯ, CHỦ TỊCH NƯỚC TÔ LÂM VỪA KÝ BAN HÀNH QUYẾT ĐỊNH 885-QĐ/CTN CỦA CHỦ TỊCH NƯỚC VỀ VIỆC TẶNG QUÀ NHÂN DỊP KỶ NIỆM 79 NĂM NGÀY THƯƠNG BINH-LIỆT SĨ. 13-14/6/2026 www.tienphong.vn THỜI SỰ 2 QUẢNG CÁO Hà Nội: ĐT: (024)39432758; Fax: (024)39435285 TP.HCM: ĐT: (028)38469860; Fax: (028)38480015 Trong giờ hành chính (024)39439664 Ngoài giờ 0912033213 (Thu Hiền) n Thiết kế: KIỀU TÚ n Giá: 7.500 đồng n Ban đại diện tại thành phố Hồ Chí Minh: 384 Nam Kỳ Khởi Nghĩa, P. Xuân Hòa- TPHCM. ĐT: (028) 3848 4366, E-mail: tienphonghcm@gmail.com n Ban đại diện tại miền Trung: 339 Lê Thanh Nghị, P. Hòa Cường; 19 Ngô Gia Tự, P. Hải Châu, TP Đà Nẵng, ĐT: (0236)3828 039, E-mail: banmientrung@baotienphong.com.vn n Ban đại diện tại Bắc Trung Bộ: 21 Hồ Xuân Hương, P. Thành Vinh, tỉnh Nghệ An. ĐT: (0238)8602345; Email: baotienphongbactrungbo@gmail.com. n Ban đại diện tại ĐBSCL: 103 Trần Văn Hoài, P. Ninh Kiều, TP Cần Thơ. ĐT: (0292)3823823, Email: baotienphongdbscl@gmail.com n Ban đại diện tại Tây Nguyên - Nam Trung Bộ: 52 Trần Nhật Duật, P.Buôn Ma Thuột, Đắk Lắk, ĐT: (0262)3950029, E-mail: baotienphongtaynguyen@gmail.com; 1018, đường 2/4, P. Bắc Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa. SĐT: 0258.6500.155. Email: tienphongnhatrang@gmail.com n Ban đại diện tại Tây Bắc Bộ: 64 đường Lý Tự Trọng, P.Yên Bái, tỉnh Lào Cai. ĐT: 0904938689, E-mail: vptaybacbotp@gmail.com n Ban đại diện tại Đông Bắc Bộ: Số 18 Lê Thanh Nghị, P.Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh; E-mail: bandongbac@baotienphong.com.vn n Tòa soạn: 15 Hồ Xuân Hương, P. Hai Bà Trưng và D29 Phạm Văn Bạch, P. Cầu Giấy, Hà Nội. ĐT: 3943 4031 - 38227525 Fax: (024) 39430693 | E-Mail: toasoan@baotienphong.com.vn | ISSN 0866-0827 | Website: www.tienphong.vn n Tổng Biên tập: PHÙNG CÔNG SƯỞNG n Phó Tổng Biên tập: Nguyễn Ngọc Tiến, Trần Thị Thu Hà n Giấy phép xuất bản số: 137/GP-BVHTTDL do Bộ VH,TT&DL cấp ngày 2/10/2025 n In tại: Cty TNHH MTV In Quân đội 1, Cty In báo Nhân Dân Đà Nẵng, Cty TNHH MTV In Đăk Lăk, Xưởng in Quân khu IV, Cty TNHH MTV in Quân đội 2, TPHCM PHÁT HÀNH Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm ẢNH: TTXVN TRƯỜNG PHONG KỊP THỜI THAY THẾ CÁN BỘ NĂNG LỰC HẠN CHẾ TẶNG QUÀ CHO HƠN 1,5 TRIỆU NGƯỜI CÓ CÔNG Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu kiểm soát chặt chẽ quyền lực, nhất là đối với công tác cán bộ, nhấn mạnh điều này có ý nghĩa quyết định chất lượng đội ngũ, tổ chức bộ máy và hiệu quả thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng. Kiên quyết chống lợi ích nhóm, cục bộ, bè phái, chạy chức, chạy quyền; thực hiện nghiêm các quy định về kiểm soát quyền lực. Đổi mới công tác kiểm tra, giám sát và xử lý nghiêm vi phạm theo hướng chủ động, từ sớm, từ xa, từ cơ sở; đẩy mạnh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực với tinh thần không có vùng cấm, không có ngoại lệ. TỔNG BÍ THƯ, CHỦ TỊCH NƯỚC TÔ LÂM: Theo quyết định, mức quà 600.000 đồng được tặng cho các trường hợp người có công với cách mạng, gồm: Bà mẹ Việt Nam anh hùng đang hưởng trợ cấp ưu đãi hàng tháng và những cá nhân đã có quyết định phong tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam anh hùng trước ngày 28/7/2026 nhưng chưa hoàn tất thủ tục hưởng trợ cấp ưu đãi hằng tháng; Thương binh, người hưởng chính sách như thương binh, thương binh loại B, bệnh binh có tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 81% trở lên đang hưởng trợ cấp ưu đãi hằng tháng; Người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học có tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 81% trở lên đang hưởng trợ cấp ưu đãi hằng tháng. Mức quà 600.000 đồng cũng được tặng cho thân nhân liệt sĩ đang hưởng trợ cấp tuất nuôi dưỡng hằng tháng; thân nhân của hai liệt sĩ trở lên đang hưởng trợ cấp tuất hằng tháng. Mức quà 300.000 đồng tặng cho các trường hợp người có công với cách mạng: Thương binh, người hưởng chính sách như thương binh, thương binh loại B, bệnh binh có tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 80% trở xuống đang hưởng trợ cấp ưu đãi hằng tháng; thương binh đang hưởng chế độ mất sức lao động. Mức quà tặng 300.000 đồng cũng được tặng cho người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học có tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 80% trở xuống đang hưởng trợ cấp ưu đãi hằng tháng; đại diện thân nhân liệt sĩ; người thờ cúng liệt sĩ (trường hợp liệt sĩ không còn thân nhân). Theo Bộ Nội vụ, hiện cả nước có hơn 1,56 triệu người có công thuộc diện được tặng quà theo 2 mức trên, với tổng kinh phí gần 476 tỷ đồng. Kinh phí này đã được bố trí trong kế hoạch ngân sách nhà nước năm 2026. TRƯỜNG PHONG
13-14/6/2026 www.tienphong.vn THỜI SỰ 3 MỘT SỐ DỰ ÁN TRỌNG ĐIỂM CÓ THỂ ĐƯỢC ÁP DỤNG MỨC HỖ TRỢ GPMB THEO CƠ CHẾ ĐẶC THÙ Sáng 12/6, thảo luận tại tổ của kỳ họp thứ tư (kỳ họp chuyên đề) HĐND TP Hà Nội khóa 17, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng thông tin: từ đầu năm 2025, thành phố đã triển khai Nghị quyết 258 với nhiều cơ chế đặc thù dành cho các dự án quy mô lớn. Nghị quyết này cho phép áp dụng một số chính sách riêng trong quá trình chuẩn bị đầu tư, quyết định chủ trương đầu tư, quyết định đầu tư và đặc biệt là cơ chế hỗ trợ, bồi thường, giải phóng mặt bằng. Chủ tịch UBND TP Hà Nội cho hay, đối với một số dự án trọng điểm như khu đô thị Olympic và các dự án thuộc danh mục thực hiện theo Nghị quyết 258, mức hỗ trợ giải phóng mặt bằng có thể được áp dụng theo cơ chế đặc thù. Vì vậy sẽ có sự khác biệt giữa các dự án thuộc diện đặc biệt quan trọng với những dự án thông thường. “Đây là các dự án có tác động lan tỏa lớn tới sự phát triển kinh tế - xã hội của Thủ đô và cả nước. Do đó, trong quá trình triển khai Luật Thủ đô và các nghị quyết của HĐND thành phố, cần duy trì một số cơ chế riêng đối với các dự án thuộc Nghị quyết 258”, ông Thắng nói. Theo ông Thắng, một trong những mục tiêu quan trọng của các nghị quyết lần này là xử lý dứt điểm các tồn tại kéo dài nhiều năm trên địa bàn thành phố, đặc biệt là các trường hợp giao đất từ trước đây. Thông qua Luật Thủ đô và các nghị quyết của HĐND thành phố, Hà Nội sẽ giải quyết dứt điểm các trường hợp liên quan tới đất dịch vụ, tồn tại từ nhiều thập kỷ trước tại nhiều xã, liên quan đến hàng nghìn hộ dân, đặc biệt ở khu vực Hà Tây (cũ). Có những vấn đề phát sinh từ những năm 1980 đến nay vẫn chưa được xử lý. Khi các tồn tại này được tháo gỡ, hàng nghìn hộ dân sẽ được giải quyết quyền lợi chính đáng, qua đó tạo sự đồng thuận xã hội và mở ra cơ hội phát triển kinh tế cho các địa phương. Một nội dung được nhiều địa phương quan tâm là việc sử dụng đất ngắn hạn đối với các khu đất đã có quy hoạch nhưng chưa triển khai dự án. Theo ông Thắng, hiện nay trên địa bàn thành phố có khá nhiều khu đất thuộc diện này. Thành phố đang đề xuất cơ chế cho phép giao đất, cho thuê đất ngắn hạn để khai thác hiệu quả quỹ đất trong thời gian chờ thực hiện quy hoạch. “Vấn đề cần tiếp tục thảo luận là thời hạn sử dụng đất ngắn hạn nên kéo dài bao lâu, 5 năm, 10 năm hay ở mức phù hợp hơn để vừa phát huy hiệu quả sử dụng đất, vừa bảo đảm thực hiện đúng quy hoạch”, Chủ tịch UBND TP Hà Nội nói. HỖ TRỢ 5 TRIỆU ĐỒNG/ THÁNG VỚI BÁC SĨ VỀ LÀM VIỆC TẠI TRẠM Y TẾ Tại phiên thảo luận, đại biểu Lê Văn Quân, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Ba Vì, góp ý về dự thảo Nghị quyết Quy định một số chính sách phát triển hệ thống y tế TP Hà Nội. Theo dự thảo nghị quyết, người có trình độ bác sĩ trở lên được tuyển dụng lần đầu vào làm viên chức tại Trung tâm Cấp cứu 115 và Trạm y tế sẽ được hưởng mức hỗ trợ như sau: Bác sĩ nội trú, bác sĩ chuyên khoa cấp I, bác sĩ chuyên khoa cấp II, Thạc sĩ trở lên thuộc nhóm ngành Y học được hỗ trợ 100 lần mức lương tối thiểu vùng I/người; bác sĩ được hỗ trợ 50 lần mức lương tối thiểu vùng I/người. Viên chức, lao động hợp đồng trong danh sách trả lương của Trung tâm Cấp cứu 115 Hà Nội được mức hỗ trợ 5 triệu đồng/ tháng. Để được thụ hưởng chính sách, các đối tượng này phải có bản cam kết, bảo đảm thời gian công tác tối thiểu tại đơn vị tuyển dụng là 36 tháng. Theo ông Quân, nếu chỉ hỗ trợ một lần cho bác sĩ về trạm y tế xã làm việc, có thể xảy ra tình trạng sau thời hạn 36 tháng, bác sĩ sẽ rời đi, khó giữ chân lâu dài. Do vậy, đại biểu đề xuất mở rộng đối tượng được nhận mức hỗ trợ 5 triệu đồng/tháng cho các bác sĩ về trạm y tế xã làm việc. Báo cáo giải trình, TS.BS Nguyễn Đình Hưng, Phó Giám đốc Sở Y tế Hà Nội, cho biết, theo Nghị quyết số 261/2025/QH15 của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc biệt tạo đột phá cho công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân, người thường xuyên và trực tiếp làm chuyên môn y tế tại trạm y tế cấp xã, cơ sở y tế dự phòng được hưởng phụ cấp ưu đãi nghề như sau: 100% đối với khu vực vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, biên giới, hải đảo; tối thiểu 70% đối với trường hợp còn lại. “Đầu tiên chúng tôi dự kiến đưa mức hỗ trợ 5 triệu đồng cho các trạm y tế xã, phường. Nhưng sau khi cân nhắc về Nghị quyết số 261/2025/QH15, chúng tôi đã đưa ra khỏi nghị quyết nội dung này”, TS Hưng cho biết. n CHỦ TỊCH UBND TP HÀ NỘI VŨ ĐẠI THẮNG CHO BIẾT, THỦ ĐÔ HIỆN CÓ KHÁ NHIỀU KHU ĐẤT THUỘC DIỆN ĐÃ CÓ QUY HOẠCH NHƯNG CHƯA TRIỂN KHAI DỰ ÁN. THÀNH PHỐ ĐANG ĐỀ XUẤT CƠ CHẾ CHO PHÉP GIAO ĐẤT, CHO THUÊ ĐẤT NGẮN HẠN ĐỂ KHAI THÁC HIỆU QUẢ QUỸ ĐẤT TRONG THỜI GIAN CHỜ THỰC HIỆN QUY HOẠCH. Đối với các dự án chậm triển khai, nhất là các dự án liên quan giao đất, cho thuê đất, lãnh đạo Hà Nội cho hay, thành phố đang nghiên cứu các cơ chế phù hợp để tháo gỡ khó khăn. ĐỀ XUẤT CƠ CHẾ CHO THUÊ ĐẤT NGẮN HẠN TRONG KHI CHỜ QUY HOẠCH Hà Nội đang đề xuất cơ chế cho phép giao đất, cho thuê đất ngắn hạn để khai thác hiệu quả quỹ đất trong thời gian chờ thực hiện quy hoạch ẢNH MINH HỌA: TTXVN TRẦN HOÀNG CHUYỆN CUỐI TUẦN Nhưng bất ngờ lại đến từ câu viết 2 điểm khiến dư luận có dịp sôi sục bàn tán. Nội dung thế này: “Nước Mĩ có Steve Jobs, Mark Zuckerberg, Elon Musk,... với những phát minh công nghệ góp phần làm thay đổi thế giới. Từ gợi dẫn trên, với tư cách người trẻ, anh/chị hãy viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) trả lời câu hỏi: Làm thế nào để có những “Steve Jobs Việt Nam”? Dư luận ráo riết chất vấn về mệnh đề nghị luận này, là không phải học sinh nào cũng biết Steve Jobs là ai; và các tỷ phú công nghệ này thực chất không phải là nhà phát minh, mà chỉ là những ông chủ rất giỏi về làm ăn kinh tế, biến các sản phẩm và nền tảng công nghệ thành tiền, rất nhiều tiền. Chưa kể bản thân những nhân vật này liệu đã đủ chuẩn của hình mẫu lý tưởng để tất cả phải học theo không? Và nữa, rằng những ông lớn ấy làm sao có thể xuất hiện được ở môi trường Việt Nam, dẫu là dưới phiên bản Việt? “Làm thế nào để có những “Steve Jobs Việt Nam”?” – một câu hỏi không thể mở hơn. Câu hỏi dường như dành cho tất cả mọi người, từ các nhà hoạch định chính sách trung ương, các bộ ngành, địa phương, tới các nhà khoa học, doanh nhân, giáo viên, học sinh… Tất nhiên ai cũng biết đâu cần phải có Jobs bằng xương bằng thịt và đúng y như nguyên mẫu, dù là Jobs Việt. Mà đó là biểu tượng, một ẩn dụ về trí tuệ, tư duy sáng tạo đặc biệt, dám nghĩ dám làm dám đột phá, cho dù là nhà phát minh khoa học hay quản trị kinh doanh. Và với luận đề này, tôi cho rằng không nhất thiết có chung một đáp án, bởi thực tế cũng khó đồng nhất một đáp án mang tính cứng nhắc. Một em học sinh ở thành phố lớn, hay một học trò nghèo vùng cao, đều có câu trả lời của riêng mình, mà không thể so hơn thua, nặng nhẹ. Với đứa trẻ học trường quốc tế giữa Thủ đô, Jobs Việt có thể là người mở đường đưa khoa học công nghệ Việt sánh vai cường quốc năm châu. Còn đứa bé nông thôn, miền núi thì đơn giản đó chỉ cần là người giúp cho bản làng thoát khỏi đói nghèo, là nhân tố truyền cảm hứng cho những đứa trẻ vùng cao có thêm động lực học tập, thay đổi tương lai. Tất nhiên điều cơ bản nhất phải được thí sinh đưa vào bài thi (dù có thể không biết cụ thể Steve Jobs hay Elon Musk là ai), đó là cần cơ chế đào tạo và sử dụng người tài, là môi trường để nhân tài phát huy cao nhất khả năng của mình, là sự tôn trọng những tư duy cá biệt... Và trên hết, họ phải là người Việt “cùng đổ mồ hôi cùng sôi giọt máu” với đồng bào mình. “Jobs Việt” không hẳn là siêu nhân hay những tỷ phú đô la sang trọng, mà đó phải là những con người vượt ra khỏi mọi khuôn mẫu, trở thành nhân tố và động lực mạnh mẽ cho tinh thần đổi mới, sáng tạo, dám nghĩ dám làm và khả năng làm chủ công nghệ để tạo ra giá trị lớn cho cộng đồng. TRÍ QUÂN Jobs Việt, ông là ai? (Tiếp theo trang 1)
PGS.TS Bùi Mạnh Hùng, điều phối viên chính, Ban phát triển Chương trình giáo dục phổ thông 2018 cho rằng, khi đề thi đã mở, đáp án phải mở, không có chuyện đáp án đóng hay nửa đóng nửa mở. PGS. Hùng chia sẻ gợi ý về hệ thống Rubric làm cơ sở cho việc xây dựng đáp án mở. Nếu áp dụng thì có thể cụ thể hóa cho phù hợp với thực tế. Rubric là “ngôn ngữ quốc tế” trong đánh giá kĩ năng viết của học sinh. Ông cho biết, đối chiếu với Rubric, có thể thấy, đáp án của đề thi tốt nghiệp THPT năm 2025 là “nửa mở”, còn đáp án của đề thi vào lớp 10 môn Ngữ văn chuyên của một trường ở Hà Nội năm 2026 vẫn là điển hình của một đáp án đóng. Ông Hùng nêu ví dụ, hiện nay, phần viết đoạn yêu cầu học sinh viết 200 chữ, nhưng đáp án riêng phần nội dung “lõi” đã đến khoảng 160 chữ. Phần viết bài, yêu cầu học sinh viết 600 chữ, nhưng đáp án riêng phần nội dung “lõi” đã đến khoảng 400 chữ. Nếu đáp án đã nêu các ý “sát sàn sạt” như thế thì tính chất “mở” thể hiện ở chỗ nào? Đáp án “đóng” sẽ khác đáp án “mở” này ra sao? Một khi đáp án đã nêu các ý rất chi tiết như vậy, giáo viên chấm thi khó tránh khỏi xu hướng bám sát các ý đã nêu, vì thế hạn chế việc ghi nhận những cách tiếp cận khác của học sinh. Và khi đó, tính “mở” của đáp án có thể chỉ còn là hình thức. Khi đáp án theo hệ thống rubric, yêu cầu chung bài làm cần thể hiện thí sinh hiểu đúng vấn đề nghị luận; có hệ thống luận điểm rõ ràng; lập luận chặt chẽ, có dẫn chứng cụ thể; diễn đạt mạch lạc; chấp nhận nhiều cách triển khai khác nhau nếu hợp lí và thuyết phục. Khi đó, hệ thống thang điểm được xây dựng dựa trên các yếu tố: xác định vấn đề nghị luận; triển khai lập luận; diễn đạt; sáng tạo. Ông Hùng cho rằng, thí sinh được tính điểm sáng tạo khi có cách nhìn mới mẻ, hợp lí; có lập luận độc đáo; diễn đạt giàu sắc thái cá nhân. Chấm bài theo hệ thống rubric tập trung vào đánh giá kĩ năng viết, khả năng tư duy của thí sinh; chất lượng bài làm không phụ thuộc nhiều vào khả năng thí sinh đoán được ý của người làm đáp án. Một giáo viên cho rằng, đề thi môn Ngữ văn năm nay có sự phân hóa tốt hơn năm trước. Phần phân hóa tập trung vào 2 câu viết văn. Những sáng tạo hay quan điểm cá nhân của thí sinh thường sẽ chỉ là suy nghĩ và những ý tưởng chợt đến. Do vậy, ở các câu hỏi phân hóa, như câu “Làm thế nào để có những Steve Jobs của Việt Nam?” khi chấm thi cũng phải đặt trong nhận thức, 13-14/6/2026 www.tienphong.vn KHOA GIÁO 4 CÂN BẰNG ĐỘ KHÓ Năm nay, Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo sát sao và Bộ GD&ĐT nêu quyết tâm đảm bảo độ công bằng, khách quan giữa các hội đồng thi khác nhau trong việc chấm thi môn Ngữ văn, môn tự luận duy nhất trong kì thi tốt nghiệp THPT. Trước kì thi, Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Hoàng Minh Sơn nêu rõ, việc ra đề thi tốt nghiệp THPT trước tiên phải bám sát vào yêu cầu của chương trình giáo dục phổ thông. Giữa các môn thi phải bảo đảm độ cân bằng ở mức độ tương đối, để đảm bảo sự công bằng giữa các thí sinh chọn môn thi khác nhau. “Đề thi bảo đảm sự chính xác để tránh những trường hợp có thể hiểu đa nghĩa trong đề, từng câu hỏi”, ông Sơn nói. Về công tác chấm thi, ông Sơn cho biết, Bộ GD&ĐT đã có văn bản chỉ đạo rất rõ tới các địa phương. Việc chấm thi các môn trắc nghiệm được thực hiện như những năm trước. Riêng môn Ngữ văn là môn duy nhất thi theo hình thức tự luận. Theo ông Sơn, việc chấm bài tự luận, lại là môn Ngữ văn, khó tránh khỏi những yếu tố mang tính định tính. Vì vậy, Bộ GD&ĐT đã yêu cầu tập huấn kĩ cho đội ngũ chấm thi; tổ chức chấm chung, thảo luận kĩ đáp án và thống nhất cách đánh giá tại từng hội đồng chấm thi cũng như trên phạm vi toàn quốc. Mục tiêu là hạn chế tối đa sự chênh lệch điểm số do yếu tố định tính giữa các địa phương. “Làm sao đã là chấm bài, phải có sự phân biệt được giữa các thí sinh, mặc dù định tính nhưng giữa các em làm bài tốt, làm bài văn hay với các em làm kém hơn phải có sự phân biệt; tức sự phân hóa là nguyên tắc trong việc chấm thi”, ông Hoàng Minh Sơn nói. Năm nay là năm đầu tiên thực hiện Nghị định 179 của Chính phủ về học bổng các ngành khoa học cơ bản, kĩ thuật then chốt và công nghệ chiến lược. Việc xét học bổng sẽ dựa vào điểm thi tốt nghiệp THPT của các bài thi Toán, Vật lí, Hóa, Sinh và Anh văn. Hiện nay, Bộ GD&ĐT đã phê duyệt 90 chương trình đào tạo tài năng trong các lĩnh vực khoa học cơ bản, kĩ thuật và công nghệ. Những chương trình này cũng sẽ xét chọn thí sinh ở mức độ khắt khe hơn. Ngay từ đầu, hệ thống sẽ lấy kết quả thi của các em từ những môn học khoa học cơ bản để xét tuyển. Vì vậy, ý nghĩa và kết quả của kì thi sẽ rất quan trọng đối với việc lựa chọn để phát triển, đào tạo nhân lực các ngành lĩnh vực STEM và các ngành công nghệ chiến lược quan trọng của đất nước. CHỜ “CƠN MƯA” ĐIỂM 10 Hôm qua, trên 1,2 triệu thí sinh đã kết thúc kì thi tốt nghiệp THPT năm 2026 bằng các bài thi tự chọn. Năm 2025, đề thi môn tiếng Anh gây tranh cãi bằng việc xuất hiện các từ vựng khó thì năm nay, theo đánh giá của thầy Phan Xuân Phú, giáo viên tiếng Anh tại Hà Nội, đề năm nay thiết kế giống như các năm trước, mức độ khó giảm đáng kể (đặc biệt 2 bài đọc hiểu, chủ đề khá gần gũi, không có từ vựng đánh đố như đề thi thử của Sở GD&ĐT Hà Nội vừa rồi). Hai bài đọc hiểu điền từ khá dễ cho học sinh xét tốt nghiệp. Sắp xếp hội thoại và đoạn văn/ email cũng dễ hơn năm ngoái. TỪ KHẲNG ĐỊNH QUYẾT TÂM ĐẢM BẢO ĐỘ KHÓ ĐỒNG ĐỀU GIỮA CÁC MÔN THI, CÁC CHUYÊN GIA NHẬN ĐỊNH PHỔ ĐIỂM MỘT SỐ TỔ HỢP ĐẸP HƠN NĂM 2025 VÀ CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC TUYỂN SINH THUẬN LỢI HƠN. CÁCH RA ĐỀ THI NGỮ VĂN NĂM NAY ĐÃ ĐÁP ỨNG ĐƯỢC YÊU CẦU PHÂN HÓA RÕ HƠN, VÀ NHƯ VẬY, VIỆC CHẤM THI CŨNG SẼ THUẬN LỢI HƠN KHI NƯƠNG THEO NHỮNG YÊU CẦU CỦA ĐỀ THI ĐỂ CHẤM ĐIỂM Ở CÁC MỨC ĐỘ BÀI LÀM KHÁC NHAU. THI TỐT NGHIỆP THPT 2026: NGHIÊM HUÊ HOA BAN Thí sinh dự thi tốt nghiệp THPT năm 2026 ẢNH: THANH HIỀN Thí sinh thi tốt nghiệp THPT năm 2026 ẢNH: HOÀI NAM LIỆU CÓ "MƯA" ĐIỂM 10? Đề thi “mở”, đáp án không "đếm ý cho điểm"
13-14/6/2026 www.tienphong.vn KHOA GIÁO 5 Bộ GD&ĐT nói về phương pháp chấm thi môn Văn Nhìn chung phổ điểm năm nay sẽ cao hơn năm ngoái. Đối với môn Vật lí, thầy Bùi Thái Học, Phó Hiệu trưởng Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong, Ninh Bình đánh giá, năm nay số lượng điểm 10 sẽ nhiều hơn. Bởi đề không nặng phần tính toán. Phần 1 và 2 là trắc nghiệm lựa chọn và đúng sai, học sinh không cần tính toán mà chỉ nắm chắc bản chất vật lí và lí thuyết. Phần 3 cần tính toán để trả lời điền số nhưng không khó. “Nói chung, đề vật lí nhẹ nhàng; chủ yếu đòi hỏi tư duy hiểu bản chất vật lí thay vì tính toán nhiều như nhiều năm trước”, thầy Học nhận định. Cô Dương Thị Huyền, giáo viên Lịch sử, hệ thống giáo dục HocMai cho biết, cấu trúc đề thi năm nay giữ ổn định như Bộ GD&ĐT đã công bố. Đề thi Lịch sử năm nay có điểm mới là các câu hỏi phủ hết 6 chuyên đề của chương trình lớp 12. Đối với lớp 11 có thêm câu hỏi về các cuộc cải cách của Việt Nam và một câu về chủ nghĩa tư bản hiện đại, ngoài phần lớp 12. Cô Huyền nhận định, trong đề thi xu hướng tư liệu hóa ngày càng rõ ràng, phổ biến. Ví dụ ở phần trả lời trắc nghiệm đúng sai đã sử dụng các văn kiện của Đại hội Đảng. Cô Huyền dự kiến phổ điểm phổ biến ở mức 7,8 đồng thời sẽ có mưa điểm 10 ở môn Lịch sử. Trong khi đó, đối với môn thi Sinh học, thầy Đinh Đức Hiền, Giám đốc điều hành trường TH, THCS & THPT FPT Bắc Giang, tỉnh Bắc Ninh nhận định, một chuyển động rất rõ trong cách đánh giá, đề thi không còn đặt trọng tâm vào việc học sinh ghi nhớ máy móc các khái niệm, định nghĩa hay kết luận có sẵn trong sách giáo khoa. Thay vào đó, học sinh phải đọc dữ liệu, phân tích biểu đồ, hiểu bản chất hiện tượng sinh học và vận dụng kiến thức vào các tình huống mới. Về phạm vi kiến thức, đề không vượt ra ngoài chương trình phổ thông. Tuy nhiên, điểm khiến đề trở nên khó hơn là cách đặt câu hỏi. Nhiều câu không hỏi trực tiếp kiến thức, mà đưa ra một bối cảnh có dữ liệu: biểu đồ, bảng số liệu, sơ đồ gene, mô hình điều hòa sinh lý, thí nghiệm sinh thái hoặc tình huống di truyền. Học sinh phải đọc kĩ đề, xác định thông tin cần dùng, loại bỏ thông tin gây nhiễu rồi mới đưa ra lựa chọn. Do đó, đề không khó theo kiểu lạ kiến thức, mà khó vì yêu cầu đọc hiểu và xử lý thông tin nhiều hơn. Đây cũng là đặc điểm rất rõ của các đề thi theo định hướng đánh giá năng lực. Nhóm câu phân hóa nằm chủ yếu ở phần đúng/sai và trả lời ngắn. Đây là phần đòi hỏi học sinh phải đọc kĩ dữ liệu, tính toán chính xác và hiểu mối quan hệ giữa các yếu tố sinh học. Với cấu trúc và mức độ của đề, phổ điểm môn Sinh học nhiều khả năng tập trung ở khoảng 5-6 điểm. Học sinh học chắc kiến thức cơ bản có thể đạt khoảng 4-5 điểm. Học sinh khá, có kĩ năng đọc biểu đồ và làm bài di truyền tốt, có thể đạt khoảng 6-7,5 điểm. Mức từ 8 điểm trở lên sẽ đòi hỏi học sinh không chỉ chắc kiến thức mà còn phải có kỹ năng làm bài tốt, biết phân bổ thời gian và hạn chế sai sót ở phần đúng/sai. Điểm 9,5 trở lên dự kiến không nhiều, bởi đề có nhiều câu cần suy luận, tư duy tốt và xử lí dữ liệu trong thời gian ngắn. n tâm lí của lứa tuổi, bối cảnh tiếp cận yêu cầu của thí sinh để đánh giá chứ không thể đòi hỏi thí sinh phải đề xuất được giải pháp hay “hiến kế” về chính sách… THAY ĐỔI CÁCH KIỂM TRA, ĐÁNH GIÁ Từ đề thi và đáp án mở, PGS. Bùi Mạnh Hùng đặt ra yêu cầu đổi mới đánh giá kết quả học tập của học sinh ở phổ thông. Nó chính là bánh lái của con tàu, dù chương trình, SGK đổi mới, nhưng nếu cách thức đánh giá không thay đổi hoặc thay đổi chệch hướng thì mọi nỗ lực đổi mới giáo dục nói chung sẽ không mang lại nhiều kết quả. Trong những năm qua, việc triển khai đánh giá ở các trường phổ vẫn có những “điểm nghẽn” cần được khắc phục. Nhận diện sớm và giải quyết kịp thời những bất cập trong đánh giá sẽ có tác động tích cực đến việc nâng cao chất lượng dạy học. Ông Hùng chỉ ra một số bất cập như mô phỏng một số dạng yêu cầu, câu hỏi dẫn đến nguy cơ hồi sinh “luyện thi theo mẫu”. Vì vậy, việc Bộ GD&ĐT không công bố đề minh họa hằng năm là một bước đi đúng, mở đường cho việc đa dạng hóa nội dung đề thi. Có như vậy thì mới đánh giá được đúng năng lực của học sinh. Thứ hai, việc chỉ sử dụng ngữ liệu ngoài SGK để đánh giá là một sự chuyển hướng cực đoan. Các văn bản chỉ đạo của Bộ GD&ĐT không hề có quy định tránh dùng ngữ liệu đã học trong SGK để đánh giá thường xuyên và đánh giá giữa kì. Thế nhưng, nhiều địa phương, nhà trường hiện nay hướng dẫn giáo viên dùng ngữ liệu ngoài SGK cho tất cả các kì đánh giá, kể cả đánh giá thường xuyên. Thứ ba, chất lượng đề trắc nghiệm khách quan và việc hiểu chưa đúng hình thức đánh giá này. Theo PGS. Bùi Mạnh Hùng, nếu áp dụng không đúng cách thì những ưu điểm của đề trắc nghiệm khách quan bị hạn chế rất nhiều. n Đánh giá về kì thi tốt nghiệp THPT năm 2026, ông Lê Mỹ Phong, Phó Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng (Bộ GD&ĐT) khẳng định, đến thời điểm này, công tác coi thi trên cả nước đã diễn ra đúng kế hoạch, an toàn, nghiêm túc và đúng quy chế. Kì thi đã đạt được các mục tiêu đề ra với tinh thần thân thiện, tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất cho thí sinh trong bối cảnh thời tiết khí hậu toàn quốc cơ bản thuận lợi. Các hội đồng thi đều thực hiện tốt nhiệm vụ được giao, giám thị chủ động xử lý kịp thời các trường hợp vi phạm, trong khi hầu hết thí sinh đều làm bài với tâm lý bình tĩnh, tự tin. Qua phản ánh từ dư luận và truyền thông, đông đảo phụ huynh cũng như học sinh đều bày tỏ sự phấn khởi với kết quả làm bài. Theo ông Lê Mỹ Phong, có được kết quả tổ chức tốt đẹp này là nhờ sự chỉ đạo sâu sát, toàn diện từ Chính phủ cho đến ban chỉ đạo thi các cấp. Địa phương chuẩn bị kĩ lưỡng từ sớm, từ xa ở tất cả các khâu với đầy đủ nhân lực và phương án dự phòng tình huống bất thường. Sự phối hợp nhịp nhàng, thông suốt giữa các bộ ngành và địa phương đã giúp giữ nghiêm kỉ cương trường thi. Công tác chuyên môn nghiệp vụ cũng được chuẩn bị bài bản từ khâu ôn tập, tổ chức thi thử đến việc bảo mật tuyệt đối đề thi. Đề thi năm nay bám sát Chương trình giáo dục phổ thông 2018 và đúng cấu trúc định dạng đã công bố, nhận được phản hồi tích cực từ giáo viên và xã hội. Công tác truyền thông chủ động, kịp thời trên nhiều phương thức, đặc biệt là các nền tảng số, đã giúp cung cấp thông tin toàn diện đến thí sinh và phụ huynh, từ đó tạo nên sự đồng thuận, ủng hộ mạnh mẽ từ toàn xã hội. Năm nay, 74 thí sinh bị đình chỉ thi; trong đó có 5 thí sinh sử dụng tài liệu và 69 thí sinh mang điện thoại di động vào phòng thi. Trong đó có thí sinh sử dụng AI để gian lận như chụp đề thi gửi lên ChatGPT nhờ viết hộ. ĐỀ THI NGỮ VĂN CÓ TÍNH PHÂN HÓA CAO Trước hàng loạt câu hỏi của báo chí về những băn khoăn của dư luận đối với câu viết nghị luận xã hội của đề thi Ngữ văn (để có những Steve Jobs Việt Nam), ông Nguyễn Ngọc Hà, Phó Cục trưởng Cục Quản lí Chất lượng, Bộ GD&ĐT khẳng định, nội dung này trong quá trình soạn thảo đề thi đã được bàn bạc và được đặt vào phần phân hóa học sinh. Khác với năm 2025, năm nay nội dung nghị luận văn học 4 điểm, nghị luận xã hội 2 điểm. Năm nay, phần nghị luận xã hội đánh giá hiểu biết của học sinh, lẫn phần ngữ liệu được cung cấp từ đề. Đề thi không hỏi thông tin chi tiết ghi nhớ máy móc, tiểu sử, các phát minh của Steve Jobs. “Steve Jobs Việt Nam” là một sự ẩn dụ. Khi đọc câu hỏi, có thể thấy nói tới ba người nổi tiếng về công nghệ. Từng câu, từng từ trong đề thi được chắt lọc, hỏi ý kiến chuyên môn, tra từ điển. Như vậy, yếu tố vùng miền được tính tới, là câu hỏi mang tính phân loại. Môn văn vừa mang tính khoa học, vừa mang tính nghệ thuật. Đối với những môn học khác, kiểm tra những nội dung quy định rất rõ chương trình. Ông Hà khẳng định, năm nay, môn Ngữ văn chấm thi theo phương pháp Rubric. Giáo viên tại 34 tỉnh, thành phố được tập huấn, giảm tình trạng chấm theo cảm tính, chấm chặt chấm lỏng. Tuy nhiên, trong đề Văn, không phải câu hỏi nào cũng chấm theo phương pháp này, nó chỉ áp dụng chấm phần nghị luận xã hội. Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Phạm Ngọc Thưởng, Trưởng Ban chỉ đạo kì thi tốt nghiệp THPT 2026 cho biết, đề thi Ngữ văn bám sát cấu trúc chương trình học, đánh giá các phẩm chất năng lực của học sinh. Ông Thưởng nhấn mạnh, đề thi mở thì đáp án phải mở và tôn trọng ý kiến, quan điểm của học sinh khi làm bài nếu bảo vệ được quan điểm, thậm chí, phản biện lại nội dung đề thi yêu cầu. Đây cũng là sự sáng tạo, bản lĩnh của thí sinh. Về việc chấm thi môn Ngữ văn, theo Thứ trưởng Thưởng cần đảm bảo khách quan, công bằng, toàn diện. Bộ yêu cầu các tỉnh khi chấm thi môn Ngữ văn cần cập nhật, báo cáo tiến độ và kết quả từng buổi chấm thi. Nếu thấy có hiện tượng bất thường, trong túi bài thi có nhiều điểm cao quá, nhiều điểm thấp quá phải kiểm tra lại. Bộ GD&ĐT đã có quyết định thành lập ban chấm thẩm tra đột xuất bất cứ hội đồng chấm thi nào, đảm bảo công bằng, khách quan nhất có thể. n HÔM QUA, BỘ GD&ĐT HỌP BÁO THÔNG TIN NHANH VỀ CÔNG TÁC TỔ CHỨC KÌ THI TỐT NGHIỆP THPT NĂM 2026; ĐỀ THI MÔN NGỮ VĂN VÀ PHƯƠNG PHÁP CHẤM THI ĐƯỢC GIẢI ĐÁP NÓNG. HOA BAN - NGUYỄN HÀ Phương pháp chấm Rubric (bảng tiêu chí đánh giá) là công cụ chấm điểm sử dụng ma trận các tiêu chí cụ thể để đánh giá bài làm. Phương pháp này mô tả rõ ràng các mức độ năng lực đạt được và điểm số tương ứng, giúp đảm bảo sự công bằng, minh bạch, chi tiết và giảm thiểu tối đa sự cảm tính của người chấm. Trong khi đó, phương pháp chấm điểm truyền thống là dựa vào thang điểm hay đáp số cứng. Kết thúc kì thi tốt nghiệp THPT năm 2026 ẢNH: HUỲNH THỦY “Làm sao đã là chấm bài, phải có sự phân biệt được giữa các thí sinh. Mặc dù định tính nhưng giữa các em làm bài tốt, làm bài văn hay với các em làm kém hơn phải có sự phân biệt; tức sự phân hóa là nguyên tắc trong việc chấm thi”. Bộ trưởng Bộ GD&ĐT HOÀNG MINH SƠN
13-14/6/2026 www.tienphong.vn KHOA GIÁO 6 VẤN ĐỀ BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU VÀO ĐỀ THI TIẾNG ANH Tham gia chương trình gợi ý giải đề thi tốt nghiệp THPT 2026 do báo Tiền Phong tổ chức, chuyên gia có chung nhận định rằng đề thi năm nay vượt khỏi khuôn khổ ghi nhớ kiến thức đơn thuần trong sách giáo khoa. Để làm tốt bài thi, thí sinh không chỉ cần nắm vững công thức hay học thuộc lý thuyết mà còn phải biết vận dụng kiến thức đã học vào các tình huống thực tiễn, phân tích dữ liệu và giải quyết vấn đề. Đánh giá về đề thi, Thạc sĩ Đỗ Thị Ngọc Anh - quản lý học thuật tại DOL English, nhận định nội dung đề tập trung vào những chủ đề gần gũi với đời sống, trong đó nổi bật là vấn đề môi trường và biến đổi khí hậu - một chủ đề mang tính thời sự cao. Đề còn đề cập đến các nội dung quen thuộc với học sinh như công việc làm thêm mùa Hè, phương pháp ghi chép hiệu quả trong học tập và quản lý tiền bạc. “Đây đều là những chủ đề thực tiễn, dễ tiếp cận, giúp thí sinh vận dụng kiến thức ngôn ngữ vào các tình huống đời sống”, cô Ngọc Anh nói. Theo cô Ngọc Anh, điểm khác biệt của đề thi nằm ở việc đánh giá năng lực sử dụng ngôn ngữ thay vì kiểm tra khả năng ghi nhớ máy móc. Nhiều câu hỏi xuất hiện từ vựng ngoài sách giáo khoa, buộc thí sinh phải vận dụng kỹ năng đọc hiểu, suy luận và đoán nghĩa từ ngữ cảnh. Vì vậy, lợi thế có thể nghiêng về nhóm học sinh thường xuyên rèn luyện qua các nguồn tài liệu đa dạng hoặc có quá trình tự học, tự tích lũy kiến thức ngoài sách giáo khoa. Dự đoán về phổ điểm, cô Ngọc Anh cho rằng mức điểm trung bình có thể dao động từ 6 đến 6,5 điểm. Thí sinh đạt từ 7 đến 8 điểm cần có kỹ năng đọc hiểu khá tốt, trong khi nhóm đạt từ 9 điểm trở lên phải hội tụ cả năng lực ngôn ngữ, tư duy phản biện, khả năng suy luận sắc bén cùng tâm lý vững vàng trong phòng thi. “So với năm trước, tôi dự đoán phổ điểm môn Tiếng Anh năm nay sẽ nhỉnh hơn nhưng khó có mưa điểm 10”, cô Ngọc Anh nói. Từ thực tế đề thi, cô Ngọc Anh khuyến nghị học sinh cần thay đổi cách tiếp cận môn Tiếng Anh, hạn chế thói quen dịch từng từ sang tiếng Việt. Thay vào đó, các em nên rèn luyện khả năng đọc theo ý, nắm bắt logic của câu và đoạn văn để xử lý thông tin nhanh hơn. Trong quá trình làm bài, thí sinh nên ưu tiên hoàn thành các dạng câu hỏi quen thuộc, sau đó mới dành thời gian cho các bài đọc dài và có độ khó cao hơn. “STEVE JOBS VIỆT NAM” VÀ GÓC NHÌN CHUYÊN GIA Không chỉ ở môn Tiếng Anh, xu hướng đánh giá năng lực vận dụng kiến thức cũng thể hiện rõ trong đề Ngữ văn. Câu nghị luận xã hội với yêu cầu trình bày suy nghĩ về việc làm thế nào để có những “Steve Jobs Việt Nam” đã tạo ra nhiều tranh luận sau khi đề thi được công bố. Tuy nhiên, trọng tâm của đề không nằm ở việc học sinh có hiểu tường tận về Steve Jobs, Mark Zuckerberg hay Elon Musk hay không. Điều quan trọng hơn là khả năng nhận diện thông điệp về khát vọng sáng tạo, tinh thần cống hiến và vai trò của thế hệ trẻ trong bối cảnh phát triển khoa học - công nghệ. Thạc sĩ Nguyễn Phước Bảo Khôi, giảng viên Khoa Ngữ văn, Trường Đại học Sư phạm TPHCM, cho rằng việc đưa các ngữ liệu gắn với công nghệ và trí tuệ nhân tạo vào đề thi là cách tiếp cận phù hợp với đời sống đương đại. Theo ông, dù ngữ liệu có nhắc đến các nhân vật nổi tiếng trong lĩnh vực công nghệ, cốt lõi của câu hỏi vẫn xoay quanh những chủ đề quen thuộc của môn Ngữ văn như ước mơ, khát vọng sống, lý tưởng và giá trị cống hiến của con người. Cùng quan điểm, Thạc sĩ Nguyễn Thị Bích Ngọc, Trường Đại học Quốc tế (Đại học Quốc gia TPHCM), cho rằng đề thi không cổ vũ hay phủ nhận bất kỳ mô hình học tập nào. Thay vào đó, câu hỏi hướng học sinh suy nghĩ về con đường phát triển bản thân, trách nhiệm xã hội và những giá trị mà mỗi cá nhân theo đuổi. Đây cũng là minh chứng cho xu hướng ra đề mới của Chương trình giáo dục phổ thông 2018, trong đó học sinh không chỉ tái hiện kiến thức đã học mà còn phải biết liên hệ thực tiễn, kết nối các vấn đề của đời sống với những hiểu biết của bản thân để hình thành quan điểm và lập luận riêng. Tiến sĩ Nguyễn Thị Huyền Thảo, giáo viên môn Lịch sử Trường THPT Chuyên Trần Đại Nghĩa, TPHCM cho biết các ngữ liệu được sử dụng trong đề thi thực chất đều có sự liên hệ chặt chẽ với chương trình học hiện hành. Theo cô Thảo, những nội dung như cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, trí tuệ nhân tạo (AI) hay robot Sophia - từng được biết đến như công dân robot đầu tiên trên thế giới - đều đã xuất hiện trong các bài học Lịch sử ở bậc THPT. “Trong chương trình giáo dục phổ thông hiện hành, đặc biệt ở phần kiến thức về các cuộc cách mạng công nghiệp, học sinh đã được tiếp cận với những thành tựu khoa học - công nghệ tiêu biểu của thời đại. Vì vậy, nếu có sự kết nối giữa các môn học, học sinh hoàn toàn có thể nhận diện và xử lý được ngữ liệu của đề thi”, cô Thảo nhận định. Theo nữ tiến sĩ, đề thi lần này là minh chứng rõ nét cho tinh thần đổi mới của Chương trình Giáo dục phổ thông 2018, trong đó nhấn mạnh năng lực vận dụng kiến thức liên môn thay vì chỉ ghi nhớ kiến thức riêng lẻ. Cô cho rằng từ lâu giáo dục đã đề cập đến quan điểm “Văn - Sử bất phân”, bởi văn học luôn phản ánh bối cảnh lịch sử, còn lịch sử lại được lưu giữ và tái hiện qua nhiều tác phẩm văn học. Tuy nhiên, trong thực tế dạy học, việc phân chia môn học đôi khi khiến học sinh hình thành suy nghĩ rằng kiến thức của từng môn hoàn toàn tách biệt. “Tri thức vốn có tính liên thông. Khi học sinh nhận ra mối liên hệ giữa các lĩnh vực, các em sẽ hiểu sâu hơn về những vấn đề đang diễn ra trong cuộc sống thay vì chỉ tiếp cận kiến thức theo từng môn học riêng lẻ”, bà nói. Không chỉ dừng lại ở việc đánh giá năng lực đọc hiểu và nghị luận, theo Tiến sĩ Nguyễn Thị Huyền Thảo, đề thi còn hướng học sinh đến việc nhận thức về vị trí của bản thân trong bối cảnh xã hội đương đại. n SAU KHI KẾT THÚC NGÀY THI CUỐI CỦA KỲ THI TỐT NGHIỆP THPT 2026, CHUYÊN GIA ĐÁNH GIÁ ĐỀ THI CÓ XU HƯỚNG VƯỢT KHỎI KHUÔN KHỔ GHI NHỚ KIẾN THỨC TRONG SÁCH GIÁO KHOA ĐỂ ĐÁNH GIÁ NĂNG LỰC VẬN DỤNG, LIÊN HỆ THỰC TIỄN VÀ TƯ DUY LIÊN MÔN CỦA HỌC SINH. TRẦN HUYỀN – HUY LÊ – ANH NHÀN Thí sinh thi tốt nghiệp THPT tại TPHCM Tiến sĩ Nguyễn Thị Huyền Thảo - giáo viên môn Lịch sử Trường THPT Chuyên Trần Đại Nghĩa - đánh giá đề thi môn Lịch sử có tính phân hóa cao Không chỉ ở môn Tiếng Anh, xu hướng đánh giá năng lực vận dụng kiến thức cũng thể hiện rõ trong đề Ngữ văn. Câu nghị luận xã hội với yêu cầu trình bày suy nghĩ về việc làm thế nào để có những “Steve Jobs Việt Nam” đã tạo ra nhiều tranh luận sau khi đề thi được công bố. Thạc sĩ Đỗ Thị Ngọc Anh - quản lý học thuật tại DOL English - nhận định đề thi tiếng Anh tập trung vấn đề gần gũi ĐỀ THI VƯỢT KHỎI KHUÔN KHỔ SÁCH GIÁO KHOA
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==