PGS.TS Bùi Mạnh Hùng, điều phối viên chính, Ban phát triển Chương trình giáo dục phổ thông 2018 cho rằng, khi đề thi đã mở, đáp án phải mở, không có chuyện đáp án đóng hay nửa đóng nửa mở. PGS. Hùng chia sẻ gợi ý về hệ thống Rubric làm cơ sở cho việc xây dựng đáp án mở. Nếu áp dụng thì có thể cụ thể hóa cho phù hợp với thực tế. Rubric là “ngôn ngữ quốc tế” trong đánh giá kĩ năng viết của học sinh. Ông cho biết, đối chiếu với Rubric, có thể thấy, đáp án của đề thi tốt nghiệp THPT năm 2025 là “nửa mở”, còn đáp án của đề thi vào lớp 10 môn Ngữ văn chuyên của một trường ở Hà Nội năm 2026 vẫn là điển hình của một đáp án đóng. Ông Hùng nêu ví dụ, hiện nay, phần viết đoạn yêu cầu học sinh viết 200 chữ, nhưng đáp án riêng phần nội dung “lõi” đã đến khoảng 160 chữ. Phần viết bài, yêu cầu học sinh viết 600 chữ, nhưng đáp án riêng phần nội dung “lõi” đã đến khoảng 400 chữ. Nếu đáp án đã nêu các ý “sát sàn sạt” như thế thì tính chất “mở” thể hiện ở chỗ nào? Đáp án “đóng” sẽ khác đáp án “mở” này ra sao? Một khi đáp án đã nêu các ý rất chi tiết như vậy, giáo viên chấm thi khó tránh khỏi xu hướng bám sát các ý đã nêu, vì thế hạn chế việc ghi nhận những cách tiếp cận khác của học sinh. Và khi đó, tính “mở” của đáp án có thể chỉ còn là hình thức. Khi đáp án theo hệ thống rubric, yêu cầu chung bài làm cần thể hiện thí sinh hiểu đúng vấn đề nghị luận; có hệ thống luận điểm rõ ràng; lập luận chặt chẽ, có dẫn chứng cụ thể; diễn đạt mạch lạc; chấp nhận nhiều cách triển khai khác nhau nếu hợp lí và thuyết phục. Khi đó, hệ thống thang điểm được xây dựng dựa trên các yếu tố: xác định vấn đề nghị luận; triển khai lập luận; diễn đạt; sáng tạo. Ông Hùng cho rằng, thí sinh được tính điểm sáng tạo khi có cách nhìn mới mẻ, hợp lí; có lập luận độc đáo; diễn đạt giàu sắc thái cá nhân. Chấm bài theo hệ thống rubric tập trung vào đánh giá kĩ năng viết, khả năng tư duy của thí sinh; chất lượng bài làm không phụ thuộc nhiều vào khả năng thí sinh đoán được ý của người làm đáp án. Một giáo viên cho rằng, đề thi môn Ngữ văn năm nay có sự phân hóa tốt hơn năm trước. Phần phân hóa tập trung vào 2 câu viết văn. Những sáng tạo hay quan điểm cá nhân của thí sinh thường sẽ chỉ là suy nghĩ và những ý tưởng chợt đến. Do vậy, ở các câu hỏi phân hóa, như câu “Làm thế nào để có những Steve Jobs của Việt Nam?” khi chấm thi cũng phải đặt trong nhận thức, 13-14/6/2026 www.tienphong.vn KHOA GIÁO 4 CÂN BẰNG ĐỘ KHÓ Năm nay, Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo sát sao và Bộ GD&ĐT nêu quyết tâm đảm bảo độ công bằng, khách quan giữa các hội đồng thi khác nhau trong việc chấm thi môn Ngữ văn, môn tự luận duy nhất trong kì thi tốt nghiệp THPT. Trước kì thi, Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Hoàng Minh Sơn nêu rõ, việc ra đề thi tốt nghiệp THPT trước tiên phải bám sát vào yêu cầu của chương trình giáo dục phổ thông. Giữa các môn thi phải bảo đảm độ cân bằng ở mức độ tương đối, để đảm bảo sự công bằng giữa các thí sinh chọn môn thi khác nhau. “Đề thi bảo đảm sự chính xác để tránh những trường hợp có thể hiểu đa nghĩa trong đề, từng câu hỏi”, ông Sơn nói. Về công tác chấm thi, ông Sơn cho biết, Bộ GD&ĐT đã có văn bản chỉ đạo rất rõ tới các địa phương. Việc chấm thi các môn trắc nghiệm được thực hiện như những năm trước. Riêng môn Ngữ văn là môn duy nhất thi theo hình thức tự luận. Theo ông Sơn, việc chấm bài tự luận, lại là môn Ngữ văn, khó tránh khỏi những yếu tố mang tính định tính. Vì vậy, Bộ GD&ĐT đã yêu cầu tập huấn kĩ cho đội ngũ chấm thi; tổ chức chấm chung, thảo luận kĩ đáp án và thống nhất cách đánh giá tại từng hội đồng chấm thi cũng như trên phạm vi toàn quốc. Mục tiêu là hạn chế tối đa sự chênh lệch điểm số do yếu tố định tính giữa các địa phương. “Làm sao đã là chấm bài, phải có sự phân biệt được giữa các thí sinh, mặc dù định tính nhưng giữa các em làm bài tốt, làm bài văn hay với các em làm kém hơn phải có sự phân biệt; tức sự phân hóa là nguyên tắc trong việc chấm thi”, ông Hoàng Minh Sơn nói. Năm nay là năm đầu tiên thực hiện Nghị định 179 của Chính phủ về học bổng các ngành khoa học cơ bản, kĩ thuật then chốt và công nghệ chiến lược. Việc xét học bổng sẽ dựa vào điểm thi tốt nghiệp THPT của các bài thi Toán, Vật lí, Hóa, Sinh và Anh văn. Hiện nay, Bộ GD&ĐT đã phê duyệt 90 chương trình đào tạo tài năng trong các lĩnh vực khoa học cơ bản, kĩ thuật và công nghệ. Những chương trình này cũng sẽ xét chọn thí sinh ở mức độ khắt khe hơn. Ngay từ đầu, hệ thống sẽ lấy kết quả thi của các em từ những môn học khoa học cơ bản để xét tuyển. Vì vậy, ý nghĩa và kết quả của kì thi sẽ rất quan trọng đối với việc lựa chọn để phát triển, đào tạo nhân lực các ngành lĩnh vực STEM và các ngành công nghệ chiến lược quan trọng của đất nước. CHỜ “CƠN MƯA” ĐIỂM 10 Hôm qua, trên 1,2 triệu thí sinh đã kết thúc kì thi tốt nghiệp THPT năm 2026 bằng các bài thi tự chọn. Năm 2025, đề thi môn tiếng Anh gây tranh cãi bằng việc xuất hiện các từ vựng khó thì năm nay, theo đánh giá của thầy Phan Xuân Phú, giáo viên tiếng Anh tại Hà Nội, đề năm nay thiết kế giống như các năm trước, mức độ khó giảm đáng kể (đặc biệt 2 bài đọc hiểu, chủ đề khá gần gũi, không có từ vựng đánh đố như đề thi thử của Sở GD&ĐT Hà Nội vừa rồi). Hai bài đọc hiểu điền từ khá dễ cho học sinh xét tốt nghiệp. Sắp xếp hội thoại và đoạn văn/ email cũng dễ hơn năm ngoái. TỪ KHẲNG ĐỊNH QUYẾT TÂM ĐẢM BẢO ĐỘ KHÓ ĐỒNG ĐỀU GIỮA CÁC MÔN THI, CÁC CHUYÊN GIA NHẬN ĐỊNH PHỔ ĐIỂM MỘT SỐ TỔ HỢP ĐẸP HƠN NĂM 2025 VÀ CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC TUYỂN SINH THUẬN LỢI HƠN. CÁCH RA ĐỀ THI NGỮ VĂN NĂM NAY ĐÃ ĐÁP ỨNG ĐƯỢC YÊU CẦU PHÂN HÓA RÕ HƠN, VÀ NHƯ VẬY, VIỆC CHẤM THI CŨNG SẼ THUẬN LỢI HƠN KHI NƯƠNG THEO NHỮNG YÊU CẦU CỦA ĐỀ THI ĐỂ CHẤM ĐIỂM Ở CÁC MỨC ĐỘ BÀI LÀM KHÁC NHAU. THI TỐT NGHIỆP THPT 2026: NGHIÊM HUÊ HOA BAN Thí sinh dự thi tốt nghiệp THPT năm 2026 ẢNH: THANH HIỀN Thí sinh thi tốt nghiệp THPT năm 2026 ẢNH: HOÀI NAM LIỆU CÓ "MƯA" ĐIỂM 10? Đề thi “mở”, đáp án không "đếm ý cho điểm"
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==