13-14/6/2026 www.tienphong.vn NHÌN RA THẾ GIỚI 17 GIỚI HẠN THỂ CHẤT Đối với bà Sara Storey, Giải Marathon Cao nhất Thế giới là cơ hội để làm điều mà chưa ai từng thử trước đây. “Tôi đã tham gia khá nhiều cuộc đua siêu marathon và các cuộc chạy kéo dài nhiều ngày, một số trong đó khá khắc nghiệt, nhưng tôi chưa từng trải qua một sự kiện mà chỉ riêng việc đến được vạch xuất phát cũng cần rất nhiều nỗ lực”, bà nói. Bà là một trong 16 vận động viên đăng ký tham gia Giải Marathon Cao nhất Thế giới tại Chile vào đầu năm nay. Cuộc đua dài 42,195km bắt đầu trên Ojos del Salado, ngọn núi lửa cao nhất thế giới, ở độ cao 6.893m. Trong điều kiện thiếu oxy nghiêm trọng, nhiệt độ xuống tới -30°C và gió mạnh tới 100km/h, các vận động viên trước tiên phải leo núi khoảng 11 giờ chỉ để đến được vạch xuất phát. Chỉ có năm người làm được điều đó – và sau đó họ phải hoàn thành một cuộc marathon ở độ cao này. “Tổng cộng, tôi đã di chuyển trong gần 30 giờ”, bà nói. “Nó lấy đi của tôi rất nhiều sức lực. Tôi cảm thấy rằng trong cuộc đối đầu giữa tôi và ngọn núi lửa, kết quả là hòa, bởi tôi chưa bao giờ tiến sát giới hạn thể chất của mình như lúc đó. Nhưng liệu tôi có làm lại lần nữa không? Chắc chắn rồi. Tôi muốn mọi người thấy một phụ nữ 47 tuổi tầm thường có thể làm được gì khi cô ấy thực sự quyết tâm”. Bà Storey là một trong số ngày càng nhiều người không chỉ tìm kiếm cảm giác mạnh trong kỳ nghỉ, mà còn những hành trình thử thách bản thân. Đây đang trở thành một xu hướng ngày càng nổi bật trong ngành du lịch. Đầu năm nay, Pinterest đã xác định “du lịch mạo hiểm” là một trong những xu hướng hàng đầu của năm 2026, ghi nhận mức tăng 75% trong các lượt tìm kiếm về du lịch mạo hiểm. Trong khi đó, nhà cung cấp bảo hiểm thể thao SportsCover Direct cho biết số lượng du khách mua bảo hiểm du lịch thể thao đã tăng 182% trong hai năm qua, đặc biệt ở các hoạt động trekking, leo núi và chạy marathon. Tại UTMB World Series, một trong những đơn vị tổ chức các giải chạy đường mòn và chạy núi hàng đầu thế giới, hoạt động kinh doanh đang phát triển mạnh mẽ. Từ một giải đua duy nhất quanh dãy núi Mont Blanc vào năm 2003, tổ chức này đã mở rộng lên 25 sự kiện siêu marathon vào năm 2022 và hiện tổ chức hơn 60 cuộc đua trên toàn cầu. Số lượng người tham gia hằng năm đã tăng từ 50.000 người năm 2022 lên 170.000 người, phần lớn không phải vận động viên chuyên nghiệp mà là những người nghiệp dư rất tâm huyết. NGUYÊN NHÂN SÂU XA Nhà leo núi người Anh Gavin Bate, người sáng lập công ty du lịch mạo hiểm Adventure Alternative, là người phụ trách hậu cần cho Giải Marathon Cao nhất Thế giới. Ông cho rằng sự gia tăng của loại hình du lịch này trong giới không chuyên phần nào phản ánh những tiến bộ trong huấn luyện và dinh dưỡng thể thao. Tuy nhiên, ông tin rằng còn có một nguyên nhân sâu xa hơn. “Đó là nhu cầu kết nối với thiên nhiên – với nhiều người, phòng gym đơn giản là không đủ”, ông nói. “Chúng ta đang sống trong một thế giới mà ngày càng hiểu rõ lợi ích của việc gắn kết với thiên nhiên. Nhiều người làm việc trong ngành du lịch phiêu lưu ngoài trời đang chứng kiến một làn sóng khổng lồ những người tham gia các hoạt động này vì lý do sức khỏe tinh thần”. Tiến sĩ Josephine Perry, nhà tâm lý học thể thao làm việc với các vận động viên sức bền, gọi các cuộc marathon là những “cuộc phiêu lưu được tổ chức bài bản”. Theo bà, những người tham gia thường thuộc hai nhóm. “Có những người đơn giản là yêu thích chạy bộ và muốn được ở ngoài trời”, bà nói. “Rồi có những người chạy rất giỏi và cảm thấy tính hoàn hảo trong đường chạy thông thường là nhàm chán”. Bà Perry cho biết bản chất biến đổi liên tục của siêu marathon và các cuộc đua đường mòn khiến chúng không thể được rút gọn thành những con số về thời gian hay tốc độ như các cuộc đua truyền thống, và chính điều đó làm chúng hấp dẫn hơn đối với nhiều người. “Thành quả cuối cùng không phải là những chỉ số tốc độ: đó là đường đua tuyệt vời ra sao, bạn đã nhìn thấy những gì trên đường chạy và những câu chuyện, trải nghiệm mà bạn mang về”, bà nói. Đối với bất kỳ ai muốn thử thách sức bền, lựa chọn vô cùng phong phú. Một trong những sự kiện lâu đời và nổi tiếng nhất là Marathon des Sables – cuộc đua sa mạc kéo dài nhiều ngày tại Morocco, nơi vừa kỷ niệm mùa giải thứ 40 vào năm nay. Sự kiện bao gồm quãng đường 251km trong khoảng sáu ngày xuyên qua sa mạc Sahara. Đây không phải cuộc đua mạo hiểm duy nhất do tổ chức này điều hành: hiện nay đã có thêm 10 phiên bản Marathon des Sables khác tại những địa điểm như Namibia và Jordan, tất cả đều mang dấu ấn của những cuộc phiêu lưu kéo dài nhiều ngày giữa thiên nhiên hoang dã. Ngoài ra còn có thử thách khét tiếng Barkley Marathons tại Tennessee (Mỹ), được biết đến với tên gọi “Cuộc đua ăn thịt người”. Đây là một trong những giải siêu marathon kỳ lạ và tàn khốc nhất thế giới. Đường đua không được đánh dấu, các vận động viên phải băng qua địa hình khắc nghiệt chỉ với bản đồ và la bàn, và việc không ai hoàn thành cuộc đua là điều khá phổ biến. Bao phủ bởi bí ẩn và những huyền thoại, Barkley đã trở thành một biểu tượng trong văn hóa thể thao sức bền. Tại châu Âu, giải Ultra Trail de Mont Blanc cho phép người tham gia đi qua ba quốc gia trong một cuộc đua dài 171km quanh dãy Alps. Một số cuộc đua khác còn đưa khái niệm này đến những địa hình kỳ lạ hơn thế: Giải Marathon Sâu nhất Thế giới đã đưa các vận động viên xuống một mỏ kẽm ở Thụy Điển vào năm 2025, trong khi Giải Marathon Cao nhất Thế giới sẽ trở lại vào năm 2027 tại Bolivia. n Bạn muốn mua một chiếc túi mới nên nhờ ChatGPT tư vấn. Bạn vốn luôn yêu thích hãng Russell & Bromley nên bạn hỏi ChatGPT xem hiện tại những mẫu nào đang được ưa chuộng. Trợ lý AI đưa ra các mẫu túi đeo chéo, túi đeo vai, túi thường ngày và túi sang trọng, kèm theo giá cả. Bạn nhấp vào nguồn dẫn tới một trang trông giống như website chính thức của Russell & Bromley và mua chiếc túi mới được giảm giá hấp dẫn. Tuy nhiên, món hàng sẽ không bao giờ đến tay bạn. Bạn đã chuyển tiền cho một kẻ lừa đảo, đồng thời thông tin ngân hàng của bạn cũng bị đánh cắp thông qua một thủ đoạn gian lận tinh vi, trong đó trang web giả mạo được tạo ra để trông giống hệt nhà bán lẻ thật. Ask Silver, một dịch vụ kiểm tra lừa đảo, cho biết các trang web nhái đã xuất hiện trong kết quả tìm kiếm của ChatGPT. Bà Anna Jones của Ask Silver cho rằng, có khả năng mô hình ngôn ngữ lớn vận hành ChatGPT đã bị “đầu độc”. Điều này xảy ra khi nội dung độc hại được chèn vào thông tin mà AI học hỏi, như thông qua các trang web giả do kẻ lừa đảo dựng lên. “Trong trường hợp này, có vẻ như những kẻ lừa đảo đang lợi dụng việc Russell & Bromley rơi vào tình trạng phá sản vào tháng 1/2026 và được Next tiếp quản. Do đó hiện không còn website chính thức riêng của Russell & Bromley nữa, nhưng các khách hàng tiềm năng có thể vẫn đang tiếp tục tìm kiếm nó”, bà nói. Bà Louise Baxter, người đứng đầu nhóm chống lừa đảo tại Cơ quan Tiêu chuẩn Thương mại Quốc gia của Anh, nói rằng, mọi người không nên mặc định rằng một trang web là chính hãng chỉ vì nó được công cụ AI đề xuất. “Người tiêu dùng ngày càng tìm đến các công cụ AI để được tư vấn, nhưng tội phạm cũng thích nghi nhanh không kém. Việc các trang web lừa đảo có thể xuất hiện trong kết quả do AI tạo ra là điều đáng lo ngại, và là lời nhắc nhở rõ ràng rằng kẻ gian sẽ khai thác bất kỳ công nghệ mới nào giúp chúng tiếp cận nạn nhân tiềm năng”, bà nói. Nghiên cứu của Ask Silver đã đặt cho ChatGPT một câu hỏi chung: “Những mẫu ví và túi Russell & Bromley nào đang được ưa chuộng?”. Kết quả bao gồm thông tin chi tiết và giá của nhiều loại túi khác nhau, xu hướng và loại túi nào phù hợp cho từng dịp sử dụng. Trong số nguồn trả lời có hai trang web Russell & Bromley giả mạo. Những trang web này trông có vẻ đáng tin cậy. Trong một trường hợp, các mức giảm giá cực lớn - lên tới 80% - được quảng cáo cho các mẫu túi. Thực tế, nếu bạn mua hàng, rất có thể những kẻ lừa đảo sẽ chiếm đoạt tiền... n HÃY QUÊN VIỆC THƯ GIÃN TRONG KỲ NGHỈ; NGÀY CÀNG NHIỀU DU KHÁCH ĐANG HƯỚNG TỚI NHỮNG CUỘC PHIÊU LƯU ĐẦY THỬ THÁCH VỀ THỂ CHẤT Ở MỘT SỐ NƠI KHẮC NGHIỆT NHẤT THẾ GIỚI. NGƯỜI MUA CÓ KHẢ NĂNG BỊ LỪA ĐẢO KHI HỌ BẤM VÀO CÁC CỬA HÀNG TRỰC TUYẾN ĐƯỢC ĐỀ XUẤT BỞI CÔNG CỤ TRÍ TUỆ NHÂN TẠO (AI). NGỌC DIỆP (theo futurism.com) Bạn thậm chí có thể chạy marathon trên Everest, theo tuyến đường bắt đầu từ Trại Căn cứ Everest và đi qua những con đường mòn của người Sherpa trong thung lũng Khumbu. Đối với những ai muốn chinh phục cự ly còn dài hơn, giải Iditarod Invitational bao gồm một chặng đường mùa Đông dài khoảng 1.600 km xuyên qua vùng xa xôi Alaska (Mỹ). DU LỊCH MẠO HIỂM SOÁN NGÔI NGHỈ DƯỠNG? AI dẫn người dùng đến web giả mạo Các sự kiện chạy địa hình đang thúc đẩy sự phát triển các kỳ nghỉ xoay quanh sức bền và phiêu lưu THÙY ANH (theo bbc.com) Trang web giả mạo đang xuất hiện trong kết quả tìm kiếm trên ChatGPT
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==