Số 262-263 | 19-20/9/2026 CÔNG BỐ 12 QUYẾT ĐỊNH CỦA BỘ CHÍNH TRỊ, BAN BÍ THƯ VỀ CÔNG TÁC CÁN BỘ Trang 2 Trang 4-5 ẤN PHẨM CỦA BÁO TIỀN PHONG www.tienphong.vn Điện thoại nóng 0977 456 112 Thành phố sau cơn mưa nhìn từ trên cao vẫn đẹp đến nao lòng. Những mái nhà loang nước, những hàng cây xanh mướt, mặt đường ánh lên dưới nắng. Nhưng ở đâu đó, dưới lớp nước đục ngầu, có thể là một chiếc cống không nhìn thấy miệng, một hố sâu không còn nắp, một dòng nước đang chảy xiết mà mắt thường không thể nhận ra. CHUYỆN CUỐI TUẦN Xem tiếp trang 3 Chiếc nắp cống BỎ ĐIỂM CỘNG IELTS, SIẾTPHƯƠNG THỨC TUYỂN SINH KHUÔN BÁNH TRUNG THU NGƯỜI GIỮ NGHỀ Ở PHỐ CỔ Trang 6 Thí sinh tìm hiểu thông tin trong ngày hội tuyển sinh đại học 2026 tại Đại học Bách khoa Hà Nội với sự tham gia của hơn 100 trường đại học ẢNH: DUY PHẠM
Tại hội nghị, ông Hoàng Trung Dũng, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng Ban Thường trực Ban Tổ chức Trung ương công bố các quyết định của Bộ Chính trị, Ban Bí thư về công tác cán bộ. Theo đó, ông Đinh Hữu Thành, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương được điều động, phân công, chỉ định tham gia Ban Chấp hành, Ban Thường vụ Thành ủy, giữ chức Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Quảng Ninh nhiệm kỳ 2025-2030. Ông Đinh Hữu Thành, sinh năm 1977, quê quán tỉnh Quảng Trị. Ông là Ủy viên Trung ương Đảng khóa XIV. Ông Thành từng giữ nhiều chức vụ tại tỉnh Quảng Bình (cũ): Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư; Bí thư Huyện ủy Bố Trạch; Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Tỉnh ủy. Từ tháng 3/2023, ông giữ chức Ủy viên Ủy ban Kiểm tra Trung ương. Theo quyết định, ông Đặng Văn Dũng, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng Ban Nội chính Trung ương được điều động, phân công, chỉ định tham gia Ban Chấp hành, Ban Thường vụ Tỉnh ủy, giữ chức Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Cà Mau nhiệm kỳ 2025-2030. Ông Đặng Văn Dũng sinh năm 1972, quê quán tỉnh Nghệ An. Ông là Ủy viên Trung ương Đảng khóa XIV. Ông Dũng trải qua nhiều vị trí công tác ở Ban Nội chính Trung ương: Phó Vụ trưởng Vụ phòng, chống tham nhũng; Phó Vụ trưởng, Vụ trưởng Vụ theo dõi xử lý các vụ án, vụ việc; Thư ký Phó Trưởng Ban, Phó Trưởng Ban Thường trực và Thư ký, Trợ lý Trưởng Ban Nội chính Trung ương. Từ tháng 2/2023, ông giữ chức Phó trưởng Ban Nội chính Trung ương. Theo quyết định, ông Trịnh Mạnh Linh, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng Ban Tổ chức Trung ương được điều động, phân công, chỉ định tham gia Ban Chấp hành, Ban Thường vụ Thành ủy, giữ chức Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Huế nhiệm kỳ 2025-2030. Ông Trịnh Mạnh Linh, sinh năm 1978, quê quán tỉnh Ninh Bình. Ông là Ủy viên Trung ương Đảng khóa XIV. Ông từng giữ nhiều chức vụ: Thư ký Thủ tướng Chính phủ; Trợ lý Thủ tướng Chính phủ; Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ. Từ tháng 12/2025, ông giữ chức Phó trưởng Ban Tổ chức Trung ương. Theo quyết định, ông Nguyễn Sỹ Hiệp, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương được điều động, phân công, chỉ định tham gia Ban Chấp hành, Ban Thường vụ Thành ủy, giữ chức Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Hải Phòng nhiệm kỳ 2025-2030. Ông Nguyễn Sỹ Hiệp sinh năm 1974, quê quán tỉnh Ninh Bình. Ông là Ủy viên Trung ương Đảng khóa XIV. Ông từng là Trợ lý Thủ tướng Chính phủ, Vụ trưởng Vụ Thư ký – Biên tập, Văn phòng Chính phủ. Sau đó, ông có nhiều năm giữ chức Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ (9/2014 – 2/2026). Từ tháng 2/2026, ông làm Phó trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương. Ông Nguyễn Văn Phương, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Quảng Trị nhiệm kỳ 2025-2030 được điều động, phân công, bổ nhiệm giữ chức Phó Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương. Ông Nguyễn Văn Phương, sinh năm 1970, quê quán TP Huế. Ông là Ủy viên Trung ương Đảng khóa XIV. Ông Phương có quá trình công tác và trưởng thành ở tỉnh Thừa Thiên – Huế, nay là TP Huế, từng trải qua các chức vụ: Chủ tịch UBND huyện Hương Trà; Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư; Phó Chủ tịch UBND tỉnh; Chủ tịch UBND tỉnh; rồi Chủ tịch UBND TP Huế; Bí thư Thành ủy Huế. Từ tháng 10/2025, ông giữ chức Bí thư Tỉnh ủy Quảng Trị. Tại hội nghị cũng công bố quyết định ông Trần Quân, Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Giám đốc Kho bạc Nhà nước, Bộ Tài chính được điều động, phân công, chỉ định tham gia Ban Chấp hành, Ban Thường vụ Tỉnh ủy, giữ chức Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Lạng Sơn nhiệm kỳ 2025-2030. Ông Nguyễn Sinh Nhật Tân, Thứ trưởng Bộ Công Thương được điều động, chỉ định tham gia Ban Chấp hành, Ban Thường vụ Thành ủy, giữ chức Phó Bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh nhiệm kỳ 2025-2030. Ông Nguyễn Thế Mạnh, Phó Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương được điều động, chỉ định tham gia Ban Chấp hành, Ban Thường vụ Tỉnh ủy, giữ chức Phó Bí thư Tỉnh ủy Thái Nguyên nhiệm kỳ 2025-2030. Ông Nguyễn Thanh Bình, Phó Trưởng Ban Tổ chức Trung ương được điều động, chỉ định tham gia Ban Chấp hành, Ban Thường vụ Tỉnh ủy, giữ chức Phó Bí thư Tỉnh ủy Nghệ An nhiệm kỳ 2025-2030. Ông Nguyễn Văn Thắng, Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ được điều động, chỉ định tham gia Ban Chấp hành, Ban Thường vụ Tỉnh ủy, giữ chức Phó Bí thư Tỉnh ủy Điện Biên nhiệm kỳ 2025-2030. Ông Nguyễn Văn Chiến, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Trưởng Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Hưng Yên được điều động, bổ nhiệm giữ chức Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương. Ông Bùi Hoài Sơn, Ủy viên là đại biểu Quốc hội chuyên trách tại Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội được điều động, bổ nhiệm giữ chức Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương. n CHIỀU 18/9, TẠI TRỤ SỞ TRUNG ƯƠNG ĐẢNG, ỦY VIÊN BỘ CHÍNH TRỊ, THƯỜNG TRỰC BAN BÍ THƯ TRẦN CẨM TÚ CHỦ TRÌ HỘI NGHỊ CÔNG BỐ CÁC QUYẾT ĐỊNH CỦA BỘ CHÍNH TRỊ, BAN BÍ THƯ VỀ CÔNG TÁC CÁN BỘ. BAN THƯỜNG VỤ ĐẢNG ỦY CÁC CƠ QUAN ĐẢNG TRUNG ƯƠNG CHỈ ĐỊNH ÔNG TRẦN THANH LÂM, ỦY VIÊN TRUNG ƯƠNG ĐẢNG, PHÓ TRƯỞNG BAN THƯỜNG TRỰC BAN TUYÊN GIÁO TRUNG ƯƠNG, THAM GIA BAN CHẤP HÀNH, BAN THƯỜNG VỤ VÀ GIỮ CHỨC BÍ THƯ ĐẢNG ỦY CƠ QUAN BAN TUYÊN GIÁO TRUNG ƯƠNG NHIỆM KỲ 2025 - 2030. TRƯỜNG PHONG 19-20/9/2026 www.tienphong.vn THỜI SỰ 2 QUẢNG CÁO Hà Nội: ĐT: (024)39432758; Fax: (024)39435285 TP.HCM: ĐT: (028)38469860; Fax: (028)38480015 Trong giờ hành chính (024)39439664 Ngoài giờ 0912033213 (Thu Hiền) n Thiết kế: KIỀU TÚ n Giá: 7.500 đồng n Ban đại diện tại thành phố Hồ Chí Minh: 384 Nam Kỳ Khởi Nghĩa, P. Xuân Hòa- TPHCM. ĐT: (028) 3848 4366, E-mail: tienphonghcm@gmail.com n Ban đại diện tại miền Trung: 339 Lê Thanh Nghị, P. Hòa Cường; 19 Ngô Gia Tự, P. Hải Châu, TP Đà Nẵng, ĐT: (0236)3828 039, E-mail: banmientrung@baotienphong.com.vn n Ban đại diện tại Bắc Trung Bộ: 21 Hồ Xuân Hương, P. Thành Vinh, tỉnh Nghệ An. ĐT: (0238)8602345; Email: baotienphongbactrungbo@gmail.com. n Ban đại diện tại ĐBSCL: 103 Trần Văn Hoài, P. Ninh Kiều, TP Cần Thơ. ĐT: (0292)3823823, Email: baotienphongdbscl@gmail.com n Ban đại diện tại Tây Nguyên - Nam Trung Bộ: 52 Trần Nhật Duật, P.Buôn Ma Thuột, Đắk Lắk, ĐT: (0262)3950029, E-mail: baotienphongtaynguyen@gmail.com; 1018, đường 2/4, P. Bắc Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa. SĐT: 0258.6500.155. Email: tienphongnhatrang@gmail.com n Ban đại diện tại Tây Bắc Bộ: 64 đường Lý Tự Trọng, P.Yên Bái, tỉnh Lào Cai. ĐT: 0904938689, E-mail: vptaybacbotp@gmail.com n Ban đại diện tại Đông Bắc Bộ: Số 18 Lê Thanh Nghị, P.Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh; E-mail: bandongbac@baotienphong.com.vn n Tòa soạn: 15 Hồ Xuân Hương, P. Hai Bà Trưng và D29 Phạm Văn Bạch, P. Cầu Giấy, Hà Nội. ĐT: 3943 4031 - 38227525 Fax: (024) 39430693 | E-Mail: toasoan@baotienphong.com.vn | ISSN 0866-0827 | Website: www.tienphong.vn n Tổng Biên tập: PHÙNG CÔNG SƯỞNG n Phó Tổng Biên tập: Nguyễn Ngọc Tiến, Trần Thị Thu Hà n Giấy phép xuất bản số: 137/GP-BVHTTDL do Bộ VH,TT&DL cấp ngày 2/10/2025 n In tại: Cty TNHH MTV In Quân đội 1, Cty In báo Nhân Dân Đà Nẵng, Cty TNHH MTV In Đăk Lăk, Xưởng in Quân khu IV, Cty TNHH MTV in Quân đội 2, TPHCM PHÁT HÀNH CÔNG BỐ 12 QUYẾT ĐỊNH CỦA BỘ CHÍNH TRỊ, BAN BÍ THƯ VỀ CÔNG TÁC CÁN BỘ Ông Trần Thanh Lâm giữ chức Bí thư Đảng ủy cơ quan Ban Tuyên giáo Trung ương Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú và các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước chúc mừng các đồng chí nhận nhiệm vụ mới ẢNH: TTXVN Chiều 18/9, tại Hà Nội, Đảng ủy cơ quan Ban Tuyên giáo Trung ương tổ chức Hội nghị công bố quyết định Bí thư Đảng ủy cơ quan Ban Tuyên giáo Trung ương. Theo quyết định, Ban Thường vụ Đảng ủy các cơ quan Đảng Trung ương chỉ định ông Trần Thanh Lâm, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng Ban Thường trực Ban Tuyên giáo Trung ương, tham gia Ban Chấp hành, Ban Thường vụ và giữ chức Bí thư Đảng ủy cơ quan Ban Tuyên giáo Trung ương nhiệm kỳ 2025 - 2030. Ông Trần Thanh Lâm sinh năm 1973, quê quán tỉnh Ninh Bình. Ông là Ủy viên Trung ương Đảng khóa XIV. Ông Trần Thanh Lâm trưởng thành từ công tác Đoàn, có thời gian công tác tại Tỉnh Đoàn Hà Nam (cũ). Sau đó, ông công tác tại Trung ương Đoàn, từng giữ chức Phó Chánh Văn phòng; Thư ký Bí thư thứ nhất; Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương Đoàn; Ủy viên Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam. Ông có thời gian giữ chức Phó Tổng Biên tập báo Tiền Phong trong giai đoạn 2012 – 2017. Sau đó, ông công tác tại Ban Tuyên giáo Trung ương, từng trải qua các chức vụ: Phó Vụ trưởng, Vụ trưởng Vụ Báo chí - Xuất bản; Phó trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương. Trong giai đoạn 3/2024 - 6/2025, ông giữ chức Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Bến Tre (cũ). Từ tháng 6/2025, ông giữ chức Phó trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương. Tháng 8/2026, Ban Tuyên giáo và Dân vận đổi tên thành Ban Tuyên giáo Trung ương. Ông Trần Thanh Lâm được phân công giữ chức Phó Trưởng Ban Thường trực Ban Tuyên giáo Trung ương. TRƯỜNG PHONG Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy các cơ quan Đảng Trung ương Nguyễn Long Hải trao quyết định và chúc mừng ông Trần Thanh Lâm ẢNH: TTXVN
19-20/9/2026 www.tienphong.vn THỜI SỰ 3 Có nên áp một mốc tuổi cho tất cả? ĐỀ XUẤT GIẢM TUỔI NGHỈ HƯU GIÁO VIÊN: Gửi kiến nghị đến Quốc hội, cử tri thành phố Đà Nẵng kiến nghị nghiên cứu, xem xét điều chỉnh tuổi nghỉ hưu phù hợp với tính chất đặc thù của nghề nghiệp. Theo đó, đối với ngành giáo dục nói chung, giáo viên và người làm công tác giảng dạy nói riêng, cần nghiên cứu quy định theo hướng giảm tuổi nghỉ hưu, với mức 55 tuổi đối với nữ và 60 tuổi đối với nam. Kiến nghị này đang nhận được nhiều ý kiến khác nhau. NGHỀ GIÁO VIÊN CÓ MỘT ĐẶC ĐIỂM RẤT KHÁC Trao đổi với phóng viên, đại biểu Quốc hội Trịnh Thị Tú Anh (Lâm Đồng) cho rằng, đề xuất giảm tuổi nghỉ hưu đối với giáo viên là “vấn đề nên được nghiên cứu nghiêm túc”. Tuy nhiên, bà cho rằng chưa nên đặt vấn đề theo hướng giảm đồng loạt tuổi nghỉ hưu của tất cả giáo viên xuống mốc cố định như 55 tuổi đối với nữ và 60 tuổi đối với nam. Từng là giảng viên, đại biểu Quốc hội cho hay, nghề giáo viên có một đặc điểm rất khác: sức lao động không chỉ được đo bằng thể lực. Một giáo viên lớn tuổi có thể giảm về sức khỏe, khả năng thích ứng với một số phương pháp hoặc công nghệ mới, nhưng đồng thời lại có kinh nghiệm nghề nghiệp, kinh nghiệm xử lý tình huống sư phạm và vốn kiến thức mà một giáo viên trẻ chưa chắc có được. Từ phân tích trên, bà Trịnh Thị Tú Anh cho rằng, nếu lấy một mốc tuổi thấp để tất cả giáo viên đều phải nghỉ thì chúng ta có thể giải quyết được một phần bài toán trẻ hóa đội ngũ, nhưng lại có nguy cơ làm mất đi một bộ phận nhà giáo có năng lực và vẫn còn khả năng đóng góp. Ngược lại, nếu giữ nguyên một mốc tuổi chung cho tất cả thì cũng chưa chắc phù hợp, bởi điều kiện lao động của giáo viên mầm non, giáo viên phổ thông và giảng viên đại học rất khác nhau. Vì vậy, theo đại biểu Quốc hội, vấn đề nên được tiếp cận theo hướng “tuổi nghỉ hưu có biên độ lựa chọn” thay vì chỉ đặt câu hỏi có giảm hay không giảm. Qua đó, nhà giáo có thể được quyền lựa chọn nghỉ sớm hơn trong một số trường hợp đáp ứng điều kiện về thời gian đóng bảo hiểm xã hội; đồng thời, những người còn đủ sức khỏe, năng lực chuyên môn và có nhu cầu tiếp tục làm việc thì có thể tiếp tục công tác theo cơ chế phù hợp. “Luật Nhà giáo hiện hành đã bắt đầu đi theo tư duy này khi dành cơ chế nghỉ sớm cho giáo viên mầm non và cơ chế nghỉ ở tuổi cao hơn cho một số nhà giáo có trình độ, chuyên môn đặc thù”, nữ đại biểu Quốc hội nhìn nhận. NGHIÊN CỨU ĐẶC THÙ TỪNG CẤP HỌC Vẫn theo bà Trịnh Thị Tú Anh, nếu nghiên cứu mở rộng chính sách nghỉ sớm cho giáo viên thì cần đánh giá rất kỹ ba vấn đề. Trước tiên là đặc thù của từng cấp học. Không nên mặc nhiên coi “giáo viên” là một nhóm nghề nghiệp hoàn toàn đồng nhất. Áp lực thể chất và tâm lý của giáo viên mầm non rất khác giáo viên tiểu học, trung học và càng khác với giảng viên đại học. Thứ hai, phải tính đầy đủ tác động đến hệ thống bảo hiểm xã hội và thu nhập của chính giáo viên. Giảm tuổi nghỉ hưu không chỉ là cho phép nghỉ việc sớm hơn mà còn liên quan trực tiếp đến số năm đóng bảo hiểm, thời gian hưởng lương hưu và mức hưởng. Thứ ba, bà Trịnh Thị Tú Anh cho rằng cần tránh cách tiếp cận “nghỉ hưu sớm để giải quyết bài toán thiếu chỗ cho giáo viên trẻ”. Trẻ hóa đội ngũ là cần thiết, nhưng đó phải là bài toán về quy hoạch biên chế, tuyển dụng, đào tạo và sử dụng nhân lực; không nên giải quyết chủ yếu bằng cách đẩy nhanh thời điểm nghỉ hưu của những người đang làm việc. Từ phân tích trên, theo bà Trịnh Thị Tú Anh, có thể thiết kế một cơ chế linh hoạt hơn: những nhóm nghề có cường độ lao động đặc biệt cao có thể được xem xét nghỉ sớm; những giáo viên đáp ứng điều kiện về sức khỏe và chuyên môn có thể tiếp tục làm việc; còn những trường hợp bình thường thì thực hiện theo tuổi nghỉ hưu chung. ĐÁNH GIÁ CHÍNH SÁCH VỚI GIÁO VIÊN MẦM NON Trao đổi với phóng viên, đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Việt Nga (Đoàn Hải Phòng) cho rằng, kiến nghị giảm tuổi nghỉ hưu của giáo viên cần được lắng nghe nghiêm túc. Tuy nhiên, bà Nga chưa tán thành hạ đồng loạt xuống mốc 55 tuổi với nữ, 60 tuổi với nam; Theo bà Nga nên nghiên cứu cơ chế nghỉ sớm tự nguyện, có điều kiện, dựa trên đặc thù công việc. Theo bà Nga, nghề dạy học có áp lực về thể lực, giọng nói, tâm lý và trách nhiệm với học sinh. Nhưng mức độ hao tổn khác nhau giữa các cấp học, môn học, địa bàn. Y tế, công tác xã hội và nhiều nghề khác cũng có áp lực lớn. Công bằng không có nghĩa mọi nghề phải nghỉ cùng tuổi, mà sự khác biệt phải có căn cứ khách quan. Đồng thời, không thể mặc định giáo viên lớn tuổi dạy kém; kinh nghiệm và năng lực sư phạm là nguồn lực cần được trân trọng. Đại biểu Quốc hội cũng cho rằng, pháp luật đã có bước phân biệt phù hợp. Điều 26 Luật Nhà giáo cho phép giáo viên mầm non, nếu có nguyện vọng, nghỉ sớm tối đa 5 tuổi; có đủ 15 năm đóng bảo hiểm xã hội thì không bị giảm tỷ lệ hưởng lương hưu do nghỉ trước tuổi. Tuy nhiên, không bị trừ tỷ lệ vì nghỉ sớm không đồng nghĩa với việc đương nhiên được hưởng mức lương hưu tối đa. Về tài chính, nghỉ sớm làm thời gian hưởng lương hưu dài hơn; nếu không có người thay thế đóng góp tương ứng, nguồn thu cũng giảm. Ngay cả khi tuyển giáo viên mới, mức đóng thay thế chưa chắc bù được phần chi tăng. Do vậy, cần tính cụ thể tác động đến quỹ hưu trí, tử tuất, khoản đóng bảo hiểm y tế cho người hưởng lương hưu và ngân sách hỗ trợ; không nên gộp tất cả thành một “quỹ an sinh”. Nữ đại biểu đề nghị đánh giá việc thực hiện chính sách với giáo viên mầm non trước khi mở rộng; khảo sát sức khỏe nghề nghiệp, nhu cầu nghỉ sớm và khả năng tuyển người thay thế. n LIÊN QUAN ĐỀ XUẤT GIẢM TUỔI NGHỈ HƯU CỦA GIÁO VIÊN XUỐNG 55 TUỔI VỚI NỮ VÀ 60 TUỔI VỚI NAM, CÁC ĐẠI BIỂU QUỐC HỘI CHO RẰNG CẦN NGHIÊN CỨU NGHIÊM TÚC. Đại biểu Quốc hội Trịnh Thị Tú Anh (Lâm Đồng) Đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Việt Nga (Hải Phòng) LUÂN DŨNG CHUYỆN CUỐI TUẦN Và đôi khi chỉ một bước chân. Một nam sinh viên Trường Đại học Mỏ - Địa chất mất tích sau khi rời nhà đi học trong những ngày Hà Nội ngập sâu. Chiếc xe máy được tìm thấy gần miệng cống ở khu vực phố Viên, nơi nước ngập. Lực lượng chức năng đã tổ chức tìm kiếm xuyên đêm. Chưa ai biết chính xác điều gì đã xảy ra trong khoảnh khắc cuối cùng ấy. Nhưng chỉ riêng hình ảnh một chiếc xe nằm lại bên dòng nước đã đủ khiến người ta nghẹn lòng. Em còn quá trẻ. Vừa bước qua cánh cửa đại học, phía trước là những năm tháng dài rộng của tuổi trẻ. Có thể là những bài giảng đầu tiên, những người bạn đầu tiên, một tình yêu đầu tiên, một công việc đầu tiên. Có thể ở một nơi nào đó, mẹ em vẫn nghĩ con mình đang trên đường đến lớp. Rồi cơn mưa xuống. Nước phủ kín mặt đường. Và một chiếc cống biến mất dưới dòng nước. Con người trong những lúc như thế hóa ra mong manh đến đáng sợ. Chúng ta có thể xây những tòa nhà cao hàng chục tầng, làm những con đường rộng hàng chục mét, dựng những cây cầu hàng nghìn tỷ đồng. Nhưng trước một dòng nước bất ngờ, một cái hố sâu bị che khuất, sinh mạng một con người đôi khi chỉ còn nhỏ bé bằng một bước chân. Điều đáng sợ nhất không phải là chiếc cống. Mà là việc chúng ta có thể quen với những chiếc cống mất nắp, những hố ga không rào chắn, những đoạn đường ngập đến mức không còn nhìn thấy đâu là mặt đường, đâu là miệng thoát nước. Một chiếc nắp cống tưởng như chỉ là một miếng sắt, một tấm bê tông nằm im dưới chân người qua lại. Nhưng nó đang làm một công việc lớn hơn rất nhiều: giữ cho một khoảng tối chết người không mở ra giữa đời sống bình thường. Khi nó mất đi, cái giá có thể không chỉ là một chiếc xe hỏng. Có thể là một con người. Và phía sau một con người là cả một gia đình. Là người mẹ ngóng con về. Là căn phòng vẫn còn nguyên sách vở. Là chiếc áo chưa kịp cất. Là một tương lai đang mở ra bỗng nhiên khép lại. Sau mỗi trận mưa, chúng ta thường đếm những con số: bao nhiêu milimét nước, bao nhiêu tuyến phố ngập, bao nhiêu phương tiện chết máy, bao nhiêu tỷ đồng thiệt hại. Những con số ấy cần thiết. Nhưng có một con số không bao giờ được phép trở thành thống kê quen thuộc: số người mất mạng vì những cái bẫy dưới dòng nước. Một đô thị văn minh không chỉ được đo bằng những đại lộ rộng hay những tòa nhà cao. Nó còn được đo bằng cách thành phố bảo vệ một người đi bộ trong một đêm mưa, bảo vệ một đứa trẻ trên đường đến trường, bảo vệ một người công nhân trở về nhà. Chiếc nắp cống có thể rất nhỏ. Nhưng trách nhiệm phía trên nó thì không nhỏ chút nào. Trong hai ngày qua, khi lực lượng chức năng vẫn đang tìm kiếm nam sinh viên, điều mọi người mong nhất là một phép màu. Mong rằng giữa dòng nước dữ, em vẫn còn ở đâu đó. Mong rằng tiếng gọi của gia đình sẽ đến được với em. Nhưng điều tồi tệ nhất đã xảy ra. Xin đừng để sự đau lòng ấy chỉ dừng lại ở một lời chia buồn. Bởi dưới mỗi con đường sau mưa, có thể có những chiếc cống đang nằm im trong bóng nước. Và trên mỗi con đường ấy, là những sinh mạng mà chúng ta không có quyền xem là nhỏ bé. NGUYỄN TUẤN Chiếc nắp cống (Tiếp theo trang 1)
KHUÔN BÁNH TRUNG THU 19-20/9/2026 www.tienphong.vn XÃ HỘI 4 Cửa hàng duy nhất hiện nay còn bán khuôn làm bánh giữa phố cổ Hà Nội chỉ nhỉnh hơn 10m², nằm ngay giữa phố Hàng Quạt. Mặt tiền ngoài tấm bảng vẽ tay ghi bốn chữ “Khuôn - bánh - xôi - oản” còn được tạo mã nhận diện bằng hàng chục chiếc khuôn bánh đủ hình thức, kích cỡ, trông xa như một màn trình diễn thị giác khiến người ta không thể không ngoái nhìn. NHỮNG CHIẾC KHUÔN “BẠC TRIỆU” Nghề làm khuôn bánh gỗ có nguồn gốc từ các làng nghề ở Thường Tín và từng phát triển thịnh vượng trên Hàng Quạt. Tuy nhiên, cùng với biến động của đời sống đô thị và sự xuất hiện của sản phẩm sản xuất hàng loạt, số người theo nghề ngày một ít đi. Trên Hàng Quạt chỉ còn ông Phạm Văn Quang gắn bó với công việc này. Căn nhà nhỏ vừa là nơi ở, vừa là xưởng chế tác, lưu giữ dụng cụ và trưng bày sản phẩm tồn tại đến nay đã hơn bốn thập niên. Ông Phạm Văn Quang sinh năm 1955, lớn lên trong gia đình 3 đời làm nghề mộc ở huyện Thường Tín, Hà Tây (nay thuộc Hà Nội). Nhận thấy trên phố có nhịp sống nhộn nhịp, phát triển nên những năm 1960 gia đình ông chuyển lên phố Hàng Quạt sinh sống và lập nghiệp. Ngôi nhà cổ số 59 là nơi bán hàng, cũng là nơi sinh hoạt của gia đình, còn xưởng sản xuất khuôn gỗ vẫn ở Thường Tín. Nhớ lại thời đỉnh cao của nghề làm khuôn bánh, ông Quang cho biết, cứ đến dịp Trung thu, phố Hàng Quạt lúc nào cũng rộn ràng những tiếng đục đẽo, mài giũa, thợ làm không hết việc. Tuy nhiên, những năm trở lại đây, do sự phát triển nền kinh tế thị trường, nghề làm khuôn bánh dần mai một, chỉ còn lại cửa hàng của ông. Để đáp ứng nhu cầu của thị trường, ông Quang còn nhận làm thêm cả khuôn oản, xôi, bánh, khắc con dấu… Ông kể, khuôn bánh thường có 2 loại: khuôn một mặt và khuôn hai mặt. Hình dáng của khuôn cũng đa dạng: hình vuông, tròn, chữ nhật, bầu dục… Khuôn có tay cầm và không có tay cầm. Kích cỡ các khuôn cũng không giống nhau, loại hình tròn có đường kính từ 3,5cm đến 28,5cm, loại hình vuông, chữ nhật dài khoảng 6cm đến 26,5cm… Đề tài trang trí trên các khuôn thường được khắc bằng chữ Hán, hình hoa lá chim muông, lưỡng long chầu nguyệt, phượng hoàng, long - ly - quy - phượng, bát tiên quá hải, tích cổ... Con cái ông Quang không có ai theo nghề của bố, ông bảo, không ép được. “Nghề nào cũng phải có duyên mới neo bám được, đồng thời cũng là cái nghiệp thì mới ở đời với mình”, ông nói. Khuôn bánh của ông Quang không có giá cố định, cũng không hẹn khách ngày giao hàng. Theo giải thích của ông là vì đúc khuôn cũng như làm nghệ thuật, có thể ý tưởng bất chợt sáng lên, nhưng cũng có khi, nghĩ vài ngày không ra. Mỗi sản phẩm được làm thủ công nên mang một diện mạo riêng, khó có chiếc thứ hai giống hệt. Tuỳ độ phức tạp của mẫu khuôn mới tính được giá trị. Vì thế, khách đặt hàng chỉ cần để lại số điện thoại, khi làm xong ông sẽ báo. Tôi hỏi, nghề làm khuôn bánh hiện thu nhập có đủ sống không, ông Quang thủng thẳng bảo: “Ngay cả ở thời hoàng kim của nghề thì thợ cũng chỉ sống được ở mức phong lưu nghèo nghèo chứ sang chảnh thì không”. Cửa hàng của ông Quang tuy nhỏ, nhưng khách Tây, Tàu, Mỹ, Nhật đủ cả. Sản phẩm của ông đã chu du đi nhiều nơi trên thế giới, được các đại sứ quán, tổ chức quốc tế đặt làm mỗi dịp đặc biệt. Những năm gần đây, xu hướng trang trí nội thất được coi trọng, nhiều người còn tìm đến ông đặt hàng khuôn bánh theo “lố” để về trang trí nhà cửa, quán xá. Nghệ sĩ Phạm Kiều Phúc là một trong những khách hàng quen của ông Quang. Chị Phúc cho biết, việc đưa những tạo hình khuôn bánh vào trang trí nội thất được nhiều người ưa chuộng, nó tạo cảm giác ấm cúng, độc đáo và rất nổi bật trong việc thu hút điểm nhìn. Có thời điểm ông Quang làm không xuể, chị phải đặt thêm ở làng nghề để có đủ sản phẩm cung cấp cho khách hàng. NGHỀ KHUÔN CŨNG LẮM CÔNG PHU Giải thích về lý do khuôn gỗ vẫn giữ được chỗ đứng trong một NGƯỜI GIỮ NGHỀ GIỮA LÚC KHUÔN NHỰA, KHUÔN SILICON CÓ MẶT KHẮP THỊ TRƯỜNG, NHỮNG CHIẾC KHUÔN BÁNH GỖ LÀM HOÀN TOÀN THỦ CÔNG VẪN ĐƯỢC NGƯỜI LÀM BÁNH TRUYỀN THỐNG TỪ NHIỀU TỈNH, THÀNH TÌM ĐẶT MỖI MÙA TRUNG THU. CÓ CHIẾC GIÁ TỚI HÀNG TRIỆU ĐỒNG, ĐƯỢC KHẮC RIÊNG THEO TÊN, LOGO HOẶC MẪU KHÁCH YÊU CẦU. Ông Phạm Văn Quang sinh năm 1955, lớn lên trong gia đình 3 đời làm nghề mộc ở huyện Thường Tín, Hà Tây (nay thuộc Hà Nội). Nhận thấy trên phố có nhịp sống nhộn nhịp, phát triển nên những năm 1960 gia đình ông chuyển lên phố Hàng Quạt sinh sống và lập nghiệp. Ngôi nhà cổ số 59 là nơi bán hàng, cũng là nơi sinh hoạt của gia đình, còn xưởng sản xuất khuôn gỗ vẫn ở Thường Tín. Ông Phạm Văn Quang theo nghề làm khuôn bánh Trung thu đã hơn 40 năm Cửa hàng duy nhất ở phố cổ hiện còn bán khuôn bánh Trung thu thủ công Mẫu cá chép là mẫu ăn khách nhất ở cửa hàng ông Quang Hình thức một chiếc khuôn bánh tinh xảo như một tác phẩm nghệ thuật Ở PHỐ CỔ HẠ ĐAN
Chương trình được thực hiện từ nguồn vận động xã hội hóa trị giá 20 triệu đồng. Mỗi phần quà gồm một hộp bốn bánh Trung thu và một chiếc lồng đèn, được trao trực tiếp đến các em học sinh của trường. Không chỉ mang đến những phần quà, chương trình còn tạo không gian để các em giao lưu, vui chơi và cảm nhận sự quan tâm của nhà trường, các đoàn viên, thanh niên cùng những đơn vị đồng hành trong dịp Tết Trung thu. Tại chương trình, cô Nguyễn Thị Kim Nga, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Đinh Tiên Hoàng, bày tỏ niềm vui và gửi lời cảm ơn đến Ban Tổ chức, báo Tiền Phong cùng các mạnh thường quân đã dành sự quan tâm cho học sinh của trường. Theo cô Nga, những phần quà được trao không chỉ mang giá trị vật chất mà còn là nguồn động viên tinh thần, giúp các em có thêm niềm vui trong dịp Trung thu. Cầm trên tay hộp bánh và chiếc lồng đèn mới, em Ân, học sinh lớp 4/1, không giấu được sự háo hức. Em cho biết bố làm rẫy, mẹ làm công nhân nên điều kiện gia đình còn khó khăn. “Năm trước, mẹ mua cho em một chiếc bánh Trung thu. Em ăn rất ngon nhưng không có lồng đèn. Hôm nay, em được tặng cả một hộp bánh cùng lồng đèn nên thật sự rất vui”, em Ân chia sẻ. Câu chuyện mộc mạc của cậu học trò lớp 4 cũng cho thấy ý nghĩa của những món quà nhỏ được trao đúng lúc. Với nhiều học sinh, một hộp bánh hay chiếc lồng đèn không chỉ là quà tặng, mà còn giúp các em có một mùa Trung thu trọn vẹn hơn. Đại diện Đoàn Thanh niên báo Tiền Phong cho biết, chương trình được tổ chức với mong muốn mang đến không khí vui tươi, ấm áp cho học sinh; đồng thời phát huy tinh thần xung kích, trách nhiệm xã hội của đoàn viên, thanh niên. Nguồn kinh phí xã hội hóa được mạnh thường quân và đối tác trực tiếp sử dụng để chuẩn bị bánh Trung thu, lồng đèn, in ấn cùng các hạng mục phục vụ chương trình. Hoạt động cũng là dịp kết nối báo Tiền Phong, nhà trường, đoàn viên, thanh niên và các đơn vị đồng hành trong việc chăm lo cho thiếu nhi, nhất là những em còn gặp khó khăn trong cuộc sống. n Các cửa hàng đồ chơi trẻ em tại trung tâm tỉnh Nghệ An trở nên nhộn nhịp. Đèn lồng, trống, mặt nạ được bày bán cùng ô tô mô hình, đồ chơi lắp ráp, nhân vật hoạt hình, súng nhựa, kiếm, cung... với đủ mức giá, từ vài chục nghìn đồng đến hàng trăm nghìn đồng, thậm chí có sản phẩm lên tới hàng triệu đồng. Tại một số cơ sở kinh doanh ở phường Trường Vinh, bên cạnh các sản phẩm có bao bì, nhãn mác tương đối đầy đủ, vẫn có nhiều mặt hàng đóng gói sơ sài. Thông tin về nhà sản xuất, đơn vị chịu trách nhiệm, xuất xứ hoặc hướng dẫn sử dụng không được thể hiện rõ. Một số sản phẩm chủ yếu in chữ nước ngoài, khiến người mua khó xác định nguồn gốc nếu không kiểm tra kỹ thông tin trên bao bì. Đáng chú ý, các loại đồ chơi mô phỏng vũ khí như súng nhựa, súng bắn hạt nhựa, kiếm, cung... vẫn xuất hiện tại các cửa hàng. Với thiết kế bắt mắt, mô phỏng nhân vật trong phim ảnh, trò chơi điện tử, những sản phẩm này dễ thu hút trẻ nhỏ. Đồ chơi trẻ em là một trong những nhóm hàng được lực lượng Quản lý thị trường Nghệ An tập trung kiểm tra, đặc biệt vào thời điểm trước và trong Tết Trung thu. Trong 8 tháng đầu năm nay, lực lượng này tiếp tục kiểm tra 59 vụ, xử lý 57 vụ. Tổng giá trị thu phạt hơn 384,7 triệu đồng, trong đó tiền phạt hành chính 256,2 triệu đồng và trị giá hàng vi phạm hơn 128,5 triệu đồng. Hồi tháng 3, Đội Quản lý thị trường số 4 phối hợp Công an xã Quỳnh Lưu kiểm tra một cơ sở kinh doanh đồ chơi trẻ em không rõ nguồn gốc, xuất xứ. Lực lượng chức năng phát hiện 510 khẩu súng nhựa đồ chơi, 200 bộ xếp hình và 200 bộ đồ chơi các loại. Số hàng hóa được chứa trong các thùng carton, không có hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc hợp pháp. Nhiều sản phẩm không thể hiện đầy đủ thông tin nhãn hàng hóa, không dán nhãn hợp quy và không có thông tin cảnh báo theo quy định. Qua kiểm tra, lực lượng chức năng xử lý 6 vụ, phạt hành chính 33 triệu đồng, trị giá hàng vi phạm 71,9 triệu đồng. Ông Nguyễn Văn Hường - Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường Nghệ An - cho biết, nhu cầu mua đồ chơi tăng cao dịp Trung thu, trong khi phương thức kinh doanh ngày càng đa dạng, từ cửa hàng truyền thống đến mạng xã hội và sàn thương mại điện tử. Do đó, lực lượng chức năng tập trung kiểm tra từ cơ sở kinh doanh, kho hàng, điểm tập kết đến các đầu mối bán buôn, bán sỉ và điểm bán lẻ. “Các mặt hàng nhập lậu, không rõ nguồn gốc xuất xứ, không bảo đảm yêu cầu về nhãn hàng hóa, dấu hợp quy hoặc tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn cho trẻ sẽ được tập trung kiểm tra, xử lý”, ông Hường nói. n 19-20/9/2026 www.tienphong.vn XÃ HỘI 5 CÀNG GẦN TẾT TRUNG THU, THỊ TRƯỜNG ĐỒ CHƠI TRẺ EM TẠI NGHỆ AN CÀNG SÔI ĐỘNG. BÊN CẠNH SẢN PHẨM CÓ NHÃN MÁC ĐẦY ĐỦ, KHÔNG ÍT MẶT HÀNG THIẾU THÔNG TIN NGUỒN GỐC, DẤU HỢP QUY, TIỀM ẨN NGUY CƠ MẤT AN TOÀN CHO TRẺ. Tràn ngập đồ chơi Trung thu "3 không" Báo Tiền Phong mang Trung thu đến với học sinh Đồng Nai Đoàn Thanh niên báo Tiền Phong cùng các đơn vị trao tặng bánh Trung thu cho học sinh Dao, kiếm bằng kim loại và nhựa được bày bán nhiều Lực lượng Công an, Quản lý thị trường kiểm tra hàng hóa trên địa bàn THU HIỀN NGUYỄN DŨNG thị trường đã có nhiều vật liệu và phương thức sản xuất mới như hiện nay, ông Quang bảo: “Khuôn máy nhìn cứng, không có hồn như khuôn làm tay”. Thoạt kỳ thủy, nghề làm khuôn bánh Trung thu thường chỉ sử dụng hai loại gỗ làm nguyên liệu, là gỗ thị già và gỗ xà cừ vì 2 loại này có độ bền, mịn, dễ gia công, lại có độ dẻo, độ rắn phù hợp với việc làm khuôn bánh hay các loại dấu, khắc sắc nét và ăn mực. Dùng gỗ chắc quá như gỗ mít thì lấy ra bánh dễ bị nứt, sứt góc. Gỗ mềm quá dùng qua thời gian sẽ mòn mất hoa văn. Về sau, gỗ thị ít đi, người ta dùng chủ yếu là gỗ xà cừ. Khó khăn nhất trong việc làm khuôn là công đoạn đục, từng khâu đều cần sự tỉ mỉ và độ chính xác cao, bởi nếu đục không chuẩn hoa văn sẽ bị thay đổi và trọng lượng bánh cũng thay đổi theo. Vì vậy, là một người cẩn thận, sau khâu đục thô của thợ phụ, ông Quang sẽ là người trực tiếp đục, khắc, cân chỉnh hoa văn để hoàn chỉnh sản phẩm. Lại nói, cách đục khuôn bánh nướng và khuôn bánh dẻo không giống nhau. Ông Quang giải thích là vì khuôn bánh nướng phải “trừ bì” nguyên liệu nở ra nên lòng khuôn phải mềm mại, nhưng nông nét để khi nướng bắt lửa bánh phồng ra là vừa. Nếu làm nét khuôn nướng quá sâu, khi quét lớp trứng cuối cùng lên cốt bánh sẽ bị đọng ở bề mặt khuôn gây cháy xém. Ngược lại, khuôn bánh dẻo chỉ cần cho cốt bánh vào đóng nên đường nét cần rõ ràng, sắc sảo, hoa văn thoáng đạt hơn. Đối với những khuôn nhỏ, ông chỉ mất khoảng 1-2 tiếng là xong, nhưng đối với khuôn to thì sẽ mất gần cả tháng để hoàn thiện. Theo ông Quang, tuổi thọ của những chiếc khuôn gỗ này có thể kéo dài hàng chục năm, chỉ cần sau khi sử dụng rửa sạch, để nơi khô ráo. Mẫu mã của những khuôn bánh Trung thu cũng được mở rộng theo thời gian. Ban đầu chủ yếu chỉ là những mẫu cá chép, hoa sen, đàn lợn âm dương, 12 con giáp, thời gian gần đây có người còn đặt cả khuôn hoạt hình, logo và tên riêng. Theo ông Quang, những khuôn bánh Trung thu cổ xưa và hiếm có chỉ tồn tại ở làng bánh Xuân Đỉnh. Lưu truyền, gia tộc họ Đỗ còn lưu giữ 2 khuôn bánh Trung thu cỡ đại có lịch sử từ thế kỷ 18 và từng nhiều lần làm ra những chiếc bánh nướng bánh dẻo to bằng cả chiếc mâm đồng cỡ lớn dâng tiến đất trời trong những bữa ngự thiện tại cung vua, phủ chúa. Không biết sau đời của ông Quang, số phận của những chiếc khuôn bánh Trung thu sẽ đi đâu, về đâu. Nhưng có một điều chắc chắn rằng, để theo đuổi công việc thủ công tỉ mẩn này, người thợ phải học nghề theo kiểu cầm tay chỉ việc ít nhất vài ba năm mới được coi là có thể xuất sư. Rồi sau đó, lại bằng sự tỉ mỉ, nghiêm cẩn, bằng mắt thẩm mỹ và khả năng sáng tạo dần dần bồi đắp mới có thể tạo ra những chiếc khuôn bánh giống như những tác phẩm nghệ thuật. Mà cũng chỉ có đạt đến trình độ ấy, những khuôn bánh thủ công mới có cơ hội cạnh tranh sòng phẳng với cái sự nhanh, tiện, rẻ của khuôn bánh công nghiệp sản xuất hàng loạt. n NGÀY 18/9, ĐOÀN THANH NIÊN BÁO TIỀN PHONG, BAN ĐẠI DIỆN TẠI TPHCM TỔ CHỨC CHƯƠNG TRÌNH TRUNG THU, TRAO 60 PHẦN BÁNH VÀ 60 CHIẾC LỒNG ĐÈN CHO HỌC SINH TRƯỜNG TIỂU HỌC ĐINH TIÊN HOÀNG, ẤP TÂN LẬP, XÃ THỐNG NHẤT, THÀNH PHỐ ĐỒNG NAI.
BỎ ĐIỂM CỘNG IELTS, SIẾT PHƯƠNG THỨC TUYỂN SINH 19-20/9/2026 www.tienphong.vn KHOA GIÁO 6 “LẠM PHÁT” PHƯƠNG THỨC XÉT TUYỂN Năm 2026, các trường ĐH sử dụng 19 phương thức để xét tuyển, trong đó, trường nhiều nhất 5, trường ít nhất 2. Dự thảo quy chế mới của Bộ GD&ĐT dự kiến mỗi trường được sử dụng tối đa 5/11 phương thức nhưng mỗi ngành chỉ được sử dụng 3 phương thức. Đến năm 2028, dự kiến sử dụng 1 phương thức/ngành. Lí giải sự điều chỉnh này, GS.TS Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Giáo dục ĐH (Bộ GD&ĐT) cho biết, giai đoạn 2022-2026, có trên 36% tổng số lượt chương trình đào tạo có căn cứ đối chiếu chính thức; điểm học bạ trong cùng mã ngành cao hơn điểm thi tốt nghiệp THPT khá xa; trên 2.000 chương trình đào tạo tuyển sinh có chênh lệch giữa các phương thức từ 3 điểm trở lên. Khi các thang đo chưa thực sự tương đương, việc chia một ngành thành nhiều cửa xét tuyển có thể làm thí sinh cùng năng lực được đối xử khác nhau. Đại diện Bộ GD&ĐT khẳng định, tinh gọn phương thức nhằm thiết lập một sân chơi bình đẳng, không phải thu hẹp cơ hội bước chân vào giảng đường của thí sinh. Chủ trương này mở ra lợi thế thấy rõ, thay vì phải “rải mành mành”, kiệt sức chạy đua từ chứng chỉ quốc tế, bài thi đánh giá năng lực cho tới kì thi tốt nghiệp THPT, học sinh sẽ có lộ trình ôn tập tập trung, minh bạch và nhẹ gánh hơn. Sự thay đổi mang lại công bằng đặc biệt lớn cho nhóm học sinh nông thôn, vùng sâu vùng xa, những người vốn chịu nhiều thiệt thòi trước các phương thức xét tuyển riêng đắt đỏ. Thế nhưng, việc khép lại hầu hết các cánh cửa phụ cũng đồng nghĩa với việc toàn bộ rủi ro sẽ dồn vào một thời điểm duy nhất, làm triệt tiêu chiến lược “không bỏ trứng vào cùng một giỏ”. Khi ngành học mơ ước chỉ căn cứ vào một kì thi độc nhất, chỉ cần một sự cố sức khỏe hay biến động tâm lí nhất thời trong phòng thi, cánh cửa vào ĐH của thí sinh xem như đóng sập trong năm đó. Đồng thời, những học sinh sở hữu năng lực chuyên biệt, có thế mạnh vượt trội về ngoại ngữ hay năng lực thực hành nhưng không giỏi giải đề trắc nghiệm chuẩn hóa cũng sẽ mất đi lợi thế cạnh tranh vốn có. Đối với các trường ĐH, việc tinh gọn phương thức mang lại cơ hội chuẩn hóa quy trình vận hành và cắt giảm tối đa chi phí hành chính. Bộ máy tuyển sinh không còn phải xử lí bài toán lọc ảo phức tạp và buộc phải định vị chính xác chân dung người học phù hợp nhất với đặc thù đào tạo. Mặc dù vậy, quy định mới cũng tước đi công cụ thu hút người học linh hoạt của các trường. Tính tự chủ trong việc đa dạng hóa nguồn tuyển sinh của cơ sở đào tạo cũng bị thu hẹp đáng kể. PHÉP THỬ KHẮC NGHIỆT Nhìn rộng ra toàn hệ thống giáo dục, việc quy về một mối là bước đi cần thiết để lập lại trật tự kỉ cương sau giai đoạn bùng nổ phương thức thiếu kiểm soát, đồng thời ngăn chặn triệt để hiện tượng làm đẹp học bạ ở bậc phổ thông. Thay đổi này thúc đẩy một cuộc phân tầng tự nhiên rất rõ nét, các ĐH hàng đầu sẽ quy tụ về các kì thi đánh giá tư duy, đánh giá năng lực chuyên biệt; khối trường còn lại sẽ chọn điểm thi tốt nghiệp THPT làm thước đo chủ đạo. Thế nhưng, trọng trách đặt lên vai các kì thi chuẩn hóa quốc gia lúc này nặng nề hơn bao giờ hết. Khi trở thành căn cứ sống còn duy nhất cho từng ngành học, đề thi tốt nghiệp THPT và các bài thi đánh giá năng lực bắt buộc phải đạt độ tin cậy, an toàn tuyệt đối và có tính phân hóa cao. Nếu khâu khảo thí không bảo đảm sự công bằng và chuẩn xác, áp lực của cả hệ thống giáo dục sẽ lập tức dội ngược trở lại trường phổ thông và phụ huynh, học sinh trên cả nước. Một chuyên gia cho rằng, cần đặc biệt cân nhắc quy định tiến tới một phương thức tuyển sinh/ngành từ năm 2028. Nếu phương thức đó vẫn cho phép kết hợp nhiều tiêu chí như điểm thi, học bạ, ngoại ngữ, năng khiếu… trong một mô hình thống nhất thì khá hợp lí. Nhưng nếu hiểu theo hướng chỉ còn một nguồn điểm duy nhất thì có thể làm giảm tính linh hoạt và bỏ sót những thí sinh có năng lực phù hợp với từng ngành. Vị chuyên gia đánh giá, quy chế mới có thể giúp đầu vào đồng đều và công bằng hơn, nhưng chất lượng sinh viên khi tốt nghiệp vẫn phụ thuộc chủ yếu vào chương trình đào tạo, đội ngũ giảng viên, thực hành, kiểm tra đánh giá và mức độ gắn với nhu cầu của thị trường lao động. Vì vậy, điều quan trọng phương thức phải chọn đúng người phù hợp với chương trình đào tạo. Một điểm mới của dự thảo là Bộ GD&ĐT dự kiến năm 2027 chỉ còn điểm ưu tiên theo khu vực, đối tượng chính sách. Các trường không được sử dụng điểm cộng (do tự quy định cho thành tích, chứng chỉ hoặc tiêu chí bổ sung), tức bỏ cộng điểm học sinh giỏi, chứng chỉ ngoại ngữ… Ông Nguyễn Tiến Thảo cho rằng, thực tế, điểm cộng có thể tạo bất bình đẳng. Thứ nhất, cơ hội tiếp cận chứng chỉ, kì thi hoặc hoạt động được cộng điểm khác nhau theo điều kiện kinh tế, địa bàn và khả năng chi trả. Thứ hai, cùng một loại chứng chỉ nhưng mức quy đổi, mức cộng và tổ hợp áp dụng khác nhau giữa các trường. Thứ ba, một năng lực có thể được ghi nhận hai lần-vừa là thành phần điểm xét tuyển, vừa được cộng thêm-làm sai lệch thứ tự thí sinh. Thứ tư, ở nhóm điểm cao, chỉ một phần điểm cộng nhỏ cũng có thể thay đổi kết quả trúng tuyển, dù chưa chứng minh được mức điểm đó phản ánh tốt hơn khả năng học tập của chương trình. Cách xử lí phù hợp hơn là đánh giá đúng năng lực, đúng chỗ. Thí sinh có chứng chỉ năng lực ngoại ngữ vẫn có thể được quy đổi vào môn ngoại ngữ trong tổ hợp xét tuyển theo quy tắc công khai, hoặc dùng để chứng minh yêu cầu đầu vào của chương trình đào tạo bằng ngoại ngữ. Khi đó, chứng chỉ được sử dụng như một minh chứng năng lực có liên quan trực tiếp, thay vì trở thành một khoản điểm cộng ngoài thang đo. Nguyên tắc là một năng lực được ghi nhận một lần, theo cùng quy tắc đối với mọi thí sinh. Đó là đứng dưới góc độ quản lí của Bộ GD&ĐT. Với phụ huynh đây được cho là cú “bẻ lái gắt” khi gần như 3 năm học vừa qua, họ đã đầu tư thời gian, tài chính để con học thêm tiếng Anh, thi chứng chỉ để lấy điểm cộng xét tuyển. Tuy quy định năm 2026 chỉ được cộng tối đa 1,5 điểm nhưng đó cũng là cơ hội lớn cho thí sinh. Bỏ cộng điểm, đồng nghĩa với việc khoản đầu tư của phụ huynh không còn giá trị trong khi Bộ không có “dự lệnh” báo trước. n LỘ TRÌNH DỰ KIẾN CẮT GIẢM SỐ LƯỢNG PHƯƠNG THỨC TUYỂN SINH ĐẠI HỌC (ĐH) TỪ TỐI ĐA 3 PHƯƠNG THỨC CHO MỖI NGÀNH VÀO NĂM 2027 XUỐNG CÒN DUY NHẤT 1 PHƯƠNG THỨC VÀO NĂM 2028 ĐANG TẠO RA TRANH LUẬN. NGHIÊM HUÊ Thí sinh tìm hiểu thông tin trong ngày hội tuyển sinh đại học 2026 tại Đại học Bách khoa Hà Nội với sự tham gia của hơn 100 trường đại học ẢNH: DUY PHẠM Phụ huynh cùng tân sinh viên tham quan phòng lab tại Trường Đại học Công nghệ, Đại học Quốc gia Hà Nội trong ngày nhập học ẢNH: NGHIÊM HUÊ Với phụ huynh đây được cho là cú “bẻ lái gắt” khi gần như 3 năm học vừa qua, họ đã đầu tư thời gian, tài chính để con học thêm tiếng Anh, thi chứng chỉ để lấy điểm cộng xét tuyển. Tuy quy định năm 2026 chỉ được cộng tối đa 1,5 điểm nhưng đó cũng là cơ hội lớn cho thí sinh. Bỏ cộng điểm, đồng nghĩa với việc khoản đầu tư của phụ huynh không còn giá trị trong khi Bộ không có “dự lệnh” báo trước. Ông Nguyễn Tiến Thảo thông tin, dự thảo tập trung vào bốn nhóm điều chỉnh: giảm và chuẩn hóa phương thức xét tuyển; không sử dụng điểm cộng ngoài điểm ưu tiên theo chính sách; xác định rõ nguồn tuyển và ngưỡng đầu vào; hoàn thiện điều kiện dự tuyển liên thông từ trung học nghề, trung cấp, cao đẳng lên ĐH.
GIA CẢNH KHÓ KHĂN Sau khoảng một ngày mất tích, trưa 18/9, thi thể nam sinh N.Đ.S., sinh viên Trường Đại học Mỏ - Địa chất, được tìm thấy tại một cống nước ven sông Nhuệ. Trước đó, nam sinh này được xác định bị nước cuốn xuống cống thoát nước trên phố Viên, khu vực Đông Ngạc, Hà Nội. Tại hiện trường, người thân của S. vẫn chưa thể tin những gì xảy ra với chàng trai mới chỉ đặt chân lên Hà Nội khoảng 2 tuần để bắt đầu hành trình đại học. Ông Mai Đình Thân, bác của nạn nhân cho biết, quê của S ở Ninh Bình; nam sinh này vừa nhập học khoa Cơ điện, Trường Đại học Mỏ - Địa chất. Chưa kịp quen với cuộc sống sinh viên, chưa kịp bắt đầu những ngày tháng học tập mà bản thân từng mong đợi, S. đã mãi mãi không thể trở về. Gia đình S. vốn có hoàn cảnh khó khăn. Bố em qua đời cách đây khoảng 3 năm sau một thời gian đau ốm. Từ đó, gánh nặng gia đình dồn lên đôi vai người mẹ đang làm công nhân may ở quê, với mức thu nhập khoảng 8-9 triệu đồng mỗi tháng. Người mẹ ấy phải chắt chiu từng đồng để nuôi hai con ăn học. Dưới quê, em trai S. đang học lớp 12. Còn S., vừa bước vào cánh cửa đại học với bao hy vọng của gia đình. Theo ông Thân, S. ngoan ngoãn, rất ham học và học giỏi. Sau khi tốt nghiệp THPT, vì thương mẹ vất vả, gia đình từng tính chuyện để em đi làm, sớm kiếm tiền phụ giúp gia đình. Nhưng S. không muốn từ bỏ việc học. “Gia đình hướng cho cháu đi làm sau khi tốt nghiệp cấp 3. Tuy nhiên, S. nói con muốn đi học để sau ra trường đi làm công việc tốt hơn, có thể đỡ đần mẹ”, ông Thân nghẹn ngào kể. Vậy nên, ngày S. lên Hà Nội nhập học cũng là ngày người mẹ đặt thêm vào lòng mình một niềm hy vọng. Tại Hà Nội, S. ở trọ cùng một người bạn cùng quê để tiết kiệm chi phí. Chiếc xe máy cũ của bố để lại được em mang theo lên Hà Nội làm phương tiện đi học. Mỗi cuối tuần, S. lại chạy xe về quê thăm mẹ và em trai rồi mới trở lại trường. “Chi phí mỗi tháng ở ngoài này ăn học cũng phải đến 7-8 triệu đồng. Với số tiền lương công nhân may của mẹ S. thì rất khó khăn”, ông Thân nói. Hai mẹ con thường xuyên gọi điện, trò chuyện với nhau. Người mẹ còn cài định vị trên điện thoại của con để mỗi sáng có thể nhìn thấy vị trí của S., biết con đã đến trường an toàn rồi mới yên tâm đi làm. Có lẽ, với người mẹ ấy, chỉ cần mỗi sáng nhìn thấy con đã đến trường là một niềm bình yên. Nhưng sáng 17/9, cuộc gọi và những dòng định vị quen thuộc đã trở thành những điều mà người mẹ không bao giờ muốn nhớ lại. Theo người bạn cùng trọ, S. rời phòng lúc hơn 7h. Khoảng 3 tiếng sau, nam sinh gặp nạn trên đường trở về. Đến khoảng 15h, khi nhận được thông tin S. gặp nạn, mẹ em cùng người thân lập tức từ quê lên Hà Nội. PHÉP MÀU KHÔNG ĐẾN Ban đầu, khi nhận cuộc gọi từ cơ quan công an, gia đình còn nghĩ có thể đó là một cuộc gọi lừa đảo nên chưa tin. Nhưng sau khi xác nhận thông tin là chính xác, mọi người vội vã lên đường. Họ vẫn nuôi một hy vọng mong manh. Biết đâu S. chỉ bị mất xe, mất điện thoại. Biết đâu em đang đi cùng một người bạn nào đó... Lần cập nhật vị trí cuối cùng trên điện thoại của mẹ S. được ghi nhận gần khu vực nam sinh mất tích khoảng hơn 1km. Gia đình cử người đi đến đó tìm nhưng không có thông tin. Tại khu vực cống thoát nước, lực lượng chức năng tổ chức tìm kiếm. Những người thân đứng bên ngoài thấp thỏm chờ đợi từng thông tin. Rồi chiếc mũ bảo hiểm của S. được tìm thấy lúc hơn 11h ngày 18/9. Hy vọng lúc ấy dường như chỉ còn được níu giữ bằng một sợi dây rất mong manh. Sau đó, đội cứu hộ tìm thấy thi thể nam sinh tại cống nước ven sông Nhuệ. Người mẹ đã gục xuống. Không còn cuộc gọi nào từ con. Không còn những buổi cuối tuần S. chạy chiếc xe máy cũ của bố về nhà. Không còn những buổi sáng người mẹ mở điện thoại, nhìn thấy vị trí của con rồi yên tâm đi làm. Và cũng chưa kịp đến ngày người mẹ có thể tự hào nhìn con trai trưởng thành, có một cuộc sống tốt hơn thì cuộc sống của em S. đã phải khép lại cùng một giấc mơ còn dang dở. n 19-20/9/2026 www.tienphong.vn 7 XÃ HỘI MỚI NHẬP HỌC TRƯỜNG ĐẠI HỌC MỎ - ĐỊA CHẤT ĐƯỢC 2 TUẦN, NAM SINH N.Đ.S. ĐÃ GẶP NẠN TRÊN ĐƯỜNG TRỞ VỀ NHÀ TRỌ. PHÍA SAU SỰ RA ĐI ĐỘT NGỘT CỦA EM LÀ HOÀN CẢNH GIA ĐÌNH KHÓ KHĂN, NGƯỜI MẸ LÀM CÔNG NHÂN MAY VÀ ƯỚC MƠ ĐƯỢC HỌC ĐẠI HỌC ĐỂ CÓ MỘT CÔNG VIỆC TỐT HƠN. Nỗi đau tột cùng của người mẹ mất con THANH HÀ TRẦN HOÀNG ƯỚC MƠ DANG DỞ của nam sinh bị nước cuốn Theo ông Lực, Công ty Cổ phần đô thị Việt Úc không phải là đơn vị thi công dự án mà là đơn vị tiếp nhận, quản lý và duy trì hệ thống thoát nước sau khi công trình đã được nghiệm thu, bàn giao. Theo vị này, vị trí xảy ra sự cố nằm trên tuyến đường thuộc dự án đường nối từ đường Hoàng Quốc Việt kéo dài đến Khu công nghiệp Nam Thăng Long. Mặc dù dự án đã trải qua nhiều thời kỳ, kéo dài nhiều năm, tuyến đường hiện mới chỉ thi công được khoảng 1km. Chủ đầu tư của dự án đường này là Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông thành phố. Ông Lực cho biết thêm, điểm xảy ra sự việc nằm ở đoạn cuối tuyến, vốn là một nút thắt đường cụt chưa thể giải phóng mặt bằng trong suốt thời gian dài, do đó mật độ người và phương tiện qua lại khu vực này rất ít. Đáng chú ý, tại vị trí này còn có sự giao cắt với một dự án đường chống ngập do quận Bắc Từ Liêm (cũ) quản lý, nay đã bàn giao cho ban quản lý các phường mới làm chủ đầu tư. Việc hai dự án giao cắt nhưng chưa thể triển khai đồng bộ chủ yếu xuất phát từ những vướng mắc trong công tác giải phóng mặt bằng. Giải thích về công tác thoát nước trong đợt mưa lũ vừa qua, đại diện công ty cho biết, khi diễn ra mưa lớn ngập lụt trên diện rộng, lực lượng của công ty ưu tiên tập trung ứng trực tại các trục đường trung tâm và các điểm giao thông chính. Về quy định an toàn khi mở nắp cống thoát nước, đại diện doanh nghiệp khẳng định nguyên tắc bắt buộc là phải có nhân viên túc trực và đặt biển cảnh báo ngay tại hiện trường. Tuy nhiên, trong thực tế đã xuất hiện tình trạng người dân tự ý mở nắp cống để nước thoát nhanh hơn nhưng lại không ở lại cho đến khi nước rút để đậy nắp lại, dẫn đến tình huống nguy hiểm ngoài ý muốn. Đại diện Công ty Việt Úc khẳng định sẽ chủ động liên hệ với gia đình nạn nhân để thăm hỏi và đưa ra giải pháp hỗ trợ hợp tình, hợp lý nhằm chia sẻ nỗi đau với gia quyến. Như đã thông tin, từ tối 17/9, các lực lượng chức năng được huy động tìm kiếm nam sinh năm nhất Trường Đại học Mỏ - Địa chất nghi mất tích khi di chuyển qua phố Viên (phường Đông Ngạc). Sự việc được cho là xảy ra cùng ngày, thời điểm nước ngập sâu tại khu vực này do mưa lớn kéo dài. Được biết, nam sinh viên tên N.Đ.S, quê Ninh Bình, di chuyển bằng xe máy qua phố Viên (phường Đông Ngạc). Khi đến khu vực ngập sâu do mưa lớn, nam sinh viên gặp sự cố và mất liên lạc. Thời điểm xảy ra sự việc không có người chứng kiến. Đến khi nước rút bớt, người dân địa phương phát hiện xe máy của S. mắc lại ở miệng cống. Hơn 11h30 ngày 18/9, lực lượng chức năng đã tìm thấy một thi thể nam giới tại miệng cống cầu Mỏ, phố Viên, Đông Ngạc, Hà Nội. Trao đổi với phóng viên, một người đàn ông sinh sống gần hiện trường cho biết, trước đó vào sáng ngày 17/9, trời mưa lớn, khu vực này ngập rất sâu. Thời điểm đó, ông gọi cho bên thoát nước đến để khơi thông dòng chảy và họ huy động cả máy xúc. n Lực lượng tìm kiếm lặn xuống cống nơi phát hiện xe máy của nam sinh Đơn vị phụ trách thoát nước nói gì? LIÊN QUAN VỤ TAI NẠN XẢY RA VỚI MỘT SINH VIÊN TẠI KHU VỰC PHỐ VIÊN (PHƯỜNG ĐÔNG NGẠC, TP HÀ NỘI) DO MƯA NGẬP VỪA QUA, ÔNG LÊ QUANG LỰC, ĐẠI DIỆN CÔNG TY CỔ PHẦN ĐÔ THỊ VIỆT ÚC - ĐƠN VỊ CHỊU TRÁCH NHIỆM DUY TRÌ THOÁT NƯỚC ĐÃ TRẢ LỜI PV BÁO TIỀN PHONG ĐỂ LÀM RÕ CÁC THÔNG TIN LIÊN QUAN.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==