Trung Quốc đang huy động năng lực trên phạm vi toàn quốc để xây dựng một hệ sinh thái AI đồng bộ, đáp ứng nhu cầu nội địa và tạo động lực tăng trưởng mới. HẠ TẦNG TÍNH TOÁN QUY MÔ LỚN Theo Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin Trung Quốc, tính đến cuối tháng 6/2026, năng lực tính toán thông minh của Trung Quốc đã đạt 2.185 EFLOPS (tăng 177% so với cùng kỳ năm ngoái), với tỷ lệ sử dụng trung bình đạt 71,4% trên toàn quốc. EFLOPS là đơn vị đo tốc độ xử lý của máy tính, viết tắt của cụm từ “số phép tính dấu phẩy động mỗi giây trong hệ Exa”. Một EFLOPS có giá trị tương đương 1 tỷ tỷ phép tính mỗi giây, lớn hơn PFLOPS một nghìn lần. Đây là mức năng lực tính toán cực lớn, thường dùng để đo sức mạnh của các siêu máy tính hoặc hệ thống AI hiện đại. Trung Quốc biết tối ưu hóa nguồn lực từng vùng, phát huy lợi thế địa lý/năng lượng để làm hạ tầng AI. Các tỉnh như Quý Châu, Hồ Bắc, Tân Cương, Nội Mông… tận dụng năng lượng sạch và khí hậu mát mẻ để xây dựng các trung tâm tính toán. Trung tâm Tính toán AI Lịch Xuyên nằm trong vùng núi Vũ Lăng (tỉnh Hồ Bắc) tận dụng khí hậu mát mẻ và nguồn thủy điện dồi dào để hạ chi phí điện. Trung tâm này cung cấp khoảng 150 PFLOPS công suất tính toán với hiệu suất sử dụng trên 80%, phục vụ du lịch, hành chính và thông tin vũ trụ. Đáng chú ý, mô hình phân tầng phát triển và các trung tâm AI cấp cao thiết lập sự phân công hợp lý giữa các khu vực. Cụ thể, các siêu đô thị (Bắc Kinh, Thượng Hải, Quảng Đông…) đóng vai trò hạt nhân công nghệ, chuỗi cung ứng và tài năng. Tính đến ngày 23/7/2026, Bắc Kinh đã hoàn tất đăng ký 259 mô hình lớn và 195 sản phẩm AI. Tính đến cuối tháng 6/2026, Thượng Hải đã phê duyệt 169 mô hình lớn; năm 2025, có 394 doanh nghiệp AI quy mô lớn mang lại giá trị sản lượng hơn 637 tỷ nhân dân tệ (93,85 tỷ USD). Tại tỉnh Quảng Đông, quy mô ngành AI cốt lõi vượt 300 tỷ nhân dân tệ vào năm 2025. Trong khi đó, các địa phương phát triển chuyên biệt theo lợi thế riêng. Tỉnh An Huy tập trung vào chip AI với các doanh nghiệp như Nexchip (dự án giai đoạn 4 đầu tư 35,5 tỷ nhân dân tệ), ChangXin Memory Technologies… Tỉnh Hồ Bắc, cụ thể là thành phố Vũ Hán, tận dụng Thung lũng Quang học để phát triển trọn vẹn chuỗi công nghiệp quang điện tử, viễn thông quang, chip và hiển thị. Tỉnh Hà Nam, cụ thể là thành phố Trịnh Châu, biến trung tâm giao thông đường sắt thành trung tâm tính toán thông minh. TÍCH HỢP SÂU TRONG THỰC TẾ Một thế mạnh AI nổi bật hiện nay là tích hợp sâu vào kinh tế thực và sản xuất công nghiệp. Quy mô ngành AI cốt lõi của Trung Quốc năm 2025 đạt trên 1.200 tỷ nhân dân tệ (176,7 tỷ USD) với hơn 6.200 doanh nghiệp. Hơn 30% doanh nghiệp công nghiệp lớn đã áp dụng AI và các nhà máy thông minh hàng đầu tích hợp AI vào hơn 70% quy trình. Trong lĩnh vực sản xuất và công nghiệp, Công ty TBEA Shenyang Transformer dùng hệ thống AI ảo giúp giảm 21% chu kỳ phát triển và tăng 40% hiệu suất. Siemens ra mắt tác nhân AI Eigen trên dây chuyền lắp ráp phanh xe điện tại thành phố Thường Châu, giúp giảm 30% thời gian lập trình và tinh chỉnh thiết bị. Trong lĩnh vực khai khoáng và tự động hóa, Công ty EACON Mining triển khai hệ thống khai thác mỏ tự động tại hơn 40 mỏ, vận hành hơn 3.100 xe tải tự hành. Trong khi đó, lĩnh vực robot hình người, AI hiện thân tăng trưởng hơn 50%/năm. Sản lượng robot hình người dự kiến vượt 100.000 đơn vị trong năm 2026. Công ty AGIBOT đã bàn giao robot thứ 15.000 trực tiếp cho nhà máy tại Thượng Hải. Ngoài ra, AI cũng được ứng dụng rộng rãi trong đời sống xã hội, y tế và nông nghiệp. Trong nông nghiệp chính xác, các nhà nghiên cứu nâng cấp mô hình lớn Phong Thư 2.0 chuyên sâu cho ngành đậu tương, chuyển từ chọn giống dựa trên kinh nghiệm sang chọn giống dựa trên dữ liệu và quyết định chính xác. Trong y tế kỹ thuật số, tính đến tháng 5/2025, Trung Quốc đã ra mắt khoảng 300 mô hình y tế lớn. AI được dùng trong chẩn đoán hình ảnh từ xa cấp huyện (hơn 68 triệu ca), ứng dụng tư vấn sức khỏe (như Ant Afu), thiết bị chẩn đoán Đông y kỹ thuật số (như của Guanwei Intelligent) và rút ngắn thời gian nghiên cứu-phát triển dược phẩm. Trong đời sống và giáo dục, Công ty iFlytek cung cấp bảng đen AI và công cụ giáo dục cho hơn 50.000 trường học và 130 triệu giáo viên, học sinh. Với nguồn dữ liệu phong phú, Trung Quốc đang định hướng xây dựng cường quốc dữ liệu. Trung Quốc sở hữu kho dữ liệu khổng lồ từ cơ sở hạ tầng, dịch vụ công và hàng trăm triệu người dùng internet. Cục Dữ liệu Quốc gia Trung Quốc đã công bố kế hoạch biến Trung Quốc thành cường quốc dữ liệu vào cuối năm 2028, tập trung tạo ra các tập dữ liệu chất lượng cao, cấp độ chuyên gia, như tập dữ liệu Vạn Quyển do Phòng thí nghiệm AI Thượng Hải xây dựng. TĂNG CƯỜNG HỢP TÁC QUỐC TẾ Trung Quốc thúc đẩy hợp tác AI toàn cầu dựa trên nguyên tắc “mở cửa, chia sẻ, lấy con người làm trung tâm và cùng có lợi”, đặc biệt chú trọng kết nối với các nước thuộc Nam bán cầu và đối thoại với châu Âu. Chiến lược chung là sử dụng các diễn đàn và tổ chức đa phương làm nền tảng, như chủ trì tổ chức Hội nghị AI Thế giới (WAIC) tại Thượng Hải, thúc đẩy ký kết thành lập Tổ chức Hợp tác AI Thế giới (WAICO). Ngoài ra, đưa ra các sáng kiến quản trị và năng lực, như Sáng kiến Quản trị AI toàn cầu, Kế hoạch Hành động nâng cao năng lực AI cho tất cả, Sáng kiến Hợp tác quốc tế AI Plus… Đồng thời, cung cấp sản phẩm công ích toàn cầu, thúc đẩy các mô hình AI mã nguồn mở chi phí thấp (như DeepSeek, Z.ai, Dola...); đóng góp và chia sẻ các tập dữ liệu chất lượng cao miễn phí trên các kho lưu trữ toàn cầu như GitHub, Hugging Face… Theo thông điệp của Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại WAIC 2026 diễn ra vào tháng 7/2026 ở Thượng Hải, Trung Quốc sẽ cung cấp 5.000 cơ hội đào tạo/ hội thảo AI cho các nước đang phát triển trong 5 năm tới. Ngoài ra, xây dựng các trung tâm hợp tác ứng dụng AI quốc tế với ASEAN, Liên minh Ảrập, Liên minh châu Phi, Cộng đồng các quốc gia Mỹ Latinh và Caribe (CELAC), Tổ chức Hợp tác Thượng Hải (SCO), BRICS… Trung Quốc chọn Quảng Tây làm cửa ngõ/hạt nhân xây dựng sinh thái AI hướng tới ASEAN. Trung Quốc xây dựng Kho ngữ liệu ngôn ngữ ASEAN, cụ thể là phát triển các mô hình dịch thuật AI tối ưu hóa riêng cho các ngôn ngữ Đông Nam Á (như tiếng Việt, Thái, Lào...); Khu công nghiệp Tính toán thông minh AI ở Nam Ninh nhằm cung cấp dịch vụ cho thuê năng lượng tính toán AI và phát triển các mô hình AI lớn cho các ngành hàng tiêu dùng, nông nghiệp, dệt may của ASEAN. Trung Quốc cũng chủ động chào mời các nước châu Âu hợp tác mã nguồn mở nhằm tránh thế độc quyền của Mỹ và tạo lập thế “Tam cực” (G3) trong AI. Các đại sứ Trung Quốc thường xuyên kêu gọi châu Âu kết hợp lợi thế mô hình mã nguồn mở của Trung Quốc với năng lực nghiên cứu cơ bản và quản trị quy chuẩn của châu Âu… n 19-20/9/2026 www.tienphong.vn 19 QUỐC TẾ TRUNG QUỐC ĐẨY MẠNH HỢP TÁC QUỐC TẾ VỀ AI TRUNG QUỐC ĐANG VỪA CỦNG CỐ SỨC MẠNH NỘI TẠI VỀ TRÍ TUỆ NHÂN TẠO (AI) NHƯ HẠ TẦNG TÍNH TOÁN CỰC LỚN, PHÂN VÙNG SINH THÁI HỢP LÝ, ỨNG DỤNG SÂU VÀO SẢN XUẤT VÀ ĐỜI SỐNG; VỪA TÍCH CỰC MỞ RỘNG TẦM ẢNH HƯỞNG QUỐC TẾ THÔNG QUA NGOẠI GIAO AI, CUNG CẤP CÔNG NGHỆ MÃ NGUỒN MỞ, CHIA SẺ DỮ LIỆU VÀ TRIỂN KHAI DỰ ÁN THỰC TẾ VỚI CÁC QUỐC GIA NAM BÁN CẦU, ĐẶC BIỆT THÀNH VIÊN ASEAN… THÁI AN Bé gái tương tác với robot AI ở tỉnh Hải Nam, Trung Quốc ẢNH: TÂN HOA XÃ HỢP TÁC VỚI VIỆT NAM Trong các cuộc hội đàm, hội kiến giữa lãnh đạo Việt Nam và Trung Quốc, phía Trung Quốc kêu gọi đẩy mạnh hợp tác trong các lĩnh vực mới nổi như AI, bán dẫn và Internet kết nối vạn vật (IoT). Tháng 4/2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đến thăm Trung tâm Hợp tác ứng dụng AI Trung Quốc - ASEAN tại Nam Ninh, Quảng Tây và trải nghiệm kính dịch thuật AI thời gian thực. Trong lĩnh vực báo chí - truyền thông, TTXVN và Tân Hoa Xã đã tăng cường hợp tác chuyển đổi số và ứng dụng AI. Tân Hoa Xã khẳng định sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm, chuyên môn về vận hành tòa soạn tích hợp, giám sát dữ liệu và ứng dụng AI trong sản xuất tin tức với TTXVN. Trong lĩnh vực công nghiệp ô tô và đào tạo nhân lực, Trường Cao đẳng Khoa học Kỹ thuật số Nam Ninh hợp tác đào tạo kỹ thuật viên, quản lý (bao gồm kỹ năng AI/kỹ thuật và ngoại ngữ) cho nhà máy ô tô Geely tại tỉnh Hưng Yên (Thái Bình cũ). AI được định hướng ứng dụng sâu vào ô tô thông minh, xe điện, vận tải. Trong lĩnh vực biên mậu và logistics, tại cửa khẩu Hữu Nghị-Hữu Nghị Quan (Lạng Sơn - Quảng Tây), công nghệ AI (camera AI quét hàng hóa, hệ thống giám sát phân tích khuôn mặt cảnh báo tài xế mệt mỏi của Tập đoàn Beitou) giúp tối ưu hóa vận tải đường bộ giữa Việt Nam và Trung Quốc. Trong lĩnh vực du lịch, chương trình hợp tác “Du lịch xuyên biên giới Việt-Trung với AI+” tập huấn ứng dụng AI cho cán bộ quản lý và doanh nghiệp lữ hành Việt Nam (Quảng Ninh, Lạng Sơn, Cao Bằng, Tuyên Quang) tại Quảng Tây. Giao hàng bằng drone tại Công viên Tài năng Thâm Quyến, Trung Quốc ẢNH: TƯ HIỀN
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==