Số 297-298 | 24-25/10/2026 MỞ RA CHƯƠNG HỢP TÁC MỚI CHO QUAN HỆ VIỆT NAM - BỈ Trang 2 Trang 8+9 Trang 11 ẤN PHẨM CỦA BÁO TIỀN PHONG www.tienphong.vn Điện thoại nóng 0977 456 112 Một khu đất bỏ hoang không đơn thuần là một khoảng trống trên bản đồ. Đó có thể là một nhà máy chưa thành hình, những căn nhà chưa được xây dựng, việc làm chưa được tạo ra và những giá trị kinh tế, xã hội đang bị bỏ lỡ. CHUYỆN CUỐI TUẦN Đánh thức đất bỏ hoang Xem tiếp trang 3 Điều kiện để tạo bước ngoặt chiến lược trong xung đột Nga – Ukraine CUỘC HẸN CỦA CÔNG NGHỆ THANH TOÁN VÀ ÂM NHẠC Đông đảo ca sĩ, người mẫu cùng 25 thí sinh Hoa hậu Việt Nam 2026 sẽ góp mặt tại đêm nhạc "Chạm Việt Nam 2" tối 25/10 tại phố đi bộ Trần Nhân Tông, Hà Nội
Việt Nam và EU khẳng định tầm quan trọng của việc tăng cường khả năng tự cường, đa dạng hóa quan hệ đối tác, thúc đẩy ổn định và thịnh vượng tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, trong đó có việc triển khai Chiến lược hợp tác của EU tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Lãnh đạo hai bên tái khẳng định cam kết tiếp tục làm sâu sắc hơn quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện, trong đó có việc thúc đẩy đầu tư trong khuôn khổ sáng kiến Cửa ngõ Toàn cầu và Quan hệ đối tác chuyển đổi năng lượng công bằng; nhấn mạnh tầm quan trọng của việc triển khai đầy đủ Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU và sớm phê chuẩn Hiệp định Bảo hộ đầu tư Việt Nam - EU. Hai bên cũng nhất trí phấn đấu hướng tới phát triển hợp tác về nguyên liệu thô thiết yếu; tiếp tục tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực công nghệ và đổi mới sáng tạo, giáo dục và đào tạo, chuyển đổi xanh, cơ sở hạ tầng chiến lược, kinh tế tuần hoàn và kinh tế biển xanh. Hai bên ghi nhận tiềm năng hợp tác trong lĩnh vực quốc phòng và an ninh trên cơ sở phù hợp với luật pháp, các ưu tiên và chính sách của mỗi bên; đánh giá cao vai trò của Đối thoại Quốc phòng và an ninh Việt Nam - EU và các khuôn khổ hợp tác hiện có, trong đó có hợp tác về an toàn, an ninh hàng hải, an ninh mạng, quản lý khủng hoảng và nâng cao năng lực. Hai bên tái khẳng định cam kết thúc đẩy và bảo vệ quyền con người, bao gồm thông qua cơ chế đối thoại chuyên ngành liên quan giữa hai bên. Hai bên nhấn mạnh tầm quan trọng và hiệu quả của chủ nghĩa đa phương và trật tự quốc tế dựa trên luật lệ. Chủ tịch Hội đồng Châu Âu Antonio Costa và Chủ tịch EC Ursula von der Leyen đánh giá cao vai trò mang tính xây dựng của Việt Nam trong ASEAN. BÌNH GIANG Từ ngày 21-24/10, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Phu nhân và đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam thăm chính thức Liên minh châu Âu (EU) và Bỉ theo lời mời của Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa và Thủ tướng Bỉ Bart De Wever. Chuyến thăm chính thức Bỉ diễn ra vào thời điểm quan hệ hai nước đang có nền tảng thuận lợi sau hơn 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao (1973-2026) và 8 năm triển khai khuôn khổ Đối tác chiến lược về nông nghiệp (2018-2026) với sự tin cậy chính trị cao, hiểu biết và gắn kết ngày càng sâu sắc. Chuyến thăm là cơ hội để Việt Nam và Bỉ nâng tầm toàn diện quan hệ, tạo bước ngoặt trong hợp tác theo hướng thực chất hơn, hiệu quả hơn trên cơ sở quyết tâm chính trị cao, có điểm đồng về định hướng chiến lược. Việt Nam và Bỉ chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao vào ngày 22/3/1973, chỉ hai tháng sau khi Hiệp định Paris được ký kết. Hạ viện Bỉ là nghị viện nước ngoài đầu tiên và đến nay là duy nhất đã thông qua Nghị quyết kêu gọi hỗ trợ nạn nhân chất độc da cam Việt Nam (tháng 10/2023). HỢP TÁC KINH TẾ-THƯƠNG MẠI CÓ NHIỀU TIỀM NĂNG Những năm gần đây, quan hệ hợp tác kinh tế-thương mại giữa Việt Nam và Bỉ phát triển nhanh chóng. Bỉ hiện là đối tác thương mại lớn thứ 6 của Việt Nam tại EU, Việt Nam là đối tác thương mại lớn nhất của Bỉ trong ASEAN. Kim ngạch thương mại giữa hai nước tăng nhanh, từ 1,8 tỷ USD năm 2013 lên 4,45 tỷ USD năm 2024 và 4,36 tỷ USD năm 2025; 9 tháng năm 2026 đạt 3,44 tỷ USD. Bỉ không chỉ là một trong những quốc gia tích cực thúc đẩy việc ký và phê chuẩn Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam-EU (EVFTA) mà còn là nước luôn đi đầu trong việc triển khai thực hiện EVFTA vì lợi ích của hai bên, cũng như vì lợi ích chung trong quan hệ Việt Nam với EU. Bỉ cũng là nước sớm phê chuẩn Hiệp định Bảo hộ Đầu tư Việt Nam-EU (EVIPA). Lĩnh vực nông nghiệp là một trong những điểm sáng nổi bật trong quan hệ hợp tác giữa hai nước. Bỉ là điểm đến của nhiều mặt hàng nông sản Việt Nam, nhất là thủy sản và cà phê. Hai nước đã trở thành Đối tác chiến lược về nông nghiệp kể từ tháng 10/2018. Trong khuôn khổ Đối tác chiến lược về nông nghiệp, hai nước đang triển khai nhiều chương trình hợp tác kỹ thuật giữa các trường, viện nghiên cứu nông nghiệp; phát triển hệ thống hậu cần đường thủy phục vụ xuất khẩu nông sản từ Việt Nam sang châu Âu; thúc đẩy triển khai chuỗi logistics lạnh thông minh, hợp tác phát triển ngành ca cao và trong lĩnh vực an toàn thực phẩm. Đại sứ Bỉ tại Việt Nam Pieter Leenknegt nói rằng, giai đoạn tới hai nước cần tập trung vào nông nghiệp công nghệ cao, các phương thức sản xuất thích ứng với biến đổi khí hậu, canh tác bền vững và công nghiệp chế biến thực phẩm sáng tạo. Từ nuôi trồng thủy sản, nguyên liệu nông nghiệp đến công nghệ thực phẩm hiện đại, năng lực của hai nước bổ trợ cho nhau rất tốt và có thể tạo động lực tăng trưởng trong tương lai. Theo Đại sứ Pieter Leenknegt, hai nước còn rất nhiều tiềm năng trong hợp tác về công nghệ xanh, logistics, nông nghiệp thông minh và nuôi trồng thủy sản, đặc biệt trong chuyển đổi xanh và chuyển đổi số, nhất là về robot, phát triển năng lượng tái tạo, lưu trữ và tích hợp nguồn năng lượng này vào sản xuất công nghiệp. Trong hợp tác về năng lượng, Việt Nam còn nhiều dư địa phát triển nhờ đường bờ biển dài, từ miền Bắc tới Đồng bằng sông Cửu Long. Trong khi Bỉ cũng có thế mạnh và kinh nghiệm để chia sẻ ở khâu tiếp theo, như: khai thác điện gió, lưu trữ và kết nối hiệu quả điện gió tới khu công nghiệp, nhà máy, doanh nghiệp. Logistics và kết nối hàng hải cũng là lĩnh vực có nhiều triển vọng, vì hai nước đều ở vị trí chiến lược trong khu vực của mình. Việt Nam ngày càng đóng vai trò là cửa ngõ vào ASEAN, nhờ mạng lưới hiệp định thương mại tự do rộng khắp và vị trí nằm trên các tuyến hàng hải huyết mạch. Bỉ là một trong những đầu mối logistics chính của châu Âu, nằm ở trung tâm thị trường chung châu Âu, với các cảng biển liên thông đường sắt, đường thủy nội địa và đường bộ tới phần lớn thị trường tiêu dùng của châu lục… n TRONG CHƯƠNG TRÌNH THĂM CHÍNH THỨC VƯƠNG QUỐC BỈ, SÁNG 23/10 (GIỜ ĐỊA PHƯƠNG), TẠI LÂU ĐÀI HOÀNG GIA LAEKEN (PHÍA BẮC BRUSSELS), TỔNG BÍ THƯ, CHỦ TỊCH NƯỚC TÔ LÂM VÀ PHU NHÂN NGÔ PHƯƠNG LY HỘI KIẾN NHÀ VUA BỈ PHILIPPE VÀ HOÀNG HẬU MATHILDE. CHUYẾN THĂM GÓP PHẦN ĐƯA QUAN HỆ VIỆT NAM-BỈ LÊN TẦM CAO MỚI, TẠO ĐỘT PHÁ TRONG HỢP TÁC TRÊN CÁC LĨNH VỰC CÓ THẾ MẠNH CỦA HAI NƯỚC. SAU CUỘC HỘI ĐÀM CỦA TỔNG BÍ THƯ, CHỦ TỊCH NƯỚC TÔ LÂM VỚI CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG CHÂU ÂU ANTONIO COSTA VÀ CHỦ TỊCH ỦY BAN CHÂU ÂU (EC) URSULA VON DER LEYEN, NGÀY 22/10, VIỆT NAM VÀ LIÊN MINH CHÂU ÂU (EU) RA THÔNG CÁO BÁO CHÍ CHUNG VỀ QUAN HỆ HỢP TÁC SONG PHƯƠNG, AN NINH KHU VỰC VÀ CÁC THÁCH THỨC TOÀN CẦU, TÁI KHẲNG ĐỊNH CAM KẾT TIẾP TỤC LÀM SÂU SẮC HƠN QUAN HỆ ĐỐI TÁC CHIẾN LƯỢC TOÀN DIỆN. THĂM CẢNG LỚN THỨ HAI CHÂU ÂU Chiều 22/10 (giờ địa phương), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đi thăm cảng Antwerp-Bruges của Bỉ, một trung tâm logistics, công nghiệp và năng lượng quy mô lớn của châu Âu. Nhân dịp này, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam chứng kiến lễ ký kết thỏa thuận giữa Tổng Công ty Hàng hải Việt Nam và Cảng Antwerp-Bruges về khung hợp tác toàn diện, tạo nền tảng thúc đẩy hợp tác trong lĩnh vực hàng hải, cảng biển và logistics, đồng thời tăng cường kết nối thương mại giữa Việt Nam, Bỉ và châu Âu. Chiều cùng ngày, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đến thăm Bảo tàng Mỹ thuật Hoàng gia Antwerp - bảo tàng nghệ thuật lớn nhất và cổ kính nhất tại vùng Flanders của Bỉ. BÌNH GIANG 24-25/10/2026 www.tienphong.vn THỜI SỰ 2 QUẢNG CÁO Hà Nội: ĐT: (024)39432758; Fax: (024)39435285 TP.HCM: ĐT: (028)38469860; Fax: (028)38480015 Trong giờ hành chính (024)39439664 Ngoài giờ 0912033213 (Thu Hiền) n Thiết kế: KIỀU TÚ n Giá: 7.500 đồng n Ban đại diện tại thành phố Hồ Chí Minh: 384 Nam Kỳ Khởi Nghĩa, P. Xuân Hòa- TPHCM. ĐT: (028) 3848 4366, E-mail: tienphonghcm@gmail.com n Ban đại diện tại miền Trung: 339 Lê Thanh Nghị, P. Hòa Cường; 19 Ngô Gia Tự, P. Hải Châu, TP Đà Nẵng, ĐT: (0236)3828 039, E-mail: banmientrung@baotienphong.com.vn n Ban đại diện tại Bắc Trung Bộ: 21 Hồ Xuân Hương, P. Thành Vinh, tỉnh Nghệ An. ĐT: (0238)8602345; Email: baotienphongbactrungbo@gmail.com. n Ban đại diện tại ĐBSCL: 103 Trần Văn Hoài, P. Ninh Kiều, TP Cần Thơ. ĐT: (0292)3823823, Email: baotienphongdbscl@gmail.com n Ban đại diện tại Tây Nguyên - Nam Trung Bộ: 52 Trần Nhật Duật, P.Buôn Ma Thuột, Đắk Lắk, ĐT: (0262)3950029, E-mail: baotienphongtaynguyen@gmail.com; 1018, đường 2/4, P. Bắc Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa. SĐT: 0258.6500.155. Email: tienphongnhatrang@gmail.com n Ban đại diện tại Tây Bắc Bộ: 64 đường Lý Tự Trọng, P.Yên Bái, tỉnh Lào Cai. ĐT: 0904938689, E-mail: vptaybacbotp@gmail.com n Ban đại diện tại Đông Bắc Bộ: Số 18 Lê Thanh Nghị, P.Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh; E-mail: bandongbac@baotienphong.com.vn n Tòa soạn: 15 Hồ Xuân Hương, P. Hai Bà Trưng và D29 Phạm Văn Bạch, P. Cầu Giấy, Hà Nội. ĐT: 3943 4031 - 38227525 Fax: (024) 39430693 | E-Mail: toasoan@baotienphong.com.vn | ISSN 0866-0827 | Website: www.tienphong.vn n Tổng Biên tập: PHÙNG CÔNG SƯỞNG n Phó Tổng Biên tập: Nguyễn Ngọc Tiến, Trần Thị Thu Hà n Giấy phép xuất bản số: 137/GP-BVHTTDL do Bộ VH,TT&DL cấp ngày 2/10/2025 n In tại: Cty TNHH MTV In Quân đội 1, Cty In báo Nhân Dân Đà Nẵng, Cty TNHH MTV In Đăk Lăk, Xưởng in Quân khu IV, Cty TNHH MTV in Quân đội 2, TPHCM PHÁT HÀNH Làm sâu sắc hơn quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân Ngô Phương Ly hội kiến Nhà Vua Bỉ Philippe và Hoàng hậu Mathilde ẢNH: TTXVN MỞ RA CHƯƠNG HỢP TÁC MỚI CHO QUAN HỆ VIỆT NAM - BỈ TỔNG BÍ THƯ, CHỦ TỊCH NƯỚC TÔ LÂM THĂM BỈ: VIỆT NAM - EU RA THÔNG CÁO BÁO CHÍ CHUNG:
ĐẤT Ở CHƯA XÂY DỰNG CÓ BỊ ÁP THUẾ 0,2%? Chiều 23/10, các đại biểu Quốc hội thảo luận tại tổ về các dự án Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất); Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, Luật Thuế thu nhập cá nhân và dự án Luật Đấu thầu (sửa đổi). Liên quan đến chính sách thuế, Chính phủ đề xuất bổ sung quy định áp dụng thuế suất 0,2%, không áp dụng hạn mức đối với đất bỏ hoang, không đưa vào sử dụng hoặc chậm đưa vào sử dụng. Đây cũng là nội dung nhận được nhiều sự quan tâm của các đại biểu Quốc hội tại phiên thảo luận. Tán thành việc sử dụng công cụ thuế để góp phần chống lãng phí đất đai, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga, Phó Trưởng đoàn ĐBQH thành phố Hải Phòng, lưu ý quy định cần đủ rõ để phân biệt hành vi giữ đất, chậm triển khai với những trường hợp chậm đưa đất vào sử dụng do nguyên nhân khách quan hoặc vẫn đang thực hiện đúng tiến độ được phê duyệt. Theo đại biểu, dự thảo bổ sung mức thuế suất 0,2%, không áp dụng hạn mức, trong khi Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp hiện hành đã quy định mức thuế suất 0,15% đối với đất sử dụng không đúng mục đích, đất chưa sử dụng theo đúng quy định, cùng quy định riêng đối với các dự án đầu tư phân kỳ. Nếu bổ sung quy định mới mà không xử lý mối quan hệ với các quy định hiện hành, có thể dẫn đến cách hiểu một diện tích đất đồng thời thuộc hai mức thuế suất. Vì vậy, đại biểu đề nghị cần chỉnh lý trực tiếp trong dự thảo luật, xác định rõ từng trường hợp áp dụng từng mức thuế suất. Bên cạnh đó, đại biểu Nga cũng đề nghị làm rõ phạm vi áp dụng của quy định mới, trong đó có bao gồm đất ở hợp pháp của hộ gia đình, cá nhân chưa xây dựng hay không. “Đây là vấn đề tác động trực tiếp đến người dân, không nên để phát sinh cách hiểu khác nhau khi triển khai”, bà Nga nói. Cùng quan tâm đến vấn đề này, đại biểu Đoàn Thu Hà (Lạng Sơn) đề nghị quy định cần được dẫn chiếu chặt chẽ với Luật Đất đai (sửa đổi). Đồng thời, cần làm rõ thời điểm tính thuế suất 0,2%: tính từ ngày bắt đầu không sử dụng đất, ngày hết hạn đưa đất vào sử dụng hay ngày cơ quan có thẩm quyền xác định vi phạm. Ngoài ra, đại biểu đề nghị quy định rõ trách nhiệm của cơ quan quản lý đất đai trong việc cung cấp thông tin về tình trạng pháp lý của đất cho cơ quan thuế. Đồng thời, cần có quy định cụ thể về cơ chế xử lý đối với những trường hợp chậm đưa đất vào sử dụng không do lỗi của người sử dụng đất. QUY ĐỊNH RÕ THẾ NÀO LÀ ĐẤT BỎ HOANG Phát biểu tại phiên thảo luận, Thủ tướng Lê Minh Hưng tán thành với các ý kiến của đại biểu Quốc hội và cho biết Chính phủ sẽ chỉ đạo Bộ Tài chính, Bộ Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục phối hợp chặt chẽ, rà soát để quy định rõ thế nào là đất bỏ hoang, đất không đưa vào sử dụng, bảo đảm các quy định dễ áp dụng và có tính khả thi trong thực tế. Thủ tướng cũng lưu ý cần tránh chồng chéo về thuế suất, bởi pháp luật hiện hành đã có quy định về các loại đất không đưa vào sử dụng và mức thuế suất tương ứng. Vì vậy, cần tính toán, phân định rõ mức thuế suất áp dụng đối với từng đối tượng, thời điểm áp dụng và mức thuế cụ thể, qua đó bảo đảm sự đồng bộ, thống nhất của hệ thống pháp luật. Liên quan đến đề xuất miễn thuế thu nhập doanh nghiệp và thuế thu nhập cá nhân đối với hoạt động kinh doanh dịch vụ cung cấp suất ăn cho các cơ sở giáo dục và cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết số thu thuế từ các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực này không lớn. Bộ Tài chính đang rà soát, đánh giá cụ thể số thu. Tuy nhiên, theo Thủ tướng, ý nghĩa và tác động tích cực của chính sách này lớn hơn nhiều so với số thu ngân sách bị giảm. Thủ tướng khẳng định, việc kiểm soát chi phí không quá phức tạp; các cơ sở giáo dục và cơ sở y tế cũng hoàn toàn có thể phối hợp kiểm tra, giám sát việc thực hiện. n 24-25/10/2026 www.tienphong.vn THỜI SỰ 3 THỦ TƯỚNG LÊ MINH HƯNG CHO BIẾT, SẼ CHỈ ĐẠO RÀ SOÁT, LÀM RÕ QUY ĐỊNH VỀ THUẾ SUẤT 0,2% ĐỐI VỚI ĐẤT BỎ HOANG, KHÔNG ĐƯA VÀO SỬ DỤNG HOẶC CHẬM ĐƯA VÀO SỬ DỤNG, BẢO ĐẢM XÁC ĐỊNH RÕ ĐỐI TƯỢNG, THỜI ĐIỂM ÁP DỤNG VÀ TRÁNH CHỒNG CHÉO VỚI CÁC QUY ĐỊNH THUẾ HIỆN HÀNH. LÀM RÕ QUY ĐỊNH ĐÁNH THUẾ 0,2% VỚI ĐẤT BỎ HOANG Thủ tướng Lê Minh Hưng phát biểu ẢNH: NHƯ Ý LUÂN DŨNG - TRƯỜNG PHONG CHUYỆN CUỐI TUẦN Khi đất đai bị găm giữ, sử dụng kém hiệu quả hoặc nằm bất động trong những dự án kéo dài nhiều năm, cái giá phải trả không chỉ thuộc về chủ sở hữu mà còn là sự lãng phí nguồn lực của cả nền kinh tế. Vì vậy, Chính phủ đề xuất bổ sung quy định đất bỏ hoang, không đưa vào sử dụng, chậm đưa vào sử dụng áp dụng mức thuế suất 0,2% và không áp dụng hạn mức (cao gấp 7 lần mức thông thường). Đây là một công cụ để thay đổi hành vi sử dụng đất, thúc đẩy nguồn lực đang bị đóng băng vận động trở lại, phục vụ những nhu cầu thiết thực của xã hội. Đất đai có tính chất đặc biệt: vừa là tư liệu sản xuất quan trọng, vừa là hàng hóa có giá trị kinh tế. Nhưng dù được nhìn từ góc độ nào, giá trị của đất không thể chỉ nằm ở khả năng tăng giá khi được nắm giữ. Một mảnh đất chỉ chờ thời cơ để chuyển nhượng, một dự án chỉ tồn tại trên giấy hay một khu đô thị dang dở giữa nhu cầu nhà ở bức thiết đều cho thấy sự lệch pha giữa giá trị tài sản và giá trị mà tài sản ấy tạo ra cho xã hội. Trong nền kinh tế thị trường, quyền sở hữu và quyền sử dụng tài sản cần được tôn trọng. Song quyền ấy cũng phải gắn với trách nhiệm sử dụng nguồn lực hiệu quả, nhất là đối với đất đai – tài nguyên hữu hạn, có ý nghĩa đặc biệt đối với phát triển quốc gia. Không thể để việc đầu cơ, găm giữ đất trở thành lựa chọn có lợi hơn đầu tư sản xuất, kinh doanh và tạo ra giá trị thực. Đánh thuế đất bỏ hoang, do đó, không phải để trừng phạt quyền nắm giữ tài sản, càng không phải tận thu bằng mọi giá. Mục tiêu sâu xa là tạo động lực để đất được đưa vào sử dụng, được khai thác đúng tiềm năng và đóng góp cho tăng trưởng. Khi việc để đất nằm im phải trả giá, còn việc sử dụng hiệu quả tạo ra giá trị, thị trường sẽ có thêm động lực phân bổ nguồn lực hợp lý hơn. Tuy nhiên, thuế chỉ là một mắt xích trong chính sách đất đai. Muốn chính sách đi vào cuộc sống, phải phân biệt rõ hành vi cố tình găm giữ đất với tình trạng chậm triển khai do vướng mắc khách quan; đồng thời tháo gỡ những rào cản về thủ tục, quy hoạch, giải phóng mặt bằng và bảo đảm tính minh bạch trong thực thi. Nếu chỉ tăng nghĩa vụ tài chính mà không xử lý những điểm nghẽn khiến dự án không thể vận hành, đất vẫn có thể tiếp tục nằm im, còn chi phí cuối cùng lại bị đẩy sang doanh nghiệp và xã hội. Lãng phí nguồn lực cũng là một dạng tổn thất đối với xã hội. Với đất đai, tổn thất ấy càng đáng suy ngẫm bởi đây là nguồn lực hữu hạn, gắn trực tiếp với sinh kế người dân và năng lực phát triển quốc gia. Vì vậy, cùng với đánh thuế, cần xem xét cả trách nhiệm của cá nhân, cơ quan, người có thẩm quyền sử dụng, quản lý để đất bỏ hoang, dự án kéo dài chậm tiến độ. Một nguyên tắc cần được xác lập rõ ràng: không ai có thể đứng ngoài trách nhiệm khi để nguồn lực đất đai bị lãng phí. Đất đai không sinh ra để trở thành tài sản ngủ quên trong những cuộc chờ đợi tăng giá. Đánh thức nguồn lực đất đai cũng chính là đánh thức trách nhiệm, cơ hội đầu tư, việc làm và tăng trưởng. NGUYỄN TUẤN Đánh thức đất bỏ hoang (Tiếp theo trang 1) THỦ TƯỚNG LÊ MINH HƯNG: HÌNH THỨC HỖ TRỢ ĐẦU TƯ MỚI Sáng 23/10, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn trình bày tờ trình về Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư. Dự thảo luật bổ sung 4 hình thức hỗ trợ đầu tư mới, gồm: hỗ trợ phát triển chuỗi cung ứng; hỗ trợ sản xuất sản phẩm công nghệ cao; hỗ trợ đầu tư tạo tài sản cố định; hỗ trợ hợp tác, liên kết giữa doanh nghiệp với các cơ sở giáo dục đại học, cơ sở giáo dục nghề nghiệp, tổ chức khoa học và công nghệ. Ngoài ra, dự thảo luật bổ sung hình thức ưu đãi đầu tư là miễn, giảm tiền sử dụng khu vực biển theo quy định về pháp luật tài nguyên, môi trường biển và hải đảo để đảm bảo tính thống nhất, đồng bộ với quy định của pháp luật về tài nguyên, môi trường biển và hải đảo. Dự thảo luật sửa đổi, bổ sung cơ chế cho phép Chính phủ quyết định gói chính sách ưu đãi, hỗ trợ đầu tư vượt trội thuộc thẩm quyền của Chính phủ gắn với kết quả thực hiện tiêu chí, điều kiện và cam kết trong trường hợp cần khuyến khích phát triển dự án đầu tư đặc biệt quan trọng có tác động lớn đến phát triển kinh tế - xã hội.
Việc điều chỉnh địa giới hành chính giữa Phú Thọ và Hà Nội liên quan ba địa bàn là xã Lương Sơn, xã Thịnh Minh và phường Kỳ Sơn của tỉnh Phú Thọ. Khu vực dự kiến điều chỉnh này gắn với vùng lõi và vùng đệm Vườn quốc gia Ba Vì. Trao đổi với phóng viên, đại diện Sở Nội vụ Phú Thọ cho biết, đề án điều chỉnh địa giới hành chính giữa Phú Thọ và Hà Nội đang trong quá trình hoàn thiện. UBND thành phố Hà Nội là cơ quan chủ trì xây dựng đề án; các xã, phường liên quan đang phối hợp cung cấp thông tin, rà soát số liệu và xác định ranh giới cụ thể. Theo vị này, việc dịch chuyển địa giới hành chính chỉ xảy ra ở một phần của ba xã nêu trên. Trong ba xã, phường liên quan, xã Lương Sơn có quy mô dân số lớn với 45.383 người, diện tích tự nhiên 131,242km², được chia thành 54 thôn, xóm, tổ dân phố. Xã Lương Sơn được hình thành sau sắp xếp đơn vị hành chính năm 2025, trên cơ sở hợp nhất thị trấn Lương Sơn, các xã Hòa Sơn, Lâm Sơn, Nhuận Trạch, Tân Vinh và một phần xã Cao Sơn trước đây. NGƯỜI MƯỜNG CHIẾM ĐA SỐ Nằm trên trục Quốc lộ 6, tiếp giáp Hà Nội, Lương Sơn có lợi thế kết nối giao thương và thu hút đầu tư. Công nghiệp, xây dựng, thương mại và dịch vụ là những lĩnh vực kinh tế chủ lực. Địa phương có 386 cơ sở, doanh nghiệp và hộ sản xuất công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp. Khu công nghiệp Lương Sơn đã lấp đầy 100%, giải quyết việc làm cho khoảng 13.000 lao động; Khu công nghiệp Nhuận Trạch đang được đầu tư hạ tầng. Bên cạnh công nghiệp, Lương Sơn phát triển du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng. Theo tài liệu địa phương, trong nhiệm kỳ trước, địa bàn thu hút hơn 700.000 lượt khách du lịch, với doanh thu trên 1.100 tỷ đồng. Về dân cư, người Mường chiếm gần 70% dân số, bên cạnh người Kinh và người Dao. Đây là nét đặc trưng trong cơ cấu dân tộc và đời sống văn hóa địa phương. Xã Thịnh Minh được thành lập trên cơ sở hợp nhất ba xã Hợp Thành, Thịnh Minh và Quang Tiến trước đây. Theo số liệu địa phương, xã có diện tích 89,215km², gồm 29 xóm, với 3.804 hộ và 19.189 người. Thịnh Minh tiếp giáp các địa bàn của Hà Nội, có lợi thế kết nối với khu vực phía Tây Thủ đô. Trên địa bàn có Khu công nghiệp Yên Quang, quy mô khoảng 180ha, và Khu công nghiệp Thịnh Minh, quy mô khoảng 400ha. Ngoài ra, xã có các cụm công nghiệp Tiên Tiến và Thịnh Minh. Cùng với công nghiệp, địa phương định hướng phát triển đô thị, thương mại, dịch vụ và du lịch sinh thái. Mục tiêu đến năm 2030 trở thành phường được xác định trong định hướng phát triển của Đảng bộ xã. Thịnh Minh có cộng đồng nhiều dân tộc cùng sinh sống, trong đó người Mường và người Kinh chiếm đa số. Đặc điểm này tạo nên sự đa dạng về phong tục, tập quán và đời sống văn hóa cộng đồng. Đơn vị thứ ba liên quan đến đợt dịch chuyển ranh giới hành chính này là phường Kỳ Sơn. Phường được thành lập sau sắp xếp đơn vị hành chính năm 2025, trên cơ sở hợp nhất phường Kỳ Sơn và các xã Độc Lập, Mông Hóa trước đây. Theo số liệu được công bố, phường có diện tích khoảng 115,7km², dân số 20.319 người. Trong cơ cấu dân tộc, người Mường chiếm khoảng 68,3%, người Kinh chiếm 28,9%, người Dao và các dân tộc khác chiếm khoảng 2,9%. Về kinh tế, Kỳ Sơn nằm trong không gian phát triển phía Tây tỉnh Phú Thọ, có điều kiện kết nối với khu vực trung tâm Hòa Bình trước đây và các địa bàn giáp Hà Nội. KHẨN TRƯƠNG RÀ SOÁT CHI TIẾT RANH GIỚI VÀ DÂN CƯ Liên quan địa giới sẽ sáp nhập về Hà Nội, Chủ tịch UBND xã Thịnh Minh Trần Thanh Tùng cho biết, địa phương đang rà soát, cập nhật số liệu do bản đồ và ranh giới tại một số khu vực chưa thể hiện rõ, cần kiểm tra để bảo đảm độ chính xác. Theo đại diện Sở Nội vụ Phú Thọ, các xã, phường liên quan đang trực tiếp phối hợp với cơ quan chuyên môn của Hà Nội để cung cấp thông tin, cập nhật dữ liệu vào dự thảo đề án. Sau khi hoàn thiện, hồ sơ sẽ được thực hiện theo trình tự lấy ý kiến và trình cấp có thẩm quyền xem xét. Việc rà soát không chỉ nhằm xác định chính xác đường ranh giới hành chính mà còn là cơ sở để làm rõ hiện trạng sử dụng đất, dân cư và các vấn đề liên quan tại khu vực dự kiến điều chỉnh. n 24-25/10/2026 www.tienphong.vn THỜI SỰ 4 XÃ LƯƠNG SƠN, THỊNH MINH VÀ PHƯỜNG KỲ SƠN CỦA TỈNH PHÚ THỌ CÓ NHỮNG ĐẶC ĐIỂM RIÊNG VỀ CÔNG NGHIỆP, DỊCH VỤ, ĐÔ THỊ VÀ DÂN CƯ, TẠO NÊN BỨC TRANH ĐA DẠNG TẠI CÁC ĐỊA BÀN GIÁP HÀ NỘI. HÀ NỘI SẮP RỘNG THÊM HƠN 4.000 HA: CỦA PHẦN SÁP NHẬP NÉT RIÊNG KINH TẾ-XÃ HỘI ĐỨC ANH Vườn quốc gia Ba Vì được thành lập theo Quyết định số 17-CT ngày 16/1/1991 của Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng (nay là Chính phủ). Hiện nay, Vườn có tổng diện tích hơn 9.702 ha, thuộc địa giới hành chính 7 xã, phường của thành phố Hà Nội và tỉnh Phú Thọ. Sau nửa thế kỷ khai thác, Công viên Thủ Lệ (Vườn thú Hà Nội) bộc lộ nhiều điểm nghẽn nghiêm trọng. Chuồng trại lạc hậu, bê tông hóa dày đặc không đáp ứng tiêu chuẩn phúc lợi động vật; ô nhiễm mùi và việc chưa tách biệt hệ thống nước thải gây ảnh hưởng trực tiếp đến hồ điều hòa; các khu vui chơi, tiện ích xuống cấp cùng áp lực thiếu bãi đỗ xe thường xuyên gây ùn ứ quanh các trục đường Đào Tấn, Kim Mã. Trước thực trạng này, dự án cải tạo Công viên Thủ Lệ đã được HĐND TP. Hà Nội phê duyệt chủ trương đầu tư trong gói hơn 886 tỷ đồng (cùng Công viên Thống Nhất và Bách Thảo), do Ban Quản lý Dự án Đầu tư xây dựng công trình dân dụng Hà Nội làm chủ đầu tư. Đồ án quy hoạch định hướng chuyển đổi sang mô hình công viên chia sẻ dựa trên triết lý “Cộng sinh sinh thái - Khơi thông di sản - Đô thị đa tầng”. Điểm cốt lõi là dỡ bỏ tường rào bao quanh, chuyển khoảng 70% diện tích (hơn 13 ha) thành không gian công cộng mở, kết nối ga đường sắt đô thị S8; di dời khu trò chơi cảm giác mạnh tạo “khoảng lùi sinh thái” tôn nghiêm quanh đền Voi Phục; 30% diện tích còn lại phát triển thành mô hình “Eco-Zoo” (vườn thú sinh thái) với rào chìm, hào nước và vách kính thay thế lồng sắt truyền thống. THỦ LỆ SẼ GIỮ LẠI ĐIỀU GÌ? Theo kiến trúc sư Trần Huy Ánh, Ủy viên Thường vụ Hội Kiến trúc sư Hà Nội, việc điều chỉnh quy hoạch Công viên Thủ Lệ cần được xem xét trong mối quan hệ với các giá trị kiến trúc, cảnh quan và lịch sử của khu vực. Công viên nằm kề sát Đền Voi Phục (còn gọi là Đền Thủ Lệ) - một công trình kiến trúc, cảnh quan có ý nghĩa quan trọng của Hà Nội, do đó, phương án cải tạo cần tính đến sự hài hòa giữa các không gian, bảo đảm không làm ảnh hưởng đến những giá trị văn hoá lịch sử tại đây và cả lịch sử kinh thành Thăng Long-Đông ĐôHà Nội xưa. Ngoài giá trị cảnh quan văn hoá lịch sử, theo ông Ánh, đây còn là vườn thú duy nhất của Hà Nội và thường xuyên tập trung đông người, nhất là những ngày lễ Tết. Do đó, việc tổ chức lại không gian hay phát triển các chức năng mới cần làm rõ giá trị cốt lõi của công viên, cũng là cơ hội mở rộng công viên nhờ những tác động mới do quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm cũng như yếu tố đường sắt đô thị chạy sát công viên mang lại. Bên cạnh đó, kiến trúc sư Trần Huy Ánh đặt vấn đề về điều kiện nuôi nhốt, chăm sóc động vật tại Công viên Thủ Lệ. Theo ông, phương án cải tạo cần làm rõ mục tiêu đối với các loài động vật đang được nuôi giữ, trong đó cần quan tâm đến môi trường sống, điều kiện chăm sóc và tác động từ hoạt động tham quan. Cần có sự vào cuộc chính thức và chuyên sâu của các chuyên gia động thực vật, chứ không chỉ là lĩnh vực của những người vẽ quy hoạch trong quá trình lập quy hoạch, nhằm bảo đảm phương án phù hợp với đặc thù của công viên, thay vì chỉ tập trung vào hình thức thiết kế. n Khu chuồng trại nuôi giữ động vật tại Vườn thú Hà Nội PHÙNG LINH Mở không gian, giữ bản sắc Công viên Thủ Lệ ĐỀ XUẤT DỠ RÀO ĐỂ BIẾN HƠN 13 HA CÔNG VIÊN THỦ LỆ THÀNH KHÔNG GIAN MỞ ĐANG MỞ RA KỲ VỌNG VỀ MỘT DIỆN MẠO HIỆN ĐẠI, NHƯNG CŨNG ĐẶT RA YÊU CẦU PHẢI XÁC ĐỊNH ĐÚNG GIÁ TRỊ CỐT LÕI VÀ TIÊU CHUẨN AN TOÀN CHO VƯỜN THÚ DUY NHẤT CỦA THỦ ĐÔ. Một phần diện tích (gạch chéo) của xã Thịnh Minh, Lương Sơn, phường Kỳ Sơn được điều chỉnh về Hà Nội Người Mường ở Phú Thọ ẢNH: TTXVN
Theo danh mục khảo sát các di tích xuống cấp trong khu phố cổ năm 2026 của Trung tâm Bảo tồn di sản văn hóa thế giới Hội An, tình trạng hư hỏng xuất hiện tại nhiều tuyến đường như Nguyễn Thái Học, Bạch Đằng, Phan Châu Trinh, Nguyễn Huệ, Tiểu La, Lê Lợi, Trần Quý Cáp và Trần Phú. Các hư hỏng phổ biến gồm mái ngói âm dương thấm dột, cấu kiện gỗ bị mối mọt xâm hại, đòn tay và rui lách mục, tường nứt hoặc nghiêng. Một số vị trí diềm mái, bờ nóc, bờ chảy mất liên kết, thậm chí đã tụt, rơi xuống đất, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn. NGUY CƠ MẤT AN TOÀN Tại số 20 đường Nguyễn Thái Học, hệ khung gỗ, trính đà, rầm và ván sàn bị mối mọt xâm hại, nhiều vị trí lan can đã mục, mái ngói thấm dột. Công trình được đánh giá có nguy cơ sụp đổ, cần chống đỡ, gia cố các vị trí đầu đòn tay, đà sàn và hệ mái. Ở số 41 đường Nguyễn Thái Học, khung gỗ bị mối mọt, mái ngói hư hỏng, dột nhiều nơi; mái hiên phía trước có dấu hiệu nghiêng ra đường, tiềm ẩn nguy cơ ngói rơi. Trong khi đó, tại số 52 cùng tuyến đường, diềm mái và bờ chảy phía trước đã tụt, rơi xuống đất, tường bên trong nhà bị nghiêng. Tình trạng xuống cấp nghiêm trọng cũng được ghi nhận tại số 71/4 đường Phan Châu Trinh, nơi bức tường phía Đông bị nghiêng khoảng 0,2 m, có nguy cơ sụp đổ. Gia đình không có điều kiện sửa chữa, tu bổ di tích. Tại số 98 đường này, các kết cấu gỗ bên trong hư hỏng, một hệ kèo đã rơi, công trình có nguy cơ sụp đổ. Ngoài ra, theo khảo sát, không ít di tích hiện không còn người sinh sống, chỉ sử dụng để kinh doanh hoặc phục vụ một số hoạt động khác. Một số công trình đã được chống đỡ qua nhiều năm nhưng tiếp tục xuống cấp, không còn khả năng chống đỡ an toàn. Theo thống kê trong danh mục khảo sát, trong tổng số 28 di tích xuống cấp, có 5 di tích xuống cấp nhẹ, 13 di tích xuống cấp nặng và 10 di tích xuống cấp nghiêm trọng. Trung tâm đề xuất 18 trường hợp để chủ di tích tự tổ chức chống đỡ, sửa chữa, một trường hợp cần Trung tâm hỗ trợ chống đỡ và 9 trường hợp không còn khả năng chống đỡ, được đề xuất hạ giải. VƯỚNG MẮC TRONG BẢO TỒN NHÀ CỔ THUỘC SỞ HỮU TƯ NHÂN Ông Phạm Phú Ngọc - Giám đốc Trung tâm Bảo tồn di sản văn hóa thế giới Hội An - cho biết công tác khảo sát, kiểm tra hiện trạng các di tích trong khu phố cổ Hội An được thực hiện định kỳ, khoảng 6 tháng một lần, nhằm đánh giá mức độ xuống cấp và đề xuất biện pháp bảo vệ phù hợp. “Qua các đợt kiểm tra, nhiều di tích xuống cấp đã được chống đỡ, gia cố để bảo đảm an toàn. Tuy nhiên, vẫn còn một số công trình cần tiếp tục xử lý, đặc biệt là những di tích có nhiều người cùng sở hữu hoặc thuộc sở hữu tập thể nhưng chưa xác định được người đại diện chịu trách nhiệm cụ thể”, ông Ngọc cho biết. Bên cạnh đó, một số nhà cổ, di tích thờ tự dù đã được đưa vào diện xem xét hỗ trợ tu bổ nhưng chủ sở hữu không đủ kinh phí đối ứng để triển khai. Những trường hợp nhà do cha mẹ để lại cho nhiều người thừa kế cũng gây khó khăn trong việc thống nhất phương án sửa chữa, bảo tồn. Đối với các di tích xuống cấp, cơ quan chuyên môn phân loại theo mức độ nhẹ, trung bình và nặng để áp dụng biện pháp xử lý tương ứng. Các công trình xuống cấp nhẹ được gia cố, theo dõi. Trường hợp xuống cấp trung bình tiếp tục được chống đỡ, bảo vệ. Với những di tích hư hỏng nghiêm trọng, có nguy cơ mất an toàn, nhất là khi mưa lớn, bão lũ kéo dài sẽ phối hợp với chính quyền triển khai biện pháp khẩn cấp, lập biên bản hiện trạng và di dời người dân ra khỏi công trình khi cần thiết. n THEO KHẢO SÁT NĂM 2026, CÓ 28 DI TÍCH TRONG KHU PHỐ CỔ HỘI AN (TP ĐÀ NẴNG) ĐƯỢC GHI NHẬN XUỐNG CẤP, TRONG ĐÓ 10 DI TÍCH XUỐNG CẤP NGHIÊM TRỌNG, 13 DI TÍCH XUỐNG CẤP NẶNG. ĐÁNG CHÚ Ý, 9 TRƯỜNG HỢP ĐƯỢC ĐỀ XUẤT HẠ GIẢI DO KHÔNG CÒN KHẢ NĂNG CHỐNG ĐỠ, ĐẶT RA YÊU CẦU CẤP THIẾT VỀ BẢO TỒN DI SẢN VÀ ĐẢM BẢO AN TOÀN CHO NGƯỜI DÂN. NHIỀU DI TÍCH PHỐ CỔ HỘI AN XUỐNG CẤP NGHIÊM TRỌNG Bên trong nhà số 68 Trần Phú nằm trong danh sách 28 di tích xuống cấp ở Hội An Mối mọt ăn rỗng mục nhiều kết cấu ngôi nhà cổ ở Hội An NGUYỄN THÀNH 24-25/10/2026 www.tienphong.vn 5 VĂN HÓA Trung tâm Bảo tồn di sản văn hóa thế giới đã lên phương án di dời di tích xuống cấp. Cụ thể, 15 trường hợp được đề xuất di dời cục bộ trong phạm vi di tích nhằm tránh vị trí nguy hiểm, 12 trường hợp được đề xuất di dời đến nơi khác. Hà Nội đang lấy ý kiến người dân về đề án điều chỉnh địa giới đơn vị hành chính giữa thành phố và tỉnh Phú Thọ. Theo đó, diện tích dự kiến điều chỉnh từ tỉnh Phú Thọ về Hà Nội là hơn 4.006ha gồm hơn 2.529ha thuộc Vườn quốc gia Ba Vì và 1.477ha vùng đệm gồm 664ha của xã Thịnh Minh, 481ha của xã Lương Sơn, 332ha của phường Kỳ Sơn, tỉnh Phú Thọ. Trao đổi với phóng viên Tiền Phong, TS.KTS Đào Ngọc Nghiêm khẳng định, mở rộng địa giới phải làm rõ mục tiêu phát triển. Ông nhận định, qua 4 lần Hà Nội điều chỉnh địa giới, trong đó có lần mở rộng rồi thu hẹp, bài học cần rút ra là phải xác định rõ mục tiêu của mỗi lần thay đổi. Theo ông, mỗi tỉnh đều có vị thế nhất định trong vùng Thủ đô. Việc điều chỉnh địa giới vì thế cần được phân tích kỹ về tác động đối với vị thế, chức năng và sự phát triển của từng địa phương. THÊM NGUỒN THU TỪ DU LỊCH Một trong những khía cạnh chịu tác động trực tiếp khi điều chỉnh địa giới là quy hoạch không gian xanh và định hướng phát triển của Thủ đô. Hà Nội đang hướng tới mục tiêu phát triển đô thị xanh với các mô hình như “rừng trong thành phố” hay “phố trong rừng”. Ông Nghiêm đồng thời lưu ý việc tăng chỉ tiêu xanh cần gắn với phát triển du lịch văn hóa, khai thác giá trị các di tích và cảnh quan. Cách tiếp cận này đặt ra yêu cầu đánh giá cả giá trị tự nhiên và văn hóa của khu vực. Trong quá trình tái thiết đô thị, cần nhấn mạnh việc nhận diện di sản để có cơ sở gìn giữ. Đề cập mối quan hệ giữa việc giảm diện tích xanh do triển khai các dự án du lịch (như dự án Safari) và việc sáp nhập diện tích rừng từ địa phương lân cận, chuyên gia nhận định việc thay đổi các chỉ tiêu quy hoạch phải được xem xét từ cả hai phía. Ông Nghiêm cho rằng, khi điều chỉnh chỉ tiêu, phải tính toán đến cả hai phía. “Khi chỉ tiêu xanh của Hà Nội tăng lên thì địa phương liên quan sẽ giảm đi. Do đó, cần có giải pháp cân đối phù hợp”, ông nói. Bên cạnh chức năng bảo vệ môi trường, không gian xanh hiện đại cần được tích hợp thêm các giá trị văn hóa và du lịch theo đúng xu hướng phát triển chung. Chuyên gia nhấn mạnh: “Đối với các không gian xanh, nhất là tại Thủ đô, đó không chỉ là không gian đảm bảo môi trường hay giữ màu xanh thuần túy, mà còn phải tích hợp yếu tố văn hóa. Dù là rừng đặc dụng hay các loại rừng khác, vẫn cần tổ chức khai thác văn hóa một cách hợp lý”. Từ đó, định hướng cốt lõi được đặt ra khi thực hiện điều chỉnh quy hoạch không gian là phải song hành hai nhiệm vụ: Vừa tăng chỉ tiêu xanh, vừa chú trọng đẩy mạnh mục tiêu du lịch văn hóa. “Việc xem xét điều chỉnh địa giới đòi hỏi sự chuẩn bị chu đáo, đánh giá tác động đa chiều từ kinh tế, môi trường đến văn hóa - xã hội, nhằm bảo đảm duy trì hài hòa mục tiêu tăng trưởng và bảo tồn hệ sinh thái xanh cho toàn vùng”, ông Nghiêm nói. GS Đặng Hùng Võ đánh giá, vùng giáp ranh giữa Phú Thọ và Hà Nội có nhiều tài nguyên, có sự liên hệ với quần thể Ba Vì và Vườn quốc gia Ba Vì. Việc điều chỉnh địa giới, theo ông, có thể bổ sung nguồn lực cho Hà Nội và tạo thêm cơ hội phát triển cho khu vực được tiếp nhận. “Một vùng đất nếu thuộc Thủ đô thì sẽ có cơ hội phát triển nhiều hơn là thuộc một tỉnh giáp Thủ đô”, ông nhận định. Ông Võ cho rằng, thương hiệu Hà Nội có thể giúp các tiềm năng của khu vực được chú ý nhiều hơn, tạo “thế năng” để chuyển thành “động năng” phát triển. Từ những tài nguyên sẵn có, địa phương có thể khai thác các loại hình du lịch, nghỉ dưỡng, kết hợp vui chơi, giải trí và tạo cảnh quan hấp dẫn. Khi dịch vụ phát triển, lượng khách và nhu cầu sử dụng tăng lên, người dân địa phương sẽ có thêm cơ hội hưởng lợi. Tuy nhiên, để biến tiềm năng thành nguồn thu, theo ông Võ, cần khắc phục hạn chế về giao thông. Ông đánh giá đường đến khu vực hiện còn yếu. Muốn thu hút du khách, trước hết phải cải thiện khả năng tiếp cận, đồng thời đầu tư hạ tầng phục vụ du lịch. Cùng với giao thông, ông gợi mở việc bổ sung các hoạt động vui chơi, giải trí, tạo cảnh quan đẹp và phát triển mô hình farmstay. Các dịch vụ này có thể tăng sức hấp dẫn của điểm đến và mở thêm nguồn thu từ du lịch. TRẦN HOÀNG SÁP NHẬP MỘT PHẦN PHÚ THỌ VỀ HÀ NỘI: Mở rộng không gian xanh, đánh thức di sản Sở Nội vụ Hà Nội đã hướng dẫn UBND 126 xã, phường tổ chức lấy ý kiến nhân dân về việc sáp nhập. Từ ngày 22 đến hết ngày 25/10, các tổ dân phố tổ chức phát và thu phiếu lấy ý kiến hộ gia đình. Phú Thọ và Hà Nội đang lấy ý kiến người dân về việc sáp nhập một phần diện tích tỉnh về Thủ đô VỀ VIỆC SÁP NHẬP MỘT PHẦN ĐỊA GIỚI HÀNH CHÍNH TỈNH PHÚ THỌ VỀ HÀ NỘI, CHUYÊN GIA NHẮC ĐẾN NHỮNG Ý TƯỞNG NHƯ “RỪNG TRONG THÀNH PHỐ”, “THÀNH PHỐ TRONG RỪNG”, ĐỒNG THỜI LƯU Ý VIỆC TĂNG CHỈ TIÊU XANH CẦN GẮN VỚI PHÁT TRIỂN DU LỊCH VĂN HÓA, KHAI THÁC GIÁ TRỊ CÁC DI TÍCH VÀ CẢNH QUAN.
CÓ TRƯỜNG TRÊN 25 TRIỆU ĐỒNG/NĂM Từ năm học 2026-2027, học phí tại các cơ sở giáo dục đại học công lập, cao đẳng và trung cấp công lập tiếp tục áp dụng theo Nghị định 97/2023 (sửa đổi, bổ sung Nghị định 81/2021 của Chính phủ). So với năm học 2025-2026, mức trần học phí ở khối ĐH tăng khoảng 190.000-350.000 đồng/ tháng/sinh viên, tùy nhóm ngành. Theo đó, với cơ sở giáo dục ĐH công lập chưa tự chủ, mức trần học phí năm học 2026-2027 được chia theo 7 khối ngành, thấp nhất là khối ngành nghệ thuật, trên 1,7 triệu đồng/tháng/sinh viên và cao nhất là khối ngành y dược 3,5 triệu đồng/tháng/sinh viên. Đối với cơ sở giáo dục ĐH công lập tự bảo đảm chi thường xuyên (tự chủ nhóm 2), học phí tối đa được phép thu bằng 2 lần mức trần của trường chưa tự chủ. Với cơ sở giáo dục ĐH công lập tự bảo đảm chi thường xuyên và chi đầu tư (tự chủ nhóm 1), mức học phí tối đa bằng 2,5 lần mức trần tương ứng. Như vậy, với khối ngành có học phí cao nhất là y dược, mức học phí tối đa tại trường tự chủ nhóm 2 có thể lên tới 7 triệu đồng/ tháng/sinh viên; còn trường tự chủ nhóm 1 có thể thu tối đa 8,75 triệu đồng/tháng. Với khối ngành kĩ thuật, công nghệ thông tin, công nghệ kĩ thuật, kĩ thuật, sản xuất chế biến, kiến trúc và xây dựng; mức học phí tối đa tại trường tự chủ nhóm 2 có thể thu trên 4 triệu đồng/ tháng; trường tự chủ nhóm 1 có thể thu hơn 5,2 triệu đồng/tháng. Mùa tuyển sinh năm 2026 ghi nhận mặt bằng học phí mới tại nhiều cơ sở giáo dục ĐH. Phần lớn các trường điều chỉnh theo lộ trình đã công bố từ trước, mức tăng phổ biến khoảng 5-10%. ĐH Bách khoa Hà Nội công bố học phí chương trình chuẩn từ 28-40 triệu đồng/năm, tăng không quá 5 triệu đồng so với khóa trước; các chương trình giảng dạy bằng tiếng Anh và chất lượng cao dao động 35-68 triệu đồng. Trường ĐH Khoa học và Công nghệ Hà Nội có mức học phí từ 59-130 triệu đồng/năm. ĐH Kinh tế Quốc dân, học phí hệ ĐH chính quy tiêu chuẩn đối với khóa tuyển sinh năm 2026 dự kiến từ 20-28 triệu đồng, tăng khoảng 2-3 triệu đồng so với năm trước. Đối với các chương trình tiên tiến, chương trình chất lượng cao, chương trình định hướng ứng dụng hoặc đào tạo bằng tiếng Anh, học phí dự kiến từ 45-70 triệu đồng/năm, cao hơn 4-5 triệu đồng so với khóa tuyển sinh năm 2025… Nhiều trường thuộc ĐH Quốc gia Hà Nội cũng điều chỉnh học phí theo lộ trình. Trong đó, Trường ĐH Khoa học Tự nhiên tăng khoảng 2 triệu đồng/năm. Ở khối trường ngoài công lập, khối ngành sức khỏe tiếp tục có mức học phí cao nhất. Ngành Y khoa, ĐH Phenikaa có học phí khoảng 150 triệu đồng/năm, ngành Răng-Hàm-Mặt khoảng 160 triệu đồng/năm. Tuy nhiên, sinh viên khóa tuyển sinh năm 2026 được giảm 20% học phí năm đầu và giảm 10% ở các năm tiếp theo. Trong khi đó, việc tăng học phí tùy mức độ tự chủ lại “chát” hơn nhiều so với tăng theo lộ trình quy định. Ví dụ Trường ĐH Y khoa Phạm Ngọc Thạch dự kiến áp dụng mức học phí từ 41 đến 81 triệu đồng/ năm trong năm 2026, tăng mạnh so với năm 2025. Trong đó, ngành Y khoa và Răng-Hàm-Mặt có mức học phí cao nhất là 81 triệu đồng/ năm, đồng thời ghi nhận mức tăng lớn nhất, khoảng 25,8 triệu đồng, tương đương gần 47%. Các ngành Dược học và Y học cổ truyền dự kiến thu 68 triệu đồng/năm, ngành còn lại khoảng 47 triệu đồng/năm, tăng từ 12 đến 23%. Theo lí giải của nhà trường, sự thay đổi học phí năm nay được xây dựng dựa trên định mức kinh tế-kĩ thuật, thay thế cho cơ chế trần học phí cũ. Việc điều chỉnh này diễn ra trong bối cảnh nhà trường đã đạt kiểm định chất lượng và thực hiện quyền tự chủ theo nghị định của Chính phủ. Tại Trường ĐH Kinh tế - Luật, học phí năm 2026 so với năm học trước, tăng từ 4,3 đến 8,5 triệu đồng/năm. Theo lộ trình dự kiến, mức học phí này có thể tăng lên 39,5-83 triệu đồng/năm vào năm 2027 và 44,5-93,5 triệu đồng/năm vào năm 2028. Cùng với việc công bố mức học phí mới, nhiều cơ sở đào tạo đồng thời mở rộng quỹ học bổng, chính sách miễn, giảm học phí, hỗ trợ vay vốn và kết nối doanh nghiệp nhằm chia sẻ gánh nặng tài chính với người học. ĐH Bách khoa Hà Nội tiếp tục duy trì nhiều quỹ học bổng từ ngân sách nhà trường, doanh nghiệp và mạng lưới cựu sinh viên. Trường ĐH Bách khoa (ĐH Quốc gia TPHCM) triển khai chương trình bảo lãnh giúp sinh viên được vay toàn bộ học phí học kì chính và được cộng đồng cựu sinh viên hỗ trợ hoàn trả phần lãi vay sau khi hoàn thành nghĩa vụ với ngân hàng. TỰ CHỦ ĐH PHẢI ĐỘC LẬP VỚI CẤP NGÂN SÁCH Theo các chuyên gia giáo dục, việc điều chỉnh học phí là xu hướng tất yếu trong quá trình thực hiện tự chủ ĐH. Thông tin từ báo cáo 3 công khai (thu chi tài chính, cơ sở vật chất, cam kết chất lượng) cho thấy, khi các trường tự chủ nhóm 1, nhà nước không cấp ngân sách, nguồn thu chủ yếu từ học phí. Theo báo cáo từ nhóm nghiên cứu đến từ World Bank (Ngân hàng thế giới) tại hội nghị tự chủ ĐH năm 2023; năm 2017, ngân sách nhà nước chiếm 24% tổng nguồn thu các trường công lập được khảo sát; đóng góp của người học (học phí) là 57%. Nhưng đến năm 2021, học phí chiếm tới 77%, nguồn ngân sách chỉ còn 9%. Đến thời điểm hiện tại, nguồn ngân sách chi cho giáo dục ĐH còn thấp hơn con số này. Bàn về bài toán tài chính trong giáo dục đại học, TS Lê Trường Tùng (Chủ tịch Hội đồng trường ĐH FPT) cho rằng, đang tồn tại nhiều cách hiểu chưa đầy đủ về cơ chế tự chủ cũng như cơ cấu nguồn thu của các cơ sở đào tạo hiện nay. Theo ông Tùng, ở nhiều quốc gia phát triển như Mỹ, các trường ĐH hàng đầu phần lớn là trường tư. Dù mang danh xưng trường tư thục, nhà nước vẫn duy trì việc rót ngân sách hàng năm vì xem đây là trách nhiệm đối với sự nghiệp phát triển giáo dục chung. Nguồn cấp tài chính rất đa dạng, có thể thông qua các dự án nghiên cứu hoặc ngân sách của bang và liên bang, bình đẳng giữa công và tư. Quan điểm của họ không xem việc cấp ngân sách như một công cụ áp đặt quản lí hay mệnh lệnh hành chính. Từ kinh nghiệm quốc tế, ông Tùng nhấn mạnh chủ trương tự chủ hoàn toàn độc lập với việc cấp ngân sách. Việc có quan điểm cho rằng, tự chủ là nhà nước cắt đứt kinh phí hỗ trợ, không đúng bản chất chính sách. Thực tế, nhiều trường khi nhận kinh phí hỗ trợ từ nhà nước dưới hình thức học bổng hay hỗ trợ người học thường cấn trừ trực tiếp vào học phí của sinh viên. n 24-25/10/2026 www.tienphong.vn KHOA GIÁO 6 TS Lê Trường Tùng (Chủ tịch Hội đồng trường ĐH FPT) khẳng định bản chất của trường ĐH là dạy học, nên nguồn thu từ hoạt động đào tạo giữ vai trò chủ đạo là điều tất yếu. Các nguồn thu từ nghiên cứu khoa học hay sản xuất, chuyển giao công nghệ là quan trọng nhưng chỉ mang tính chất bổ trợ. Nếu một đơn vị muốn lấy doanh thu chính từ khoa học công nghệ thì mô hình phù hợp phải là viện nghiên cứu. ĐH cần tập trung nguồn lực thực hiện đúng sứ mạng cốt lõi của mình. Sinh viên Trường ĐH Công nghệ, ĐH Quốc gia Hà Nội trong phòng lab ẢNH: HOA BAN SOI MỨC TĂNG HỌC PHÍ CỦA CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGHIÊM HUÊ Sinh viên Trường ĐH Y Hà Nội tại ngày hội việc làm 2026 ẢNH: NGHIÊM HUÊ NĂM HỌC 2026-2027, NHÓM NGÀNH ĐẠI HỌC (ĐH) CÓ MỨC TRẦN HỌC PHÍ CAO NHẤT LÀ Y DƯỢC VỚI 3,5 - 8,75 TRIỆU ĐỒNG/ THÁNG. VIỆC TĂNG HỌC PHÍ ĐƯỢC XÁC ĐỊNH THEO HAI YẾU TỐ: TĂNG THEO LỘ TRÌNH CỦA CHÍNH PHỦ VÀ TĂNG TÙY MỨC ĐỘ TỰ CHỦ CỦA CƠ SỞ ĐÀO TẠO.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==