Số 304-305 | 31/10-1/11/2026 KIỂM SOÁT ĐẶT CỌC, LẬP MÃ ĐỊNH DANH BẤT ĐỘNG SẢN ĐỂ CHẶN GIAN LẬN Trang 3 Trang 4 ẤN PHẨM CỦA BÁO TIỀN PHONG www.tienphong.vn Điện thoại nóng 0977 456 112 Trang 8 Chiều nay lục giá sách, chợt rơi ra trang giấy viết tay đã úa màu. Là bản thảo bài thơ viết dở dang từ ba mươi năm trước, từ thế kỷ trước. Chữ cuối của dòng thơ cuối còn chưa thể viết tiếp ấy, là “người”. Về một đoàn hành hương, mải miết men theo lối gai khô mờ khói, men theo bức tường trống vô tận, vừa gieo vãi những con chữ đựng trong chiếc túi nhỏ, như gieo từng hạt giống lên những trang kinh. Như những hạt bụi còn ấm nóng của thân người vừa hỏa táng… CHUYỆN CUỐI TUẦN Ừ, người… Xem tiếp trang 2 Bản lĩnh tri thức TRÊN SÂN KHẤU DU LỊCH BIỂN: KHÔNG THỂ CHỈ ĐÓN KHÁCH RỒI TIỄN TÀU
Chiều 30/10, Quốc hội thảo luận về tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, ngân sách nhà nước cùng một số nội dung quan trọng khác. MỞ RỘNG BẢO LÃNH TÍN DỤNG, XEM XÉT DÒNG TIỀN Phát biểu thảo luận, đại biểu Trần Quốc Tuấn (Vĩnh Long) dẫn báo cáo thẩm tra cho biết CPI bình quân 9 tháng tăng 4,52%; nhà ở, điện nước, chất đốt và vật liệu xây dựng tăng 6,68%; hàng ăn và dịch vụ ăn uống tăng 4,72%. “Đối với người lao động, khi tiền điện, tiền ăn, nhà ở và đi lại tăng thì phần thu nhập còn lại cho học hành, khám chữa bệnh và tiết kiệm sẽ bị thu hẹp”, ông Tuấn nêu. Đại biểu đề nghị Chính phủ tiếp tục có những giải pháp chỉ đạo, điều hành linh hoạt chính sách tiền tệ, tài khóa và điều hành giá theo một kịch bản thống nhất; theo dõi riêng các mặt hàng thiết yếu và công khai trước lộ trình điều chỉnh giá do Nhà nước quản lý. Ông cũng lưu ý theo dõi riêng giá hàng thiết yếu và hỗ trợ có mục tiêu cho nhóm dễ bị tổn thương. Bởi khi giá cả ổn định thì tiền lương của công nhân, thu nhập của người dân mới có thể lo được cuộc sống hằng ngày, doanh nghiệp cũng yên tâm sản xuất kinh doanh. Bên cạnh đó, đại biểu đoàn Vĩnh Long cũng nhấn mạnh, cần khơi thông nguồn vốn cho sản xuất, giúp doanh nghiệp vay được vốn với chi phí hợp lý. “Chính phủ cần tiếp tục chỉ đạo sát sao hơn nữa, về số dư nợ tín dụng tăng, nó đã đi vào đâu, đã tạo ra năng lực sản xuất nào và có dòng tiền trả nợ hay không?”, ông Tuấn đặt vấn đề. Theo ông Tuấn, một nền kinh tế có thể tăng trưởng nhanh trong ngắn hạn nhờ vốn vay, nhưng tăng trưởng bền vững phải dựa vào dự án tạo ra sản phẩm, năng suất và dòng tiền. Do vậy, cần tiếp tục chỉ đạo các tổ chức tín dụng có những giải pháp hiệu quả hơn nữa nhằm giúp doanh nghiệp nhỏ và vừa vay vốn được thuận lợi hơn bằng cách mở rộng bảo lãnh tín dụng, xem xét cả dòng tiền, hợp đồng và đơn hàng khi thẩm định. NGƯỜI DÂN CÒN GIỮ KHOẢNG 500 TẤN VÀNG Đại biểu Lê Hoàng Anh (Gia Lai) cho biết, dự toán năm 2027, tổng mức vay ngân sách nhà nước gần 1,28 triệu tỷ đồng, trong đó, khoảng 540.000 tỷ đồng là vay để trả nợ gốc. “Vay không dễ”, khẳng định điều này, đại biểu lưu ý, thị trường vốn càng mỏng, áp lực lên nguồn vốn dài hạn càng lớn. Nghịch lý là vốn có sẵn nhưng không chảy vào sản xuất. Tiền gửi từ người dân đã vượt 11,2 triệu tỷ đồng. Người dân còn giữ ước khoảng 500 tấn vàng, xấp xỉ 12% GDP. Tuy nhiên, theo đại biểu, cái thiếu không phải vốn mà là đường dẫn vốn. “Thiếu đường dẫn trong nước, vốn tìm đường ra nước ngoài”, ông nói. Theo đại biểu đoàn Gia Lai, vốn dài hạn chỉ đi theo niềm tin dài hạn. Niềm tin ấy trước hết là niềm tin vào pháp luật. Vì vậy, trước hết cần bảo đảm điều kiện nền tảng: sự ổn định và khả năng tiên liệu của pháp luật. Trên nền tảng đó, ông đề nghị cụ thể hóa chủ trương cho vay theo dữ liệu, dòng tiền và giữ vốn chủ sở hữu ở trong nước. “Tăng trưởng hai con số bắt đầu từ quyết tâm, nhưng chỉ bền vững khi được nuôi bằng vốn dài hạn và niềm tin dài hạn. Doanh nghiệp của người Việt, vốn của người Việt thì giá trị gia tăng phải ở lại Việt Nam”, đại biểu nói. Để đảm bảo kỷ cương ngân sách, đại biểu Hoàng Quang Hàm (Tây Ninh) kiến nghị, nghị quyết phân bổ ngân sách Trung ương cần quy định rõ đến 31/3/2027 chưa phân bổ xong thì hủy dự toán, giảm bội chi để giữ kỷ luật ngân sách. Ông lưu ý, không tăng sức ép lên điều hành vay; trừ các khoản để thực hiện các chủ trương quan trọng của cấp có thẩm quyền thì cho phép kéo dài đến 30/6. “Sau khi hủy dự toán nếu thực sự có nhiệm vụ cấp bách, cần thiết thì sử dụng dự phòng ngân sách hoặc điều chuyển từ nhiệm vụ chậm giải ngân”, ông Hàm nói. Đại biểu đoàn Tây Ninh cũng đề nghị sửa Luật Ngân sách Nhà nước để quy định giới hạn về số tiền và thời hạn cuối cùng phải phân bổ. Đồng thời, cần xem xét trách nhiệm nếu để tình trạng này tiếp tục diễn ra. n CHUYỆN CUỐI TUẦN Rồi dừng ở đó, không biết viết gì thêm nữa. Thời gian chất chồng, ập đến biết bao đổi thay chóng mặt, tưởng “có cái chớp mắt đã nghìn năm trôi” (Nguyễn Trọng Tạo) Elon Musk vừa trình diễn siêu phẩm ô tô chổng ngược 4 bánh lên trời, rồi nhào lộn trên không. Nhưng chính “người ngoài hành tinh” này cũng đang khẩn thiết kêu gọi thiết lập cơ chế bảo vệ con người, khi lo sợ rô-bốt phản chủ quay sang tấn công con người. Kêu gọi mỗi cỗ người máy cần có một công tắc ngắt vật lý (chứ không phải phần mềm) do chủ nhân nắm giữ. Rồi chỉ ít năm nữa thôi Trái đất này xuất hiện hàng tỷ con rô-bốt, liệu con người có thể điều khiển chúng theo cách “chạy bằng cơm” được không? Mỗi ngày chúng ta được chứng kiến vô số ranh giới/giới hạn trên thế giới này bị phá bỏ, vượt qua. Từ đạo đức, nhân tính đến các giải pháp, phát minh công nghệ. Có những thứ giới hạn đáng sợ bị vượt qua như việc một học sinh đánh cô giáo ngay trên bục giảng, và ngay sau đó bị khởi tố, bắt giam. Biện pháp xử lý hình sự gần như lần đầu tiên với một vụ việc tương tự xảy ra tại lớp học. Để thấy rằng đến lúc quan hệ thầy trò không còn chỉ dựa vào những bài giáo huấn đạo đức đơn thuần, mà phải đặt học sinh đúng với tư cách công dân chịu sự điều chỉnh của pháp luật. Các thuật toán AI ngày càng đẩy xa con người ra khỏi thị trường việc làm, khiến họ trở nên “ngơ ngác”, và nói như sử gia kiêm triết gia Yuval Noah Harari, thì đây sẽ dần hình thành một “tầng lớp vô dụng”. Để kết luận rằng vấn đề không phải là tạo ra việc làm mới, mà quan trọng là tạo ra những công việc mới mà con người thực hiện tốt hơn các thuật toán. Tuy nhiên, với tốc độ biến động thị trường việc làm như hiện nay, rất khó để biết nên dạy dỗ, trang bị những kiến thức và nghề nghiệp gì cho lớp trẻ, để không trở thành vô nghĩa và vô dụng chỉ sau ít năm nữa. Ừ, “người” chỉ là một con chữ nhỏ bé, nhưng mênh mông, vô tận. Ngay giải Nobel Văn chương 2026 mới đây, cũng được tìm chọn để trao cho tác giả sáng tác có chất “người” nhất. Nghĩ cho cùng, nghề gì thì nghề, nhưng đã là người thì phải “Người” nhất, phải không! TRÍ QUÂN Ừ, người… (Tiếp theo trang 1) “ĐỐI VỚI NGƯỜI LAO ĐỘNG, KHI TIỀN ĐIỆN, TIỀN ĂN, NHÀ Ở VÀ ĐI LẠI TĂNG THÌ PHẦN THU NHẬP CÒN LẠI CHO HỌC HÀNH, KHÁM CHỮA BỆNH VÀ TIẾT KIỆM SẼ BỊ THU HẸP”, ĐẠI BIỂU TRẦN QUỐC TUẤN (VĨNH LONG) NÊU, ĐỒNG THỜI ĐỀ NGHỊ CHÍNH PHỦ CÓ NHỮNG GIẢI PHÁP CHỈ ĐẠO, ĐIỀU HÀNH LINH HOẠT CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ, TÀI KHÓA VÀ ĐIỀU HÀNH GIÁ THEO MỘT KỊCH BẢN THỐNG NHẤT; THEO DÕI RIÊNG CÁC MẶT HÀNG THIẾT YẾU VÀ CÔNG KHAI TRƯỚC LỘ TRÌNH ĐIỀU CHỈNH GIÁ. Chiều 30/10, theo chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, Quốc hội thảo luận ở hội trường về các nội dung: Tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2026 và dự kiến kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2027; tình hình thực hiện ngân sách nhà nước năm 2026, dự toán ngân sách nhà nước, phương án phân bổ ngân sách Trung ương năm 2027; tình hình thực hiện kế hoạch đầu tư công năm 2026 và dự kiến kế hoạch đầu tư công năm 2027; quyết toán ngân sách nhà nước năm 2025; tổng kết việc thực hiện Nghị quyết số 66/2013/QH13 ngày 29/11/2013 của Quốc hội và kết thúc đầu tư xây dựng dự án đường Hồ Chí Minh quy mô hai làn xe. LUÂN DŨNG - TRƯỜNG PHONG 31/10-1/11/2026 www.tienphong.vn THỜI SỰ 2 QUẢNG CÁO Hà Nội: ĐT: (024)39432758; Fax: (024)39435285 TP.HCM: ĐT: (028)38469860; Fax: (028)38480015 Trong giờ hành chính (024)39439664 Ngoài giờ 0912033213 (Thu Hiền) n Thiết kế: KIỀU TÚ n Giá: 7.500 đồng n Ban đại diện tại thành phố Hồ Chí Minh: 384 Nam Kỳ Khởi Nghĩa, P. Xuân Hòa- TPHCM. ĐT: (028) 3848 4366, E-mail: tienphonghcm@gmail.com n Ban đại diện tại miền Trung: 339 Lê Thanh Nghị, P. Hòa Cường; 19 Ngô Gia Tự, P. Hải Châu, TP Đà Nẵng, ĐT: (0236)3828 039, E-mail: banmientrung@baotienphong.com.vn n Ban đại diện tại Bắc Trung Bộ: 21 Hồ Xuân Hương, P. Thành Vinh, tỉnh Nghệ An. ĐT: (0238)8602345; Email: baotienphongbactrungbo@gmail.com. n Ban đại diện tại ĐBSCL: 103 Trần Văn Hoài, P. Ninh Kiều, TP Cần Thơ. ĐT: (0292)3823823, Email: baotienphongdbscl@gmail.com n Ban đại diện tại Tây Nguyên - Nam Trung Bộ: 52 Trần Nhật Duật, P.Buôn Ma Thuột, Đắk Lắk, ĐT: (0262)3950029, E-mail: baotienphongtaynguyen@gmail.com; 1018, đường 2/4, P. Bắc Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa. SĐT: 0258.6500.155. Email: tienphongnhatrang@gmail.com n Ban đại diện tại Tây Bắc Bộ: 64 đường Lý Tự Trọng, P.Yên Bái, tỉnh Lào Cai. ĐT: 0904938689, E-mail: vptaybacbotp@gmail.com n Ban đại diện tại Đông Bắc Bộ: Số 18 Lê Thanh Nghị, P.Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh; E-mail: bandongbac@baotienphong.com.vn n Tòa soạn: 15 Hồ Xuân Hương, P. Hai Bà Trưng và D29 Phạm Văn Bạch, P. Cầu Giấy, Hà Nội. ĐT: 3943 4031 - 38227525 Fax: (024) 39430693 | E-Mail: toasoan@baotienphong.com.vn | ISSN 0866-0827 | Website: www.tienphong.vn n Tổng Biên tập: PHÙNG CÔNG SƯỞNG n Phó Tổng Biên tập: Nguyễn Ngọc Tiến, Trần Thị Thu Hà n Giấy phép xuất bản số: 137/GP-BVHTTDL do Bộ VH,TT&DL cấp ngày 2/10/2025 n In tại: Cty TNHH MTV In Quân đội 1, Cty In báo Nhân Dân Đà Nẵng, Cty TNHH MTV In Đăk Lăk, Xưởng in Quân khu IV, Cty TNHH MTV in Quân đội 2, TPHCM PHÁT HÀNH Đại biểu Trần Quốc Tuấn (Vĩnh Long) ẢNH: NHƯ Ý Đại biểu Lê Hoàng Anh (Gia Lai) ẢNH: NHƯ Ý CÔNG KHAI LỘ TRÌNH ĐIỀU CHỈNH GIÁ
Sáng 30/10, Quốc hội thảo luận ở hội trường về dự án Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi). Nêu ý kiến, đại biểu Trịnh Xuân An (Đồng Nai) đặc biệt quan tâm đến việc kiểm soát hành vi thao túng thị trường bất động sản. Báo cáo giải trình cho thấy, ban soạn thảo chưa tiếp thu đề xuất bổ sung hành vi này vào nhóm hành vi bị nghiêm cấm, với lập luận rằng đã có các quy định về gian lận, lừa dối và pháp luật hình sự điều chỉnh. Tuy nhiên, ông cho rằng gian lận trong giao dịch và thao túng thị trường là hai vấn đề không hoàn toàn đồng nhất. Thao túng thị trường có thể làm sai lệch giá cả, cung cầu của cả một khu vực, gây hậu quả rất lớn đối với nền kinh tế và đời sống nhân dân. “Vì vậy, tôi đề nghị bổ sung hành vi thao túng thị trường bất động sản vào Điều 5 về các hành vi bị nghiêm cấm, đồng thời quy định cơ chế nhận diện, giám sát và xử lý tương ứng với tính chất, mức độ vi phạm”, ông An nói. Trong khi đó, đại biểu Hoàng Văn Nghĩa (Quảng Ngãi) phản ánh thực trạng hàng nghìn hecta đất, hàng trăm dự án bất động sản bị đình trệ, thậm chí hình thành những khu đô thị bỏ hoang, những “thành phố ma” tại nhiều địa phương trong thời gian qua đang gây ra sự lãng phí đáng tiếc đối với nguồn lực quốc gia. Ông ví dụ, chỉ tính riêng tại một thành phố lớn ở khu vực miền Bắc đã có tới 712 dự án với tổng diện tích hơn 11.400 ha đất chậm tiến độ. Nhiều tỉnh, thành phố khác hiện nay cũng có hàng trăm dự án đắp chiếu, đóng băng. Những đại án vừa qua như Vạn Thịnh Phát và Tân Hoàng Minh càng khiến hàng nghìn tài sản bị phong tỏa, rơi vào tình trạng bế tắc. Trong khi đó, ngân sách nhà nước thất thu, người dân thiếu hụt nguồn cung nhà ở trầm trọng. Để giải quyết dứt điểm nghịch lý này, ông đề xuất sửa đổi cụ thể ba điều luật quan trọng. Trong đó, Điều 30 về điều kiện chuyển nhượng dự án, theo ông, cần tháo gỡ điểm nghẽn cốt lõi. Bất cập lớn nhất hiện nay nằm ở khoản 4 Điều 30, khi dự thảo vẫn yêu cầu chủ đầu tư phải hoàn thành toàn bộ nghĩa vụ tài chính về đất đai mới được chuyển nhượng dự án. Ông đề nghị sửa đổi theo hướng cho phép bên nhận chuyển nhượng có đủ năng lực được kế thừa nghĩa vụ tài chính về đất đai chưa hoàn thành; hoặc cho phép trích trực tiếp một khoản tiền từ hợp đồng chuyển nhượng để nộp ngay vào ngân sách nhà nước trước khi thực hiện thủ tục sang tên. Theo đại biểu, đây là chìa khóa để hồi sinh các dự án đang trong tình trạng “chết lâm sàng”, vừa giúp ngân sách thu hồi được nguồn tiền ngay, vừa khởi động lại các dự án, qua đó bổ sung nguồn cung nhà ở, trong đó có nhà ở xã hội cho người dân. Tại phiên thảo luận, quy định giới hạn đặt cọc không quá 5% và chỉ cho phép thu khi đủ điều kiện kinh doanh; đồng thời cho phép thu lần đầu không quá 30% là vấn đề nhận được nhiều sự quan tâm. Về vấn đề này, đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn (Hải Phòng) nhìn nhận, về bản chất, người mua đang ứng trước một khoản vốn đáng kể nhưng không có khả năng giám sát việc sử dụng. Bộ Xây dựng đã giải trình theo hướng không bắt buộc quản lý tiền đặt cọc, dự thảo cho phép người mua lựa chọn có hoặc không có bảo lãnh cho nhà ở hình thành trong tương lai, Điều 5 cũng nghiêm cấm sử dụng tiền trái quy định. Đồng tình với hướng tiếp thu này, nhưng ông Sơn đề nghị cần nhìn nhận sự bất cân xứng giữa người mua với chủ đầu tư; việc từ chối bảo lãnh rất dễ trở thành một điều khoản được ấn định trong hợp đồng. Hơn nữa, tiền “giữ chỗ”, “đăng ký nguyện vọng”, “phí ưu tiên” có thể được thu qua trung gian trước khi dự án đủ điều kiện. Do vậy, ông đề nghị bổ sung tại Điều 18 nguyên tắc “nhận diện các khoản thu theo bản chất giao dịch”, không phụ thuộc tên gọi, và xác định trách nhiệm của chủ đầu tư khi ủy quyền hoặc chấp thuận trung gian thu tiền. Đại biểu Nguyễn Văn Huy (Hưng Yên) đề nghị quy định rõ hành vi bị nghiêm cấm; đồng thời bổ sung quy định mọi khoản thỏa thuận nhận tiền của khách hàng nhằm bảo đảm việc giao kết hợp đồng mua bán, thuê mua bất động sản hình thành trong tương lai phải tuân thủ điều kiện, giới hạn và trình tự quy định, không phụ thuộc vào tên gọi của thỏa thuận. “Trường hợp bất động sản chưa đủ điều kiện đưa vào kinh doanh, chủ đầu tư không được nhận tiền của khách hàng dưới bất kỳ hình thức nào nhằm bảo đảm việc mua, thuê mua bất động sản đó”, ông Huy nói. n Sáng 30/10, cuối phiên thảo luận về dự án Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi), Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh phát biểu tiếp thu, giải trình một số vấn đề đại biểu Quốc hội nêu. Về một số vấn đề cụ thể, liên quan đến quy định đặt cọc dự án bất động sản, theo bộ trưởng, trong dự thảo đã có quy định đầy đủ, nghiêm cấm khi chưa đủ điều kiện đã nhận đặt cọc. Để thực hiện một dự án cho đến khi được nhận tiền đặt cọc, chủ đầu tư phải trải qua rất nhiều trình tự, thủ tục. Nhà đầu tư phải thực hiện rất nghiêm túc thì mới đến được giai đoạn được nhận đặt cọc. Theo ông Minh, số tiền 5% này được bảo lãnh ở ngân hàng. Chủ đầu tư nếu minh bạch, đàng hoàng thì phải thực hiện từ đầu đến cuối dự án, nghiệm thu, bàn giao đưa vào sử dụng, đồng thời phải nhanh chóng làm thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng cho người mua để lấy tiền về. “Đó là những chủ đầu tư thực hiện nghiêm túc”, ông Minh nói. CHIA SẺ THÔNG TIN ĐẤT ĐAI, THUẾ, DÂN CƯ Các đại biểu cũng băn khoăn thời gian qua có một số dự án “ma”, dự án có “dấu giả”… trên thị trường gây ảnh hưởng lớn. Về việc này, thời gian tới đây sẽ có những điều kiện để khách hàng và người dân cũng như doanh nghiệp áp dụng, không còn vướng mắc. Về vốn chủ sở hữu của chủ đầu tư khi thực hiện dự án, theo ông Minh, khi có quy hoạch được phê duyệt, qua đấu thầu hoặc chỉ định thầu thực hiện dự án, doanh nghiệp phải có 15% giá trị dự án, và khoản này được bảo lãnh ở ngân hàng. Về hệ thống thông tin cơ sở dữ liệu về nhà đất và thị trường bất động sản, dự thảo luật quy định phải triển khai hệ thống dữ liệu, xây dựng mã định danh điện tử của các loại bất động sản, chứng chỉ hành nghề môi giới bất động sản, cơ chế kết nối, chia sẻ thông tin giữa các cơ sở dữ liệu chuyên ngành về đất đai, thuế, dân cư… “Xây dựng cơ sở dữ liệu để đảm bảo làm sao đồng bộ, thống nhất, minh bạch về bất động sản”, ông Minh nói. Về mã định danh điện tử của các loại bất động sản trong cơ sở dữ liệu thị trường bất động sản, ông Minh nói “đây là một công cụ để nhà nước quản lý, giám sát thị trường hiệu quả, hạn chế những gian lận, đầu cơ hoặc trục lợi” và cũng để cho người dân, doanh nghiệp tra cứu, xác định các thông tin, giảm thủ tục, chi phí, góp phần xây dựng thị trường bất động sản minh bạch, an toàn, lành mạnh và phát triển bền vững. Vừa qua, Bộ Xây dựng đã hoàn thành xây dựng hạ tầng về công nghệ thông tin và hệ thống phần mềm phục vụ thu thập, kết nối, lưu trữ, cung cấp thông tin dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản. Hệ thống này đã được kết nối liên thông với một số cơ sở dữ liệu quốc gia để chia sẻ, khai thác, đối chiếu thông tin. Bộ Xây dựng đã bàn giao các tài khoản quản trị cho các địa phương trên cả nước, và từ 30/7, các địa phương từng bước khởi tạo tài khoản cho các cơ sở liên ngành, chủ đầu tư dự án để thực hiện báo cáo theo quy định. “Đến nay, hệ thống đã đồng bộ và tạo lập được 12.200 tài khoản người dùng, ghi nhận thông tin của 66.302 giao dịch bất động sản, 816 dự án bất động sản và 18.106 chứng chỉ hành nghề môi giới bất động sản”, ông Minh nói. n 31/10 - 1/11/2026 www.tienphong.vn THỜI SỰ 3 VỀ MÃ ĐỊNH DANH ĐIỆN TỬ CỦA CÁC LOẠI BẤT ĐỘNG SẢN TRONG CƠ SỞ DỮ LIỆU THỊ TRƯỜNG BẤT ĐỘNG SẢN, BỘ TRƯỞNG BỘ XÂY DỰNG TRẦN HỒNG MINH CHO BIẾT “ĐÂY LÀ MỘT CÔNG CỤ ĐỂ NHÀ NƯỚC QUẢN LÝ, GIÁM SÁT THỊ TRƯỜNG HIỆU QUẢ, HẠN CHẾ NHỮNG GIAN LẬN, ĐẦU CƠ HOẶC TRỤC LỢI”. ĐẠI BIỂU QUỐC HỘI NGUYỄN VĂN HUY (HƯNG YÊN) NÓI, KHI DỰ ÁN KHÔNG THỂ TRIỂN KHAI HOẶC KHÔNG ĐƯỢC PHÉP BÁN, NGƯỜI MUA THƯỜNG LÀ BÊN CHỊU RỦI RO LỚN NHẤT. KIỂM SOÁT ĐẶT CỌC, LẬP MÃ ĐỊNH DANH BẤT ĐỘNG SẢN ĐỂ CHẶN GIAN LẬN Cảnh báo rủi ro cho người mua nhà Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh ẢNH: NHƯ Ý Đại biểu Trịnh Xuân An ẢNH: NHƯ Ý TRƯỜNG PHONG - LUÂN DŨNG Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh nói rằng, các đại biểu nhất trí cao với sự cần thiết phải sửa đổi toàn diện Luật Kinh doanh bất động sản đồng thời với Luật Đất đai và Luật Nhà ở, cho rằng, dự thảo luật đã cơ bản thể chế đầy đủ quan điểm, đường lối của Đảng, giải quyết các vướng mắc từ các quy định của luật, đồng thời đáp ứng yêu cầu mới về phương thức quản lý theo mô hình mới… tạo thuận lợi cho người dân cũng như doanh nghiệp khơi thông nguồn lực cũng như bảo đảm thị trường bất động sản phát triển lành mạnh, minh bạch và bền vững. TRƯỜNG PHONG - LUÂN DŨNG
Sáng 30/10, Báo Nông thôn ngày nay/Điện tử Dân Việt tổ chức Hội thảo “Nộp tiền khắc phục hậu quả án kinh tế: Hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng”. TẠO CƠ CHẾ ĐỂ CÁN BỘ DÁM NGHĨ, DÁM LÀM, DÁM CHỊU TRÁCH NHIỆM Trong bối cảnh Quốc hội vừa thông qua Nghị quyết 37 về cơ chế, chính sách đặc thù xử lý vi phạm pháp luật liên quan kinh tế nhà nước, tư nhân..., các đại biểu có nhiều ý kiến đề xuất hoàn thiện thể chế để thu hồi triệt để tài sản và nâng cao hiệu quả khắc phục hậu quả trong các vụ án kinh tế. Nghị quyết 37 nêu tổ chức, cá nhân có thể không bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu đáp ứng đủ các điều kiện. Ví dụ không tham nhũng; hành động vì lợi ích chung, không vì lợi ích cá nhân, lợi ích nhóm hoặc có động cơ vụ lợi; không gây thất thoát lãng phí tài sản; hoặc nếu có thất thoát, lãng phí thì phải khắc phục toàn bộ thiệt hại. Nghị quyết cho phép một số trường hợp được loại trừ trách nhiệm hình sự - nghĩa là không bị coi là tội phạm. Điển hình như người gây thiệt hại do gặp rủi ro trong ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số nhưng đã tuân thủ đúng quy trình và áp dụng đầy đủ biện pháp phòng ngừa. Nghị quyết 37 có hiệu lực từ ngày 1/9/2026 và được thực hiện trong 3 năm. Phát biểu tại hội thảo, Đại biểu Quốc hội Phạm Văn Hòa, Ủy viên Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội đánh giá, việc ban hành Nghị quyết 37/2026 của Quốc hội có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh đất nước đẩy mạnh phát triển kinh tế - xã hội, đổi mới sáng tạo và ứng dụng khoa học công nghệ. Chính sách này nhằm khuyến khích cán bộ, công chức, viên chức và doanh nghiệp mạnh dạn thực hiện nhiệm vụ, đầu tư sản xuất, kinh doanh vì lợi ích chung. Những trường hợp trong quá trình thực hiện có sai sót, thậm chí gây thất thoát tài sản Nhà nước nhưng không vụ lợi, tham nhũng, không có lỗi cố ý chủ quan và không gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng cần được xem xét áp dụng cơ chế miễn trách nhiệm theo quy định. Thực tế thời gian qua, một bộ phận cán bộ có năng lực, trình độ cao vướng vòng lao lý do sai phạm trong quá trình thực thi nhiệm vụ. Điều này khiến nhiều người e ngại, né tránh trách nhiệm, dù biết công việc có lợi cho xã hội. Đại biểu Phạm Văn Hòa nhìn nhận, Nghị quyết 37 sẽ góp phần khắc phục tâm lý trên, tạo cơ chế để cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung. Chính sách không chỉ hướng đến khu vực Nhà nước mà còn áp dụng với doanh nghiệp trong và ngoài nhà nước khi tham gia các hoạt động liên quan. Đối với những người có hành vi tham nhũng, chiếm đoạt tài sản, người vi phạm vẫn phải chịu trách nhiệm theo quy định. Tuy nhiên, việc thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải, nhận trách nhiệm và khắc phục hậu quả cần được xem xét khi áp dụng chính sách khoan hồng. “LÀ NHÂN VĂN CHỨ KHÔNG PHẢI DUNG TÚNG” PGS.TS, Đại tá Đỗ Cảnh Thìn, Viện phó Viện An ninh phi truyền thống thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội, đánh giá việc khuyến khích người vi phạm trong các vụ án kinh tế chủ động nộp lại tiền “là nhân văn, chứ không phải dung túng”. Nhưng ông thấy cần phải phân biệt rõ khoan hồng với tha bổng, miễn trách nhiệm hình sự với miễn chấp hành hình phạt. Người vi phạm vẫn phải chịu trách nhiệm về sai phạm của mình. Nếu người cố ý làm sai rồi dùng tiền để tìm cách giảm nhẹ trách nhiệm thì không thể đánh đồng với người thành khẩn, tự giác khắc phục thiệt hại. Theo ông Thìn, áp dụng chính sách phải thận trọng để tránh tạo ra nhận thức sai lệch “cứ có tiền khắc phục là được miễn trách nhiệm hình sự”. Luật sư Trần Tuấn Anh cho hay, quy định pháp luật chưa có chế tài cụ thể. Theo luật sư, hiện chỉ có quy định nộp lại 3/4 với tội Tham ô tài sản và Nhận hối lộ để được chuyển từ án tử hình xuống tù chung thân, nhưng cũng không còn phù hợp sau khi hai tội danh trên đã được bỏ hình phạt tử hình. Trong khi đó, việc xác định mức tiền mỗi bị can phải nộp để được ghi nhận tình tiết tự nguyện khắc phục hậu quả theo khoản 1 Điều 51 Bộ luật Hình sự lại rất phức tạp. Đặc biệt trong các vụ án có nhiều đồng phạm với vai trò và điều kiện kinh tế khác nhau. Luật sư Tuấn Anh ví dụ, một doanh nghiệp trốn thuế một tỷ đồng, trong đó giám đốc và kế toán trưởng đã nộp lại toàn bộ số tiền này để khắc phục hậu quả. Lúc này, những kế toán viên bị xác định là đồng phạm giúp sức phải nộp thêm bao nhiêu để được xem xét tình tiết giảm nhẹ? n 31/10 - 1/11/2026 www.tienphong.vn THỜI SỰ 4 Luật sư Trần Tuấn Anh đề xuất cần nghiên cứu và luật hóa quy định tỷ lệ khắc phục hậu quả với các tội phạm kinh tế. Chẳng hạn, người phạm tội nộp từ 50% thiệt hại trở lên và có thêm tình tiết thành khẩn khai báo sẽ được áp dụng hình phạt dưới mức thấp nhất khung. NỘP TIỀN KHẮC PHỤC ÁN KINH TẾ: ÁP DỤNG THẬN TRỌNG VIỆC GIẢM ÁN HOÀNG AN PGS.TS, ĐẠI TÁ ĐỖ CẢNH THÌN, VIỆN PHÓ VIỆN AN NINH PHI TRUYỀN THỐNG THUỘC ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI, CHO RẰNG, NẾU NGƯỜI CỐ Ý LÀM SAI RỒI DÙNG TIỀN ĐỂ TÌM CÁCH GIẢM NHẸ TRÁCH NHIỆM THÌ KHÔNG THỂ ĐÁNH ĐỒNG VỚI NGƯỜI THÀNH KHẨN, TỰ GIÁC KHẮC PHỤC THIỆT HẠI. THEO ÔNG, ÁP DỤNG CHÍNH SÁCH PHẢI THẬN TRỌNG ĐỂ TRÁNH TẠO RA NHẬN THỨC SAI LỆCH “CỨ CÓ TIỀN KHẮC PHỤC LÀ ĐƯỢC MIỄN TRÁCH NHIỆM HÌNH SỰ”. Tại Hội thảo quốc tế về phát triển du lịch tàu biển do UBND tỉnh Khánh Hòa phối hợp với Cục Du lịch quốc gia Việt Nam tổ chức sáng 30/10, nhiều chuyên gia cho rằng Việt Nam cần thay đổi cách tiếp cận, chuyển từ khai thác khách tham quan ngắn ngày sang phát triển các sản phẩm có khả năng kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng chi tiêu. Theo ông Hà Văn Siêu - Phó Cục trưởng Cục Du lịch quốc gia Việt Nam, thời gian lưu lại ngắn khiến các dịch vụ lưu trú, nghỉ dưỡng, ẩm thực, mua sắm và trải nghiệm văn hóa chưa được khai thác hiệu quả. Sản phẩm tại nhiều điểm đến còn thiếu sự khác biệt, nhất là những trải nghiệm gắn với đời sống và văn hóa bản địa. Ông Siêu cho rằng cần phát triển các gói du lịch trước và sau hành trình tàu biển, kết nối với hệ thống lưu trú, nghỉ dưỡng và các điểm đến trong khu vực nhằm khuyến khích du khách ở lại lâu hơn, sử dụng nhiều dịch vụ hơn. Theo ông Phan Xuân Anh - Chủ tịch HĐQT Công ty Du ngoạn Việt, một số địa phương có cảng quy mô lớn nhưng dịch vụ thiết yếu như nhà chờ, nhà hàng, nhà vệ sinh và phương tiện kết nối vẫn chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu của du khách. Các chuyên gia cho rằng đầu tư cảng biển cần gắn với hệ thống giao thông, dịch vụ đón tiếp và sản phẩm du lịch trên bờ. Trong đó, có thể phát triển các không gian mua sắm miễn thuế, phố đi bộ giới thiệu sản vật địa phương, chương trình biểu diễn văn hóa, nghệ thuật tại khu vực cảng, phù hợp với thời gian tàu neo đậu. Hoạt động quảng bá cần chú trọng xây dựng thương hiệu điểm đến, thu hút du khách quay trở lại thay vì chỉ tập trung tăng số lượng tàu cập cảng. Một trong những định hướng được các chuyên gia đề xuất là kéo dài thời gian lưu lại của tàu và du khách, từng bước phát triển các hành trình có thời gian lưu trú 2-3 đêm. Cách làm này sẽ tạo thêm cơ hội khai thác dịch vụ, gia tăng nguồn thu cho địa phương. Về dài hạn, Việt Nam cần nghiên cứu phát triển mô hình cảng khởi hành (homeport), kết hợp hàng không và tàu biển (fly-cruise). Theo đó, cảng không chỉ là điểm dừng chân mà còn có thể trở thành nơi bắt đầu hoặc kết thúc hành trình, kéo theo nhu cầu về lưu trú, vận chuyển, ăn uống và các dịch vụ hỗ trợ. n Đại biểu Quốc hội Phạm Văn Hòa Đại tá Đỗ Cảnh Thìn Du lịch biển: Không thể chỉ đón khách rồi tiễn tàu PHÙNG QUANG DÙ CÓ LỢI THẾ VỀ ĐƯỜNG BỜ BIỂN, CẢNG BIỂN VÀ ĐIỂM ĐẾN HẤP DẪN, DU LỊCH TÀU BIỂN VIỆT NAM VẪN CHỦ YẾU KHAI THÁC KHÁCH THAM QUAN TRONG VÀI GIỜ. CÁC CHUYÊN GIA CHO RẰNG CẦN PHÁT TRIỂN HỆ SINH THÁI DỊCH VỤ ĐỒNG BỘ, KÉO DÀI THỜI GIAN LƯU TRÚ VÀ GIA TĂNG MỨC CHI TIÊU CỦA DU KHÁCH. Tàu Adora Magic City cập cảng tàu khách quốc tế Hạ Long ẢNH: TTXVN KHỞI CÔNG QUẦN THỂ DU LỊCH HƠN 16.200 TỶ ĐỒNG TẠI QUẢNG TRỊ Ngày 30/10, Quần thể du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng và vui chơi giải trí núi U Bò - hồ Thác Chuối tại Quảng Trị được khởi công. Dự án có tổng vốn đầu tư hơn 16.200 tỷ đồng, đặt mục tiêu thu hút khoảng 3 triệu lượt khách mỗi năm. Quần thể có diện tích khoảng hơn 167 ha, trải dài trên các xã Bố Trạch, Thượng Trạch và Trường Sơn. Dự án gồm hai phân khu hồ Thác Chuối và đỉnh U Bò, kết nối bằng hệ thống 5 tuyến cáp treo. Dự án được triển khai theo bốn phân kỳ, từ quý IV/2026 đến quý II/2037. Giai đoạn đầu dự kiến hoàn thành vào quý II/2028, đưa vào vận hành hai tuyến cáp treo cùng các hạng mục hạ tầng nền tảng. HOÀNG NAM
Hai đêm diễn của Big Bang ngày 24 và 25/10 tại sân vận động quốc gia Mỹ Đình thu hút khoảng 90.000 lượt khán giả trong nước và quốc tế. Sức hút của nhóm nhạc kéo theo nhu cầu đi lại, lưu trú, ăn uống và mua sắm tại Hà Nội. Theo thông tin Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội công bố, lượng đặt vé máy bay đến Hà Nội trên nền tảng Trip.com tăng 74%, lượng tìm kiếm chuyến đi Hà Nội trên Traveloka tăng gấp bốn lần. Công suất buồng phòng tại một số khách sạn 3-5 sao đạt 75-100%. Tổng thu từ khách du lịch trong dịp sự kiện ước tính khoảng 750 tỷ đồng. DÒNG TIỀN ĐI CÙNG NGƯỜI HÂM MỘ Trao đổi với Tiền Phong, TS Nguyễn Xuân Trường - Trưởng bộ môn Thương mại Quốc tế, Khoa Kinh tế Quốc tế, Trường Đại học Ngân hàng TPHCM - cho rằng trường hợp Big Bang cho thấy khả năng thúc đẩy tiêu dùng của các chương trình biểu diễn quy mô lớn. Theo ông, nhiều người thường nhìn nguồn thu concert chủ yếu qua hoạt động bán vé. Thực tế, đây mới là một phần trong chuỗi giá trị kinh tế mà sự kiện tạo ra. Bên cạnh doanh thu vé, các chương trình còn thu hút nguồn tiền lớn từ tài trợ thương hiệu, quảng cáo, bản quyền truyền thông, kinh doanh sản phẩm lưu niệm và các hoạt động thương mại đi kèm. Cùng với đó là dòng chi tiêu của người hâm mộ tại địa phương đăng cai. Các hoạt động này tạo nên thị trường được gọi là kinh tế concert (concert economy), trong đó lợi ích được mở rộng tới nhiều ngành dịch vụ. Một khán giả từ địa phương khác đến xem biểu diễn cần phương tiện di chuyển, chỗ ở và các dịch vụ sinh hoạt. Nếu kết hợp tham quan, mua sắm, chuyến đi tiếp tục tạo nguồn thu cho doanh nghiệp tại điểm đến. Vì vậy, để đánh giá giá trị kinh tế của concert, cần nhìn cả những khoản chi bên ngoài địa điểm biểu diễn. “Mỗi khán giả đến với concert không chỉ là người thưởng thức âm nhạc mà còn là một du khách, một người tiêu dùng và là mắt xích tạo nên giá trị kinh tế cho địa phương đăng cai”, TS Nguyễn Xuân Trường nhận định. Đây cũng là cách concert tham gia vào nền kinh tế trải nghiệm. Người hâm mộ dành tiền và thời gian cho một chuyến đi, gặp gỡ bạn bè, khám phá thành phố và thưởng thức chương trình yêu thích. Âm nhạc trở thành lý do lựa chọn điểm đến, từ đó thúc đẩy nhu cầu sử dụng nhiều dịch vụ. TỪ KHÁN GIẢ ĐẾN DU KHÁCH Hiệu ứng này đã được ghi nhận tại nhiều thị trường. Trong bài phân tích công bố sau chặng diễn đầu tiên của The Eras Tour tại Mỹ năm 2023, Hiệp hội Du lịch Hoa Kỳ cho biết người hâm mộ Taylor Swift chi trung bình khoảng 1.300 USD tại các điểm đến, cho đi lại, khách sạn, ăn uống, sản phẩm lưu niệm và trang phục. Tổ chức này dẫn nghiên cứu của QuestionPro, ước tính khoản chi trực tiếp của người hâm mộ tại các điểm đến trên toàn nước Mỹ đạt khoảng 5 tỷ USD. Con số phản ánh chi tiêu của khán giả tại địa phương, có phạm vi khác với doanh thu bán vé của tour diễn. Tại Singapore, các concert của Taylor Swift và Coldplay cũng góp phần thúc đẩy hoạt động du lịch trong quý I/2024. Trong báo cáo kinh tế vĩ mô tháng 4/2024, Cơ quan Tiền tệ Singapore (MAS) dẫn ước tính của các nhà phân tích khu vực tư nhân, cho rằng những concert quy mô lớn có thể tạo ra 350-450 triệu đô la Singapore doanh thu du lịch. Ước tính phụ thuộc vào các yếu tố như tỷ lệ khán giả nước ngoài và thời gian lưu trú. Điểm đáng chú ý là khả năng chuyển nhu cầu xem biểu diễn thành nhu cầu du lịch. Một đêm nhạc kéo dài vài giờ có thể là lý do cho chuyến đi nhiều ngày. Khi khán giả kết hợp nghỉ ngơi, ăn uống, mua sắm và tham quan, phạm vi hưởng lợi mở rộng từ đơn vị tổ chức sang các doanh nghiệp dịch vụ. Các thành phố lớn trên thế giới ngày càng xem concert như một “ngành công nghiệp không khói” có khả năng tạo ra giá trị kinh tế lớn. Đây cũng là lý do nhiều địa phương quan tâm đầu tư hạ tầng và cơ chế hỗ trợ để thu hút những sự kiện âm nhạc quy mô lớn. Từ kinh nghiệm quốc tế và trường hợp Big Bang, TS Nguyễn Xuân Trường nhìn nhận Việt Nam có cơ hội phát triển du lịch gắn với sự kiện âm nhạc. Bên cạnh các nghệ sĩ quốc tế, sức hút của những chương trình trong nước như Anh trai vượt ngàn chông gai, Anh trai say hi cho thấy nhu cầu thưởng thức biểu diễn trực tiếp của khán giả. Đây là cơ sở để các địa phương xem xét concert trong chiến lược phát triển dịch vụ và công nghiệp văn hóa. Các sự kiện có thể góp phần tăng công suất lưu trú, nhu cầu vận tải, doanh thu thương mại, đồng thời đưa hình ảnh điểm đến tới công chúng trong và ngoài nước. Tuy nhiên, để khai thác cơ hội, chương trình biểu diễn cần được tổ chức chuyên nghiệp và gắn với hoạt động quảng bá, trải nghiệm tại địa phương. Nếu khán giả chỉ đến xem rồi rời đi, thành phố mới khai thác được một phần nhu cầu. Khi có thêm lựa chọn phù hợp về tham quan, ăn uống, mua sắm, họ có thể lưu lại lâu hơn và sử dụng nhiều dịch vụ hơn. Giá trị quảng bá cũng gắn với chất lượng chuyến đi. Sức hút của nghệ sĩ giúp đưa khán giả đến, còn trải nghiệm về đi lại, lưu trú và dịch vụ góp phần tạo ấn tượng về thành phố, mở ra cơ hội đón khách trở lại. Nếu được đầu tư bài bản, kinh tế concert có thể trở thành một cấu phần của công nghiệp văn hóa, kinh tế ban đêm và du lịch. Hạ tầng, năng lực tổ chức và chất lượng dịch vụ vì thế cần được chuẩn bị đồng bộ với việc thu hút các chương trình lớn. ĐU CONCERT VĂN MINH Bên cạnh lợi ích kinh tế, TS Nguyễn Xuân Trường đặt vấn đề về cách người hâm mộ tham gia concert. Khả năng kích thích tiêu dùng của sự kiện cần được nhìn cùng với điều kiện tài chính của mỗi cá nhân. Người trẻ nên tính toán chi phí cho cả chuyến đi, gồm vé biểu diễn, phương tiện, lưu trú và sinh hoạt. Việc yêu thích nghệ sĩ không nên dẫn đến vay nợ, sử dụng tiền học phí hoặc chi vượt khả năng của bản thân và gia đình. “Một trải nghiệm đáng nhớ không nên trở thành gánh nặng kinh tế cho bản thân và gia đình”, ông Trường nhấn mạnh. Ứng xử tại sự kiện cũng là một phần của trải nghiệm chung. Xếp hàng, không chen lấn, không xả rác và tôn trọng người xung quanh giúp hàng chục nghìn khán giả cùng thưởng thức chương trình trong điều kiện thuận lợi hơn. Theo TS Nguyễn Xuân Trường, concert nên được nhìn nhận như một hoạt động văn hóa. Thay vì chạy theo phong trào hay thể hiện đẳng cấp tiêu dùng, giới trẻ có thể xem đây là cơ hội để tận hưởng nghệ thuật, mở rộng các mối quan hệ xã hội và khám phá những giá trị tích cực của âm nhạc. n 31/10-1/11/2026 www.tienphong.vn VĂN HÓA 5 “Sự bùng nổ của các concert những năm gần đây cho thấy âm nhạc đang trở thành động lực kinh tế đáng kể, tạo ra hàng tỷ USD doanh thu cho du lịch, lưu trú, vận tải và thương mại trên thế giới. Người trẻ tham gia các đêm nhạc vừa là khán giả, vừa góp phần vào những hoạt động kinh tế, văn hóa gắn với sự kiện”. TS NGUYỄN XUÂN TRƯỜNG HAI ĐÊM CONCERT BIG BANG THU HÚT KHOẢNG 90.000 LƯỢT KHÁN GIẢ, TỔNG THU DU LỊCH HÀ NỘI TRONG DỊP SỰ KIỆN ƯỚC ĐẠT 750 TỶ ĐỒNG. TỪ SỨC HÚT NÀY, TIẾN SĨ NGUYỄN XUÂN TRƯỜNG PHÂN TÍCH CƠ HỘI PHÁT TRIỂN KINH TẾ CONCERT, KHI MỖI CHUYẾN ĐI XEM BIỂU DIỄN TẠO NGUỒN THU CHO NHIỀU NGÀNH DỊCH VỤ. KINH TẾ CONCERT NHÌN TỪ 750 TỶ ĐỒNG DU LỊCH HÀ NỘI ĐỖ QUYÊN Khán giả đêm concert Big Bang Hoa hậu Tiểu Vy, ca sĩ Đức Phúc cùng nhiều sao Việt có mặt tại concert Big Bang ở sân vận động quốc gia Mỹ Đình
“MA TRẬN” CÁC KHOẢN THU Thời gian gần đây, việc bùng nổ các khoản thu dịch vụ hỗ trợ giáo dục dưới danh nghĩa “tự nguyện” và “thỏa thuận” đang làm thay đổi bản chất việc thu chi của trường công lập. Đằng sau những danh xưng hiện đại như kĩ năng số, giáo dục tích hợp hay thể thao liên kết là áp lực tài chính đè nặng lên vai phụ huynh cùng lỗ hổng lớn trong cơ chế giám sát thực thi. Thực tế cho thấy học phí có thể được miễn hoặc thấp, nhưng các khoản dịch vụ hỗ trợ đi kèm lại trở thành gánh nặng tài chính chính yếu đối với người học. Tại bậc mầm non, phiếu báo thu tiền tháng 10/2026 của một trường trên địa bàn TPHCM khiến nhiều người chú ý khi tổng số tiền phải đóng lên tới gần 4,4 triệu đồng cho một học sinh. Bản danh sách gồm 17 mục chi phí chi tiết, phản ánh gánh nặng tài chính đối với phụ huynh có con theo học tại cơ sở này. Đáng lưu ý trong bảng thu là sự xuất hiện đồng loạt của 7 nội dung giáo dục kĩ năng, câu lạc bộ năng khiếu và ngoại ngữ. Cụ thể gồm tiền tổ chức giáo dục kĩ năng tư duy (toán tư duy); tiền tổ chức giáo dục STEM (khoa học, kĩ thuật, công nghệ, toán); nhóm câu lạc bộ năng khiếu, thể dục tự chọn có 3 nội dung gồm vẽ, võ và nhịp điệu. Tình trạng tương tự cũng diễn ra ở bậc trung học. Phiếu báo thu tiền tháng 9 của một trường THCS tại TPHCM với tổng số tiền hơn 2 triệu đồng gồm 13 đầu mục phản ánh rõ nét thực trạng xã hội hóa giáo dục hiện nay. Nhìn vào phiếu báo thu của trường này, các dịch vụ thiết yếu phục vụ học tập và sinh hoạt bán trú chiếm một phần quen thuộc: Tiền ăn trưa, phục vụ và vệ sinh bán trú, thiết bị vật dụng bán trú thu theo năm và nước uống. Đây là những khoản chi gắn liền với nhu cầu thực tế của học sinh học cả ngày tại trường. Tuy nhiên, điểm đáng chú ý nhất lại nằm ở nhóm các dịch vụ công nghệ, kĩ năng và thể thao tự chọn gồm: Dịch vụ tổ chức các lớp học theo đề án Tin học chuẩn quốc tế giai đoạn 2021-2030; hoạt động giáo dục STEM; hoạt động giáo dục công dân số; dịch vụ công nghệ, học tập số và 3 nội dung thể dục tự chọn (TDTC 1, TDTC 2, TDTC 3 gồm bơi lội và các môn thể thao khác). Tổng chi phí cho nhóm hoạt động công nghệ, kĩ năng bổ trợ và thể dục tự chọn này lên tới 666.000 đồng mỗi tháng, chiếm gần một phần ba tổng số tiền học sinh phải đóng trong tháng 9. Nếu cộng thêm tiền thuê máy lạnh, các khoản thu mang tính chất thỏa thuận, dịch vụ gia tăng đã tiệm cận một nửa tổng giá trị phiếu thu. Việc đưa các chương trình như giáo dục STEM, công dân số hay tin học theo đề án quốc tế vào nhà trường là phù hợp với xu hướng đổi mới phương pháp giáo dục hiện đại. Dẫu vậy, khi tất cả các môn này đều được dịch vụ hóa dưới dạng thu tiền riêng từng mục, một câu hỏi lớn được đặt ra: Chương trình giáo dục phổ thông hiện hành đã có môn Tin học, môn Công nghệ và nội dung tích hợp liên môn, vậy các dịch vụ thu phí này mang lại giá trị gia tăng khác biệt nào, hay chỉ là sự tách lẻ các phân môn để tạo thêm danh mục thu tiền? Không thể phủ nhận ngân sách nhà nước cấp cho các trường công lập còn eo hẹp, việc huy động các nguồn lực xã hội hóa để nâng cao điều kiện cơ sở vật chất (như thuê máy lạnh 95.000 đồng/tháng) và đưa giáo viên chuyên sâu, thiết bị số vào trường là giải pháp tình thế của nhiều đơn vị. Dù vậy, việc để các danh mục thu dịch vụ nở rộ mà thiếu đi sự bóc tách rõ ràng giữa chương trình chuẩn và dịch vụ gia tăng rất dễ dẫn đến tình trạng lạm thu hợp thức hóa dưới vỏ bọc các đề án, liên kết ngoài. RANH GIỚI Ở ĐÂU? Trước thực trạng trên, Thông tư 85 quy định về tổ chức hoạt động giáo dục tăng cường và hoạt động giáo dục theo nhu cầu người học của Bộ GD&ĐT có hiệu lực từ ngày 15/11 được kì vọng sẽ giải quyết căn cơ bài toán này. Thông tư quy định rõ, các môn học tăng cường không được phép thu phí bao gồm những nội dung cơ bản, nền tảng, cần thiết thuộc trách nhiệm bảo đảm của Nhà nước như ngoại ngữ, STEM, Tin học, trí tuệ nhân tạo, năng lực số, kĩ năng sinh tồn… Trong khi đó, các hoạt động giáo dục theo nhu cầu người học có thể được tổ chức trên cơ sở tự nguyện và thu kinh phí theo quy định khi đáp ứng đầy đủ điều kiện của thông tư. Hoạt động giáo dục theo nhu cầu người học gồm các nội dung mở rộng, nâng cao hoặc chuyên sâu nhằm đáp ứng nhu cầu, sở thích, năng khiếu và định hướng phát triển cá nhân. Ví dụ, một số nội dung chuyên sâu về ngoại ngữ, lập trình, robot, IoT, nghiên cứu khoa học kĩ thuật hoặc hoạt động phát triển năng khiếu văn hóa, nghệ thuật, thể thao có thể được xem xét tổ chức theo nhu cầu người học nếu phù hợp với bản chất hoạt động và đáp ứng các điều kiện liên quan. Như vậy, có những chương trình liên kết sẽ phải dừng vì đó là môn học tăng cường, không được phép thu tiền, nhưng cũng có những chương trình liên kết vẫn được triển khai (vì là hoạt động giáo dục mở rộng, chuyên sâu). Đáng chú ý, trong khi Hà Nội đã dừng tổ chức các chương trình liên kết từ đầu năm học, tại TPHCM các hoạt động này vẫn diễn ra và đang gây ra nhiều tranh luận trái chiều. Sức nóng của vấn đề được Vụ trưởng Giáo dục Phổ thông (Bộ GD&ĐT) Thái Văn Tài trao đổi tại hội thảo về việc thực hiện Thông tư 85 của ngành giáo dục TPHCM để giải đáp các thắc mắc liên quan. Theo ông Tài, việc xây dựng hoạt động giáo dục tăng cường phải đảm bảo công bằng, tất cả học sinh phải được học, không để học sinh ở vùng sâu vùng xa thiệt thòi. Các giáo viên ngoài giảng dạy tiết chính khóa cần được bố trí giảng dạy các hoạt động giáo dục tăng cường cho đủ số tiết định mức. Còn nếu dư số tiết định mức sẽ được tính phụ trội. Nếu nhà trường mời đơn vị bên ngoài vào giảng dạy thì sẽ trả theo định mức của Nhà nước. Ông Tài phân tích thêm, nội dung hoạt động giáo dục tăng cường ở mỗi trường mỗi khác, sẽ không giống nhau. Các nhà trường phải xây dựng hoạt động giáo dục tăng cường ở đơn vị mình để bổ sung kiến thức, tăng cường thực hành, trải nghiệm, phát triển phẩm chất, năng lực cho học sinh, đáp ứng nhu cầu phát triển toàn diện của học sinh và đáp ứng nhu cầu về nguồn nhân lực cho tương lai. n 31/10 - 1/11/2026 www.tienphong.vn KHOA GIÁO 6 Theo ông Thái Văn Tài, các sở GD&ĐT, nhà trường cần hiểu đúng tinh thần Thông tư 85. Đồng thời có giải pháp để triển khai các môn học tăng cường không thu phí trong nhà trường. Điều đặc biệt là tình trạng lạm thu vẫn diễn ra trong bối cảnh Bộ GD&ĐT ban hành quy định mới nhằm siết chặt ranh giới giữa hoạt động tăng cường không thu phí và hoạt động theo nhu cầu. Họp phụ huynh đầu năm là nỗi lo của nhiều người (Ảnh minh họa) NHẬN DIỆN CÁC KHOẢN LẠM THU TRONG TRƯỜNG HỌC NGHIÊM HUÊ TS Thái Văn Tài, Vụ trưởng Vụ Giáo dục phổ thông, Bộ GD&ĐT, trao đổi tại hội thảo về việc thực hiện Thông tư 85 của Sở GD&ĐT TPHCM ẢNH: BỘ GD&ĐT NHỮNG PHIẾU BÁO THU TIỀN ĐẦU NĂM HỌC VỚI HÀNG LOẠT KHOẢN THU DỊCH VỤ, KĨ NĂNG BỔ TRỢ, CÂU LẠC BỘ TỰ CHỌN LÊN TỚI HÀNG TRIỆU ĐỒNG VẪN ĐANG LÀM DẤY LÊN BĂN KHOĂN VỀ TÍNH TỰ NGUYỆN, NGUY CƠ CHỒNG CHÉO NỘI DUNG VÀ ÁP LỰC TÀI CHÍNH ĐỐI VỚI PHỤ HUYNH.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==