Số 276-277 | 3-4/10/2026 TỔNG BÍ THƯ, CHỦ TỊCH NƯỚC TÔ LÂM: XÂY DỰNG LẠI MÔ HÌNH PHÁT TRIỂN VẬN ĐỘNG VIÊN THÀNH TÍCH CAO Trang 2 Trang 4 Trang 8-9 ẤN PHẨM CỦA BÁO TIỀN PHONG www.tienphong.vn Điện thoại nóng 0977 456 112 “Tôi cố nén cái cảm giác (ghét mẹ) mà tôi ước gì mình đã không có và nói với mẹ: "Con yêu mẹ nhiều lắm, mẹ yêu dấu của con". Tôi tiếp tục cuộc sống của mình, giả vờ như cảm giác căm ghét ấy chưa bao giờ xuất hiện. Tôi đã phải giả vờ vì công việc của mình và vì mẹ tôi quá lâu rồi, và giờ tôi bắt đầu nghĩ rằng tôi đang giả vờ với chính bản thân mình”. CHUYỆN CUỐI TUẦN Con ghét bố mẹ, đừng hoảng hốt Xem tiếp trang 3 VÀO HÀNH TRANG NHAN SẮC VĂN HÓA, MỘT TRONG BỐN TRỤ CỘT CỦA CUỘC THI BÊN CẠNH NHAN SẮC, TRÍ TUỆ VÀ CỐNG HIẾN, ĐƯỢC BỒI ĐẮP DẦN QUA NHỮNG TRẢI NGHIỆM TỪ MỖI CHUYẾN ĐI. TĂNG CƯỜNG ỨNG DỤNG UAV
Chiều 2/10, tại Trụ sở Trung ương Đảng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chủ trì buổi làm việc với Đảng ủy Chính phủ, Đảng ủy Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, các cơ quan liên quan về thực hiện Nghị quyết 08- NQ/TW, ngày 1/12/2011 của Bộ Chính trị về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, tạo bước phát triển mạnh mẽ về thể dục, thể thao đến năm 2020; Kết luận số 70-KL/TW, ngày 31/1/2024 của Bộ Chính trị về phát triển thể dục, thể thao trong giai đoạn mới. Sau khi nghe các ý kiến trao đổi tại buổi làm việc, phát biểu kết luận, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đánh giá cao những nỗ lực của các bộ, ngành, địa phương, các tổ chức xã hội, đội ngũ huấn luyện viên, vận động viên, chuyên gia và toàn xã hội trong phát triển thể dục, thể thao thời gian qua. Nghị quyết số 08 của Bộ Chính trị đã tạo cơ sở chính trị quan trọng để thể dục, thể thao có bước phát triển trong 15 năm qua. Kết luận số 70 của Bộ Chính trị tiếp tục xác định những định hướng quan trọng cho phát triển thể dục, thể thao trong giai đoạn mới. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chỉ rõ, chúng ta đang đứng ở một thời điểm có ý nghĩa chuyển tiếp. Một chặng đường 15 năm thực hiện Nghị quyết số 08 cần được nhìn lại đầy đủ, đồng thời phải tổ chức thực hiện nghiêm túc, có hiệu quả Kết luận số 70 trong điều kiện phát triển mới. ĐẶC BIỆT CHÚ TRỌNG THỂ THAO HỌC ĐƯỜNG Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chỉ đạo, phải coi sức khỏe và thể lực của người dân là một bộ phận của sức mạnh quốc gia. Phát triển thể dục, thể thao là một trong những phương thức quan trọng để xây dựng nền tảng đó. Tinh thần cốt lõi của Nghị quyết số 08 là phát triển thể dục, thể thao để nâng cao sức khỏe, thể lực, tầm vóc và chất lượng cuộc sống của nhân dân. Vì vậy, cần nhìn thể dục, thể thao không chỉ là một lĩnh vực hoạt động văn hóa - xã hội, mà là một bộ phận của chiến lược phát triển con người, chất lượng dân số và nguồn nhân lực của đất nước. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lưu ý, cần phải đặc biệt chú trọng đến thể thao học đường, không thể chỉ dừng ở việc tổ chức tiết giáo dục thể chất; cần rà soát điều kiện sân bãi, thiết bị và đội ngũ giáo viên, đồng thời nghiên cứu cơ chế sử dụng chung các thiết chế thể thao công ngoài giờ học. Hệ thống trường học phải vừa giúp mỗi học sinh hình thành thói quen vận động suốt đời, vừa là nơi phát hiện sớm những tài năng thể thao. Đối với các khu công nghiệp, khu đô thị và các khu dân cư mới, không gian vận động cần được tính đến trong quy hoạch như một bộ phận của chất lượng sống. Những nơi chưa thể đầu tư mới thì phải tổ chức khai thác tốt hơn cơ sở hiện có, không để một bên thiếu nơi tập luyện trong khi tài sản công ở cùng địa bàn sử dụng chưa hết công suất. Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với Bộ Y tế, Bộ Giáo dục và Đào tạo nghiên cứu xây dựng bộ chỉ số về thể lực, mức độ vận động và khả năng tiếp cận thể dục, thể thao, trước hết đối với trẻ em, học sinh, người lao động và người cao tuổi; phải biết nhóm dân cư nào đang thiếu vận động, địa bàn nào còn thiếu điều kiện tập luyện và những yếu tố nào đang cản trở người dân duy trì vận động thường xuyên. KHÔNG LẤY THÀNH TÍCH SEA GAMES LÀM THƯỚC ĐO DUY NHẤT Đối với thể thao thành tích cao, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chỉ đạo, cần thay đổi cách đầu tư, tập trung có trọng điểm và phát triển tài năng theo một chu trình dài hạn; cần hình thành một chuỗi phát hiện và phát triển tài năng liên tục từ trường học, địa phương, cơ sở đào tạo đến đội tuyển quốc gia, trong đó mỗi khâu phải gắn với khâu tiếp theo và có trách nhiệm về chất lượng đầu ra; cần xác định rõ những môn, nội dung và vận động viên có khả năng cạnh tranh quốc tế để tập trung đầu tư dài hạn, đồng thời xây dựng lực lượng kế cận. Không nên lấy thành tích SEA Games làm thước đo duy nhất cho đầu tư thể thao đỉnh cao. Mỗi chu kỳ cần có mục tiêu, lực lượng trọng điểm, huấn luyện viên chịu trách nhiệm và phương án đồng bộ về khoa học, y học, dinh dưỡng, phục hồi, tâm lý và thi đấu quốc tế; tuyệt đối tránh để tình trạng tài năng được phát hiện nhưng phải tự mình xoay xở những điều kiện căn bản để phát triển, cần phải có một hệ thống đủ tốt để bảo đảm tài năng ấy được tập luyện, thi đấu và phát triển liên tục đến đỉnh cao; rà soát cơ chế quản lý vận động viên và đội tuyển quốc gia theo hướng rõ người, rõ việc, rõ quyền, rõ trách nhiệm. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xây dựng lại mô hình phát triển vận động viên thành tích cao theo một chu trình dài hạn: phát hiện sớm, tuyển chọn đúng, đào tạo bài bản, đầu tư trọng điểm, thi đấu quốc tế, chăm sóc toàn diện, đánh giá thường xuyên và xây dựng lực lượng kế cận. Mục tiêu là chuyển từ việc trông chờ vào một vài tài năng xuất chúng sang xây dựng một hệ thống có khả năng liên tục phát hiện, nuôi dưỡng và tạo ra những vận động viên đạt trình độ cao của châu lục và thế giới. Khoa học, công nghệ và dữ liệu phải trở thành nền tảng của đào tạo, quản lý và phát triển thể thao. Bệnh viện, trường đại học, viện nghiên cứu, cơ sở huấn luyện và chuyên gia cần kết nối thành mạng lưới khoa học, y học, dinh dưỡng và phục hồi thể thao; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, dữ liệu trong tuyển chọn, huấn luyện, phân tích thành tích, kiểm soát tải lượng, phòng ngừa chấn thương và cá thể hóa đào tạo; sớm hoàn thiện cơ sở dữ liệu thống nhất về thể dục, thể thao, kết nối dữ liệu về vận động viên, huấn luyện viên, cơ sở vật chất, giải đấu và phong trào quần chúng. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cần nghiên cứu, phát triển kinh tế thể thao Việt Nam theo hướng hình thành một hệ sinh thái hoàn chỉnh. Đối với hoạt động đầu tư cơ sở vật chất, cần thay đổi tư duy từ “Nhà nước xây dựng và Nhà nước vận hành” sang “Nhà nước kiến tạo, xã hội đầu tư, thị trường vận hành và Nhà nước giám sát”. Đối với các công trình thể thao quốc gia và các công trình quy mô lớn, cần nghiên cứu một cơ chế đầu tư và vận hành đặc thù. Công trình nào Nhà nước cần trực tiếp quản lý thì phải quản lý chuyên nghiệp, công trình nào khu vực tư nhân có thể đầu tư và vận hành tốt thì phải tạo điều kiện để tư nhân tham gia. Không để tình trạng xã hội có vốn nhưng không có cơ chế để đầu tư, còn Nhà nước có tài sản nhưng không khai thác được đầy đủ giá trị của tài sản đó. n TỔNG BÍ THƯ, CHỦ TỊCH NƯỚC TÔ LÂM ĐỀ NGHỊ, BỘ VĂN HÓA, THỂ THAO VÀ DU LỊCH XÂY DỰNG LẠI MÔ HÌNH PHÁT TRIỂN VẬN ĐỘNG VIÊN THÀNH TÍCH CAO THEO MỘT CHU TRÌNH DÀI HẠN: PHÁT HIỆN SỚM, TUYỂN CHỌN ĐÚNG, ĐÀO TẠO BÀI BẢN, ĐẦU TƯ TRỌNG ĐIỂM, THI ĐẤU QUỐC TẾ, CHĂM SÓC TOÀN DIỆN, ĐÁNH GIÁ THƯỜNG XUYÊN VÀ XÂY DỰNG LỰC LƯỢNG KẾ CẬN. Đối với các liên đoàn, hiệp hội thể thao, cần rà soát, đánh giá lại mô hình hoạt động của các liên đoàn, hiệp hội thể thao quốc gia; phải làm rõ vai trò nào Nhà nước thực hiện, vai trò nào liên đoàn thực hiện. Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phải hoàn thiện việc xây dựng bộ quy tắc về quản trị đối với các liên đoàn, hiệp hội thể thao quốc gia; thực hiện phân loại, đánh giá hàng năm năng lực của từng liên đoàn, công bố công khai, hướng tới chuyên nghiệp hóa liên đoàn trước khi chuyên nghiệp hóa thể thao. TRƯỜNG PHONG 3-4/10/2026 www.tienphong.vn THỜI SỰ 2 QUẢNG CÁO Hà Nội: ĐT: (024)39432758; Fax: (024)39435285 TP.HCM: ĐT: (028)38469860; Fax: (028)38480015 Trong giờ hành chính (024)39439664 Ngoài giờ 0912033213 (Thu Hiền) n Thiết kế: KIỀU TÚ n Giá: 7.500 đồng n Ban đại diện tại thành phố Hồ Chí Minh: 384 Nam Kỳ Khởi Nghĩa, P. Xuân Hòa- TPHCM. ĐT: (028) 3848 4366, E-mail: tienphonghcm@gmail.com n Ban đại diện tại miền Trung: 339 Lê Thanh Nghị, P. Hòa Cường; 19 Ngô Gia Tự, P. Hải Châu, TP Đà Nẵng, ĐT: (0236)3828 039, E-mail: banmientrung@baotienphong.com.vn n Ban đại diện tại Bắc Trung Bộ: 21 Hồ Xuân Hương, P. Thành Vinh, tỉnh Nghệ An. ĐT: (0238)8602345; Email: baotienphongbactrungbo@gmail.com. n Ban đại diện tại ĐBSCL: 103 Trần Văn Hoài, P. Ninh Kiều, TP Cần Thơ. ĐT: (0292)3823823, Email: baotienphongdbscl@gmail.com n Ban đại diện tại Tây Nguyên - Nam Trung Bộ: 52 Trần Nhật Duật, P.Buôn Ma Thuột, Đắk Lắk, ĐT: (0262)3950029, E-mail: baotienphongtaynguyen@gmail.com; 1018, đường 2/4, P. Bắc Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa. SĐT: 0258.6500.155. Email: tienphongnhatrang@gmail.com n Ban đại diện tại Tây Bắc Bộ: 64 đường Lý Tự Trọng, P.Yên Bái, tỉnh Lào Cai. ĐT: 0904938689, E-mail: vptaybacbotp@gmail.com n Ban đại diện tại Đông Bắc Bộ: Số 18 Lê Thanh Nghị, P.Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh; E-mail: bandongbac@baotienphong.com.vn n Tòa soạn: 15 Hồ Xuân Hương, P. Hai Bà Trưng và D29 Phạm Văn Bạch, P. Cầu Giấy, Hà Nội. ĐT: 3943 4031 - 38227525 Fax: (024) 39430693 | E-Mail: toasoan@baotienphong.com.vn | ISSN 0866-0827 | Website: www.tienphong.vn n Tổng Biên tập: PHÙNG CÔNG SƯỞNG n Phó Tổng Biên tập: Nguyễn Ngọc Tiến, Trần Thị Thu Hà n Giấy phép xuất bản số: 137/GP-BVHTTDL do Bộ VH,TT&DL cấp ngày 2/10/2025 n In tại: Cty TNHH MTV In Quân đội 1, Cty In báo Nhân Dân Đà Nẵng, Cty TNHH MTV In Đăk Lăk, Xưởng in Quân khu IV, Cty TNHH MTV in Quân đội 2, TPHCM PHÁT HÀNH XÂY DỰNG LẠI MÔ HÌNH PHÁT TRIỂN VẬN ĐỘNG VIÊN THÀNH TÍCH CAO Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chiều 2/10 chủ trì cuộc làm việc với Đảng ủy Chính phủ, Đảng ủy Bộ VH-TT-DL cùng các cơ quan liên quan về phát triển thể dục thể thao trong giai đoạn mới ẢNH: TTXVN TỔNG BÍ THƯ, CHỦ TỊCH NƯỚC TÔ LÂM:
3-4/10/2026 www.tienphong.vn THỜI SỰ 3 ĐƯỢC ƯU TIÊN BỐ TRÍ, BỔ NHIỆM VÀO CHỨC VỤ LÃNH ĐẠO, QUẢN LÝ CAO HƠN Theo quy định, cán bộ có đề xuất được phê duyệt, thực hiện đạt kết quả cao, đóng góp rõ rệt vào sự phát triển chung sẽ được biểu dương, tôn vinh, khen thưởng. Trường hợp đề xuất có phạm vi ảnh hưởng lớn, được nhân rộng thành mô hình điển hình tiên tiến thì được ưu tiên xét tặng danh hiệu thi đua, hình thức khen thưởng cấp Nhà nước theo quy định. Kết quả thực hiện đề xuất là căn cứ quan trọng để đánh giá, xếp loại và áp dụng chính sách trọng dụng phù hợp. Cán bộ có đề xuất mang lại hiệu quả rõ rệt được xem xét bố trí vào ngạch cao hơn theo vị trí việc làm, nâng bậc lương trước thời hạn; cán bộ trong lực lượng vũ trang được xem xét thăng quân hàm trước thời hạn theo quy định. Thành tích đột phá được lưu trong hồ sơ cán bộ và là căn cứ quan trọng khi đánh giá năng lực thực tiễn, bố trí, sử dụng cán bộ. Cán bộ có đề xuất mang lại hiệu quả đặc biệt xuất sắc, có khả năng lan toả, nhân rộng trên phạm vi cả nước được ưu tiên bố trí, bổ nhiệm vào chức vụ lãnh đạo, quản lý cao hơn theo quy định; ưu tiên đưa vào quy hoạch cán bộ cấp chiến lược hoặc chức danh lãnh đạo cao hơn; được giao chủ trì nhiệm vụ trọng điểm, chiến lược, đột phá và tạo điều kiện về vị trí công tác, quỹ thời gian phù hợp; được đề xuất, lựa chọn nhân sự có năng lực cùng tổ chức thực hiện. Quy định lưu ý, việc bố trí, sử dụng, bổ nhiệm cần căn cứ toàn diện về phẩm chất, uy tín, năng lực, kết quả và yêu cầu của vị trí công tác; thành tích đổi mới, sáng tạo là căn cứ quan trọng nhưng không phải căn cứ duy nhất. Tiêu chí xác định hiệu quả đặc biệt xuất sắc, khả năng lan tỏa, nhân rộng phải rõ ràng, khách quan, minh bạch, có khả năng kiểm chứng. Về đối tượng và điều kiện được bảo vệ, quy định nêu rõ, đối tượng được bảo vệ gồm: Cán bộ đề xuất, tham mưu, thẩm định (về pháp lý, tài chính, chuyên môn); thành viên hội đồng tư vấn, giám sát thực thi; đại diện cơ quan phối hợp; thành viên cấp ủy, tập thể lãnh đạo, cán bộ phê duyệt; cán bộ trực tiếp tổ chức thực hiện đề xuất. Các trường hợp nêu trên được xem xét áp dụng biện pháp bảo vệ khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định. Về các biện pháp bảo vệ, theo quy định, căn cứ kết luận vụ việc, ban thường vụ cấp ủy quyết định hoặc lãnh đạo, chỉ đạo, kiến nghị cơ quan có thẩm quyền áp dụng một hoặc một số biện pháp bảo vệ. Bảo vệ vị trí công tác, quy hoạch, đào tạo, bố trí, sử dụng và các quyền, lợi ích hợp pháp của cán bộ. Bảo vệ danh dự, uy tín; cung cấp, xác nhận thông tin, hồ sơ, tài liệu và giải trình về chủ trương, quá trình thẩm định, phê duyệt, tổ chức thực hiện đề xuất khi cần thiết. Xem xét không xử lý, miễn hoặc giảm trách nhiệm theo thẩm quyền và theo quy định tại quy định này. Hủy bỏ, sửa đổi hoặc kiến nghị huỷ bỏ, sửa đổi quyết định xử lý không đúng; xin lỗi, cải chính, phục hồi danh dự, uy tín, chức vụ, vị trí công tác, chế độ, chính sách và các quyền, lợi ích hợp pháp của cán bộ theo quy định. Xem xét, xử lý tổ chức, cá nhân có hành vi trù dập, trả thù, cản trở hoặc không thực hiện đầy đủ trách nhiệm bảo vệ cán bộ theo quy định. NGUYÊN TẮC VÀ CÁC TRƯỜNG HỢP XEM XÉT KHÔNG XỬ LÝ, MIỄN HOẶC GIẢM TRÁCH NHIỆM XỬ LÝ KỶ LUẬT Theo quy định, việc xem xét không xử lý, miễn hoặc giảm trách nhiệm phải bảo đảm các nguyên tắc: Căn cứ vào động cơ, mục đích, thẩm quyền, điều kiện khách quan, trình độ khoa học - công nghệ, khung pháp lý, mức độ lỗi, khả năng dự báo, kiểm soát rủi ro, hiệu quả thực tế, mức độ chủ động khắc phục hậu quả và vai trò, mức độ tham gia của từng chủ thể; không căn cứ duy nhất vào hậu quả hoặc kết quả đã biết sau đó để đánh giá, quy kết trách nhiệm. Phân định rõ rủi ro, thiệt hại phát sinh do nguyên nhân khách quan, sự kiện bất khả kháng hoặc trong giới hạn rủi ro đã được cấp có thẩm quyền chấp nhận với rủi ro, thiệt hại phát sinh do sai sót không cố ý và hành vi cố ý vi phạm. Khi kết luận phải xác định trách nhiệm của tập thể, cá nhân có liên quan trong từng khâu cho chủ trương, thẩm định, phê duyệt, chỉ đạo, giám sát và tổ chức thực hiện; không quy toàn bộ trách nhiệm cho cá nhân trực tiếp thực hiện; trách nhiệm tập thể không thay thế trách nhiệm cá nhân. Đề xuất mà không hoàn thành hoặc chỉ hoàn thành một phần mục tiêu, kể cả trường hợp phải tạm dừng hoặc chấm dứt thực hiện không phải là căn cứ duy nhất để xác định vi phạm hoặc loại trừ việc xem xét không xử lý, miễn, giảm trách nhiệm. Quy định cũng nêu, không xem xét xử lý kỷ luật đảng khi có đủ các điều kiện sau: Rủi ro, thiệt hại xảy ra đã được nhận diện, dự báo và chấp nhận trong giới hạn được cấp có thẩm quyền phê duyệt hoặc rủi ro, thiệt hại phát sinh do nguyên nhân, trở ngại khách quan, sự kiện bất khả kháng. Động cơ trong sáng, vì lợi ích chung, không vụ lợi, tham nhũng, tiêu cực. Tuân thủ và thực hiện đúng, đầy đủ thẩm quyền, trình tự, thủ tục, nội dung, phạm vi, phương án được cấp có thẩm quyền phê duyệt; thực hiện kịp thời và đầy đủ các biện pháp cần thiết để nhận diện, phòng ngừa, kiểm soát, giảm thiểu và khắc phục rủi ro, thiệt hại. n THƯỜNG TRỰC BAN BÍ THƯ TRẦN CẨM TÚ VỪA KÝ BAN HÀNH QUY ĐỊNH CỦA BAN BÍ THƯ VỀ CƠ CHẾ TÔN VINH, TRỌNG DỤNG VÀ BẢO VỆ CÁN BỘ DÁM ĐỔI MỚI, DÁM NGHĨ, DÁM LÀM, DÁM CHỊU TRÁCH NHIỆM VÌ LỢI ÍCH CHUNG. Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú vừa ký ban hành quy định của Ban Bí thư về cơ chế tôn vinh, trọng dụng và bảo vệ cán bộ dám đổi mới, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung ẢNH: PV MIỄN, GIẢM TRÁCH NHIỆM XỬ LÝ KỶ LUẬT ĐẢNG KHI CÓ ĐỦ CÁC ĐIỀU KIỆN SAU: - Rủi ro, thiệt hại phát sinh do sai sót không cố ý. - Cán bộ có động cơ trong sáng, vì lợi ích chung, không vụ lợi, tham nhũng, tiêu cực. - Khi rủi ro, thiệt hại xảy ra đã chủ động báo cáo cấp có thẩm quyền, đồng thời thực hiện đầy đủ các biện pháp phòng ngừa, kiểm soát, giảm thiểu và khắc phục hậu quả. TRỌNG DỤNG VÀ BẢO VỆ CÁN BỘ DÁM ĐỔI MỚI, DÁM NGHĨ, DÁM LÀM TRƯỜNG PHONG CHUYỆN CUỐI TUẦN Nữ diễn viên kiêm nhà văn nổi tiếng sinh năm 1992 người Mỹ Jennette McCurdy đã diễn giải về tâm trạng và cảm xúc đầy phức tạp của mình trong cuốn hồi ký mang tên “Tôi mừng vì mẹ chết” (I’m Glad My Mom Died) từng là sách bán chạy nhất ở Mỹ năm 2022. Khi xuất bản tại Việt Nam tựa đề gây sốc ấy được dịch thành “Lòng tôi nhẹ khi mẹ rời xa”. Không chỉ “yêu” và “ghét”, suốt gần 500 trang sách ấy chất chứa những phức cảm tâm lý, những hài kịch đen rối bời giữa hận thù với biết ơn, giữa tức giận, tổn thương với yêu thương. Chữ “yêu” được đặt trong một khung cảnh bất bình thường, bị tước bỏ những cảm xúc nguyên sơ, và ngày càng bị áp đặt thêm nhiều điều kiện – một đặc tính cảm xúc của thời đại số hóa này. Đọc “I’m Glad My Mom Died”, và cả “Thư gửi bố” của Franz Kafka, rồi vào xem hội nhóm mang tên “Con ghét bố mẹ” trên Facebook đang rầm rộ những ngày qua, hẳn sẽ rút ra được nhiều điều đặc biệt. Cho những người làm bố mẹ, cho những đứa con, và tất cả chúng ta. Không sa vào phân tích những gì đang xảy ra trong hội nhóm ấy, điều nhiều người đã làm, chỉ muốn nói rằng “con ghét bố mẹ” à, chẳng có gì phải hốt hoảng. Bởi trào lưu này vốn từ lâu đã quen thuộc tại nhiều quốc gia, cả Đông lẫn Tây. Khi giới trẻ tìm cách “ngắt” liên hệ với cha mẹ mà họ dán nhãn là “độc hại, ái kỷ, thao túng tâm lý”. Cộng đồng những đứa trẻ có cha mẹ ái kỷ (r/raisedbynarcissists) trên mạng xã hội Reddit đã hơn một triệu thành viên. Tại Mỹ, theo khảo sát, người trẻ sống xa lánh hoặc cắt đứt liên lạc với ít nhất một thành viên trong gia đình chiếm đến 38%. Mâu thuẫn/khoảng cách thế hệ (Generation Gap) đã diễn ra từ khi loài người mới hình thành, là động lực quan trọng cho phát triển xã hội. Nếu thế hệ sau rập khuôn thế hệ trước, thì làm sao có được nền văn minh và những thành tựu khoa học kỹ thuật như ngày nay. Còn nói như triết gia Will Durant, phương tiện và công cụ có thể thay đổi, nhưng bản năng/bản chất cơ bản của con người gần như không biến đổi qua thời gian. Trong đó có việc chăm sóc con cái hay oán giận cha mẹ… Không quá căng thẳng, hốt hoảng trước nhóm “Con ghét bố mẹ” - ban đầu là nơi dành cho những tài khoản ẩn danh có thể thoải mái xả áp lực, trút bỏ những ấm ức, có thể “kể tội” cha mẹ vì đã can thiệp quá sâu vào đời sống riêng của mình. Và cũng không nên cường điệu thái quá về những “nguy cơ”, “hư hỏng” của những đứa trẻ. Đừng đẩy chúng sang bên kia “chiến tuyến” của cha mẹ và người lớn. Câu chuyện ứng xử và tình yêu thương của mỗi người cha, người mẹ với những đứa con của mình, hãy cứ để diễn ra bình thường dưới những mái nhà, bên những mâm cơm, thay vì bị dẫn dắt để phơi ra “đấu tố” lẫn nhau trên mạng ảo. TRÍ QUÂN Con ghét bố mẹ, đừng hoảng hốt (Tiếp theo trang 1)
QUY MÔ 500 TRIỆU USD “Trung Quốc hiện có tốc độ phát triển hệ sinh thái kinh tế không gian tầng thấp rất nhanh… Ở Việt Nam, chúng ta đang trong giai đoạn đầu phát triển. Theo dự báo, tốc độ tăng trưởng khoảng 13% và đến năm 2035, quy mô ngành ở Việt Nam có thể đạt khoảng 500 triệu USD”, ông Nguyễn Văn Thuật - Phó Vụ trưởng Vụ Kinh tế và Xã hội số, Bộ Khoa học và Công nghệ, phát biểu tại Diễn đàn “Phát triển kinh tế tầm thấp và thúc đẩy ứng dụng công nghệ vũ trụ tại Việt Nam”, do báo Tiền Phong phối hợp Đại học Quốc gia Hà Nội tổ chức. Tại Diễn đàn, PGS.TS Bùi Thế Duy - Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Giám đốc ĐH Quốc gia Hà Nội, cho biết, tại khu đô thị đại học Hòa Lạc, Đại học Quốc gia Hà Nội đang phối hợp các tập đoàn logistics và các tập đoàn tự động hóa để xây dựng trung tâm nghiên cứu, phòng thí nghiệm nhằm kết hợp nghiên cứu, đào tạo và nội địa hóa các sản phẩm công nghệ kinh tế tầm thấp. Theo ông Duy, tại các vùng nông thôn Việt Nam, sự phát triển của kinh tế tầm thấp thậm chí còn nhanh hơn khu vực đô thị vì UAV là giải pháp công nghệ phù hợp và hiệu quả nhất hiện nay. “Hầu hết các vườn sầu riêng ở Tây Nguyên đều sở hữu UAV, cử người đi đào tạo lái UAV. Toàn bộ quy trình tưới, phun hằng tuần đều thực hiện bằng UAV. Trong đợt bão lũ vừa qua, UAV đã tham gia tìm kiếm, phát hiện nạn nhân bị cô lập, vận chuyển thức ăn, nhu yếu phẩm…”, ông Duy nói. Ở lĩnh vực quản lý đô thị, từ ngày 1/6, Công an TP. Hà Nội thí điểm sử dụng UAV nội địa tuần tra giao thông, phát hiện vi phạm, ùn tắc và truyền hình ảnh trực tiếp về trung tâm chỉ huy. Thiết bị cũng nhanh chóng phát hiện va chạm trên các tuyến đường trọng điểm, ùn tắc giao thông để lực lượng chức năng kịp thời phân luồng. “Công an TP. Hà Nội đã đưa UAV vào thử nghiệm trong giám sát an ninh trật tự. Quá trình thử nghiệm được triển khai trên các tuyến: đường Vành đai 1, Vành đai 3, khu vực Hồ Tây và hồ Hoàn Kiếm”, Trung tá Nguyễn Thành Trung - Phó Đội trưởng Trung tâm Thông tin Chỉ huy - Công an TP Hà Nội cho biết. Đầu năm nay, TPHCM đã triển khai thử nghiệm giao hàng bằng UAV, hướng tới xây dựng hệ sinh thái công nghiệp UAV, hoàn thiện cơ chế thử nghiệm có kiểm soát và quy hoạch không gian tầm thấp phục vụ logistics, y tế và nông nghiệp. Ông Nguyễn Kim Thuần, Phó Giám đốc Trung tâm Công nghệ Viettel Post, nói rằng, các lĩnh vực ứng dụng UAV tại Việt Nam hiện tập trung vào 4 nhóm chính: quốc phòng - an ninh với yêu cầu kỹ thuật và an toàn rất cao; nông nghiệp bao gồm: phun thuốc, bón phân, giám sát cây trồng, phát hiện sâu bệnh; giám sát hạ tầng trong đó có kiểm tra công trình, lập bản đồ, giám sát rừng và các hoạt động khai thác tài nguyên và logistics. Logistics được dự báo là một trong những lĩnh vực có tốc độ tăng trưởng cao, với quy mô thị trường có thể đạt hơn 16 tỷ USD vào năm 2030, ông Thuần nói. ĐỐI MẶT NHIỀU RÀO CẢN Dù tiềm năng lớn, kinh tế tầm thấp vẫn đối mặt nhiều rào cản. Tại Diễn đàn, ông Nguyễn Văn Thuật phát biểu: “Về thể chế, Việt Nam hiện chưa có quy định riêng về phát triển kinh tế không gian tầng thấp. Việc xây dựng thể chế là rất quan trọng, nhưng chúng ta cũng không thể chờ hoàn thiện toàn bộ hệ thống pháp luật mới bắt đầu phát triển”. Bên cạnh thể chế, tiêu chuẩn và tần số cũng là những vấn đề cần được giải quyết. Cùng với đó, chính sách phát triển nguồn nhân lực cũng cần được triển khai đồng bộ, từ học sinh, sinh viên, nghiên cứu sinh đến các chuyên gia, kỹ sư, ông Thuật nhận định. Trước đó, trao đổi riêng với phóng viên Tiền Phong, TS Trần Thiên Phương - Phó Chủ tịch Mạng lưới Hàng không Vũ trụ và Thiết bị bay không người lái Việt Nam, Giám đốc Công ty Cổ phần Công nghệ thông minh Mismart - cho rằng, điểm nghẽn lớn nhất hiện nay không nằm ở công nghệ mà ở cơ chế thị trường. “Rào cản lớn nhất hiện nay là quy trình cấp phép bay, hiệp đồng bay còn phức tạp, phải xin phép theo từng chuyến, tạo độ trễ cho cả hoạt động thương mại lẫn cứu hộ khẩn cấp”, TS Phương nói. Theo TS Phương, Việt Nam đã làm chủ thiết kế hệ thống, tích hợp bộ điều khiển bay, trí tuệ nhân tạo (AI); một số linh kiện cốt lõi vẫn phải nhập khẩu nhưng đang từng bước nội địa hóa. Tuy nhiên, doanh nghiệp chưa mạnh dạn đầu tư dài hạn do thiếu hệ thống tiêu chuẩn, kiểm định, khu thử nghiệm, bảo hiểm và cơ chế mua sắm công. Vị chuyên gia cho rằng, cần xây dựng cơ chế thị trường minh bạch, quy định rõ điều kiện tham gia và trách nhiệm pháp lý. Nhà nước có thể đặt hàng các dịch vụ công ích như vận chuyển y tế khẩn cấp, giám sát hạ tầng hay cứu hộ để tạo đầu ra ổn định cho doanh nghiệp. “Khi nút thắt về cơ chế được tháo gỡ, UAV sẽ có điều kiện phát huy vai trò trong cứu hộ, quản lý đô thị và trở thành động lực quan trọng của kinh tế tầm thấp tại Việt Nam”, ông Phương nhận định. n TĂNG CƯỜNG ỨNG DỤNG UAV 3-4/10/2026 www.tienphong.vn THỜI SỰ 4 VIỆT NAM ĐANG KHÔNG CHỈ SẢN XUẤT THIẾT BỊ BAY KHÔNG NGƯỜI LÁI (UAV/ DRONE) MÀ CÒN PHÁT TRIỂN CẢ HỆ SINH THÁI, THAM GIA SÂU HƠN VÀO CHUỖI GIÁ TRỊ CỦA KINH TẾ KHÔNG GIAN TẦNG THẤP TRỊ GIÁ HÀNG TRĂM TRIỆU USD, ỨNG DỤNG UAV TRONG NHIỀU LĨNH VỰC NHƯ NÔNG NGHIỆP, ĐIỆN VÀ NĂNG LƯỢNG, GIAO THÔNG, ĐÊ ĐIỀU, Y TẾ..., CÁC QUAN CHỨC, CHUYÊN GIA PHÁT BIỂU NGÀY 2/10. NHÓM PV TỪ KHÔNG GIAN NGHIÊN CỨU ĐẾN KHÔNG GIAN KINH TẾ Nhà báo Phùng Công Sưởng - Tổng Biên tập báo Tiền Phong - phát biểu: “Qua các tham luận gửi tới Diễn đàn, chúng tôi nhận thấy một thông điệp khá xuyên suốt: Công nghệ chỉ thật sự có ý nghĩa khi bắt đầu từ bài toán cần giải quyết, chứ không bắt đầu từ mong muốn có thêm một thiết bị mới”. Diễn đàn lần này nhằm tạo ra một không gian trao đổi thực chất, nơi kết nối các nhà khoa học, doanh nghiệp, nhà quản lý và thế hệ trẻ. PGS.TS Trương Ninh Thuận, Viện trưởng Viện Công nghệ Hàng không - Vũ trụ, Trường Đại học Công nghệ, Đại học Quốc gia Hà Nội, phát biểu: “Kinh tế tầm thấp và công nghệ vũ trụ đang mở ra không gian phát triển mới không chỉ về kinh tế mà cả trong nghiên cứu khoa học và đào tạo. Đại học Quốc gia Hà Nội không đặt mục tiêu làm các sản phẩm đơn lẻ mà chú trọng làm chủ công nghệ lõi, phát triển các trung tâm nghiên cứu và tích hợp hệ thống dữ liệu thông minh không gian-trên không-mặt đất”. Quá trình này thể hiện sự chuyển dịch chiến lược từ nghiên cứu cơ bản sang phát triển công nghệ, từ công nghệ tạo ra sản phẩm và từ sản phẩm xây dựng hệ sinh thái công nghệ đóng góp vào sự tăng trưởng kinh tế của đất nước. “Về hạ tầng thử nghiệm, Đại học Quốc gia Hà Nội tận dụng khuôn viên rộng 2.000 ha tại Hòa Lạc, Hà Nội phối hợp với Tập đoàn HTI xây dựng Khu thử nghiệm và sân bay ngoài trời cho UAV, chuẩn bị vận hành chạy thử nghiệm ngay trong tháng 10 này”, TS Thuận cho biết. Theo ông Phạm Đắc Bảo - Giám đốc VNPT UAV Lab, tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, ước tính năm 2026 có khoảng 10.000 UAV nông nghiệp đang hoạt động. Tại Cần Thơ, theo thống kê năm 2026, có hơn 4.000 ha lúa được phun bằng thiết bị bay, giúp giảm công lao động, hạn chế tiếp xúc trực tiếp với thuốc bảo vệ thực vật và nâng cao hiệu quả sản xuất. Tại Diễn đàn, ông Nguyễn Bá Anh - Phó Giám đốc Sở KH&CN tỉnh Điện Biên chia sẻ về những kết quả bước đầu thí điểm ứng dụng kinh tế tầm thấp trong phát triển kinh tế - xã hội tại tỉnh Điện Biên. Đề án được triển khai trong 24 tháng, dự kiến thực hiện 6.000 chuyến bay thử nghiệm, phấn đấu tỉ lệ an toàn trên 99%. Các nhóm ứng dụng trọng tâm gồm các lĩnh vực nông nghiệp (giám sát mùa vụ, phun thuốc, gieo hạt, vận chuyển vật tư và nông sản sau thu hoạch); logistics y tế và dân sinh (vận chuyển thuốc, vật tư y tế, mẫu xét nghiệm và hàng hóa thiết yếu đến khu vực khó tiếp cận); bản đồ số và quản lý tài nguyên (khảo sát địa hình, xây dựng dữ liệu không gian, phục vụ quản lý đất đai, rừng, hạ tầng và phòng chống thiên tai). Ông Đoàn Trung Đức - Trưởng phòng Công nghệ Viễn thám và GeoAI - VNPT IT (Tập đoàn VNPT) cho biết, để đẩy nhanh tiến độ xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai, VNPT đã áp dụng công nghệ viễn thám và UAV để bay chụp các khu vực mà dữ liệu thửa đất chưa có không gian và tọa độ; đang triển khai hệ thống thông tin quản lý đất đai VNPT iLIS tại ít nhất 15 tỉnh, thành phố, hỗ trợ quản lý nhà nước về đất đai, xử lý thủ tục hành chính, đăng ký biến động mua bán, chuyển nhượng, thế chấp, giải chấp cho người dân và doanh nghiệp. Tại Diễn đàn, Đại tá Trần Viết Minh, Phó Trưởng phòng Hậu cần Kỹ thuật của Cục Tác chiến điện tử, Bộ Tổng tham mưu - Bộ Quốc phòng, đề nghị Chính phủ sớm giao nhiệm vụ cho một cơ quan (Bộ) chủ trì xây dựng và vận hành “Hệ thống quản lý thiết bị bay không người lái quốc gia phục vụ quản lý vùng trời và phát triển kinh tế tầm thấp”. n ỨNG DỤNG TRONG NÔNG NGHIỆP, LOGISTICS Y TẾ... Diễn đàn “Phát triển kinh tế tầm thấp và thúc đẩy ứng dụng công nghệ vũ trụ tại Việt Nam” diễn ra ngày 2/10 tại Hà Nội ẢNH: TRỌNG TÀI Điện Biên đang thí điểm ứng dụng UAV trong các lĩnh vực nông nghiệp, logistics y tế và dân sinh, bản đồ số và quản lý tài nguyên ẢNH: UBND XÃ MƯỜNG ẢNG, TỈNH ĐIỆN BIÊN
KÝ ỨC NUÔI GIẤU CÁN BỘ CÁCH MẠNG Ánh nắng chiều xuyên qua hàng cây, ngôi nhà sàn của bà H’Răng Niê (SN 1948, xã Ea M’Droh, tỉnh Đắk Lắk) bình yên giữa không gian xanh mát. Sau cánh cửa cong vẹo, bà H’Răng nở nụ cười hiền, tay vân vê tấm ván nứt thành đường dài nói rằng, hơn 30 năm qua, những thanh gỗ đã phải chống chọi với nắng mưa và cả sự thay đổi của cuộc sống. Con cháu đã xây một ngôi nhà khang trang nhưng bà vẫn sống trong ngôi nhà sàn này. Bởi với bà, căn nhà là một phần câu chuyện của chính mình. Những ký ức ấy hôm nay vẫn được bà gìn giữ như một phần máu thịt. Đôi mắt bà H’Răng như chìm về một miền ký ức đã hơn nửa thế kỷ trôi qua. Bà kể chậm rãi rành mạch, ngày đó, đồng bào Ê đê buôn này đồng lòng theo cách mạng. Ban ngày, thanh niên trong buôn đi làm rẫy, đêm đến lại gùi gạo vào rừng tiếp tế cho bộ đội. Biết buôn nuôi giấu cán bộ cách mạng, quân địch tìm mọi cách diệt hậu phương kháng chiến. Ngày ấy, mỗi khi quân địch tràn vào buôn, lùng sục từng nhà, bà con lại tìm mọi cách để che giấu cán bộ cách mạng. Bà còn nhớ, một buổi tối, khi mọi người đang họp, nhận được tin quân địch vào. Lúc bấy giờ có 2 anh cán bộ cách mạng đang ở trong buôn. Để tránh địch phát hiện, bà con giấu cán bộ trên chái bếp rồi đốt lửa, hun khói mù mịt che mắt giặc. Bộ đội ở trên lấy khăn ướt bịt miệng, mũi để khỏi hít phải khói. Quân địch tìm không thấy mà bị khói xông mù mịt chúng lại ra về. “Giây phút ấy căng thẳng đến nghẹt thở, trong khoảnh khắc đó, người dân không có vũ khí trong tay, chỉ có sự gan dạ, mưu trí và một niềm tin son sắt”, bà nói. Anh Y Knap, trưởng buôn Ea M’Droh ngồi cạnh giải thích thêm, bếp của người Ê đê được thiết kế phía trên bếp làm thêm phần giàn bằng tre, gỗ để giữ lương thực, thực phẩm sấy khô hay treo những hạt giống hoặc đặt các vật dụng đan lát cần hong khói cho đen bóng, chắc đẹp. Vì vậy, khi cán bộ trốn ở đó, địch khó phát hiện. Chỉ vào cây cột hơn một vòng tay người lớn ôm dựng phía đầu nhà, bà H’Răng nói, cái cột này từ căn nhà cũ, từng che giấu cán bộ cách mạng ngày ấy. Lặng người một lúc, bà tiếp câu chuyện, năm 1962, khi bà đang làm nhiệm vụ tại tỉnh Quảng Đức (nay là tỉnh Lâm Đồng), nghe tin giặc đốt buôn. Tất cả tài sản bị ngọn lửa quân thù thiêu rụi. “Chúng đốt lúc giữa trưa, buôn chỉ có vài người già và trẻ nhỏ. Không có người chết cháy, nhưng người dân vô cùng hoảng loạn. Gia đình tôi có bà ngoại và em gái 8 tuổi ở nhà thoát chết trong đám cháy, nhưng vì sợ hãi, đêm đó em gái tôi qua đời, sau đó không lâu bà tôi cũng mất”, bà H’Răng cho biết. NHỮNG MÁI NHÀ MANG NẶNG NGHĨA TÌNH Ở tuổi 71, mái tóc bạc phủ trên vầng trán cao, già làng Y Dơng Niê Kđăm chia sẻ, buôn Ea M’Droh bà con vẫn thường gọi một tên khác là Buôn Cháy, do bị Mỹ, Ngụy đốt cháy hoàn toàn, nhằm ngăn chặn bà con đi theo cách mạng, nuôi giấu cán bộ. Ngày buôn bị đốt, ông còn quá nhỏ. Ông vẫn nhớ những câu chuyện về buôn làng qua lời kể của cha mẹ. Đó là những năm tháng vô cùng gian khổ. Rừng trở thành nơi che chở bà con, cũng là nơi họ tiếp tục sản xuất để góp sức cho kháng chiến. Sau ngày giải phóng, người dân về huyện Ea Súp (cũ) sống. Năm 1986, có 36 hộ dân tìm về vùng đất cũ Ea M’Droh, cùng nhau dựng lại nhà cửa, khôi phục buôn làng từ đống tro tàn. Ban đầu, cả buôn chỉ có hơn 30 nhà mái tranh, vách nứa xiêu vẹo, cuộc sống đói nghèo, lam lũ. “Ngày đó cực khổ lắm, vừa đói, vừa rét, 2 ngày đi rừng, 1 ngày khai hoang nương rẫy. Bà con đi các vùng khác để trao đổi hạt giống. Suốt thời gian dài cả buôn không được ăn hạt cơm nào, nhưng bà con sống với nhau nặng nghĩa tình. Về lại đây, mọi người cùng nhau làm lại từ đầu”, ông Y Dơng nói. Câu nói ngắn gọn nhưng chứa đựng cả một hành trình dài của người dân Ea M’Droh. Năm 1994, Tiểu đoàn 303 thuộc Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Đắk Lắk cùng chính quyền địa phương đã dựng 66 căn nhà dài truyền thống, đào 33 giếng nước, tặng người dân buôn Ea M’Droh. Bộ đội kiếm cây giống hướng dẫn bà con cách trồng trọt, chăn nuôi. Hiện nay, buôn có một cánh đồng lúa rộng 37 ha, và những vườn cà phê xanh mướt mát. Đi một vòng quanh buôn, chúng tôi nhận thấy người già ở buôn họ vẫn sống trong căn nhà dài. Đứng trước căn nhà sàn đã cũ, già Y Dơng cho biết: “Bây giờ con cái xây nhà khang trang đầy đủ những tiện nghi cần thiết cho sinh hoạt hằng ngày. Tôi vẫn giữ lại nhà dài và ở đó, vì nhà bộ đội làm cho mình ngày trước, mình không muốn mất”. Nhìn Ea M’Droh hôm nay, thật khó hình dung nơi đây từng trải qua những năm tháng chiến tranh khốc liệt. Người dân nơi đây nói rằng, “Buôn Cháy được như bây giờ là nhờ sự quan tâm của Đảng, sự hỗ trợ, đầu tư của Nhà nước ngay từ những ngày đầu trở lại buôn. Bà con trong buôn phát huy tinh thần cách mạng, đoàn kết vượt qua khó khăn vươn lên trong cuộc sống. Là thế hệ đi sau, trưởng buôn Y Knap (SN 1989) lớn lên đã được nghe nhiều về chuyện bà con trong buôn tin vào Đảng, vào cách mạng, nuôi giấu, che chở cán bộ. Ngôi làng kháng chiến năm xưa giờ đây đã thay da đổi thịt với nhà cửa khang trang, điện, đường, trường, trạm kiên cố, đời sống người dân khởi sắc từng ngày. Hoàng hôn ráng đỏ một góc, bên bếp lửa ấm trong căn nhà sàn, bà H’Răng ngồi trước ngọn lửa cháy rực, khói bếp vương vấn trong không trung. Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, với bà H’Răng, ký ức về những làn khói năm ấy dường như vẫn còn nguyên, cay nồng. Một làn khói bếp tưởng như bình thường lại trở thành “tấm màn” che chở sinh mạng của những người cán bộ cách mạng. Những người từng nuôi giấu cán bộ năm xưa giờ tóc đã bạc, bước chân đã chậm. Nhưng mỗi ngày, họ vẫn ở trong ngôi nhà sàn kể cho con cháu nghe về tình quân dân. n 3-4/10/2026 www.tienphong.vn 5 KÝ SỰ TRONG CĂN NHÀ SÀN HƠN BA THẬP KỶ VỚI NGƯỜI DÂN ĐỊA PHƯƠNG, CĂN CỨ CÁCH MẠNG Ở XÃ EA M’DROH, NHỮNG NGÔI NHÀ SÀN KHÔNG CHỈ LÀ NƠI CHE MƯA, CHE NẮNG MÀ CÒN LÀ TÌNH QUÂN DÂN VÀ HÀNH TRÌNH HỒI SINH CỦA MỘT BUÔN LÀNG TỪNG CHỊU NHIỀU MẤT MÁT TRONG CHIẾN TRANH. NGUYỄN THẢO Anh Y Knap, Trưởng buôn Ea M’Droh cho biết, buôn có 307 hộ dân, hơn 1. 280 khẩu. Buôn có 11 dân tộc sinh sống, đồng bào Ê đê chiếm 90%. Bây giờ bà con được tham gia nhiều chương trình khuyến nông, chuyển giao khoa học kỹ thuật. Họ từng bước áp dụng công nghệ vào sản xuất, mạnh dạn chuyển đổi diện tích hoa màu kém hiệu quả sang các loại cây công nghiệp có giá trị kinh tế cao như cà phê, điều, hồ tiêu... Có nhà mỗi vụ mùa thu 4 đến 5 tấn cà phê. Ngôi nhà sàn gỗ của bà H’Răng được bộ đội làm cách đây hơn 30 năm Già làng Y Dơng (bìa phải) Bà H’Răng kể cho con cháu về những năm tháng nuôi giấu cán bộ cách mạng
KHÔNG THU QUỸ, BAN PHỤ HUYNH HOẠT ĐỘNG THẾ NÀO? 3-4/10/2026 www.tienphong.vn KHOA GIÁO 6 CHUYỂN NGUỒN CHI VỀ ĐÚNG CHỖ Trước sự thay đổi này, những người trực tiếp làm công tác đại diện phụ huynh có những góc nhìn và phản ứng khác nhau. Chị Trần Tuyết Mai, Trưởng ban đại diện cha mẹ học sinh lớp 4 tại một trường tư thục ở phường Hà Đông (Hà Nội), cho biết, đầu năm học lớp đã thống nhất khoản chi từ quỹ phụ huynh học kì I do ban phụ huynh quản lí. Tuy nhiên, theo cách hiểu của chị, quy định mới khiến ban đại diện không được thu, tiếp nhận hoặc quản lí tiền hỗ trợ, dẫn đến lo ngại sẽ phát sinh nhiều vướng mắc trong việc tổ chức các hoạt động cho học sinh. Chị Mai phân tích, trong năm học có nhiều dịp cần chi phí ngoài việc học trên lớp: Ngày 20/10, các học sinh nam muốn tổ chức bữa tiệc nhỏ chúc mừng bạn nữ và cô giáo; các dịp tổng kết năm học, biểu diễn văn nghệ, sinh nhật, hoạt động gắn kết tập thể hoặc những phần quà nhỏ động viên học sinh cuối tháng, cuối kì. Theo chị, nếu không duy trì quỹ lớp theo kế hoạch đầu năm mà mỗi sự kiện lại đứng ra vận động, thu tiền một lần rất lắt nhắt, mất thời gian, gây bất tiện cho phụ huynh và tạo thêm áp lực cho người đứng đầu ban đại diện. Chị Mai kiến nghị cần làm rõ ranh giới giữa kinh phí phục vụ hoạt động của ban đại diện với các khoản hỗ trợ nhà trường, đồng thời có hướng dẫn cụ thể về việc ban phụ huynh đứng ra tổ chức hoạt động chi trực tiếp cho con em mình bằng tiền phụ huynh đóng thì có vi phạm hay không. Ở góc nhìn khác, anh Nguyễn Mạnh Hùng, trưởng ban phụ huynh có con theo học tại một trường THPT ở Hà Nội, khẳng định, việc không duy trì quỹ lớp ngay từ đầu năm hoàn toàn không làm ngưng trệ các hoạt động, mà trái lại giúp việc chi tiêu trở nên đúng quy định, tiết kiệm và nhận được sự đồng thuận tuyệt đối. Theo anh Hùng, tinh thần của thông tư mới đòi hỏi ban phụ huynh phải hoạt động chuẩn chỉ hơn: Lấy học sinh làm trung tâm, tất cả các khoản chi đều phải phục vụ trực tiếp cho các con và dứt khoát cắt bỏ chi phí bất hợp lí. Tuyệt đối không dùng tiền phụ huynh cho các việc dành riêng cho cha mẹ, thầy cô hoặc những hạng mục thuộc trách nhiệm chi của nhà trường như cơ sở vật chất, sửa chữa trường lớp, vật tư tiêu hao. Về cách vận hành, anh Hùng cho rằng, hoàn toàn có thể triển khai dựa trên kế hoạch chi tiết của nhà trường cho từng kì học với các hoạt động cụ thể như Trung thu, ngày 20/10, phong trào thi đua học tập, ngoại khóa hay văn nghệ. Trên cơ sở đó, ban đại diện sẽ bàn bạc hoạt động nào cần tham gia, mức độ đầu tư ra sao để lập dự toán kinh phí cụ thể trước khi kêu gọi đóng góp. Tinh thần vận động là không cào bằng, không chia trung bình hay bình quân đầu người; ai có ít góp ít, ai có nhiều góp nhiều, gia đình nào không tham gia cũng không bị ép buộc; đồng thời có thể kêu gọi mạnh thường quân tài trợ thêm, miễn sao minh bạch và thiết thực. Theo anh Hùng, phụ huynh không tiếc tiền đầu tư cho con em mà chỉ bức xúc khi ban phụ huynh lạm thu, chi sai mục đích, hoặc dùng tiền quỹ lớp mua hoa quả, nước ngọt phục vụ chính các buổi họp phụ huynh. Về phía các cơ sở giáo dục, bà Nguyễn Thị Hồng Cẩm, Phó hiệu trưởng Trường THPT Nguyễn Trãi (Hà Nội), cho biết nhà trường sẽ thông báo tới ban đại diện cha mẹ học sinh thực hiện nghiêm quy định mới của Bộ GD&ĐT, đồng thời phối hợp để hỗ trợ học sinh tốt nhất. Đơn cử như việc khen thưởng học sinh đạt kết quả cao trong các kì thi, nếu trước đây phụ huynh có thể thưởng tiền mặt 100 nghìn đồng/ học sinh, thì năm nay, do quy định không được phép hỗ trợ bằng tiền, các bên sẽ tính toán chuyển sang mua quà tặng. Ủng hộ tuyệt đối chủ trương này, bà Lê Minh Nguyệt, Hiệu trưởng Trường THCS Lê Lợi (Hà Đông), chia sẻ, sáu năm qua, nhà trường không nhận đóng góp từ quỹ cha mẹ học sinh lớp về quỹ ban đại diện của trường để chi hoạt động. Ban đại diện phụ huynh trường thành lập chỉ nhằm phối hợp, đồng hành trong các hoạt động giáo dục. Với quy định mới, nhà trường sẽ chỉ đạo ban đại diện các lớp căn cứ vào thực tế để đồng hành cùng giáo viên mà không cần phải thu quỹ. CÓ BỎ ĐƯỢC HỘI PHỤ HUYNH Thực tế thời gian qua, không ít phụ huynh bức xúc trước tình trạng quỹ ban đại diện cha mẹ học sinh bị thu vống lên tới 2 - 3 triệu đồng/ học kì. Với những lớp hơn 40 học sinh, số tiền quỹ cả năm lên tới trên dưới 200 triệu đồng nhưng phần chi cho học sinh thì ít mà chi “ngoại giao” lại nhiều. Ghi nhận của phóng viên từ năm 2011, Bộ GD&ĐT đã cấm ban đại diện cha mẹ học sinh quyên góp những khoản không tự nguyện và cấm thu các khoản như vệ sinh trường lớp, mua sắm trang thiết bị, sửa chữa hay xây mới công trình của nhà trường. Quy định cũ cũng không cho đặt mức ủng hộ bình quân. Vậy ti vi, máy lạnh vẫn được mua bằng tiền bình quân của phụ huynh suốt những năm qua. Cái thiếu không nằm ở câu chữ, mà ở chỗ khi câu chữ bị vượt qua nhưng không ai phải trả giá. Thực tế, trong các cuộc họp có mức thu cụ thể kèm danh sách công khai, áp lực vô hình từ tập thể khiến việc từ chối trở nên vô cùng khó khăn. Đó chính là “vùng xám” lớn nhất của các khoản đóng góp mang danh nghĩa “tự nguyện”. Quy định mới, quỹ không còn nhưng trước mỗi hoạt động, phụ huynh vẫn phải đóng tiền và áp lực vẫn hiện hữu. Quan trọng hơn, tuy có quy định nhưng không có chế tài để xử lí nếu vi phạm, chỉ có thể bỏ người này, bầu người khác. Việc thiếu ngân sách đầu tư cơ sở vật chất cũng chính là một trong những nguồn cơn của lạm thu. Về lâu dài, liệu có dẹp luôn được hội phụ huynhnhóm mà chỉ lấy bình phong phục vụ học sinh nhưng thực chất hỗ trợ lãnh đạo trường? n THEO THÔNG TƯ MỚI CỦA BỘ GD&ĐT, TỪ NGÀY 15/11, BAN ĐẠI DIỆN CHA MẸ HỌC SINH KHÔNG CÒN ĐƯỢC THU QUỸ LỚP VÀ CÁC KHOẢN THU KHÁC. LIỆU VIỆC SIẾT CHẶT THU QUỸ CÓ LÀM TÊ LIỆT HOẠT ĐỘNG HỖ TRỢ HỌC SINH, HAY ĐÂY CHÍNH LÀ CƠ HỘI ĐỂ CHẤM DỨT “VÙNG XÁM” GIỮA TỰ NGUYỆN VÀ BẮT BUỘC. NGHIÊM HUÊ - HÀ LINH Học sinh tại Hà Nội trong giờ học ẢNH: TRỌNG QUÂN Bộ GD&ĐT vừa ban hành Điều lệ Ban đại diện cha mẹ học sinh có hiệu lực từ ngày 15/11. Điểm mấu chốt là ban đại diện không còn cầm tiền. Khi cần hỗ trợ cho một hoạt động đã có trong kế hoạch, ban phải công khai mục đích và nhu cầu, phụ huynh tự nguyện góp hiện vật hoặc trả thẳng cho bên cung cấp, ban không đứng ra thu hay giữ khoản nào. Ban cũng bị cấm đặt khoản đóng góp bắt buộc, ấn định mức bình quân, mức tối thiểu hay thời hạn đóng và không được nhân danh đi vận động tài trợ cho trường. Theo đó, Bộ GD&ĐT yêu cầu Vụ giáo dục Phổ thông là đầu mối, chủ trì tham mưu tổ chức thực hiện các biện pháp cấp bách giải quyết dứt điểm tình trạng thiếu SGK năm học 2026-2027, tiếp tục cập nhật thường xuyên tình hình, xử lý kịp thời vấn đề phát sinh. Vụ này cũng được giao xây dựng, tổ chức thực hiện rà soát, hoàn thiện chương trình, SGK giáo dục phổ thông để hoàn thành bộ SGK mới sử dụng thống nhất toàn quốc từ năm học 2028 - 2029. Nghiên cứu, đề xuất cơ sở pháp lý, cơ chế xác định bản quyền SGK là tài sản của Nhà nước, do Bộ chỉ đạo biên soạn. Bộ giao Vụ Tổ chức cán bộ chủ trì tham mưu Bộ trưởng chỉ đạo kiểm điểm nghiêm túc, làm rõ trách nhiệm của các tổ chức, đơn vị, cá nhân liên quan và xử lý nghiêm theo quy định đối với việc cung ứng không đầy đủ SGK đầu năm học 2026 - 2027. Vụ Kế hoạch - Tài chính chủ trì nghiên cứu, đổi mới mạnh mẽ công tác biên soạn, xuất bản, phát hành, cung ứng SGK. Trong đó, công tác phát hành, cắt giảm khâu trung gian. Nghiên cứu việc giao các địa phương chịu trách nhiệm in ấn, phát hành SGK, bảo đảm tiết giảm chi phí, tiết kiệm ngân sách nhà nước và tiền mua SGK của học sinh. Nghiên cứu, phối hợp với Bộ Tài chính bảo đảm kinh phí cho các nhiệm vụ cấp bách về SGK. Ban Quản lý các dự án chủ trì tổ chức tiếp nhận, quản lý và giữ bản quyền bộ SGK sử dụng thống nhất toàn quốc (tiếp nhận chuyển giao quyền tác giả từ Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam về Bộ GD&ĐT đồng thời quản lý hồ sơ, bản thảo gốc, dữ liệu số; đăng ký quyền tác giả theo quy định); xây dựng phương án, cơ chế quản lý, khai thác, sử dụng bản quyền phục vụ phát hành miễn phí SGK cho tất cả học sinh theo lộ trình quy định. HÀ LINH BỘ GD&ĐT VỪA CÓ CHỈ ĐẠO CÁC ĐƠN VỊ TRỰC THUỘC VỀ VIỆC THỰC HIỆN THÔNG BÁO CỦA VĂN PHÒNG CHÍNH PHỦ HỒI CUỐI THÁNG 9. Đầu năm học này, nhiều địa phương thiếu SGK trầm trọng Bộ GD&ĐT chuẩn bị làm bộ sách giáo khoa mới
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==