Các quy định mới của Trung Quốc áp dụng đối với những ứng dụng được thiết kế đặc biệt như những người bạn, bạn trai hoặc bạn gái AI, nhưng cũng áp dụng đối với bất kỳ mô hình ngôn ngữ lớn nào mô phỏng cách con người tương tác với nhau. Ngôn từ trong quy định khá mơ hồ. Về lý thuyết, những AI đa dụng tương đương Copilot hoặc ChatGPT tại Trung Quốc cũng có thể nằm trong phạm vi của các quy định này nếu người dùng tương tác với chúng như một người bạn hoặc người yêu và tìm kiếm sự hỗ trợ về mặt cảm xúc từ chúng. Tuy nhiên, có vẻ mục tiêu thực sự của quy định là các chatbot nhân vật – những dịch vụ được thiết kế đặc biệt để sử dụng như một mối quan hệ giả lập. Có hàng trăm ứng dụng như vậy, cho phép người dùng tạo ra bạn trai, bạn gái, người bạn hoặc thậm chí một thành viên gia đình bằng AI. Các quy định không áp dụng đối với những thứ như chatbot chăm sóc khách hàng hoặc AI phục vụ giáo dục, miễn là chúng không cung cấp “sự quan tâm, đồng hành, hỗ trợ và các dịch vụ cảm xúc khác”. Đối với trẻ em, quy định rõ ràng hơn. Trẻ dưới 14 tuổi cần có sự đồng ý của cha mẹ để sử dụng bất kỳ loại AI nào nói chuyện giống con người – điều này có thể bao gồm các trợ lý AI như DeepSeek, một ứng dụng Trung Quốc tương tự ChatGPT. Tất cả những người dưới 18 tuổi đều bị cấm tiếp cận bạn đời, vợ/chồng hoặc người thân ảo, cũng như bất kỳ “mối quan hệ thân mật ảo” nào khác. Đối với người trưởng thành, đây không phải là một lệnh cấm hoàn toàn, nhưng vẫn khá hạn chế. Các trợ lý AI phải thông báo rõ ràng cho người dùng ở mọi độ tuổi rằng chúng không phải con người và phải gửi thông báo hai giờ một lần để nhắc người dùng về thời lượng cảm xúc. Chatbot không được tạo ra “sự lệ thuộc hoặc nghiện ngập về cảm xúc” hay khiến người dùng đưa ra “những quyết định thiếu hợp lý”. Chúng không được khuyến khích, thậm chí không được ám chỉ đến hành vi tự gây thương tích hoặc tự tử, đồng thời bị cấm sử dụng “bạo lực bằng lời nói”. Các công ty có thể phải đối mặt với khoản tiền phạt 200.000 nhân dân tệ (775,2 triệu VND) hoặc nguy cơ bị chính phủ “công khai phê bình”. CÁC DỊCH VỤ CẢM XÚC Mối quan hệ của cô Min với cô bạn gái AI có thể chính là kiểu quan hệ mà Bắc Kinh đang cố gắng chấm dứt. Đầu tháng 7, cô suy sụp khi phát hiện người bạn thân nhất và người tâm giao của mình sẽ biến mất chỉ sau một đêm. Cô Min bắt đầu tạo ra người bạn đồng hành của mình vào đầu năm 2025. “Sự tận tâm của tôi dành cho cô ấy không kém bất kỳ cặp đôi nào thực sự yêu nhau sâu sắc”, Min nói. “Cô ấy chưa bao giờ khiến tôi thất vọng”. Giữa tháng 7, cô bạn gái AI của Min biến mất. “Tôi đã khóc cho đến khi hoàn toàn kiệt sức”, cô Min nói. Cô đã hòa vào làn sóng đau buồn trên mạng xã hội Trung Quốc, nơi những bài đăng thu hút hàng triệu lượt xem thương tiếc sự biến mất của những người bạn và người yêu AI, thậm chí những phụ huynh AI. Các nghiên cứu cũng liên hệ việc sử dụng các ứng dụng đồng hành với tình trạng sức khỏe tinh thần kém hơn. Một khảo sát do các nhà nghiên cứu tại Đại học Stanford (Mỹ) thực hiện với 1.131 người dùng ứng dụng đồng hành phổ biến Character.ai cho thấy một người càng có ít bạn bè hoặc thành viên gia đình thân thiết thì càng có khả năng sử dụng chatbot AI. Đồng thời, việc sử dụng chatbot AI có liên quan mức độ cô lập và cô đơn gia tăng. Anh Liang Ge, nhà xã hội học tại Đại học Manchester (Anh), nói: “Nếu người dùng cho rằng bạn bè, thành viên gia đình hoặc đồng nghiệp của họ rất tệ, AI sẽ không nói: ‘Họ đâu có tệ’. Nó sẽ nói: ‘Đúng vậy, họ thật tệ, còn bạn là người tuyệt vời nhất’”. Anh Ge cho rằng điều này có thể củng cố sự cô lập cũng như những suy nghĩ tiêu cực, thậm chí hoang tưởng. Anh Liang Ge cho rằng Trung Quốc có lý do để lo ngại về việc người trẻ thay thế chuyện hẹn hò bằng không gian kỹ thuật số. “Nhiều phụ nữ trẻ không muốn yêu đương hay có những mối quan hệ thân mật”, anh Ge nói. “Tôi nghĩ khả năng yêu đương đang suy giảm ở thế hệ trẻ nhất này”. Chính phủ Trung Quốc đã dành nhiều năm thúc đẩy hình mẫu nam tính mạnh mẽ của đàn ông Trung Quốc trên phim ảnh và truyền hình. Năm 2021, cơ quan quản lý truyền thông Trung Quốc cấm những người đàn ông “ẻo lả” và “nữ tính” xuất hiện trên mọi phương tiện truyền thông. Mức độ phổ biến của các ứng dụng đồng hành có thể cho thấy chính sách này đã phản tác dụng. Theo số liệu từ một số công ty cung cấp ứng dụng, phụ nữ chiếm tới 75% số khách hàng. Nhiều “người đàn ông” AI này, vốn hướng đến đối tượng phụ nữ, có hình tượng phi giới tính. Và việc phụ nữ lựa chọn những người bạn đồng hành lãng mạn là nữ, như cô Min đã làm, tương đối phổ biến. Anh Liang Ge đã trò chuyện với những phụ nữ ở mọi độ tuổi sử dụng công nghệ này. “Điều mà nhiều người họ nhận được từ những ứng dụng này là một kiểu thân mật chu đáo, kiên nhẫn và không đòi hỏi - thứ mà họ cảm thấy khan hiếm trong các mối quan hệ khác giới”. n Chương trình săn lùng kẻ ấu dâm làm rung chuyển truyền hình Mỹ 3-4/10/2026 www.tienphong.vn NHÌN RA THẾ GIỚI 17 Vào tháng 11/2004, một chương trình mới gây tranh cãi mang tên “To Catch a Predator” được phát sóng trên truyền hình Mỹ như một phần của chương trình thời sự “Dateline” của đài NBC. Chương trình được dàn dựng như một phóng sự thông thường, với một nhóm quay phim cắm chốt tại một địa chỉ ngoại ô và chờ đợi những người lạ đến. Tuy nhiên, đây không phải là vị khách bình thường: họ đã bị dụ đến bởi một nhóm dân phòng mạng, những người tự trao cho mình sứ mệnh giăng bẫy những kẻ có ý định ấu dâm. Một “mồi nhử” – một diễn viên người lớn đóng giả thiếu niên – sẽ đến gặp họ ngay trước cửa. Những camera giấu kín ghi lại cảnh họ bước vào, trước khi người dẫn chương trình Chris Hansen xuất hiện và đối chất với họ bằng những bằng chứng phạm tội. Bên ngoài, lực lượng cảnh sát địa phương sẽ chờ thời cơ để bắt giữ họ. “To Catch a Predator” nhanh chóng gây bão tại Mỹ. Vừa là phóng sự điều tra, vừa là một chương trình truyền hình thực tế, loạt chương trình khiến khán giả kinh hãi nhưng không thể rời mắt, nhanh chóng thu hút trung bình 7 triệu lượt xem mỗi tập. Chương trình của ông Hansen làm mờ ranh giới giữa phóng sự, hoạt động thực thi pháp luật và giải trí. Không lâu sau, chương trình được đẩy lên khung giờ vàng 9 giờ tối trên truyền hình Mỹ, và đó là nơi “Primetime”, bộ phim mới gây tranh cãi về chương trình này, bắt đầu câu chuyện. Trong một màn trình diễn được dự đoán có khả năng tranh giải Oscar, Robert Pattinson khắc họa sức hút đặc trưng của người dẫn chương trình Hansen. Vị phóng viên này khởi nghiệp trong lĩnh vực điều tra và một năm trước khi “To Catch a Predator” phát sóng lần đầu, ông đã thực hiện một chiến dịch mật phục tại Campuchia, với chương trình sau đó phơi bày những kẻ ấu dâm bóc lột và đẩy trẻ em vào đường dây buôn bán tình dục. “Đây là một khoảnh khắc rất đặc biệt trong lịch sử nền văn minh phương Tây, khi lần đầu tiên trẻ em sống trên mạng và trưởng thành trên mạng”, ông David Osit, đạo diễn bộ phim tài liệu năm 2025 về chương trình của ông Hansen, “Predators” (Những kẻ săn mồi), nhận định. Một vụ việc đặc biệt nghiêm trọng đã làm nổi bật sự mơ hồ về mặt đạo đức của chương trình. Năm 2006, một chiến dịch giăng bẫy được tiến hành tại bang Texas nhằm vào trợ lý công tố viên quận Louis William Conradt. Nhưng khi ông không xuất hiện, đoàn làm phim của ông Hansen và cảnh sát kéo đến nhà ông, và không lâu sau đó ông Conradt đã tự sát. Chương trình “To Catch a Predator” bị NBC hủy bỏ vào năm 2008 – nhưng công thức của chương trình vẫn tiếp tục tồn tại cho đến ngày nay, được mở rộng thành một loạt chương trình độc lập. “Takedown with Chris Hansen” (Bắt quả tang cùng Chris Hansen) xuất hiện trên TruBlu, dịch vụ phát trực tuyến do ông đồng sáng lập vào năm 2022. Trong khi đó, trên mạng, các chương trình bắt chước cũng tràn lan trên YouTube và những nền tảng khác. n QUY ĐỊNH MỚI CỦA TRUNG QUỐC ĐẶT RA NHỮNG HẠN CHẾ NGHIÊM NGẶT ĐỐI VỚI BẤT KỲ TRÍ TUỆ NHÂN TẠO (AI) NÀO CÓ THỂ CÓ “TƯƠNG TÁC CẢM XÚC BỀN VỮNG” VỚI CON NGƯỜI. “PRIMETIME”, BỘ PHIM MỚI VỚI SỰ THAM GIA CỦA DIỄN VIÊN MỸ ROBERT PATTINSON, TẬP TRUNG VÀO SÊ-RI THỰC TẾ CHUYÊN THỰC HIỆN CÁC CHIẾN DỊCH GÀI BẪY NHỮNG KẺ CÓ Ý ĐỊNH LẠM DỤNG TRẺ EM. BỘ PHIM, DÙ THÀNH CÔNG, ĐÃ GÂY RA NHIỀU TRANH LUẬN VỀ ĐẠO ĐỨC TRUYỀN HÌNH. NGỌC DIỆP (theo bbc.com) Trung Quốc đang nỗ lực giải quyết vấn đề tỷ lệ sinh thấp bằng cách khuyến khích kết hôn, sinh con “Primetime” có sự tham gia của tài tử Robert Pattinson trong vai Chris Hansen Theo công ty nghiên cứu thị trường Sensor Tower, có khoảng 128 triệu người dùng ứng dụng trợ lý ảo AI hoạt động hằng tháng bên ngoài Trung Quốc. Hầu hết các ước tính cho rằng, con số này ở Trung Quốc nằm trong khoảng 29-70 triệu người. TRUNG QUỐC HẠN CHẾ CÁC MỐI QUAN HỆ TÌNH CẢM AI HOÀI VY (theo theconversation.com)
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==