QUY MÔ 500 TRIỆU USD “Trung Quốc hiện có tốc độ phát triển hệ sinh thái kinh tế không gian tầng thấp rất nhanh… Ở Việt Nam, chúng ta đang trong giai đoạn đầu phát triển. Theo dự báo, tốc độ tăng trưởng khoảng 13% và đến năm 2035, quy mô ngành ở Việt Nam có thể đạt khoảng 500 triệu USD”, ông Nguyễn Văn Thuật - Phó Vụ trưởng Vụ Kinh tế và Xã hội số, Bộ Khoa học và Công nghệ, phát biểu tại Diễn đàn “Phát triển kinh tế tầm thấp và thúc đẩy ứng dụng công nghệ vũ trụ tại Việt Nam”, do báo Tiền Phong phối hợp Đại học Quốc gia Hà Nội tổ chức. Tại Diễn đàn, PGS.TS Bùi Thế Duy - Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Giám đốc ĐH Quốc gia Hà Nội, cho biết, tại khu đô thị đại học Hòa Lạc, Đại học Quốc gia Hà Nội đang phối hợp các tập đoàn logistics và các tập đoàn tự động hóa để xây dựng trung tâm nghiên cứu, phòng thí nghiệm nhằm kết hợp nghiên cứu, đào tạo và nội địa hóa các sản phẩm công nghệ kinh tế tầm thấp. Theo ông Duy, tại các vùng nông thôn Việt Nam, sự phát triển của kinh tế tầm thấp thậm chí còn nhanh hơn khu vực đô thị vì UAV là giải pháp công nghệ phù hợp và hiệu quả nhất hiện nay. “Hầu hết các vườn sầu riêng ở Tây Nguyên đều sở hữu UAV, cử người đi đào tạo lái UAV. Toàn bộ quy trình tưới, phun hằng tuần đều thực hiện bằng UAV. Trong đợt bão lũ vừa qua, UAV đã tham gia tìm kiếm, phát hiện nạn nhân bị cô lập, vận chuyển thức ăn, nhu yếu phẩm…”, ông Duy nói. Ở lĩnh vực quản lý đô thị, từ ngày 1/6, Công an TP. Hà Nội thí điểm sử dụng UAV nội địa tuần tra giao thông, phát hiện vi phạm, ùn tắc và truyền hình ảnh trực tiếp về trung tâm chỉ huy. Thiết bị cũng nhanh chóng phát hiện va chạm trên các tuyến đường trọng điểm, ùn tắc giao thông để lực lượng chức năng kịp thời phân luồng. “Công an TP. Hà Nội đã đưa UAV vào thử nghiệm trong giám sát an ninh trật tự. Quá trình thử nghiệm được triển khai trên các tuyến: đường Vành đai 1, Vành đai 3, khu vực Hồ Tây và hồ Hoàn Kiếm”, Trung tá Nguyễn Thành Trung - Phó Đội trưởng Trung tâm Thông tin Chỉ huy - Công an TP Hà Nội cho biết. Đầu năm nay, TPHCM đã triển khai thử nghiệm giao hàng bằng UAV, hướng tới xây dựng hệ sinh thái công nghiệp UAV, hoàn thiện cơ chế thử nghiệm có kiểm soát và quy hoạch không gian tầm thấp phục vụ logistics, y tế và nông nghiệp. Ông Nguyễn Kim Thuần, Phó Giám đốc Trung tâm Công nghệ Viettel Post, nói rằng, các lĩnh vực ứng dụng UAV tại Việt Nam hiện tập trung vào 4 nhóm chính: quốc phòng - an ninh với yêu cầu kỹ thuật và an toàn rất cao; nông nghiệp bao gồm: phun thuốc, bón phân, giám sát cây trồng, phát hiện sâu bệnh; giám sát hạ tầng trong đó có kiểm tra công trình, lập bản đồ, giám sát rừng và các hoạt động khai thác tài nguyên và logistics. Logistics được dự báo là một trong những lĩnh vực có tốc độ tăng trưởng cao, với quy mô thị trường có thể đạt hơn 16 tỷ USD vào năm 2030, ông Thuần nói. ĐỐI MẶT NHIỀU RÀO CẢN Dù tiềm năng lớn, kinh tế tầm thấp vẫn đối mặt nhiều rào cản. Tại Diễn đàn, ông Nguyễn Văn Thuật phát biểu: “Về thể chế, Việt Nam hiện chưa có quy định riêng về phát triển kinh tế không gian tầng thấp. Việc xây dựng thể chế là rất quan trọng, nhưng chúng ta cũng không thể chờ hoàn thiện toàn bộ hệ thống pháp luật mới bắt đầu phát triển”. Bên cạnh thể chế, tiêu chuẩn và tần số cũng là những vấn đề cần được giải quyết. Cùng với đó, chính sách phát triển nguồn nhân lực cũng cần được triển khai đồng bộ, từ học sinh, sinh viên, nghiên cứu sinh đến các chuyên gia, kỹ sư, ông Thuật nhận định. Trước đó, trao đổi riêng với phóng viên Tiền Phong, TS Trần Thiên Phương - Phó Chủ tịch Mạng lưới Hàng không Vũ trụ và Thiết bị bay không người lái Việt Nam, Giám đốc Công ty Cổ phần Công nghệ thông minh Mismart - cho rằng, điểm nghẽn lớn nhất hiện nay không nằm ở công nghệ mà ở cơ chế thị trường. “Rào cản lớn nhất hiện nay là quy trình cấp phép bay, hiệp đồng bay còn phức tạp, phải xin phép theo từng chuyến, tạo độ trễ cho cả hoạt động thương mại lẫn cứu hộ khẩn cấp”, TS Phương nói. Theo TS Phương, Việt Nam đã làm chủ thiết kế hệ thống, tích hợp bộ điều khiển bay, trí tuệ nhân tạo (AI); một số linh kiện cốt lõi vẫn phải nhập khẩu nhưng đang từng bước nội địa hóa. Tuy nhiên, doanh nghiệp chưa mạnh dạn đầu tư dài hạn do thiếu hệ thống tiêu chuẩn, kiểm định, khu thử nghiệm, bảo hiểm và cơ chế mua sắm công. Vị chuyên gia cho rằng, cần xây dựng cơ chế thị trường minh bạch, quy định rõ điều kiện tham gia và trách nhiệm pháp lý. Nhà nước có thể đặt hàng các dịch vụ công ích như vận chuyển y tế khẩn cấp, giám sát hạ tầng hay cứu hộ để tạo đầu ra ổn định cho doanh nghiệp. “Khi nút thắt về cơ chế được tháo gỡ, UAV sẽ có điều kiện phát huy vai trò trong cứu hộ, quản lý đô thị và trở thành động lực quan trọng của kinh tế tầm thấp tại Việt Nam”, ông Phương nhận định. n TĂNG CƯỜNG ỨNG DỤNG UAV 3-4/10/2026 www.tienphong.vn THỜI SỰ 4 VIỆT NAM ĐANG KHÔNG CHỈ SẢN XUẤT THIẾT BỊ BAY KHÔNG NGƯỜI LÁI (UAV/ DRONE) MÀ CÒN PHÁT TRIỂN CẢ HỆ SINH THÁI, THAM GIA SÂU HƠN VÀO CHUỖI GIÁ TRỊ CỦA KINH TẾ KHÔNG GIAN TẦNG THẤP TRỊ GIÁ HÀNG TRĂM TRIỆU USD, ỨNG DỤNG UAV TRONG NHIỀU LĨNH VỰC NHƯ NÔNG NGHIỆP, ĐIỆN VÀ NĂNG LƯỢNG, GIAO THÔNG, ĐÊ ĐIỀU, Y TẾ..., CÁC QUAN CHỨC, CHUYÊN GIA PHÁT BIỂU NGÀY 2/10. NHÓM PV TỪ KHÔNG GIAN NGHIÊN CỨU ĐẾN KHÔNG GIAN KINH TẾ Nhà báo Phùng Công Sưởng - Tổng Biên tập báo Tiền Phong - phát biểu: “Qua các tham luận gửi tới Diễn đàn, chúng tôi nhận thấy một thông điệp khá xuyên suốt: Công nghệ chỉ thật sự có ý nghĩa khi bắt đầu từ bài toán cần giải quyết, chứ không bắt đầu từ mong muốn có thêm một thiết bị mới”. Diễn đàn lần này nhằm tạo ra một không gian trao đổi thực chất, nơi kết nối các nhà khoa học, doanh nghiệp, nhà quản lý và thế hệ trẻ. PGS.TS Trương Ninh Thuận, Viện trưởng Viện Công nghệ Hàng không - Vũ trụ, Trường Đại học Công nghệ, Đại học Quốc gia Hà Nội, phát biểu: “Kinh tế tầm thấp và công nghệ vũ trụ đang mở ra không gian phát triển mới không chỉ về kinh tế mà cả trong nghiên cứu khoa học và đào tạo. Đại học Quốc gia Hà Nội không đặt mục tiêu làm các sản phẩm đơn lẻ mà chú trọng làm chủ công nghệ lõi, phát triển các trung tâm nghiên cứu và tích hợp hệ thống dữ liệu thông minh không gian-trên không-mặt đất”. Quá trình này thể hiện sự chuyển dịch chiến lược từ nghiên cứu cơ bản sang phát triển công nghệ, từ công nghệ tạo ra sản phẩm và từ sản phẩm xây dựng hệ sinh thái công nghệ đóng góp vào sự tăng trưởng kinh tế của đất nước. “Về hạ tầng thử nghiệm, Đại học Quốc gia Hà Nội tận dụng khuôn viên rộng 2.000 ha tại Hòa Lạc, Hà Nội phối hợp với Tập đoàn HTI xây dựng Khu thử nghiệm và sân bay ngoài trời cho UAV, chuẩn bị vận hành chạy thử nghiệm ngay trong tháng 10 này”, TS Thuận cho biết. Theo ông Phạm Đắc Bảo - Giám đốc VNPT UAV Lab, tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, ước tính năm 2026 có khoảng 10.000 UAV nông nghiệp đang hoạt động. Tại Cần Thơ, theo thống kê năm 2026, có hơn 4.000 ha lúa được phun bằng thiết bị bay, giúp giảm công lao động, hạn chế tiếp xúc trực tiếp với thuốc bảo vệ thực vật và nâng cao hiệu quả sản xuất. Tại Diễn đàn, ông Nguyễn Bá Anh - Phó Giám đốc Sở KH&CN tỉnh Điện Biên chia sẻ về những kết quả bước đầu thí điểm ứng dụng kinh tế tầm thấp trong phát triển kinh tế - xã hội tại tỉnh Điện Biên. Đề án được triển khai trong 24 tháng, dự kiến thực hiện 6.000 chuyến bay thử nghiệm, phấn đấu tỉ lệ an toàn trên 99%. Các nhóm ứng dụng trọng tâm gồm các lĩnh vực nông nghiệp (giám sát mùa vụ, phun thuốc, gieo hạt, vận chuyển vật tư và nông sản sau thu hoạch); logistics y tế và dân sinh (vận chuyển thuốc, vật tư y tế, mẫu xét nghiệm và hàng hóa thiết yếu đến khu vực khó tiếp cận); bản đồ số và quản lý tài nguyên (khảo sát địa hình, xây dựng dữ liệu không gian, phục vụ quản lý đất đai, rừng, hạ tầng và phòng chống thiên tai). Ông Đoàn Trung Đức - Trưởng phòng Công nghệ Viễn thám và GeoAI - VNPT IT (Tập đoàn VNPT) cho biết, để đẩy nhanh tiến độ xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai, VNPT đã áp dụng công nghệ viễn thám và UAV để bay chụp các khu vực mà dữ liệu thửa đất chưa có không gian và tọa độ; đang triển khai hệ thống thông tin quản lý đất đai VNPT iLIS tại ít nhất 15 tỉnh, thành phố, hỗ trợ quản lý nhà nước về đất đai, xử lý thủ tục hành chính, đăng ký biến động mua bán, chuyển nhượng, thế chấp, giải chấp cho người dân và doanh nghiệp. Tại Diễn đàn, Đại tá Trần Viết Minh, Phó Trưởng phòng Hậu cần Kỹ thuật của Cục Tác chiến điện tử, Bộ Tổng tham mưu - Bộ Quốc phòng, đề nghị Chính phủ sớm giao nhiệm vụ cho một cơ quan (Bộ) chủ trì xây dựng và vận hành “Hệ thống quản lý thiết bị bay không người lái quốc gia phục vụ quản lý vùng trời và phát triển kinh tế tầm thấp”. n ỨNG DỤNG TRONG NÔNG NGHIỆP, LOGISTICS Y TẾ... Diễn đàn “Phát triển kinh tế tầm thấp và thúc đẩy ứng dụng công nghệ vũ trụ tại Việt Nam” diễn ra ngày 2/10 tại Hà Nội ẢNH: TRỌNG TÀI Điện Biên đang thí điểm ứng dụng UAV trong các lĩnh vực nông nghiệp, logistics y tế và dân sinh, bản đồ số và quản lý tài nguyên ẢNH: UBND XÃ MƯỜNG ẢNG, TỈNH ĐIỆN BIÊN
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==