Số 220-221 | 8-9/8/2026 CẦN CHÍNH SÁCH ĐẶC THÙ VỚI KHU ĐÔ THỊ ĐẠI HỌC Trang 3 ẤN PHẨM CỦA BÁO TIỀN PHONG www.tienphong.vn Điện thoại nóng 0977 456 112 Bắt đầu từ năm học mới này, cả nước dự kiến sẽ giảm 17.102 cơ sở giáo dục công lập (chiếm 45,7% số đầu mối) thông qua tổ chức trường nhiều cấp học, chuyển cơ sở cũ thành phân hiệu, điểm trường và sắp xếp lại các trung tâm giáo dục thường xuyên, trung tâm giáo dục nghề nghiệp... CHUYỆN CUỐI TUẦN Khi hiệu trưởng đứng lớp Xem tiếp trang 16 Trang 8 328 thí sinh phải thi lại sẽ xét tuyển ĐH thế nào? RÁC MẠNG Trang 4-5-6-7 VÀ SỰ LỆCH CHUẨN Đám đông hiếu kỳ livestream cảnh lực lượng chức năng khám xét nơi ở của Huấn Hoa Hồng ngày 6/8 (ảnh lớn) Từ trái qua: Trần Đình Tiệp (Vua quạt), Nguyễn Văn Hợi (Khánh Sky) và Hồ Văn Khoa bị khởi tố (ảnh nhỏ)
Sáng 7/8, Ban Tuyên giáo Trung ương phối hợp với Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch, Hội Xuất bản Việt Nam tổ chức Hội nghị giao ban công tác xuất bản. CÔNG TÁC QUẢN TRỊ RỦI RO VÀ ĐỌC LƯU CHIỂU CHƯA PHÙ HỢP VỚI YÊU CẦU TÌNH HÌNH MỚI Hội nghị đã nghe báo cáo đánh giá công tác chính trị, tư tưởng trong hoạt động xuất bản và nội dung xuất bản phẩm 6 tháng đầu năm 2026, phương hướng nhiệm vụ những tháng cuối năm 2026. Báo cáo nhìn nhận, trong những tháng đầu năm, ngành xuất bản đã đạt được những thành tựu nổi bật. Trong đó, có việc hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ chính trị phục vụ Đại hội XIV của Đảng, bầu cử và Kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI; tăng cường cải cách và hoàn thiện thể chế; tăng trưởng mạnh của xuất bản phẩm điện tử; duy trì nền nếp công tác hậu kiểm, xử lý vi phạm. Công tác chính trị, tư tưởng trong lĩnh vực xuất bản cơ bản giữ đúng định hướng, phục vụ tốt nhiệm vụ chính trị. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả, 6 tháng đầu năm, ngành xuất bản vẫn còn một số hạn chế, khuyết điểm cần thẳng thắn nhìn nhận, nhất là khâu biên tập, thẩm định nội dung xuất bản phẩm. Cụ thể, trong 6 tháng đầu năm 2026, cơ quan quản lý nhà nước đã tổ chức đọc, kiểm tra nội dung gần 600 xuất bản phẩm lưu chiểu. Qua đó, phát hiện và xử lý 25 xuất bản phẩm vi phạm về nội dung với mức độ khác nhau như: yêu cầu nhà xuất bản đình chỉ/tạm dừng phát hành cuốn sách để sửa chữa (5 xuất bản phẩm); yêu cầu nhà xuất bản chưa phát hành cuốn sách để sửa chữa (13 xuất bản phẩm); yêu cầu nhà xuất bản thẩm định lại nội dung cuốn sách (5 xuất bản phẩm); yêu cầu nhà xuất bản nếu tái bản cuốn sách phải sửa chữa (2 xuất bản phẩm). Báo cáo cũng nêu rõ, trường hợp sai phạm của cuốn sách “Chuyện với Thanh - Lời kể mới về ánh sáng” là bài học đắt giá đối với toàn ngành. Đây không đơn thuần là sai sót kỹ thuật nghiệp vụ, mà trước hết là biểu hiện của hạn chế về độ nhạy bén chính trị, ý thức trách nhiệm tư tưởng và khả năng nhận diện ranh giới giữa sáng tạo học thuật với yêu cầu bảo đảm chuẩn mực chính trị, lịch sử, văn hóa trong nội dung xuất bản phẩm. Đáng chú ý, theo báo cáo, công tác quản trị rủi ro và đọc lưu chiểu chưa phù hợp với yêu cầu tình hình mới. Với trên 50.000 xuất bản phẩm được xuất bản mỗi năm nhưng chỉ tổ chức đọc được gần 600 xuất bản phẩm lưu chiểu, kiểm tra trong 6 tháng là con số rất nhỏ, phạm vi hậu kiểm còn nhiều khoảng trống. Nhiều vấn đề phát sinh không phải sai phạm pháp luật rõ ràng mà liên quan đến cách tiếp cận, diễn giải, sử dụng tư liệu hoặc tác động xã hội, đòi hỏi phương pháp đánh giá rủi ro và năng lực dự báo mà hiện chưa có công cụ tương xứng; cơ sở dữ liệu, công cụ phân tích, cảnh báo sớm chưa đáp ứng yêu cầu. ĐẨY MẠNH ĐỔI MỚI SÁNG TẠO NHƯNG KHÔNG BUÔNG LỎNG KỶ CƯƠNG Sau khi nghe báo cáo và các ý kiến tham luận, phát biểu kết luận hội nghị, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương Trần Thanh Lâm đã dành thời gian quán triệt những quan điểm chỉ đạo và điểm mới cốt lõi của Chỉ thị số 04 của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động xuất bản trong tình hình mới. Theo ông Lâm, tinh thần của Chỉ thị 04 là phát triển ngành xuất bản theo hướng chuyên nghiệp, nhân văn, hiện đại nhưng phải giữ vững định hướng chính trị; đẩy mạnh đổi mới sáng tạo nhưng không buông lỏng kỷ cương; ứng dụng mạnh mẽ khoa học, công nghệ nhưng con người, đạo đức nghề nghiệp và trách nhiệm của người đứng đầu vẫn là yếu tố quyết định. “Chỉ thị số 04 chỉ thực sự phát huy giá trị khi được tổ chức thực hiện nghiêm túc, thực chất và tạo chuyển biến rõ nét trong thực tiễn. Chủ trương đã rõ, định hướng đã có; điều quan trọng lúc này là phải biến các yêu cầu của chỉ thị thành hành động cụ thể, thành kết quả cụ thể ở từng cơ quan, đơn vị và từng người làm xuất bản”, ông Lâm nêu. Nhắc về một số tồn tại, hạn chế cần khắc phục trong ngành xuất bản, ông Lâm nêu rõ, toàn ngành quán triệt sâu sắc một số nguyên tắc trong hoạt động xuất bản: không để công nghệ đi trước kỷ luật nội dung; không để áp lực thị trường làm giảm sút trách nhiệm chính trị; không để hoạt động liên kết xuất bản trở thành khoảng trống trong quản lý; và tuyệt đối không đánh đổi chất lượng, uy tín, định hướng chính trị của ngành vì những lợi ích trước mắt. Đây không chỉ là yêu cầu trước mắt mà phải trở thành nguyên tắc xuyên suốt trong quá trình phát triển của ngành xuất bản. Về một số nhiệm vụ cụ thể thời gian tới, Phó trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương đề nghị, tiếp tục quán triệt sâu sắc và tổ chức thực hiện hiệu quả các chủ trương của Đảng về văn hóa và xuất bản; đồng thời, giữ vững kỷ cương nội dung, nâng cao chất lượng xuất bản phẩm và chủ động phòng ngừa sai phạm từ sớm, từ xa. “Đây là yêu cầu có tính nguyên tắc, không được xem nhẹ trong bất kỳ hoàn cảnh nào. Mỗi nhà xuất bản cần tiếp tục hoàn thiện quy trình biên tập, thẩm định và kiểm chứng; tăng cường trách nhiệm của người đứng đầu và từng cá nhân tham gia quy trình xuất bản; lấy phòng ngừa là chính, kiểm soát chặt chẽ ngay từ khâu đầu, không để xảy ra sai phạm rồi mới khắc phục”, ông Lâm nêu rõ.n ỦY VIÊN TRUNG ƯƠNG ĐẢNG, PHÓ TRƯỞNG BAN TUYÊN GIÁO TRUNG ƯƠNG TRẦN THANH LÂM NHẤN MẠNH, TOÀN NGÀNH XUẤT BẢN QUÁN TRIỆT SÂU SẮC MỘT SỐ NGUYÊN TẮC TRONG HOẠT ĐỘNG: KHÔNG ĐỂ CÔNG NGHỆ ĐI TRƯỚC KỶ LUẬT NỘI DUNG; KHÔNG ĐỂ ÁP LỰC THỊ TRƯỜNG LÀM GIẢM SÚT TRÁCH NHIỆM CHÍNH TRỊ; KHÔNG ĐỂ HOẠT ĐỘNG LIÊN KẾT XUẤT BẢN TRỞ THÀNH KHOẢNG TRỐNG TRONG QUẢN LÝ... Phó trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương Trần Thanh Lâm cũng nhấn mạnh về đẩy mạnh chuyển đổi số, tạo động lực mới cho sự phát triển của ngành xuất bản; tập trung đầu tư cho nội dung, phát triển văn hóa đọc và nâng cao sức lan tỏa của xuất bản phẩm Việt Nam; xây dựng đội ngũ những người làm xuất bản đáp ứng yêu cầu của giai đoạn phát triển mới… Ủy viên Trung ương Đảng, Phó trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương Trần Thanh Lâm phát biểu tại hội nghị ẢNH: VIỆT LINH TRƯỜNG PHONG 8-9/8/2026 www.tienphong.vn THỜI SỰ 2 QUẢNG CÁO Hà Nội: ĐT: (024)39432758; Fax: (024)39435285 TP.HCM: ĐT: (028)38469860; Fax: (028)38480015 Trong giờ hành chính (024)39439664 Ngoài giờ 0912033213 (Thu Hiền) n Thiết kế: KIỀU TÚ n Giá: 7.500 đồng n Ban đại diện tại thành phố Hồ Chí Minh: 384 Nam Kỳ Khởi Nghĩa, P. Xuân Hòa- TPHCM. ĐT: (028) 3848 4366, E-mail: tienphonghcm@gmail.com n Ban đại diện tại miền Trung: 339 Lê Thanh Nghị, P. Hòa Cường; 19 Ngô Gia Tự, P. Hải Châu, TP Đà Nẵng, ĐT: (0236)3828 039, E-mail: banmientrung@baotienphong.com.vn n Ban đại diện tại Bắc Trung Bộ: 21 Hồ Xuân Hương, P. Thành Vinh, tỉnh Nghệ An. ĐT: (0238)8602345; Email: baotienphongbactrungbo@gmail.com. n Ban đại diện tại ĐBSCL: 103 Trần Văn Hoài, P. Ninh Kiều, TP Cần Thơ. ĐT: (0292)3823823, Email: baotienphongdbscl@gmail.com n Ban đại diện tại Tây Nguyên - Nam Trung Bộ: 52 Trần Nhật Duật, P.Buôn Ma Thuột, Đắk Lắk, ĐT: (0262)3950029, E-mail: baotienphongtaynguyen@gmail.com; 1018, đường 2/4, P. Bắc Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa. SĐT: 0258.6500.155. Email: tienphongnhatrang@gmail.com n Ban đại diện tại Tây Bắc Bộ: 64 đường Lý Tự Trọng, P.Yên Bái, tỉnh Lào Cai. ĐT: 0904938689, E-mail: vptaybacbotp@gmail.com n Ban đại diện tại Đông Bắc Bộ: Số 18 Lê Thanh Nghị, P.Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh; E-mail: bandongbac@baotienphong.com.vn n Tòa soạn: 15 Hồ Xuân Hương, P. Hai Bà Trưng và D29 Phạm Văn Bạch, P. Cầu Giấy, Hà Nội. ĐT: 3943 4031 - 38227525 Fax: (024) 39430693 | E-Mail: toasoan@baotienphong.com.vn | ISSN 0866-0827 | Website: www.tienphong.vn n Tổng Biên tập: PHÙNG CÔNG SƯỞNG n Phó Tổng Biên tập: Nguyễn Ngọc Tiến, Trần Thị Thu Hà n Giấy phép xuất bản số: 137/GP-BVHTTDL do Bộ VH,TT&DL cấp ngày 2/10/2025 n In tại: Cty TNHH MTV In Quân đội 1, Cty In báo Nhân Dân Đà Nẵng, Cty TNHH MTV In Đăk Lăk, Xưởng in Quân khu IV, Cty TNHH MTV in Quân đội 2, TPHCM PHÁT HÀNH KHÔNG ĐỂ HOẠT ĐỘNG LIÊN KẾT XUẤT BẢN TRỞ THÀNH KHOẢNG TRỐNG TRONG QUẢN LÝ Đây sẽ là chuyến thăm đầu tiên của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Úc kể từ khi giữ cương vị Chủ tịch nước vào tháng 4 năm nay. Theo thông cáo của Đại sứ quán Úc tại Việt Nam, hai nhà lãnh đạo sẽ có cuộc gặp gỡ và hội đàm tại Canberra vào ngày 11/8, để trao đổi về các cơ hội tăng cường hợp tác giữa hai nước trong thời gian tới. “Tôi mong đợi được tiếp đón Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Úc và trao đổi về cách tăng cường hơn nữa hợp tác giữa hai quốc gia. Quan hệ Việt Nam – Úc được xây dựng trên nền tảng niềm tin chiến lược sâu sắc với các lợi ích chung và khát vọng chung về tương lai của khu vực”, Thủ tướng Anthony Albanese nói. Nhà lãnh đạo Úc khẳng định, hai quốc gia có sự kết nối văn hóa sâu sắc, và hiện có khoảng 350.000 người Úc gốc Việt tại Úc. Việt Nam và Úc là những đối tác gần gũi trong khu vực, nhất là từ khi hai bên nâng cấp quan hệ song phương lên Đối tác Chiến lược toàn diện vào tháng 3/2024, từ đó mở rộng hợp tác trên nhiều lĩnh vực, bao gồm quốc phòng và an ninh, hợp tác kinh tế, giáo dục, năng lượng, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Hai bên hướng tới mục tiêu kim ngạch thương mại 20 tỷ USD và tăng gấp đôi đầu tư hai chiều. Hợp tác quốc phòng phát triển tích cực. Úc hỗ trợ đào tạo tiếng Anh, quân y và là nước duy nhất hỗ trợ Việt Nam vận chuyển 7 bệnh viện dã chiến của lực lượng gìn giữ hòa bình đến Nam Sudan. THU LOAN Thủ tướng Úc mong đợi được tiếp đón Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm Thủ tướng Úc Anthony Albanese THỦ TƯỚNG ÚC ANTHONY ALBANESE MONG ĐỢI ĐƯỢC TIẾP ĐÓN TỔNG BÍ THƯ, CHỦ TỊCH NƯỚC TÔ LÂM TRONG CHUYẾN THĂM CẤP NHÀ NƯỚC TỚI ÚC TỪ NGÀY 9-12/8.
8-9/8/2026 www.tienphong.vn THỜI SỰ 3 CÁC KHU ĐÔ THỊ ĐẠI HỌC CŨNG CHÍNH LÀ CÁC KHU CÔNG NGHỆ CAO Sáng 7/8, nêu ý kiến thảo luận tại tổ về dự Luật Phát triển đô thị, Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Hoàng Minh Sơn bày tỏ ủng hộ sự cần thiết ban hành luật, đồng thời góp ý thêm về nội dung phát triển giáo dục - đào tạo, khoa học công nghệ. Liên quan quy định về phát triển giáo dục - đào tạo trong dự luật, ông Sơn cho rằng nếu bổ sung cụm từ "phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao" sẽ rất phù hợp với bối cảnh hiện nay. Đối với chính sách cấp học bổng hỗ trợ người học trong dự luật, theo ông Sơn, quy định về cơ chế ưu đãi đặc biệt cho người năng khiếu, tài năng, có thành tích đặc biệt xuất sắc là chính sách rất tốt. Với TPHCM và các đô thị đặc biệt, các đô thị nói chung, ông Sơn cho rằng không chỉ cần hỗ trợ với người có năng khiếu, tài năng có thành tích đặc biệt xuất sắc mà đề nghị bổ sung trường hợp là người học những lĩnh vực, ngành trọng điểm của thành phố. "Tức là cấp học bổng không chỉ cho các em giỏi mà còn cấp học bổng để định hướng các ngành, lĩnh vực mà thành phố cần...", ông Sơn đề xuất. Với chính sách cho nhà giáo và cán bộ quản lý, dự thảo quy định có cơ chế, chính sách khuyến khích, hỗ trợ khác cho người học, nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục, cán bộ quản lý cơ sở giáo dục đi học tập, nghiên cứu, thỉnh giảng trong và ngoài nước thuộc các lĩnh vực, ngành trọng điểm trên địa bàn thành phố. Tuy nhiên, ông Sơn cho rằng đang thiếu chính sách thu hút đội ngũ nhà giáo, đặc biệt là giảng viên các trường đại học cử đi đào tạo ở các nơi. Từ đó, ông Sơn đề nghị bổ sung chính sách hỗ trợ thu hút giảng viên xuất sắc, đặc biệt là từ nước ngoài về làm việc tại các cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp trên địa bàn thành phố. "Đây là chính sách rất quan trọng. Chúng ta có rất nhiều tri thức Việt Nam, giảng viên, nhà khoa học ở nước ngoài muốn về làm việc, cộng tác tại các trường đại học. Thành phố nếu có các quy định, chính sách đặc biệt vượt trội, tương tự như thu hút nhân lực khoa học công nghệ thì các giảng viên về đây sẽ là nguồn lực rất quý báu...", ông Sơn nêu. Về chính sách với cơ sở giáo dục đại học, ông Sơn cho rằng các khu đô thị đại học hiện nay cũng chính là các khu công nghệ cao. Các cơ sở trong các đô thị đại học không chỉ đào tạo mà còn nghiên cứu, đổi mới sáng tạo, thu hút các trung tâm nghiên cứu phát triển của các tập đoàn. Vì vậy, cần bổ sung cơ chế, chính sách đặc thù đối với khu đô thị đại học, áp dụng tương tự như khu công nghệ cao. Điều này rất quan trọng để các cơ sở giáo dục đại học thu hút nguồn lực, hợp tác với doanh nghiệp để cùng thúc đẩy nghiên cứu đổi mới sáng tạo, chuyển giao tri thức. TẠO ĐỘT PHÁ CHO PHÁT TRIỂN ĐÔ THỊ Góp ý về dự luật, đại biểu Nguyễn Phương Thủy (Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp) nêu rõ đây không đơn thuần là đạo luật bổ sung một số cơ chế, chính sách đặc thù cho các đô thị lớn mà là bước phát triển tiếp theo trong xây dựng thể chế, quản trị, phát triển đô thị. "Đây là bước chuyển quan trọng từ cơ chế thí điểm theo từng nghị quyết đơn lẻ sang luật hóa các cơ chế đã được kiểm định, tạo nền tảng pháp lý ổn định, lâu dài, có khả năng phát triển trong tương lai", bà Thủy nhận định. Bày tỏ ủng hộ việc thiết kế các cơ chế tạo không gian cho sự sáng tạo, thử nghiệm mô hình mới nhưng bà Thủy cho rằng, cần đi kèm với yêu cầu chặt chẽ về đánh giá tác động, quản trị rủi ro và trách nhiệm giải trình. Bà Thủy kỳ vọng việc hoàn thiện luật này không chỉ tạo đột phá cho phát triển đô thị mà còn củng cố tính thống nhất và minh bạch của toàn bộ hệ thống pháp luật. Tuy nhiên, theo nữ đại biểu, phạm vi điều chỉnh hiện tại đã rất rộng và phức tạp, liên quan đến nhiều lĩnh vực pháp luật khác nhau. Do vậy, các chính sách mới phát sinh nếu chưa cấp bách hoặc chưa chuẩn bị kỹ nên được nghiên cứu thể chế hóa theo lộ trình phù hợp hoặc đưa vào các đạo luật chuyên ngành khác. Bà Thủy cũng đề nghị cân nhắc kỹ nguyên tắc ưu tiên áp dụng luật này để tránh gây xung đột pháp luật. n LƯU TRINH Cục Dự trữ Nhà nước - Bộ Tài chính vừa tổ chức Lễ kỷ niệm 70 năm Ngày truyền thống ngành Dự trữ Nhà nước (7/8/1956-7/8/2026). Sau 70 năm xây dựng và phát triển, ngành Dự trữ Nhà nước không ngừng lớn mạnh, trở thành công cụ quan trọng của Nhà nước trong bảo đảm an sinh xã hội, quốc phòng, an ninh và ứng phó với các tình huống khẩn cấp. Dấu ấn nổi bật của ngành được thể hiện rõ trong giai đoạn 2020-2025, khi tổng giá trị hàng dự trữ quốc gia được các bộ, ngành xuất cấp đạt trên 13.240 tỷ đồng. Riêng Bộ Tài chính đã xuất cấp gạo dự trữ quốc gia trị giá trên 10.570 tỷ đồng, vật tư, thiết bị khoảng 705 tỷ đồng. Bộ Quốc phòng và Bộ Công an xuất cấp hàng hóa phục vụ quốc phòng, an ninh trên 980 tỷ đồng. Bộ Nông nghiệp và Môi trường xuất cấp giống cây trồng, vắc xin, hóa chất trên 917 tỷ đồng. Bộ Y tế xuất cấp viên sát khuẩn nước trên 57 tỷ đồng. Nguồn lực này được sử dụng để phòng, chống thiên tai, dịch bệnh, cứu đói, hỗ trợ sản xuất, phục vụ quốc phòng, an ninh và các nhiệm vụ đột xuất, cấp bách. Cục trưởng Cục Dự trữ Nhà nước Bùi Tuấn Minh cho biết, năm 2026, ngành Dự trữ Nhà nước tiếp tục triển khai nhiều nhiệm vụ trọng tâm. Trong công tác mua hàng dự trữ quốc gia, 273.020/300.000 tấn gạo đã được đấu thầu thành công, đạt 91% kế hoạch; các đơn vị đang khẩn trương hoàn tất việc giao nhận, nhập kho theo tiến độ. Đến tháng 7/2026, Bộ Tài chính đã xuất cấp 77.446,7 tấn gạo, tổng giá trị khoảng 838,44 tỷ đồng để hỗ trợ nhân dân dịp Tết Nguyên đán và giáp hạt, khắc phục hậu quả thiên tai, mưa lũ, hỗ trợ học sinh vùng khó khăn, thực hiện các chương trình trồng rừng và viện trợ quốc tế. Nhiều mặt hàng thiết yếu như máy phát điện, áo phao cứu sinh, máy khoan phá bê tông cũng được xuất cấp kịp thời phục vụ công tác phòng, chống và khắc phục hậu quả thiên tai. Theo quy hoạch thời kỳ 20212030, tầm nhìn đến năm 2050, riêng hệ thống kho do Bộ Tài chính quản lý có 171 điểm kho với tổng tích lượng gần 1,4 triệu tấn. Việc quy hoạch đồng bộ mạng lưới kho theo hướng hiện đại, tập trung, liên kết vùng, kết hợp đầu tư trang thiết bị, ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số được kỳ vọng sẽ nâng cao năng lực bảo quản, điều hành và xuất cấp hàng dự trữ quốc gia trong mọi tình huống. Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn yêu cầu Cục Dự trữ Nhà nước tập trung triển khai hiệu quả mục tiêu của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế nhà nước, trong đó phấn đấu đưa quy mô dự trữ quốc gia đạt tối thiểu 1% GDP vào năm 2030 và 2% GDP vào năm 2040. Để hiện thực hóa mục tiêu này, Cục Dự trữ Nhà nước cần chủ động nghiên cứu, tham mưu hoàn thiện cơ chế, chính sách huy động nguồn lực của Nhà nước và xã hội; xây dựng cơ chế xã hội hóa phù hợp nhằm thu hút doanh nghiệp tham gia đầu tư hạ tầng kho dự trữ, bảo quản, vận chuyển và các hoạt động dự trữ chiến lược. Việc huy động nguồn lực phải bảo đảm nguyên tắc Nhà nước giữ vai trò chủ đạo, bảo đảm an toàn, an ninh và lợi ích quốc gia. n Tăng quy mô dự trữ quốc gia BỘ TRƯỞNG BỘ TÀI CHÍNH NGÔ VĂN TUẤN YÊU CẦU CỤC DỰ TRỮ NHÀ NƯỚC TẬP TRUNG TRIỂN KHAI HIỆU QUẢ MỤC TIÊU CỦA BỘ CHÍNH TRỊ VỀ PHÁT TRIỂN KINH TẾ NHÀ NƯỚC, TRONG ĐÓ PHẤN ĐẤU ĐƯA QUY MÔ DỰ TRỮ QUỐC GIA ĐẠT TỐI THIỂU 1% GDP VÀO NĂM 2030 VÀ 2% GDP VÀO NĂM 2040. VỚI KHU ĐÔ THỊ ĐẠI HỌC BỘ TRƯỞNG BỘ GD&ĐT HOÀNG MINH SƠN CHO RẰNG, CẦN BỔ SUNG CƠ CHẾ, CHÍNH SÁCH ĐẶC THÙ ĐỐI VỚI KHU ĐÔ THỊ ĐẠI HỌC, ÁP DỤNG TƯƠNG TỰ NHƯ KHU CÔNG NGHỆ CAO. TRƯỜNG PHONG Bộ trưởng GD&ĐT Hoàng Minh Sơn đề xuất cấp học bổng không chỉ cho học viên xuất sắc mà còn cấp học bổng để định hướng các ngành, lĩnh vực mà thành phố lớn cần (ảnh minh họa) Lãnh đạo Cục Dự trữ Nhà nước kiểm tra chất lượng gạo tại Chi cục Dự trữ Nhà nước khu vực I trước khi xuất cấp hỗ trợ học sinh năm 2025 ĐỀ XUẤT SỬA ĐỔI LUẬT ĐỊA CHẤT VÀ KHOÁNG SẢN Sáng 7/8, thừa ủy quyền Thủ tướng, Bộ trưởng Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng trình Quốc hội Tờ trình dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường. Một trong những nội dung nổi bật của dự thảo là đề xuất sửa đổi Luật Địa chất và khoáng sản nhằm hoàn thiện cơ sở pháp lý áp dụng cơ chế đặc thù đối với hoạt động khai thác khoáng sản phục vụ các công trình, dự án trọng điểm. CẦN CHÍNH SÁCH ĐẶC THÙ
BÓC PHỐT THÀNH MÓN GIẢI TRÍ CỦA ĐÁM ĐÔNG Vừa qua, một số buổi phát trực tiếp trên TikTok đã trở thành tâm điểm chú ý của mạng xã hội. Trong thời gian phát sóng, có thời điểm số người xem đồng thời lên tới cả triệu lượt. Bình luận chạy gần như không kịp đọc. Tên tuổi của nhiều người nổi tiếng liên tục được nhắc đến, kèm theo những câu chuyện đời tư, lời công kích và cáo buộc chưa được kiểm chứng. Một bộ phận khán giả tỏ ra thích thú với lối nói trực diện, gay gắt, thậm chí gửi quà tặng trực tuyến để cổ vũ của người livestream. Ở chiều ngược lại, cũng có không ít người phản ứng việc người lên sóng trực tiếp sử dụng lời lẽ tục tĩu, công kích và đưa ra những thông tin liên quan đến đời tư của nhiều cá nhân mà không có chứng cứ và nguồn xác minh. Thậm chí, sự chú ý của đám đông không kết thúc cùng luồng phát. Một lượng lớn người xem sau đó chuyển sang YouTube, tập trung vào các luồng phát phái sinh. Những đoạn video được cắt ngắn, bình luận, diễn giải, đặt tiêu đề gây tò mò tiếp tục lưu hành trên nhiều nền tảng. Trong nhiều năm qua, mạng xã hội Việt Nam đã chứng kiến sự nổi lên của không ít nhân vật xây dựng sức ảnh hưởng bằng những nội dung gây sốc, phát ngôn cực đoan hoặc khai thác sự tò mò của công chúng. Khá Bảnh từng thu hút lượng người theo dõi lớn trên YouTube bằng những video thể hiện lối sống lệch chuẩn. Huấn Hoa Hồng cũng nhiều lần gây chú ý bằng các phát ngôn, video và livestream gây tranh luận. Gần như mỗi lần họ xuất hiện trực tiếp là mỗi lần gây tranh cãi. Song điều đó không làm lượng người theo dõi suy giảm. Trong nhiều trường hợp, chính tranh cãi lại tạo thêm lượt xem, bình luận và chia sẻ. Trả lời câu hỏi vì sao một bộ phận khán giả không dừng ở tò mò mà nhanh chóng chia phe, tung hô người nói, tấn công người bị nhắc tên và tham gia lan truyền những cáo buộc mà chính họ cũng không biết căn cứ từ đâu, TS Nguyễn Mai Hoa (Viện Tâm lý) cho rằng, “bóc phốt” đã vượt khỏi phạm vi những cuộc khẩu chiến trên mạng, trở thành một dạng trình diễn đại chúng có khán giả, thần tượng, phe đối lập, cao trào và cả phần thưởng. “Sự tò mò về đời tư người khác không phải sản phẩm của thời TikTok. Tin đồn, chuyện hậu trường, lùm xùm của người nổi tiếng từ lâu đã là một phần của thói quen tiêu thụ văn hóa đại chúng. Mạng xã hội làm thay đổi quy mô, tốc độ và cách công chúng tham gia vào quá trình ấy. Livestream đặc biệt ở khả năng rút ngắn gần như hoàn toàn khoảng cách giữa người nói và người nghe. Khán giả nhìn thấy gương mặt, nghe giọng nói, theo dõi cảm xúc và phản ứng của người phát trực tiếp ngay tại thời điểm sự việc diễn ra. Cảm giác tận mắt chứng kiến rất dễ khiến người ta tin rằng những gì được nói trực tiếp cũng là những gì đáng tin”, TS Mai Hoa phân tích. Theo bà Mai Hoa, hiệu ứng này càng mạnh khi người phát ngôn đã có sẵn một cộng đồng người theo dõi đông đảo. Một bộ phận công chúng có thể đánh giá nội dung dựa trên sự tin tưởng hoặc cảm tình dành cho người nói hơn là bằng chứng đi kèm. Cơ chế này có liên hệ với “thiên kiến xác nhận” - con người có xu hướng dễ tiếp nhận những thông tin phù hợp với niềm tin sẵn có của mình hơn với những thông tin đi ngược lại điều đó. Nhưng điều khiến livestream trở thành một dạng giải trí đặc biệt còn nằm ở cảm giác sự việc đang xảy ra ngay trước mắt và không ai biết câu tiếp theo sẽ là gì. Người xem chờ một cái tên mới được nhắc đến, một bí mật mới được tiết lộ, một lời đáp trả gay gắt hơn. Cấu trúc ấy không khác nhiều một chương trình giải trí được xây dựng bằng cao trào, ngoại trừ nhân vật ở đây là những con người thật và thứ được đem ra làm nguyên liệu có thể là danh dự, đời tư của họ. BẠO LỰC MẠNG Các nghiên cứu truyền thông từ lâu đã chỉ ra con người thường dành sự chú ý lớn cho những thông tin chứa xung đột, bí mật, nguy cơ hoặc bê bối. Trong môi trường số, xu hướng này được khuếch đại bởi cơ chế phân phối nội dung dựa mạnh vào tương tác. Một phát ngôn càng gây giận dữ, kinh ngạc hay tranh cãi càng có khả năng tạo nhiều bình luận, chia sẻ và video phản hồi. Vấn đề vì thế không còn nằm riêng ở người phát livestream. Một hệ sinh thái nội dung có thể lập tức hình thành xung quanh những phát ngôn gây sốc. Người đầu tiên nói một câu, hàng chục tài khoản hưởng ứng, chia sẻ, bình luận, phán xét, thậm chí tìm đến trang cá nhân của những người liên quan để công kích, xúc phạm hoặc liên tục yêu cầu họ giải thích. “Đó là biểu hiện của một cuộc xét xử bằng mạng xã hội. Trong môi trường số, tốc độ lan truyền của cảm xúc thường nhanh hơn rất nhiều so với tốc độ xác minh của thông tin. Một phát ngôn có thể được cắt thành nhiều đoạn ngắn, đặt những tiêu đề giật gân, phát tán trên nhiều nền tảng và tiếp tục được bình luận như một sự thật đã được kiểm chứng. Lúc này, hiệu ứng đám đông cùng tin sẽ khiến nhu cầu kiểm chứng bị đẩy xuống phía sau”, chuyên gia về văn hóa số, TS Lê Quỳnh Trang nhận định. Đó là lý do nhiều chuyên gia truyền thông coi bạo lực mạng là một hiện tượng tập thể. Thiệt hại không chỉ dừng ở danh tiếng. Nó còn có thể ảnh hưởng đến công việc, các mối quan hệ xã hội và sức khỏe tinh thần của người bị nhắm đến, ngay cả khi sau này các thông tin ban đầu được chứng minh là không chính xác hoặc không đủ căn cứ. Một vấn đề khác là trách nhiệm của người xem thường ít được đặt ra. Công chúng dễ coi mình là người đứng ngoài sự việc: “tôi chỉ xem”, “tôi chỉ bình luận”, “tôi chỉ chia sẻ lại”. Nhưng chính hàng triệu hành vi nhỏ ấy lại tạo thành thị trường cho loại nội dung khai thác scandal và đời tư. Khi lượt xem có thể chuyển thành quảng cáo, quà tặng trực tuyến, người theo dõi và sức ảnh hưởng, sự tò mò của công chúng cũng trở thành một loại tài nguyên có giá trị kinh tế. Trả lời câu hỏi của phóng viên báo Tiền Phong về giới hạn đạo đức trong những vụ việc tương tự, TS Nguyễn Huy Hoàng (Viện Xã hội học) nói: “Một xã hội dân chủ luôn cần quyền tự do bày tỏ quan điểm. Nhưng quyền ấy không thể tách rời trách nhiệm đối với lời nói của mình. Dưới góc độ đạo đức truyền thông, việc nêu tên một cá nhân cùng những thông tin có khả năng ảnh hưởng nghiêm trọng đến danh dự của họ luôn đòi hỏi sự thận trọng rất cao. Càng nhiều người theo dõi, trách nhiệm ấy càng lớn. Ngay cả trong trường hợp một số thông tin sau này được xác nhận là đúng, thì chúng ta vẫn phải tự hỏi, liệu việc biến những câu chuyện cá nhân thành nội dung giải trí cho hàng triệu người có giúp giải quyết vấn đề hay chỉ làm gia tăng sự tò mò và chia rẽ”. n 8-9/8/2026 www.tienphong.vn XÃ HỘI 4 CẢ TRIỆU LƯỢT XEM CÙNG LÚC, HÀNG LOẠT CÁI TÊN BỊ ĐƯA RA CÔNG KÍCH VÀ NHỮNG LỜI LẼ TỤC TĨU XUẤT HIỆN DÀY ĐẶC TRONG MỘT BUỔI LIVESTREAM MỚI ĐÂY. ĐÁNG CHÚ Ý HƠN CẢ CON SỐ NGƯỜI XEM LÀ CÁCH NHỮNG CÂU CHUYỆN ĐỜI TƯ, CÁO BUỘC CHƯA ĐƯỢC KIỂM CHỨNG CÓ THỂ LẬP TỨC TRỞ THÀNH MỒI GIẢI TRÍ CHO ĐÁM ĐÔNG. VÌ SAO LOẠI NỘI DUNG NÀY CÓ SỨC HÚT LỚN ĐẾN VẬY VÀ ĐÂU LÀ GIỚI HẠN ĐẠO ĐỨC, PHÁP LÝ KHI MẠNG XÃ HỘI BIẾN THÀNH MỘT “ĐẤU TRƯỜNG” CÔNG KHAI? HẠ ĐAN Từ một buổi livestream, những lời công kích có thể lan rộng trên mạng xã hội, kéo theo hiện tượng “đấu tố” và tấn công cá nhân BẠO LỰC MẠNG TỪ THÔNG TIN CHƯA KIỂM CHỨNG RÁC MẠNG VÀ KHI NGƯỜI XEM TRỞ THÀNH “BỒI THẨM ĐOÀN” TS Lê Quỳnh Trang cho rằng, một trong những đặc điểm đáng chú ý của văn hóa mạng hiện nay là cảm xúc mạnh thường có khả năng lan truyền tốt hơn những trạng thái trung tính. Giận dữ, kinh ngạc, hả hê, căm ghét hay cảm giác được “vạch mặt” một ai đó đều có thể kích thích người dùng bình luận và chia sẻ. Không ít người xem còn chịu tác động của tâm lý sợ bỏ lỡ. Khi hàng trăm nghìn, thậm chí hàng triệu người cùng theo dõi một sự kiện, việc không tham gia có thể tạo cảm giác đang đứng ngoài câu chuyện mà ngày hôm sau mọi người sẽ bàn tán. Từ người xem, họ nhanh chóng trở thành người bình luận; từ người bình luận thành người chia sẻ; từ người chia sẻ thành người phán xét. Chỉ sau vài phút, một đám đông không có hồ sơ vụ việc, không có nghĩa vụ kiểm chứng và không chịu những ràng buộc của một quy trình tố tụng có thể tự trao cho mình vai trò của “bồi thẩm đoàn”. Trong cơn say phán xét ấy, câu hỏi quan trọng nhất là thông tin này có chính xác hay không, đôi khi lại là câu hỏi được đặt ra muộn nhất.
Đám đông trước cửa nhà Huấn Hoa Hồng khi có thông tin nhân vật này bị bắt, hàng trăm điện thoại được bật ở chế độ livestream Ngày 6/8, lực lượng cảnh sát khám xét nơi ở của Bùi Xuân Huấn (tức Huấn Hoa Hồng, 41 tuổi, quê Yên Bái cũ) tại khu đô thị Vinhomes Ocean Park (xã Gia Lâm, Hà Nội), thu hút sự quan tâm lớn trên mạng xã hội. Huấn Hoa Hồng được biết đến là một “giang hồ mạng” có lượng người theo dõi lớn, với khoảng 3,7 triệu lượt theo dõi trên Facebook và 5,9 triệu trên TikTok. Nhiều năm qua, Huấn thường xuyên livestream, đăng tải video khoe tiền, vàng, siêu xe và phát ngôn gây tranh cãi. Theo Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp, Huấn từng giữ vai trò Chủ tịch HĐQT kiêm người đại diện theo pháp luật của Công ty CP Tập đoàn HL Group, đồng thời góp vốn tại nhiều doanh nghiệp khác như Công ty CP Dịch vụ 168, Công ty CP Dịch vụ FB Châu Á, Công ty CP Bất động sản Hoa Hồng Land và Công ty CP Huấn Hoa Hồng. Một số doanh nghiệp hiện không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký. Đáng chú ý, Công ty CP Tập đoàn HL Group được thành lập vào tháng 2/2022, đặt trụ sở tại phường Dương Nội, Hà Nội, với vốn điều lệ gần 100 tỷ đồng. Trong ba cổ đông sáng lập, Huấn góp hơn 54,9 tỷ đồng, tương ứng 55% vốn điều lệ. Thời điểm đó, Huấn gây chú ý với hình ảnh gắn liền cuộc sống xa hoa, thường xuất hiện bên dàn xe sang đắt tiền mang biển số đẹp, được cho là có tổng giá trị hàng chục tỷ đồng. Huấn cũng từng giới thiệu bản thân góp vốn thành lập doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực bán lẻ hoa, cây cảnh, cá cảnh, chim cảnh, vật nuôi cảnh; bán lẻ vàng, bạc, đá quý và đồ trang sức (trừ vàng miếng, vàng nguyên liệu). Trong các video đăng tải trên mạng, Huấn giới thiệu khu vườn tại khu vực Hoài Đức cũ, Hà Nội, chuyên cung cấp các loại tùng Nhật Bản có giá trị cao, nhiều cây được định giá tới hàng tỷ đồng. Sau khi nổi tiếng trên mạng xã hội, Huấn cùng vợ con chuyển hướng sang kinh doanh online, thường xuyên livestream bán hàng. Các sản phẩm được quảng cáo khá đa dạng, từ nước hoa, mỹ phẩm đến các sản phẩm sinh lý, trong đó nổi bật là các dòng nước hoa giá rẻ được quảng bá rầm rộ. Trong nhiều buổi phát trực tiếp, Huấn từng tự giới thiệu sở hữu khối tài sản hàng trăm tỷ đồng, bao gồm căn nhà tại khu đô thị Vinhomes Ocean Park (huyện Gia Lâm cũ, Hà Nội) và căn biệt thự tại khu đô thị Dương Nội (quận Hà Đông cũ, Hà Nội) được thiết kế theo phong cách xa hoa. Gần đây, Huấn gây chú ý khi vướng tranh cãi với ông Trần Đình Tiệp (tức TikToker Vua Quạt, 36 tuổi, quê Bắc Ninh) liên quan hoạt động kêu gọi từ thiện. Sau những lùm xùm trên mạng xã hội, Huấn đã đến ngân hàng sao kê tài khoản từ thiện nhằm chứng minh tính minh bạch trong việc tiếp nhận và sử dụng tiền quyên góp. Mâu thuẫn sau đó tiếp tục bị đẩy xa khi Nguyễn Văn Hợi (34 tuổi, tức Khánh Sky) và Hồ Văn Khoa (34 tuổi, trú xã Sóc Sơn, Hà Nội) tham gia công kích Vua Quạt. Ngày 29/7, nhóm này đến xưởng của Vua Quạt tại xã Tam Giang, tỉnh Bắc Ninh, livestream, dùng lời lẽ chửi bới, đe dọa và yêu cầu chủ xưởng ra gặp. Sau đó, ông Tiệp làm đơn tố giác về hành vi này. Bên cạnh những ồn ào trên mạng xã hội, Huấn còn được biết đến là một “giang hồ mạng” thường xuyên khoe siêu xe, tiền bạc và đưa ra những phát ngôn rao giảng đạo đức, lời khuyên về cuộc sống, tình yêu, kinh doanh. Bên cạnh đó, Huấn cũng thường xuyên kêu gọi giới trẻ tránh xa cờ bạc, ma túy. Tuy nhiên, trên thực tế, người này nhiều lần vi phạm pháp luật. Đáng chú ý, năm 2020, Huấn liên tiếp bị cơ quan chức năng xử lý về nhiều hành vi khác nhau, trong đó có sử dụng trái phép chất ma túy. n 8-9/8/2026 www.tienphong.vn XÃ HỘI 5 Từ “giang hồ mạng” đến đế chế livestream bán hàng NINH CƠ SỰ LỆCH CHUẨN HUẤN HOA HỒNG: Ba “giang hồ mạng” bị khởi tố Sau vụ việc Hồ Văn Khoa chở Khánh Sky đến nhà Vua Quạt để livestream chửi bới, CQĐT đã ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối cả ba đối tượng để phục vụ điều tra. Theo tìm hiểu của phóng viên, Công an tỉnh Bắc Ninh phối hợp với Cục Cảnh sát hình sự, Bộ Công an đã điều tra, làm rõ những hành vi vi phạm pháp luật của Nguyễn Văn Hợi (Khánh Sky), Hồ Văn Khoa và Trần Đình Tiệp (Vua Quạt), sau khi Khánh Sky đến nhà Vua Quạt livestream chửi bới và có phát ngôn với nội dung thách thức, coi thường pháp luật. Trong thời gian qua, Khánh Sky và Vua Quạt xảy ra mâu thuẫn, tranh cãi trên mạng xã hội. Các đối tượng nhiều lần livestream với nội dung phản cảm, xúc phạm, công kích lẫn nhau. Những buổi phát trực tiếp này thu hút lượng lớn người xem, tương tác và được chia sẻ rộng rãi trên mạng xã hội. Các đối tượng đã lợi dụng những mâu thuẫn để tạo nội dung nhằm tăng lượt xem, tương tác, qua đó mở rộng sức ảnh hưởng trên không gian mạng. Không dừng lại ở những màn tranh cãi trên livestream, Nguyễn Văn Hợi và Hồ Văn Khoa còn bàn bạc, lôi kéo nhau đến nhà Trần Đình Tiệp để gây rối trật tự. Sự việc sau đó tiếp tục được phát trực tiếp, lan truyền trên mạng xã hội, thu hút sự chú ý của dư luận. Những hành vi này không chỉ ảnh hưởng đến danh dự của những người liên quan mà còn gây tác động tiêu cực đến tình hình an ninh, trật tự trên không gian mạng. Căn cứ kết quả điều tra, Cơ quan Cảnh sát điều tra đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với Nguyễn Văn Hợi và Hồ Văn Khoa về tội “Gây rối trật tự công cộng”. Đồng thời, khởi tố Nguyễn Văn Hợi và Trần Đình Tiệp về tội “Lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân”. Vụ án đang được Cơ quan Cảnh sát điều tra tiếp tục điều tra, mở rộng, làm rõ vai trò của các cá nhân liên quan để xử lý theo quy định của pháp luật. NGUYỄN THẮNG Theo đại diện UBND xã Mường Than, đoàn từ thiện của Bùi Xuân Huấn (tức Huấn Hoa Hồng) chỉ bàn giao 24 bồn chứa nước cho địa phương, còn chính quyền xã không nắm được việc đoàn có trao tiền hoặc quà trực tiếp cho các hộ dân bị ảnh hưởng bởi thiên tai hay không. Ngày 7/8, trao đổi với phóng viên báo Tiền Phong, đại diện UBND xã Mường Than, tỉnh Lai Châu cho biết, khoảng cuối tháng 7, đoàn từ thiện của Bùi Xuân Huấn (41 tuổi, quê Yên Bái cũ) đến địa phương trao tặng 24 bồn chứa nước phục vụ các hộ dân bị ảnh hưởng bởi thiên tai. “Chính quyền xã chỉ nắm những gì được bàn giao chính thức. Đoàn đến ủng hộ 24 bồn nước, còn việc họ đi đâu, trao cho ai thì xã không nắm được”, vị đại diện UBND xã Mường Than nói. Theo vị này, ban đầu đoàn dự kiến hỗ trợ 24 bồn nước cho các hộ đang làm nhà sau thiên tai. Tuy nhiên, do các hộ này đã được một đơn vị khác hỗ trợ trước đó nên số bồn nước được bàn giao lại cho UBND xã để phục vụ các đợt hỗ trợ tiếp theo. Hiện 24 bồn nước vẫn do địa phương quản lý, đã được ghi nhận vào sổ tiếp nhận của bộ phận tiếp nhận UBND xã và chưa được cấp phát cho người dân. Đại diện UBND xã Mường Than cho biết thêm, địa phương không tiếp nhận tiền từ đoàn của Huấn Hoa Hồng, cũng không có danh sách các hộ được nhận hỗ trợ trực tiếp. Sau các đợt thiên tai, nhiều đoàn từ thiện đến địa bàn nhưng không phải đoàn nào cũng phối hợp với chính quyền xã, do đó địa phương chỉ nắm được những trường hợp có bàn giao hiện vật hoặc làm việc chính thức với UBND xã. NINH CƠ ĐẠI DIỆN XÃ Ở LAI CHÂU: Không tiếp nhận tiền từ thiện của Huấn Hoa Hồng Các đối tượng liên quan vụ án TRƯỚC KHI BỊ LỰC LƯỢNG CHỨC NĂNG KHÁM XÉT NHÀ, HUẤN HOA HỒNG ĐỨNG TÊN NHIỀU CÔNG TY, ĐỒNG THỜI KINH DOANH ONLINE, THƯỜNG XUYÊN LIVESTREAM BÁN HÀNG TRÊN MẠNG XÃ HỘI. Nhiều clip đăng tải trên tài khoản mạng xã hội của Huấn Hoa Hồng liên quan hoạt động từ thiện (ảnh chụp màn hình)
Điều còn lại sau mỗi phiên livestream (phát trực tiếp) bóc mẽ chuyện đời tư gây tranh cãi không đơn thuần là con số hàng trăm nghìn hay hàng triệu lượt xem. Điều đáng suy nghĩ hơn là cách nhiều người lựa chọn tiếp nhận những nội dung ấy. Sau những đoạn livestream gây ồn ào cõi mạng, không ít đoạn cắt chứa lời lẽ công kích, miệt thị nhanh chóng được chia sẻ rộng rãi trên mạng xã hội, trở thành chủ đề bàn tán, câu nói lan truyền hay nội dung giải trí. Một bộ phận người xem cuốn vào tâm lý "hóng biến", cổ vũ cho những màn đối đầu và vô tình tiếp tục lan truyền các nội dung gây tranh cãi. Nhìn từ góc độ văn hóa, hiện tượng này không chỉ đặt ra câu hỏi về trách nhiệm của người phát trực tiếp, mà còn phản ánh cách xã hội đang ứng xử với thông tin, với danh dự của người khác và với chính không gian công cộng trên môi trường số. ỒN ÀO ĐỔI TRIỆU VIEW Trao đổi với phóng viên báo Tiền Phong, PGS.TS Bùi Hoài Sơn - Ủy viên chuyên trách Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội - cho rằng cần nhìn nhận công bằng đối với livestream. Trước hết, bản thân hình thức này không phải là hiện tượng tiêu cực. Theo ông Sơn, livestream là thành quả của công nghệ, mở ra khả năng giao tiếp trực tiếp, dân chủ hóa việc sáng tạo và phổ biến nội dung, giúp mỗi cá nhân chia sẻ tri thức, quảng bá sản phẩm và kết nối cộng đồng. Thực tế, nhiều phiên livestream về giáo dục, nghệ thuật, di sản, kỹ năng sống hay hoạt động thiện nguyện đã tạo ra những giá trị tích cực. Nhưng một bộ phận người dùng đang biến công cụ này thành nơi phô diễn xung đột. "Điều đáng lo ngại là một bộ phận người sử dụng đang biến livestream thành sân khấu của những cuộc cãi vã, bóc mẽ, công kích và phô bày đời tư. Khi các nội dung ấy thu hút hàng trăm nghìn, thậm chí hàng triệu lượt xem, chúng không còn là câu chuyện riêng giữa một vài cá nhân mà đã tác động trực tiếp đến môi trường văn hóa chung", ông Sơn nói. Không gian mạng ngày nay cũng là một không gian công cộng. Vì vậy, mọi lời nói, hình ảnh hay hành vi phát trực tiếp đều có khả năng ảnh hưởng đến nhận thức, cảm xúc và cách ứng xử của rất nhiều người. Không thể lấy lý do "trang cá nhân" hay "chuyện riêng" để phủ nhận trách nhiệm xã hội. Chuyên gia văn hóa cho rằng điều nguy hiểm hơn cả là khi sự ồn ào liên tục được đổi lấy lượt xem, lượt chia sẻ và những lợi ích khác. Khi đó, những hành vi lệch chuẩn rất dễ bị coi là bình thường, thậm chí trở thành cách để thu hút sự chú ý. Không gian số khi ấy dễ trở thành nơi cái xấu lấn át cái đẹp, sự cực đoan lấn át đối thoại, còn phẩm giá con người bị biến thành nguyên liệu cho giải trí. Việc nhiều livestream sử dụng ngôn ngữ tục tĩu, công kích hay hạ nhục người khác để thu hút người xem đang phản ánh một sự đảo lộn đáng lo ngại của hệ giá trị trong giao tiếp trên không gian mạng. Nếu trong đời sống thường ngày, hành vi xúc phạm người khác thường bị cộng đồng lên án thì trên môi trường số, chính những hành vi ấy lại có thể mang về lượng người theo dõi lớn và tạo ra sự nổi tiếng. Thực tế, điều đáng xấu hổ ngoài đời thực lại có thể trở thành một thứ “vốn” để nổi tiếng trên không gian số. Từ đó, vòng xoáy đáng lo ngại được tạo ra. Người phát trực tiếp liên tục đẩy giới hạn ngôn từ và hành vi; công chúng vì tò mò tiếp tục theo dõi, còn chuẩn mực giao tiếp ngày càng bị kéo xuống thấp hơn. AI LAN TRUYỀN HÀNH VI LỆCH CHUẨN? Đại biểu Quốc hội Bùi Hoài Sơn nhấn mạnh lượng tương tác lớn không đồng nghĩa với sự đồng tình, càng không phải là thước đo của giá trị văn hóa. Tuy nhiên, đối với nhiều người sáng tạo nội dung, đặc biệt là người trẻ, những con số ấy rất dễ tạo ra cảm giác được xã hội công nhận. "Khi sự nổi tiếng tách khỏi tài năng, lao động và trách nhiệm, chúng ta sẽ tạo ra một môi trường khuyến khích tai tiếng hơn danh tiếng. Một xã hội văn minh không phải là xã hội không có khác biệt, mà là xã hội biết giải quyết khác biệt 8-9/8/2026 www.tienphong.vn XÃ HỘI 6 CHỬI BỚI, BÓC MẼ, XÚC PHẠM, PHÔ BÀY ĐỜI TƯ... NGÀY CÀNG XUẤT HIỆN DÀY ĐẶC TRONG NHỮNG PHIÊN LIVESTREAM THU HÚT HÀNG TRĂM NGHÌN, THẬM CHÍ HÀNG TRIỆU LƯỢT XEM. ĐẰNG SAU NHỮNG CON SỐ "KHỦNG" LÀ MỘT NGHỊCH LÝ ĐÁNG LO NGẠI: CÀNG ỒN ÀO, CÀNG CỰC ĐOAN, NỘI DUNG CÀNG DỄ LAN TRUYỀN. THEO PGS.TS BÙI HOÀI SƠN, KHI SỰ LỆCH CHUẨN ĐƯỢC ĐỔI LẤY LƯỢT XEM VÀ LỢI ÍCH KINH TẾ, MÔI TRƯỜNG VĂN HÓA TRÊN KHÔNG GIAN MẠNG SẼ PHẢI TRẢ GIÁ. THU AN-GIA LINH Chuyên gia đề xuất các nền tảng cần được thiết kế an toàn hơn đối với trẻ em và thanh thiếu niên, với cơ chế phân loại nội dung theo độ tuổi, hạn chế đề xuất các nội dung bạo lực ngôn từ, xúc phạm hoặc kích động Livestream cãi vã nuôi lớn rác Nhiều người coi livestream là công cụ tranh cãi, bóc mẽ, công kích lẫn nhau Ranh giới giữa người quan sát và người tham gia bạo lực tinh thần rất mong manh “Khi nội dung tử tế khó tiếp cận, còn nội dung giật gân liên tục được đề xuất, công chúng rất dễ bị dẫn dắt”. PGS.TS BÙI HOÀI SƠN - ỦY VIÊN CHUYÊN TRÁCH ỦY BAN VĂN HÓA VÀ XÃ HỘI CỦA QUỐC HỘI RÁC MẠNG VÀ
“CHẤT ĐỘC” ÂM THẦM VỚI TÂM TRÍ NGƯỜI DÙNG Theo bà Bùi Thị Hải Yến, nhà sáng lập và điều hành hệ thống Tâm lý NHC, thông tin tiêu cực, nội dung chưa được kiểm chứng trên mạng xã hội có thể xem như một dạng “chất độc” đối với tâm trí. Những nội dung này dễ thổi bùng cảm xúc của người tiếp nhận, đặc biệt là các cảm xúc tiêu cực. Khi tiếp xúc thường xuyên, con người dần bị “tiêm nhiễm”, bị lập trình bởi những trạng thái cảm xúc này một cách vô thức. Chính cảm xúc tiêu cực lại là yếu tố gây tổn hại lớn nhất đến sức khỏe tổng thể. Vì vậy, nếu không có sự tỉnh táo và chọn lọc, việc tiếp nhận những thông tin như vậy lâu dài sẽ gây ảnh hưởng đáng kể đến tinh thần và chất lượng sống của mỗi người. Theo bà Yến, các câu chuyện liên quan đến tình cảm, tiền bạc hay mâu thuẫn cá nhân luôn có sức hút đặc biệt, bởi chúng chạm vào sự tò mò và nhu cầu phán xét - những phản ứng mang tính bản năng của con người. Chỉ cần một chi tiết đủ gây sốc, nội dung có thể lan truyền theo hiệu ứng dây chuyền. “Chuyện giật gân không lan vì mức độ quan trọng, mà vì nó đánh trúng cảm xúc tức thời của số đông. Trong bối cảnh mạng xã hội hiện nay, các nền tảng thường ưu tiên hiển thị những nội dung có tương tác cao. Điều đó khiến các yếu tố gây tranh cãi càng dễ được khuếch đại. Một câu chuyện nhỏ, nếu chứa yếu tố kích thích cảm xúc, có thể nhanh chóng trở thành tâm điểm chỉ sau vài giờ”, bà Yến nói. Điều đáng lo ngại hơn là những “drama” kiểu này có thể làm méo mó nhận thức về các giá trị xã hội, từ tình yêu, hình ảnh người phụ nữ, đến những chuẩn mực từng được coi trọng. “Những gì đang diễn ra không chỉ là một câu chuyện cá nhân, mà còn có thể tác động đến nhận thức xã hội, đặc biệt là giới trẻ. Khi tiếp nhận thông tin theo cách này, họ dễ bị ảnh hưởng, thậm chí mất niềm tin vào những giá trị từng được xem là tốt đẹp”, bà Yến nói. Chuyên gia bày tỏ lo ngại, nếu không có sự định hướng kịp thời từ các cơ quan văn hóa, truyền thông và quản lý, những câu chuyện như vậy có thể lan rộng theo hướng tiêu cực, cực đoan, ảnh hưởng không nhỏ đến môi trường mạng và cách nhìn nhận của người dùng, đặc biệt là người trẻ. Đây là điều rất đáng tiếc. Mạng xã hội còn tạo ra một “vùng an toàn ảo”, nơi người dùng cảm thấy họ có quyền nói, quyền phán xét mà không phải chịu nhiều ràng buộc như ngoài đời thực. Điều này dẫn đến không ít phát ngôn cực đoan, thiếu kiểm soát. Về lâu dài, việc các nền tảng ưu tiên nội dung gây tranh cãi đang khiến môi trường thông tin bị chi phối bởi cảm xúc tiêu cực. Người dùng giống như bị cuốn vào một vòng xoáy, càng theo dõi càng bị kéo sâu vào sự bức xúc, tò mò và phán xét. Hệ quả là văn hóa tranh luận trên mạng dần trở nên cực đoan hơn. Thay vì trao đổi lý lẽ, nhiều cuộc thảo luận nhanh chóng chuyển thành công kích cá nhân. Ngôn từ giật gân, gây sốc xuất hiện ngày càng nhiều, đặc biệt thu hút giới trẻ - những người dễ bị hấp dẫn bởi yếu tố giải trí và “xả stress” tức thời. Bà Yến cho rằng, khi tiếp xúc lâu dài với những nội dung như vậy, khả năng tiếp nhận thông tin của người dùng, đặc biệt là giới trẻ cũng bị ảnh hưởng: phản ứng nhanh nhưng thiếu chiều sâu, ít kiểm chứng và dễ bị dẫn dắt. BỘ LỌC THÔNG TIN Để không bị cuốn vào vòng xoáy thông tin tiêu cực trên mạng xã hội, bà Yến đưa ra gợi ý mỗi người cần tự xây dựng cho mình một “bộ lọc” thông tin gồm 4 yếu tố: cảm xúc, nguồn tin, giá trị và hành vi. Trước hết, mỗi người cần nhận diện trạng thái cảm xúc của bản thân trước khi phản ứng, thay vì để sự tò mò hay bức xúc dẫn dắt. Việc dừng lại để nhận diện cảm xúc sẽ giúp giảm bớt sự nóng vội, hạn chế những phản ứng cực đoan và tiêu cực. Với bộ lọc thông tin, cần kiểm tra độ tin cậy của thông tin, tránh vội vàng tin và chia sẻ theo cảm tính. Mỗi người cũng cần tự hỏi nội dung mình đang theo dõi mang lại giá trị gì, hay chỉ đơn thuần kích động cảm xúc tiêu cực. “Nếu nội dung không mang lại giá trị, tốt nhất nên chủ động tránh xa, thay vì để bản thân bị cuốn vào và tự làm tổn thương mình”, bà Yến nói. Và quan trọng không kém, cần ý thức rằng không phải thông tin nào cũng cần phản ứng, không phải bê bối nào cũng cần tham gia bình luận. “Giữ được sự tỉnh táo trước mỗi thông tin, đó không chỉ là kỹ năng, mà còn là cách để mỗi người tự bảo vệ mình trước những hỗn mang của mạng xã hội”, bà Yến nhấn mạnh. NÂNG CAO HIỂU BIẾT VỀ LUẬT AN NINH MẠNG 2025 Theo ThS. Ngô Thế Nghị, giảng viên Khoa Chính trị học, Học viện Thanh thiếu niên Việt Nam, trong bối cảnh mạng xã hội ngày càng phức tạp, đặc biệt thông tin sai lệch, những “giang hồ mạng”, tranh cãi cá nhân, hội, nhóm và các quan điểm phiến diện về pháp luật, khiến người trẻ dễ hoang mang, hiểu sai bản chất vấn đề. Giáo dục pháp luật trong nhà trường vẫn chủ yếu thiên về lý thuyết, còn mang tính hình thức, chưa gắn với các tình huống thực tiễn trên không gian mạng. Theo ông Nghị, cần nâng cao hiểu biết, đặc biệt là Luật An ninh mạng 2025 cho người dùng mạng xã hội nói chung, người trẻ nói riêng. Ông cho rằng, cần triển khai nhiều giải pháp đồng bộ để Luật An ninh mạng 2025 thực sự đi vào cuộc sống và trở thành nền tảng hình thành văn hóa số. Các trường học cần đưa những nội dung thiết thực của luật vào chương trình chính khóa và ngoại khóa theo hướng dễ hiểu, dễ vận dụng. Nhà trường nên xây dựng bộ quy tắc ứng xử văn minh trên không gian mạng, đào tạo đội ngũ giáo viên có năng lực truyền cảm hứng và thiết lập kênh tiếp nhận, xử lý kịp thời các phản ánh liên quan đến an ninh mạng. Đối với tổ chức Đoàn - Hội, cần đẩy mạnh tuyên truyền trên các nền tảng số thông qua các chiến dịch truyền thông, cuộc thi tìm hiểu Luật An ninh mạng và khuyến khích sáng tạo nội dung tích cực, lan tỏa thông tin đúng đắn. Các đội, nhóm thanh niên tình nguyện về an ninh mạng cần được xây dựng để hỗ trợ cộng đồng, phản bác thông tin sai lệch và thúc đẩy sử dụng mạng an toàn. Việc lồng ghép kiến thức, kỹ năng số vào sinh hoạt Đoàn - Hội định kỳ, cùng sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường, gia đình và lực lượng chức năng, sẽ góp phần giúp người trẻ hiểu luật, thực thi đúng và từng bước hình thành văn hóa ứng xử văn minh trên không gian mạng. n 8-9/8/2026 www.tienphong.vn XÃ HỘI 7 mạng Không chỉ trông chờ người dùng THÔNG TIN CHƯA KIỂM CHỨNG, NỘI DUNG GIẬT GÂN, TRANH CÃI CÁ NHÂN… TRỞ THÀNH RÁC ĐỘC HẠI TRÊN MẠNG XÃ HỘI, ÂM THẦM TÁC ĐỘNG ĐẾN TÂM TRÍ, CẢM XÚC VÀ NHẬN THỨC NGƯỜI DÙNG. VIỆC DỌN RÁC KHÔNG GIAN SỐ ĐÒI HỎI SỰ TỈNH TÁO CÁ NHÂN CÙNG GIẢI PHÁP ĐỒNG BỘ TỪ QUẢN LÝ, NỀN TẢNG VÀ CỘNG ĐỒNG. Một người trẻ đến hệ thống Tâm lý NHC để nhờ chuyên gia tư vấn tâm lý vì chịu tác động xấu từ mạng xã hội LƯU TRINH DỌN RÁC MẠNG XÃ HỘI: bằng lý lẽ, sự tôn trọng và tinh thần trách nhiệm", chuyên gia phân tích. Nếu người phát trực tiếp là người tạo ra nội dung thì công chúng cũng góp phần quyết định nội dung nào tiếp tục được lan truyền. Khi sự xúc phạm người khác trở thành nội dung để giải trí, ranh giới giữa người chứng kiến và người tham gia vào sự lan truyền của những hành vi lệch chuẩn cũng trở nên mong manh hơn. Chính xu hướng một bộ phận công chúng xem tranh cãi, xúc phạm hay sỉ nhục người khác như một hình thức giải trí phản ánh sự nghèo nàn trong nhu cầu và thói quen tiếp nhận nội dung. Khi con người tìm thấy niềm vui trong việc chứng kiến người khác bị xúc phạm, bị làm nhục hoặc bị đẩy vào xung đột, đó là biểu hiện của sự chai lì về cảm xúc và suy giảm khả năng đồng cảm. Theo ông Sơn, tâm lý đám đông trên không gian mạng cũng góp phần khuếch đại hiện tượng này. Một cá nhân có thể không chủ động tìm kiếm nội dung độc hại, nhưng khi thấy hàng trăm nghìn người cùng theo dõi, rất dễ bị cuốn vào vì tò mò hoặc sợ bỏ lỡ. Từ một người quan sát, họ có thể trở thành một phần của cuộc tấn công tập thể thông qua những bình luận, chia sẻ hay lời chế giễu. Trong khi đó, công chúng hiện chưa được trang bị đầy đủ năng lực lựa chọn, đánh giá và tiêu dùng sản phẩm văn hóa trong môi trường số. Theo chuyên gia, trách nhiệm tiếp nhận thông tin cũng cần phải nhấn mạnh. Bởi mỗi lượt xem cũng là một lá phiếu, mỗi lần chia sẻ là một hành vi tiếp sức cho nội dung. Sẽ không công bằng nếu chỉ quy trách nhiệm cho người xem. Thị hiếu tiếp nhận còn chịu ảnh hưởng từ môi trường truyền thông, cách các nền tảng phân phối nội dung và chất lượng của những sản phẩm văn hóa đang hiện diện trên không gian mạng. ĐỀ KHÁNG VỚI NỘI DUNG RÁC Vì vậy, chế tài là cần thiết để xử lý những hành vi vi phạm pháp luật và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của các cá nhân. Tuy nhiên, xử phạt chỉ giải quyết được phần ngọn nếu không song song xây dựng một môi trường văn hóa lành mạnh trên không gian mạng. Chuyên gia cho rằng các nền tảng cần có trách nhiệm rõ ràng hơn trong việc kiểm soát và phân phối nội dung. Không thể để nội dung xúc phạm, kích động hay làm nhục người khác được lan truyền mạnh chỉ vì có khả năng giữ chân người dùng. Bên cạnh đó, cần tạo điều kiện để những người làm nội dung về sách, lịch sử, nghệ thuật, di sản, khoa học hay kỹ năng sống có thêm cơ hội tiếp cận công chúng thông qua các cơ chế hỗ trợ phù hợp. Báo chí và các thiết chế văn hóa cũng cần chủ động sản xuất những sản phẩm hấp dẫn, gần gũi với cách tiếp nhận của công chúng trên môi trường số. Một môi trường văn hóa lành mạnh chỉ có thể hình thành khi cả người tạo nội dung lẫn người tiếp nhận đều ý thức được trách nhiệm của mình. Công chúng cần hiểu rằng không xem, không chia sẻ, không bình luận kích động cũng là một cách thể hiện trách nhiệm. Khi nội dung rác không còn nhận được sự chú ý, nó sẽ mất đi điều kiện để tồn tại. Chuyên gia đề xuất các nền tảng cần được thiết kế an toàn hơn đối với trẻ em và thanh thiếu niên, với cơ chế phân loại nội dung theo độ tuổi, hạn chế đề xuất các nội dung bạo lực ngôn từ, xúc phạm hoặc kích động, đồng thời tăng quyền kiểm soát cho phụ huynh và minh bạch hơn trong việc đề xuất nội dung. Sức đề kháng số không hình thành từ những lời khuyên chung chung mà phải được rèn luyện qua tình huống cụ thể. Khi gặp một phiên livestream xúc phạm người khác thì nên làm gì, khi bị kích động tham gia công kích thì phản ứng ra sao, khi thấy nội dung có dấu hiệu vi phạm thì báo cáo bằng cách nào. Mục tiêu cuối cùng là hình thành một thế hệ công dân số biết tò mò trước tri thức, rung động trước cái đẹp, lên tiếng trước cái xấu nhưng không bị cái xấu dẫn dắt. Đó mới là nền tảng bền vững của một không gian mạng văn minh, nhân văn và có trách nhiệm. n “Người trẻ phải đi tiên phong và có những hành động thiết thực, từ tuân thủ quy tắc ứng xử trên mạng, đấu tranh, phản bác những thông tin sai trái, độc hại để môi trường mạng thực sự trong sạch, lành mạnh”. THS. NGÔ THẾ NGHỊ, GIẢNG VIÊN KHOA CHÍNH TRỊ HỌC, HỌC VIỆN THANH THIẾU NIÊN VIỆT NAM SỰ LỆCH CHUẨN
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==