THỨ NĂM 16/7/2026 Số 197 0977.456.112 TRANG 3 Giải quyết đầy đủ, kịp thời chính sách với người có công TRANG 2 LẠNG SƠN CẦN SỚM TRỞ THÀNH CỰC TĂNG TRƯỞNG Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tặng quà các thương binh, bệnh binh tại Trung tâm Điều dưỡng thương binh Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh ẢNH: TTXVN Thấy gì từ màn hạ gục tuyển Pháp của Tây Ban Nha? TRANG 14 TRANG 4 Lực lượng bảo vệ Công ty Yến sào Khánh Hoà đi gỡ lưới bẫy chim yến trái phép ẢNH: LỮ HỒ CHUYỆN HÔM NAY Để không tạm biệt chim yến n ĐẠI DƯƠNG Mỗi lần đi thăm bệnh, tôi thường mua hộp yến sào làm quà. Việc ấy dường như đã trở thành thói quen, không cần phải suy nghĩ, ngoài chuyện chọn sản phẩm, thương hiệu nào được cho là uy tín, chất lượng. XEM TIẾP TRANG 11 nhiều mối đe dọa ỨNG PHÓ Nên phát triển một số kỳ thi chuẩn hóa dùng chung TRANG 10-11 BẢO TỒN CHIM YẾN GẮN VỚI PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG
Nhân kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú dâng hương tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Khu di tích Quốc gia đặc biệt Kim Liên; thăm, tặng quà các thương binh, bệnh binh đang điều dưỡng tại Trung tâm Điều dưỡng thương binh Nghệ An. Tại Trung tâm Điều dưỡng thương binh Nghệ An, thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú gửi lời tri ân sâu sắc, thăm hỏi ân cần đến các thương binh, bệnh binh; bày tỏ sự cảm phục trước những hy sinh, cống hiến to lớn và nghị lực vượt khó của các bác. Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú khẳng định Đảng, Nhà nước và nhân dân luôn ghi nhớ, biết ơn công lao của các Anh hùng liệt sĩ, thương binh, bệnh binh và người có công với cách mạng. Trong hơn 79 năm qua, công tác đền ơn đáp nghĩa luôn được quan tâm thực hiện, không chỉ bằng các chính sách mà còn bằng trách nhiệm của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội. Thường trực Ban Bí thư đề nghị tỉnh Nghệ An phối hợp với Bộ Nội vụ hoàn thiện thủ tục đề nghị truy tôn liệt sĩ đối với hai thương binh nặng của Trung tâm đã từ trần, nhằm thể hiện sự tri ân đối với những cống hiến, hy sinh thầm lặng của các đồng chí. Nhân dịp này, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú ghi nhận, biểu dương những nỗ lực của cấp ủy, chính quyền tỉnh Nghệ An và tập thể cán bộ, nhân viên Trung tâm trong thực hiện chính sách đối với người có công; đồng thời chúc các thương binh, bệnh binh tiếp tục phát huy phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ, sống vui, sống khỏe, là tấm gương giáo dục truyền thống cách mạng cho các thế hệ trẻ. THU HIỀN Nhân kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh-Liệt sỹ (27/7/1947-27/7/2026), sáng 15/7, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Đoàn công tác Trung ương đã tới thăm, tặng quà thương binh, bệnh binh tại Trung tâm Điều dưỡng thương binh Thuận Thành (tỉnh Bắc Ninh). Cùng đi có ông Nguyễn Duy Ngọc, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương; Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Bộ Công an. Xúc động trở lại thăm Trung tâm Điều dưỡng thương binh Thuận Thành, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm bày tỏ cuộc chiến ngoài mặt trận đã lùi xa, song cuộc chiến với thương tật, bệnh tật và tuổi cao vẫn kéo dài từng ngày, thậm chí từng giờ. Các thương binh, bệnh binh vẫn giữ vững phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ; sống giản dị, chân tình, vượt qua bệnh tật, là tấm gương về nghị lực và lòng yêu nước cho con cháu, cho thế hệ trẻ noi theo. Nhân dịp này, thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước trân trọng gửi tới các Mẹ Việt Nam Anh hùng, thương binh, bệnh binh, gia đình liệt sỹ và toàn thể người có công với cách mạng trong cả nước lòng biết ơn sâu sắc trước những cống hiến, mất mát to lớn cho độc lập, tự do của Tổ quốc và cuộc sống bình yên hôm nay. Thông tin về tình hình phát triển đất nước thời gian qua, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho biết dưới sự lãnh đạo tập trung, thống nhất của Trung ương Đảng, Bộ Chính trị, Ban Bí thư; sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị và sự đồng lòng của nhân dân, đất nước ta tiếp tục giữ vững ổn định, tạo khí thế mới trong năm đầu triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu rõ kỷ niệm Ngày Thương binhLiệt sỹ không chỉ là dịp tưởng nhớ, tri ân mà còn là lúc nhìn lại việc thực hiện chính sách đối với người có công. Cùng với chăm lo, thực hiện chính sách với các thân nhân liệt sỹ, những thương binh, bệnh binh, cựu chiến binh, những người đóng góp cho công cuộc giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước, bảo vệ độc lập chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ, bảo vệ sự bình yên và phát triển đất nước..., Đảng, Nhà nước và toàn xã hội đang nỗ lực tìm kiếm, quy tập, xác định danh tính những liệt sỹ đã nằm lại trong lòng đất mẹ Việt Nam và những chiến sỹ làm nhiệm vụ quốc tế cao cả. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh sức mạnh của một đất nước không chỉ được đo bằng kinh tế, quốc phòng hay vị thế quốc tế, mà còn ở cách trân trọng quá khứ, chăm lo người đã cống hiến và giữ trọn nghĩa tình với người đã hy sinh. Đất nước càng phát triển, người có công và gia đình càng phải được chăm lo tốt hơn. Đó là trách nhiệm chính trị, đạo lý dân tộc và thước đo tính nhân văn của chế độ. Tri ân không thể chỉ dừng ở một bó hoa, một phần quà hay cuộc thăm hỏi. Tri ân phải hiện diện trong chính sách đầy đủ, thực hiện đúng lúc; trong mái nhà an toàn, phác đồ điều trị phù hợp, cuộc cấp cứu kịp thời; trong cơ hội học tập, việc làm của con cháu người có công; trong thái độ lắng nghe và giải quyết công việc có trách nhiệm của mỗi cán bộ. KHÔNG ĐỂ CHÍNH SÁCH ĐÚNG BỊ CHẬM BỞI THỦ TỤC Trên tinh thần đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị Bộ Nội vụ và các địa phương tiếp tục rà soát, giải quyết đầy đủ, kịp thời chính sách đối với người có công và thân nhân; không để người có công phải chờ đợi, đi lại nhiều lần; không để chính sách đúng bị chậm bởi thủ tục, thiếu phối hợp, né tránh trách nhiệm hoặc thái độ thiếu tận tâm; phải quan tâm thiết thực đến gia đình và con cháu của các thương binh, bệnh binh, giúp gia đình ổn định cuộc sống, con cháu trưởng thành, lập nghiệp và tiếp nối truyền thống cha ông. Đối với Trung tâm Điều dưỡng thương binh Thuận Thành, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị Bộ Nội vụ chủ trì, phối hợp với Bộ Y tế, tỉnh Bắc Ninh và các cơ quan liên quan rà soát mô hình tổ chức, cơ sở vật chất, nhân lực, chất lượng chăm sóc; xác định đây là cơ sở đặc thù, cần được đầu tư cho chăm sóc dài hạn, lão khoa, phục hồi chức năng và chăm sóc giảm nhẹ; ưu tiên nơi ở, bệnh xá, cấp cứu, thiết bị phục hồi chức năng và điều kiện tiếp cận cho người sử dụng xe lăn. Mỗi thương binh, bệnh binh cần có hồ sơ sức khỏe được theo dõi liên tục, có phương án chăm sóc phù hợp với thương tật, bệnh nền và tuổi tác. Trung tâm phải phối hợp thông suốt với các bệnh viện tuyến trên để khám chuyên khoa, hội chẩn, cấp cứu và chuyển tuyến kịp thời; tuyệt đối không để thủ tục hành chính làm chậm việc điều trị; đặc biệt quan tâm đội ngũ trực tiếp chăm sóc; định mức nhân lực, đào tạo, thu hút, đãi ngộ và điều kiện làm việc phải phù hợp với tính chất đặc thù. Tỉnh Bắc Ninh cần chủ động hỗ trợ về y tế, hạ tầng, môi trường sống và giải quyết kịp thời những vấn đề thuộc thẩm quyền. Trong quá trình xây dựng thành phố trực thuộc Trung ương, cần quan tâm xứng đáng các thiết chế chăm sóc người có công, để sự phát triển hiện đại luôn có chiều sâu văn hóa và nghĩa tình. Cùng với chăm sóc vật chất, cần quan tâm đời sống tinh thần, tạo điều kiện để các thương binh, bệnh binh được gặp gỡ gia đình, đồng đội; lưu giữ lời kể, ký ức, kỷ vật của các thương binh, bệnh binh như một phần di sản lịch sử; tổ chức cho thế hệ trẻ đến thăm, lắng nghe những câu chuyện thật. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước mong các đồng chí thương binh, bệnh binh tiếp tục giữ gìn sức khỏe, giữ tinh thần lạc quan; tiếp tục là chỗ dựa tinh thần, là tấm gương sáng cho con cháu và các thế hệ mai sau. PV (theo TTXVN) 2 THỜI SỰ n Thứ Năm n Ngày 16/7/2026 QUAÛNG CAÙO PHAÙT HAØNH Haø Noäi: ÑT: (024)39432758; Fax: (024)39435285 TPHCM: ÑT: (028)38469860; Fax: (028)38480015 Trong giôø haønh chính (024)39439664 Ngoaøi giôø 0912033213 (Thu Hieàn) n Thieát keá : QUANG HUY n Giaù: 5.500 ñoàng n Ban ñaiï dienä taiï thanø h pho á Ho à Chí Minh: 384 Nam Kyø Khôiû Nghóa, P.Xuanâ Hoa-ø TPHCM. ÑT: (028) 3848 4366, E-mail: tienphonghcm@gmail.com n Ban ñaiï dienä taiï mienà Trung: 339 Leâ Thanh Nghò, P.Hoaø Cöônø g; 19 Ngoâ Gia Tö,ï P.Haiû Chauâ , TP Ña ø Nanü g, ÑT: (0236)3828 039, E-mail: banmientrung@baotienphong.com.vn n Ban ñaiï dienä taiï Bacé Trung Bo:ä 21 Ho à Xuanâ Höông, P.Thanø h Vinh, tænh Ngheä An. ÑT: (0238)8602345; Email: baotienphongbactrungbo@gmail.com. n Ban ñaiï dienä taiï ÑBSCL: 103 Tranà Vanê Hoaiø , P.Ninh Kieuà , TP Canà Thô. ÑT: (0292)3823823, Email: baotienphongdbscl@gmail.com n Ban ñaiï dienä taiï Tayâ Nguyenâ - Nam Trung Bo:ä 52 Tranà Nhatä Duatä , P.Buonâ Ma Thuotä , Ñaké Laké , ÑT: (0262)3950029, E-mail: baotienphongtaynguyen@gmail.com; 1018, ñöônø g 2/4, P. Bacé Nha Trang, tænh Khanù h Hoaø . SÑT: 0258.6500.155. Email: tienphongnhatrang@gmail.com n Ban ñaiï dienä taiï Tayâ Bacé Bo:ä 64 ñöônø g Ly ù Tö ï Tronï g, P.Yenâ Baiù , tænh Laoø Cai. ÑT: 0904938689, E-mail: vptaybacbotp@gmail.com n Ban ñaiï dienä taiï Ñonâ g Bacé Bo:ä So á 18 Le â Thanh Nghò, P.Haï Long, tænh Quanû g Ninh; E-mail: bandongbac@baotienphong.com.vn n Toøa soaïn: 15 Hoà Xuaân Höông, P.Hai Baø Tröng vaø D29 Phaïm Vaên Baïch, P.Caàu Giaáy, Haø Noäi. ÑT: 3943 4031 - 38227525 E-Mail: toasoan@baotienphong.com.vn, ISSN 0866-0827 Website: www.tienphong.vn n Toång Bieân taäp: PHUØNG COÂNG SÖÔÛNG n Phoù Toång Bieân taäp: Nguyeãn Ngoïc Tieán, Traàn Thò Thu Haø n In taiï : Cty TNHH MTV in Quanâ ñoiä 1, Cty in baoù Nhanâ Danâ Ña ø Nanü g, Cty TNHH MTV in Ñaé êkê Laké , Xöônû g in Quanâ khu IV, Cty TNHH MTV in Quanâ ñoiä 2, TPHCM Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị tiếp tục rà soát, giải quyết đầy đủ, kịp thời chính sách đối với người có công và thân nhân; không để người có công phải chờ đợi, đi lại nhiều lần. Thăm Trung tâm Điều dưỡng thương binh Nghệ An, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú nhấn mạnh tri ân người có công không chỉ bằng chính sách mà còn bằng trách nhiệm của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tặng quà các thương binh, bệnh binh tại Trung tâm Điều dưỡng thương binh Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh ẢNH: TTXVN Giải quyết đầy đủ, kịp thời chính sách với người có công Chăm lo người có công là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị Nhân dịp này, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và các đại diện lãnh đạo các ban, bộ, ngành Trung ương, tỉnh Bắc Ninh đã tặng quà các thương binh, bệnh binh đang điều dưỡng tại Trung tâm và tặng quà tập thể cán bộ, nhân viên Trung tâm Điều dưỡng thương binh Thuận Thành. TỔNG BÍ THƯ, CHỦ TỊCH NƯỚC TÔ LÂM:
Sáng 15/7, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) Việt Nam tổ chức Hội nghị phản biện xã hội đối với dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi). Bà Hà Thị Nga, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, và Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh chủ trì hội nghị. Góp ý tại hội nghị, ông Ngọ Duy Hiểu, Phó Chủ tịch thường trực Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, bày tỏ mong muốn, dự thảo luật phải thực sự thúc đẩy phát triển nhà ở với tinh thần nhanh hơn, nhiều hơn và chất lượng hơn. Ông Hiểu cho rằng, phải đa dạng hóa các loại hình nhà ở, đặc biệt quan tâm đến nhu cầu của công nhân và người lao động là thuê và thuê mua nhà. Các đối tượng khó khăn, cụ thể là công nhân, phải được tiếp cận chính sách nhà ở xã hội một cách thuận lợi và chính xác. Về đối tượng và điều kiện thuê nhà, ông Hiểu cho rằng, cần bổ sung đối tượng là người lao động làm việc trong các cơ quan, tổ chức, đơn vị. Hiện nay dự thảo mới chỉ tập trung vào doanh nghiệp và hợp tác xã. Những người làm công việc như bảo vệ, tạp vụ tại các cơ quan như MTTQ cũng là đối tượng khó khăn cần được quan tâm. Ngoài ra, cũng nên nghiên cứu bổ sung đối tượng "lao động tự do" (lao động phi chính thức) như lái xe công nghệ. Đây là nhóm đối tượng không có hợp đồng lao động cụ thể nhưng có nhu cầu nhà ở rất lớn và không nên để ai bị bỏ lại phía sau. TRƯỜNG PHONG 3 n Thứ Năm n Ngày 16/7/2026 THỜI SỰ TẠO CƠ CHẾ QUẢN LÝ, GIÁM SÁT TRÊN MÔI TRƯỜNG MẠNG Tiếp tục chương trình phiên họp, sáng 15/7, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xuất bản. Nêu tờ trình của Chính phủ, Bộ trưởng Bộ VH-TT&DL Lâm Thị Phương Thanh nhấn mạnh, dự thảo Luật xác định xuất bản không chỉ là lĩnh vực văn hóa, tư tưởng mà còn là ngành kinh tế - công nghệ, bộ phận quan trọng của công nghiệp văn hóa, hạ tầng tri thức quốc gia, công cụ chủ đạo của giáo dục, đào tạo và phát huy sức mạnh mềm quốc gia. “Đây là cơ sở để xây dựng các chính sách phát triển xuất bản trong giai đoạn mới”, bà Thanh nói. Bên cạnh đó, dự thảo Luật cũng đổi mới quản lý Nhà nước theo hướng tăng cường quản lý bằng dữ liệu, công nghệ số và hậu kiểm; đồng thời hoàn thiện hệ thống chính sách hỗ trợ phát triển xuất bản, chuyển đổi số, phát triển nguồn nhân lực, văn hóa đọc và huy động nguồn lực xã hội. Theo Bộ VH-TT&DL, lần đầu tiên Luật bổ sung tương đối đầy đủ các quy định về dữ liệu chuyên ngành xuất bản, nền tảng số, dịch vụ trung gian phát hành, xuất bản điện tử, trí tuệ nhân tạo và cơ chế quản lý, giám sát trên môi trường mạng, tạo nền tảng cho hệ sinh thái xuất bản số. Đáng chú ý, dự thảo Luật đã mở rộng phạm vi hoạt động của nhà xuất bản, cho phép tham gia tổ hợp, tập đoàn xuất bản - truyền thông; đồng thời đổi mới các quy định về quản trị và nhân sự theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại. Cùng với đó, dự thảo Luật lần đầu tiên tạo cơ sở pháp lý cho mô hình tập đoàn xuất bản - truyền thông nhằm tăng cường liên kết, tập trung nguồn lực và nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành xuất bản. TẠO HÀNH LANG PHÁP LÝ ĐỂ HÌNH THÀNH CÁC TẬP ĐOÀN XUẤT BẢN Thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh cho biết, Thường trực Ủy ban tán thành với việc sửa đổi các quy định nhằm đổi mới mô hình tổ chức và hoạt động của nhà xuất bản. Cơ quan thẩm tra cũng tán thành việc cho phép UBND cấp tỉnh hoặc cơ quan chuyên môn quản lý Nhà nước về văn hóa được thành lập nhà xuất bản. Theo ông Vinh, Thường trực Ủy ban cho rằng, việc bổ sung quy định về mô hình tập đoàn xuất bản - truyền thông là cần thiết nhằm thể chế hóa chủ trương của Đảng. Tuy nhiên, đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo rà soát, nghiên cứu kỹ lưỡng quy định về mô hình tập đoàn xuất bản - truyền thông tại dự thảo Luật để phù hợp với thực tiễn tại Việt Nam. Điều này góp phần bảo đảm tính khả thi, tạo hành lang pháp lý thuận lợi để xây dựng và hình thành các tập đoàn xuất bản, truyền thông chủ lực quốc gia, đa nền tảng, đa sản phẩm. Bên cạnh đó, Thường trực Ủy ban cũng nhận thấy, việc bổ sung quy định về hoạt động có tính chất xuất bản trên không gian mạng là cần thiết, bao quát đầy đủ hơn các hình thức sáng tạo, phổ biến các nội dung số có tính chất tương tự xuất bản phẩm. Tuy nhiên, theo ông Vinh, việc quản lý các nội dung, sản phẩm thông tin trên không gian mạng đang được điều chỉnh ở nhiều quy định có liên quan. Do vậy, Thường trực Ủy ban đề nghị tiếp tục rà soát kỹ lưỡng, bảo đảm không mâu thuẫn, chồng chéo. Kết luận nội dung này, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh nêu rõ, hồ sơ dự án Luật cơ bản đủ điều kiện trình Quốc hội. Các cơ quan liên quan tiếp thu các ý kiến, hoàn thiện dự thảo Luật trước khi trình Quốc hội tại kỳ họp diễn ra vào tháng 8 tới đây. LUÂN DŨNG Bộ trưởng Bộ VH-TT&DL Lâm Thị Phương Thanh cho biết, dự thảo luật lần đầu tiên tạo cơ sở pháp lý cho mô hình tập đoàn xuất bản - truyền thông nhằm tăng cường liên kết, tập trung nguồn lực và nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành xuất bản. Góp ý vào dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi), ông Ngọ Duy Hiểu, Phó Chủ tịch thường trực Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, cho rằng những người làm công việc như bảo vệ, tạp vụ… tại các cơ quan như Mặt trận Tổ quốc cũng là đối tượng khó khăn cần được quan tâm. Sáng 15/7, Thủ tướng Lê Minh Hưng làm việc với Ban Thường vụ Tỉnh ủy Lạng Sơn về tình hình kinh tế, xã hội trên địa bàn. Bộ trưởng Bộ VH-TT&DL Lâm Thị Phương Thanh ẢNH: QH Ông Ngọ Duy Hiểu - Phó Chủ tịch thường trực Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xuất bản quy định: Tập đoàn xuất bản - truyền thông là nhóm công ty, không có tư cách pháp nhân, không phải đăng ký thành lập theo quy định của pháp luật về doanh nghiệp, hoạt động theo mô hình công ty mẹ - công ty con, có mối quan hệ với nhau thông qua sở hữu cổ phần, phần vốn góp hoặc liên kết khác, trong đó công ty mẹ là nhà xuất bản. Chính phủ đề xuất mô hình tập đoàn xuất bản - truyền thông Theo báo cáo của UBND tỉnh Lạng Sơn, 6 tháng đầu năm 2026, tổng thu ngân sách Nhà nước đạt 15.000 tỷ đồng, vượt 12,8% dự toán Trung ương giao, tăng 105,5% so với cùng kỳ. Đây là lần đầu tiên Lạng Sơn hoàn thành vượt tiến độ dự toán cả năm ngay giữa năm. Thu từ hoạt động xuất nhập khẩu tăng mạnh 125,1%. Kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 57,69 tỷ USD, tăng 42% so với cùng kỳ, chiếm 11% tổng kim ngạch cả nước. Số doanh nghiệp tham gia xuất nhập khẩu tăng 33%, đạt gần 5.000. Lưu lượng thông quan bình quân 1.600-1.700 xe/ngày nhờ triển khai mạnh mẽ chuyển đổi số, nền tảng cửa khẩu số và mô hình cửa khẩu thông minh theo tinh thần Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị. Du lịch phục hồi ấn tượng với 4,11 triệu lượt khách, tăng 32%; tổng thu đạt 3.780 tỷ đồng, tăng 29%. Tỉnh đẩy mạnh các dự án trọng điểm như Khu du lịch sinh thái Mẫu Sơn và du lịch cộng đồng. Giải ngân vốn đầu tư công đạt 61,4% kế hoạch đầu năm. Tỉnh chấp thuận chủ trương đầu tư 18 dự án mới với tổng vốn hơn 13.597 tỷ đồng; tháo gỡ khó khăn cho 77/104 dự án tồn đọng. Bên cạnh đó, công tác xây dựng Đảng, củng cố quốc phòng an ninh biên giới, phát triển giáo dục, y tế, giảm nghèo được quan tâm đúng mức. GRDP 6 tháng tăng 7,02%, dù chưa đạt kịch bản đề ra nhưng cho thấy xu hướng phục hồi tích cực. Để hoàn thành mục tiêu tăng trưởng 10,61% cả năm 2026, Lạng Sơn xác định 5 nhóm nhiệm vụ trọng tâm: Tiếp tục đổi mới phương thức lãnh đạo; khơi thông các động lực tăng trưởng truyền thống và mới; đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công; đảm bảo an sinh xã hội, giáo dục; thúc đẩy mạnh mẽ khoa học công nghệ, chuyển đổi số. Tỉnh cam kết thay đổi mạnh mẽ tư duy, cách làm, tập trung tháo gỡ điểm nghẽn về hạ tầng, môi trường đầu tư và đẩy nhanh các dự án trọng điểm. Phát biểu tại buổi làm việc, Thủ tướng Lê Minh Hưng đánh giá cao kết quả thu ngân sách và xuất nhập khẩu của Lạng Sơn, nhưng lưu ý tăng trưởng GRDP mới đạt hơn 7%, thấp hơn bình quân cả nước. Để đạt mục tiêu hai con số, 6 tháng cuối năm tỉnh phải tăng trưởng trên 13%. Thủ tướng yêu cầu Lạng Sơn thay đổi mạnh mẽ tư duy, cách nghĩ, cách làm; tập trung tháo gỡ điểm nghẽn về mô hình tăng trưởng, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, đẩy nhanh tiến độ dự án trọng điểm, giải ngân vốn đầu tư công, xử lý dứt điểm dự án tồn đọng và phát triển mạnh du lịch kết hợp chuyển đổi số. Thủ tướng yêu cầu, với vị trí chiến lược cửa ngõ biên giới, tỉnh Lạng Sơn cần nỗ lực trong phát triển kinh tế - xã hội, sớm trở thành cực tăng trưởng của vùng trung du và miền núi phía Bắc, góp phần quan trọng vào phát triển kinh tế - thương mại Việt Nam - Trung Quốc - ASEAN. TRỌNG ĐẢNG Lạng Sơn cần sớm trở thành cực tăng trưởng Quan tâm nhu cầu thuê nhà của bảo vệ, tạp vụ, lái xe công nghệ
4 n Thứ Năm n Ngày 16/7/2026 XÃ HỘI KHÔNG NÊN ĐỂ MỘT KỲ THI GÁNH QUÁ NHIỀU MỤC TIÊU Sau những bất thường về điểm thi tại Tuyên Quang, nhiều ý kiến cho rằng nên tách kỳ thi tốt nghiệp THPT và tuyển sinh đại học. Quan điểm của bà thế nào về việc này? Hiện nay, về mặt pháp lý, chúng ta chỉ tổ chức Kỳ thi tốt nghiệp THPT. Tuy nhiên, kết quả của kỳ thi này lại đồng thời phục vụ nhiều mục tiêu: xét công nhận tốt nghiệp, đánh giá chất lượng giáo dục phổ thông và là một trong những căn cứ để các trường đại học tuyển sinh. Chính vì vậy, trên thực tế, đây vẫn là một kỳ thi đang “gánh” nhiều chức năng. Theo tôi, đã đến lúc cần nghiên cứu tách rõ chức năng đánh giá tốt nghiệp THPT với chức năng tuyển sinh đại học. Nhưng điều cần bàn không phải là có tổ chức một hay hai kỳ thi, mà là xây dựng mô hình nào vừa bảo đảm chất lượng tuyển sinh, vừa không làm tăng áp lực, chi phí và bất bình đẳng đối với người học. Nhìn lại thời gian qua, mô hình hiện nay có những đóng góp rất rõ. Học sinh chỉ phải dự một kỳ thi tại địa phương, giảm đáng kể chi phí đi lại, ăn ở và áp lực cho gia đình. Kết quả thi cũng tạo ra một nguồn dữ liệu tương đối thống nhất để nhiều trường đại học sử dụng trong tuyển sinh. Tuy nhiên, hạn chế ngày càng bộc lộ rõ là một đề thi phải đồng thời đáp ứng hai yêu cầu rất khác nhau. Theo bà, đâu là hạn chế lớn nhất của mô hình hiện nay? Thi tốt nghiệp và tuyển sinh đại học có mục tiêu hoàn toàn khác nhau. Đối với tốt nghiệp THPT, yêu cầu là đánh giá xem học sinh có đạt chuẩn đầu ra của chương trình giáo dục phổ thông hay không. Đề thi phải bảo đảm đa số học sinh hoàn thành chương trình đều có thể vượt qua. Trong khi đó, tuyển sinh đại học, nhất là với những ngành có tính cạnh tranh cao như y khoa, công nghệ, kỹ thuật hay luật, lại đòi hỏi khả năng phân hóa rất lớn để lựa chọn đúng người học phù hợp. Một đề thi rất khó có thể cùng lúc đáp ứng tốt cả hai yêu cầu này. Nếu đề thiên về đánh giá chuẩn đầu ra thì khả năng phân loại sẽ hạn chế; ngược lại, nếu quá chú trọng phân hóa thì sẽ tạo áp lực lớn đối với mục tiêu xét tốt nghiệp. Đó là lý do tôi cho rằng không nên tiếp tục đặt lên một kỳ thi quá nhiều kỳ vọng và quá nhiều nhiệm vụ. Như vậy, bà ủng hộ việc tách kỳ thi? Tôi ủng hộ tách chức năng, nhưng không đồng tình với việc quay trở lại mô hình hai kỳ thi quốc gia quy mô lớn như trước năm 2015. Nếu khôi phục một kỳ thi tốt nghiệp rồi tiếp tục tổ chức thêm một kỳ thi đại học bắt buộc đối với tất cả học sinh thì sẽ làm tăng áp lực, tăng chi phí xã hội, gia tăng luyện thi và tạo thêm bất lợi cho học sinh ở vùng sâu, vùng xa. Theo tôi, mô hình phù hợp hơn là kỳ thi tốt nghiệp THPT tiếp tục được tổ chức theo hướng tinh gọn, tập trung đánh giá chuẩn đầu ra của giáo dục phổ thông. Đối với tuyển sinh đại học, các cơ sở đào tạo cần phát huy quyền tự chủ, được lựa chọn phương thức tuyển sinh phù hợp với đặc thù ngành đào tạo. Các trường có thể sử dụng kết quả thi tốt nghiệp, học bạ đã được chuẩn hóa, các kỳ thi đánh giá năng lực, đánh giá tư duy hoặc kết hợp nhiều tiêu chí khác nhau. Tuy nhiên, quyền tự chủ phải đi cùng trách nhiệm giải trình. Trường nào tổ chức phương thức tuyển sinh riêng thì phải chứng minh được tính khoa học, minh bạch, công bằng và chịu trách nhiệm về chất lượng đầu vào. Điều tôi cũng rất băn khoăn là xu hướng mỗi trường tổ chức một kỳ thi riêng. Nếu điều đó diễn ra phổ biến, áp lực đối với học sinh sẽ không giảm mà còn tăng lên. Theo tôi, nên phát triển một số kỳ thi chuẩn hóa dùng chung theo vùng hoặc theo nhóm trường, được tổ chức nhiều đợt, tại nhiều địa điểm và được nhiều cơ sở đào tạo công nhận. Cách làm này vừa phát huy quyền tự chủ của các trường, vừa tránh tình trạng “mạnh ai nấy làm”. “HAI TRONG MỘT” KHÔNG TỰ SINH RA GIAN LẬN Quan điểm của bà ra sao khi có ý kiến cho rằng, mô hình “hai trong một” là “lỗ hổng” dẫn đến tiêu cực trong thi cử? Theo tôi, cần nhìn nhận vấn đề một cách khách quan. Mô hình “hai trong một” không tự sinh ra gian lận. Gian lận trước hết xuất phát từ con người, từ việc cố tình vi phạm quy chế, buông lỏng quản lý hoặc thiếu trách nhiệm trong tổ chức thực hiện. Nếu những người được giao nhiệm vụ thực hiện đúng quy định, giữ vững kỷ cương và đạo đức nghề nghiệp thì rất khó xảy ra sai phạm có tổ chức. Tuy nhiên, cũng cần thẳng thắn nhìn nhận rằng, khi một kỳ thi đồng thời quyết định việc tốt nghiệp và cơ hội vào đại học thì giá trị của từng điểm số trở nên rất lớn. Một chênh lệch rất nhỏ về điểm cũng có thể làm thay đổi cơ hội trúng tuyển của thí sinh. Chính điều đó làm gia tăng áp lực thành tích và động cơ can thiệp vào kết quả nếu công tác tổ chức còn sơ hở. Vì vậy, theo tôi, mô hình hiện nay không phải là nguyên nhân trực tiếp của tiêu cực, nhưng là yếu tố làm tăng sức nặng của kỳ thi và khiến hậu quả của mỗi sai phạm trở nên nghiêm trọng hơn. Theo bà, đâu là những giải pháp quan trọng nhất để xây dựng một kỳ thi thực chất, công bằng và minh bạch? Theo tôi, điều đầu tiên là phải xác định rõ mục tiêu của kỳ thi. Khi mục tiêu rõ ràng thì việc xây dựng đề thi, tổ chức thi và đánh giá kết quả mới phù hợp. Tiếp đó, cần rà soát toàn bộ quy trình tổ chức thi theo nguyên tắc không để một cá nhân hoặc một nhóm người có thể chi phối một khâu quan trọng. Công tác lựa chọn, tập huấn cán bộ coi thi, chấm thi, thanh tra phải được thực hiện nghiêm túc, thực chất. Song song với đó là tăng cường thanh tra độc lập, kiểm tra đột xuất ở những khâu có nguy cơ cao và ứng dụng mạnh mẽ công nghệ để phát hiện sớm những dấu hiệu bất thường trong phổ điểm, dữ liệu bài thi hoặc kết quả thi. Theo tôi, phân tích dữ liệu cần trở thành một công cụ thường xuyên trong quản lý thi cử. Mục tiêu không phải để mặc nhiên kết luận có gian lận, mà để cảnh báo sớm, khoanh vùng và kích hoạt quy trình kiểm tra khi xuất hiện dấu hiệu bất thường. Bên cạnh đó, phải có cơ chế bảo vệ người phản ánh tiêu cực và xử lý trách nhiệm thật nghiêm minh đối với mọi cá nhân vi phạm. Quan trọng hơn cả, mọi phương án xử lý sau khi xảy ra sai phạm phải đặt quyền lợi hợp pháp của học sinh lên hàng đầu. Không thể để những em chấp hành đúng quy chế phải chịu thiệt thòi vì sai phạm của người khác. LẮP CAMERA TRONG PHÒNG THI CẦN ĐƯỢC NGHIÊN CỨU NGHIÊM TÚC Có ý kiến cho rằng nên lắp camera trong phòng thi để tăng cường giám sát, phòng ngừa tiêu cực. Quan điểm của đại biểu ra sao về đề xuất này? Đề xuất lắp camera trong phòng thi nhằm tăng cường giám sát, phòng ngừa tiêu cực là vấn đề cần được nghiên cứu nghiêm túc. Trong bối cảnh một số vụ việc cho thấy vi phạm quy chế thi có thể xảy ra ngay trong quá trình tổ chức thi, camera có thể trở thành công cụ hỗ trợ quan trọng, giúp phòng ngừa, xác minh sự việc và bảo vệ quyền lợi của cả thí sinh lẫn cán bộ làm nhiệm vụ. Hiện nay, quy chế thi đã quy định sử dụng camera tại một số khu vực quan trọng như nơi bảo quản đề thi, bài thi, với yêu cầu ghi hình liên tục, quản lý dữ liệu chặt chẽ và bảo đảm an toàn thông tin. Tuy nhiên, việc lắp camera trong từng phòng thi vẫn chưa được áp dụng đại trà. Việc triển khai camera trong phòng thi có những lợi ích rõ ràng. Trước hết, sự hiện diện của camera tạo tác dụng răn đe, giúp thí sinh và cán bộ coi thi nâng cao ý thức trách nhiệm, hạn chế các hành vi như trao đổi bài, sử dụng thiết bị trái phép, nhắc bài hoặc can thiệp vào quá trình làm bài. Bên cạnh đó, dữ liệu hình ảnh có thể là căn cứ khách quan để xác minh khi xảy ra phản ánh, tố cáo hoặc dấu hiệu bất thường. Một số vụ việc gần đây cho thấy nguy cơ tiêu cực không chỉ đến từ thí sinh mà còn có thể xuất phát từ người làm nhiệm vụ tổ chức thi. Khi đó, dữ liệu camera sẽ giúp làm rõ diễn biến, trách nhiệm của từng cá nhân, đồng thời bảo vệ những người thực hiện đúng quy định trước các phản ánh thiếu căn cứ. Tuy nhiên, không nên coi camera là giải pháp duy nhất hay triển khai một cách vội vàng. Việc lắp đặt trên diện rộng đặt ra nhiều yêu cầu về bảo vệ dữ liệu cá nhân, quy trình lưu trữ, quyền truy cập, chi phí đầu tư, điều kiện kỹ thuật và tác động tâm lý đối với học sinh. Hệ thống camera phải được vận hành an toàn, không kết nối internet tùy tiện, không ghi âm nếu không cần thiết, có quy định rõ về thời gian lưu giữ và trách nhiệm khi dữ liệu bị lạm dụng. Theo tôi, nên thí điểm lắp camera tại một số địa phương đại diện cho các vùng miền, sau đó đánh giá hiệu quả trước khi quyết định mở rộng. Camera chỉ là một lớp giám sát hỗ trợ, không thể thay thế vai trò của con người và các biện pháp quản lý khác như kiểm soát người ra vào phòng thi, tăng cường thanh tra, giám sát chéo và xử lý nghiêm vi phạm. Cảm ơn bà. LUÂN DŨNG (thực hiện) Trao đổi với phóng viên báo Tiền Phong, Đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Việt Nga, Ủy viên Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội, nói rằng, nên phát triển một số kỳ thi chuẩn hóa dùng chung theo vùng hoặc theo nhóm trường đại học-cao đẳng, được tổ chức nhiều đợt, tại nhiều địa điểm và được nhiều cơ sở đào tạo công nhận. Nên phát triển một số kỳ thi chuẩn hóa dùng chung ĐẠI BIỂU QUỐC HỘI: Thi tốt nghiệp và tuyển sinh đại học có mục tiêu hoàn toàn khác nhau “Về lâu dài, tôi vẫn cho rằng cần từng bước tách rõ chức năng của kỳ thi tốt nghiệp THPT và tuyển sinh đại học. Mục tiêu cuối cùng không phải là tổ chức một kỳ thi hay hai kỳ thi, mà là xây dựng được một cơ chế đánh giá đúng năng lực, giảm áp lực, bảo đảm công bằng và tuyển chọn được người học phù hợp với yêu cầu đào tạo. Chỉ khi đó, kỳ thi mới thực sự trở thành thước đo đáng tin cậy đối với người học và toàn xã hội”. ĐBQH NGUYỄN THỊ VIỆT NGA
5 KINH TẾ n Thứ Năm n Ngày 16/7/2026 DOANH NGHIỆP NHÀ NƯỚC TRƯỚC CUỘC ĐẠI TÁI CƠ CẤU KHI THOÁI VỐN KHÔNG DỄ NHƯ KẾ HOẠCH Chia sẻ với phóng viên báo Tiền Phong, ông Nguyễn Quốc Việt, Chủ tịch HĐTV VICEM, cho biết, thực hiện Đề án cơ cấu lại giai đoạn 2021-2025 theo định hướng của Chính phủ và Bộ Xây dựng, VICEM đã triển khai lộ trình rút dần khỏi các khoản đầu tư ngoài ngành để tập trung nguồn lực cho hoạt động sản xuất kinh doanh chính. Theo kế hoạch, giai đoạn 2024-2025, Tổng công ty thực hiện thoái vốn tại 15 đơn vị. Tuy nhiên, quá trình này diễn ra chậm hơn dự kiến khi đến nay mới hoàn thành thoái vốn tại Công ty Cổ phần Sông Đà 12. Theo ông Việt, nguyên nhân xuất phát từ thị trường chưa thuận lợi, sức hấp dẫn của nhiều khoản đầu tư không cao khiến việc tìm kiếm nhà đầu tư gặp nhiều khó khăn. Điều này ảnh hưởng đáng kể đến mục tiêu thu hồi vốn để tái đầu tư cho hoạt động sản xuất xi măng. Một nút thắt khác nằm ở cơ chế chuyển giao vốn. Theo lãnh đạo VICEM, hiện Tổng Công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn Nhà nước (SCIC) chỉ tiếp nhận phần vốn nhà nước trực tiếp, trong khi vốn tại các công ty con của VICEM được xác định là vốn của doanh nghiệp. Đây là nguyên nhân khiến nhiều trường hợp chưa thể thực hiện chuyển giao trong thời gian qua. “Chúng tôi rất kỳ vọng đợt sửa đổi cơ chế lần này sẽ tháo gỡ được những vướng mắc đó. Hiện VICEM có 17 đơn vị thuộc diện thoái vốn và chúng tôi sẵn sàng thực hiện ngay khi cơ chế được hoàn thiện”, ông Việt cho biết. Trong khi quá trình thu hồi nguồn lực còn gặp nhiều trở ngại, lãnh đạo VICEM cho biết, hoạt động sản xuất xi măng cũng đang đối mặt với áp lực ngày càng lớn từ nguồn nguyên liệu đầu vào. Nhiều mỏ đá vôi của các đơn vị thành viên của VICEM vẫn trong quá trình gia hạn, cấp mới hoặc điều chỉnh giấy phép khai thác. Các thủ tục liên quan đến khoáng sản đi kèm còn phức tạp, kéo dài, khiến một số đơn vị đứng trước nguy cơ thiếu nguyên liệu cho sản xuất clinker. Không chỉ vậy, chất lượng các mỏ đá vôi suy giảm theo thời gian. Tỷ lệ đá phi nguyên liệu xen kẹp có hàm lượng MgO, SiO2 cao ngày càng gia tăng, ảnh hưởng trực tiếp đến công tác phối liệu, chất lượng clinker và hiệu quả sản xuất. “ĐẠI PHẪU” ĐỂ QUAY VỀ VỚI XI MĂNG Nhìn lại chặng đường thăng trầm đã qua, ông Nguyễn Quốc Việt, Chủ tịch HĐTV VICEM cho rằng điều giá trị nhất mà quá trình tái cơ cấu mang lại không phải là xử lý được bao nhiêu khoản đầu tư hay sắp xếp được bao nhiêu doanh nghiệp thành viên. Quan trọng hơn, đó là bài học về việc sử dụng nguồn lực. Ông Việt đúc kết bài học lớn nhất của VICEM chính là phải tập trung nguồn lực cho ngành nghề cốt lõi. “Mục tiêu lớn nhất của tái cơ cấu là để doanh nghiệp tập trung vào lĩnh vực cốt lõi của mình. Làm xi măng thì phải tập trung cho xi măng. Nếu đầu tư dàn trải sang các lĩnh vực khác sẽ dễ bị phân tán nguồn lực”, ông Việt chia sẻ. Triết lý đó là nền tảng cho chiến lược phát triển giai đoạn 2026-2030 của VICEM. Theo đó, VICEM đặt mục tiêu tăng trưởng trung bình khoảng 11%/ năm trong giai đoạn 2026-2030. Đặc biệt, VICEM đã xây dựng Chiến lược phát triển VICEM giai đoạn 2026-2030 và tầm nhìn đến năm 2045 với định hướng tổ chức lại toàn bộ hệ thống theo hướng tinh gọn và hiệu quả hơn, trong đó trọng tâm là cắt giảm tối thiểu 30% đầu mối không cần thiết, đồng thời rà soát lại bộ máy quản lý và danh mục đầu tư để tập trung nguồn lực cho hoạt động sản xuất kinh doanh cốt lõi. Nhiều phương án tái cơ cấu mạnh tay đã được đưa ra: Vicem Hải Vân đang được nghiên cứu phương án sáp nhập với Xi măng Bỉm Sơn; Vicem Tam Điệp được xem xét tổ chức lại theo hướng gắn kết với Vicem Hoàng Thạch và Vicem Hải Phòng thành đơn vị hạch toán phụ thuộc Công ty mẹ - VICEM nhằm tận dụng năng lực sản xuất, thị trường và kinh nghiệm quản trị của các đơn vị mạnh hơn trong hệ thống, Công ty mẹ - VICEM trực tiếp thực hiện nhiệm vụ sản xuất kinh doanh thay vì chỉ là cấp quản lý trung gian. Đáng chú ý, trong bối cảnh thị trường xi măng vẫn còn nhiều khó khăn, kết quả kinh doanh của VICEM đã bắt đầu xuất hiện những tín hiệu tích cực. Sáu tháng đầu năm 2026, Tổng công ty ghi nhận lợi nhuận hơn 500 tỷ đồng. Mục tiêu cả năm được đặt ra ở mức gần 1.000 tỷ đồng, cao hơn đáng kể so với kết quả những năm gần đây. Trong hệ thống VICEM, Vicem Hà Tiên đang là một trong những điểm sáng nhờ hưởng lợi từ làn sóng đầu tư hạ tầng tại khu vực phía Nam. Theo lãnh đạo VICEM, dư địa tăng trưởng trong giai đoạn tới sẽ đến từ hàng loạt dự án hạ tầng quy mô lớn như sân bay Long Thành, khu đô thị lấn biển Cần Giờ, hệ thống cao tốc, đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam hay các dự án điện hạt nhân. Đặc biệt, doanh nghiệp đang chuẩn bị cho quá trình chuyển đổi xanh của ngành xi măng bằng việc đẩy mạnh cải tạo dây chuyền, giảm tiêu hao năng lượng, tăng sử dụng nhiên liệu thay thế và giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch. Hiện nhiều nhà máy đã sử dụng rác thải công nghiệp, rác thải sinh hoạt làm nhiên liệu thay thế than. Một số đơn vị như Vicem Bút Sơn, Vicem Hoàng Mai đã đạt tỷ lệ nhiên liệu thay thế trên 30%. Sau một vòng xoay dài của những khoản đầu tư dàn trải và những bài học đắt giá về quản trị, VICEM đang lựa chọn con đường tưởng như cũ nhưng lại là mới: quay về với ngành nghề cốt lõi. Những kế hoạch sáp nhập, thoái vốn, tinh gọn bộ máy hay chuyển đổi xanh đang được triển khai như một cuộc “đại phẫu” để doanh nghiệp xi măng lớn nhất cả nước lấy lại sức bật. “Chúng tôi đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tới. Quan trọng hơn là xây dựng một VICEM tinh gọn hơn, hiệu quả hơn và tập trung hơn vào lĩnh vực cốt lõi của mình”, Chủ tịch HĐTV VICEM Nguyễn Quốc Việt bày tỏ. MINH TUẤN - DƯƠNG HƯNG Từng mở rộng đầu tư sang nhiều lĩnh vực, Tổng Công ty Xi măng Việt Nam (VICEM) cũng như không ít doanh nghiệp Nhà nước đã trải qua một chặng đường dài xử lý những hệ lụy của đầu tư dàn trải. Sau nhiều năm tái cơ cấu, doanh nghiệp xi măng lớn nhất cả nước đang quay về với bài học tưởng như đơn giản: “Làm xi măng thì phải tập trung cho xi măng”, Chủ tịch HĐTV VICEM Nguyễn Quốc Việt đúc kết. Bài 4: “Làm xi măng, phải tập trung cho xi măng” Dự án nhà máy Xi măng Hoàng Mai có hồ sơ điều chỉnh giấy phép khai thác mỏ đã được thực hiện từ năm 2012 nhưng đến nay vẫn chưa hoàn tất Sau một vòng xoay dài của những khoản đầu tư dàn trải, VICEM đang quay về lĩnh vực cốt lõi là sản xuất xi măng Xi măng Hà Tiên đang là một trong những điểm sáng nhờ hưởng lợi từ làn sóng đầu tư hạ tầng tại khu vực phía Nam "Về chủ trương tái cơ cấu theo tinh thần của Nghị quyết 79, đặc biệt là việc chuyển các đơn vị mà Nhà nước nắm dưới 50% vốn về SCIC, cá nhân tôi cho rằng đây là chủ trương rất phù hợp. Mục tiêu lớn nhất là để doanh nghiệp tập trung vào lĩnh vực cốt lõi của mình. Ví dụ như với chúng tôi, làm xi măng thì nên tập trung cho ngành xi măng; nếu đầu tư dàn trải sang các lĩnh vực khác sẽ dễ bị phân tán nguồn lực” Ông NGUYỄN QUỐC VIỆT, Chủ tịch HĐTV VICEM
6 n Thứ Năm n Ngày 16/7/2026 KHOA GIÁO BÀI TOÁN CHI PHÍ CƠ HỘI Từng từ bỏ suất tuyển thẳng đại học (ĐH) để dành 1 năm trải nghiệm và xây dựng dự án cộng đồng, Đồng Ngọc Hà, tiến sĩ tương lai tại ĐH Harvard thẳng thắn chia sẻ về hành trình gap year. Năm 2020, sau khi tốt nghiệp THPT, Đồng Ngọc Hà nhận suất tuyển thẳng vào Trường ĐH Khoa học Tự nhiên (ĐH Quốc gia Hà Nội). Tuy nhiên, thay vì nhập học ngay, Hà quyết định gap year để thực hiện dự án Biology for all Vietnam (Sinh học cho mọi người Việt Nam), dạy kèm môn Sinh học cho học sinh giỏi tại 10 tỉnh, thành bất chấp ảnh hưởng của dịch COVID-19. Bước đi này đã đưa Hà lọt vào top 50 học sinh xuất sắc toàn cầu (Global Student Prize 2021). Mới đây, sau khi tốt nghiệp đồng thời 3 ngành Toán, Vật lí và Khoa học Thần kinh tại ĐH Amherst (Mỹ), nam sinh Việt tiếp tục ghi danh vào chương trình Tiến sĩ ngành Khoa học Thần kinh tại ĐH Harvard danh giá vào tháng 8 tới. “Gap year là một quãng nghỉ có chủ đích chứ không phải sự trì hoãn. Khi có kế hoạch cụ thể, đây sẽ là chất xúc tác mạnh mẽ cho sự trưởng thành về cả học thuật lẫn nhận thức, giúp người trẻ thoát khỏi quán tính học tập thi cử để tìm lại động lực rõ ràng”, Hà nói. Dù mang lại nhiều lợi ích như giúp định hình nghề nghiệp, hoàn thiện kĩ năng mềm và xây dựng hồ sơ cá nhân, song Hà cảnh báo xu hướng gap year đang bị “tô màu hồng”. Theo Hà, việc nghỉ học quá dài mà thiếu định hướng sẽ làm mất đi nề nếp và đà học tập. Bên cạnh đó, áp lực tài chính, áp lực đồng trang lứa và rào cản từ gia đình là những thách thức không nhỏ. Thậm chí, nhiều bạn trẻ dễ sa vào các chương trình du lịch thiện nguyện hào nhoáng nhưng hời hợt của các tổ chức thiếu uy tín, gây tác động tiêu cực đến cộng đồng bản địa. “Nhiều khi, những hoạt động chi phí thấp hoặc miễn phí như tự học, du lịch bụi, làm việc bán thời gian hay dành thời gian cho gia đình... đều có thể mang lại bài học bổ ích, không nhất thiết phải tham gia các chương trình trải nghiệm đắt đỏ”, Hà đúc kết. Từ kinh nghiệm thực tế, Đồng Ngọc Hà đưa ra lời khuyên cho các bạn trẻ trước khi quyết định bấm nút “tạm dừng”. Đó là cần phân biệt rõ ràng giữa gap year chủ đích và việc “ở nhà một năm không làm gì”. Nên có sẵn một suất vào ĐH theo nguyện vọng trước khi nghỉ để tránh rủi ro khi quay lại. Lên kế hoạch tài chính rõ ràng, kết hợp nhiều nguồn (tiết kiệm, làm thêm, gia đình) để tránh nợ nần trước khi vào giảng đường. Ưu tiên các dự án có cấu trúc cụ thể, người hỗ trợ đáng tin cậy và lường trước các vấn đề pháp lí. Hà nhấn mạnh, gap year chỉ là một công cụ và không phải là con đường duy nhất. Nếu một người trẻ đủ năng động để vừa duy trì việc học, vừa tham gia các hoạt động ngoại khóa hay thực tập hướng nghiệp ngay tại trường đại học, thì việc lựa chọn gap year là không hoàn toàn cần thiết. Điều quan trọng nhất là sự thành thật với chính mình và phân tích kĩ bài toán chi phí, lợi ích trước khi đưa ra quyết định. MỘT NĂM HỌC THEO CÁCH KHÁC Trao đổi với phóng viên Tiền Phong, ông Hoàng Văn Cương, Phó Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Việt Mỹ (thành viên Tập đoàn Giáo dục EQuest) cho rằng, tại Việt Nam, khi hệ thống giáo dục được thiết kế theo một lộ trình tuyến tính từ phổ thông lên thẳng ĐH, quyết định “gap year” (năm bản lề) đồng nghĩa với việc học sinh đang bước ra ngoài một chuẩn mực xã hội vững chắc. Theo ông Hoàng Văn Cương, gap year thực sự xuất phát từ một trạng thái cụ thể: học sinh biết mình muốn đạt được điều gì đó mà con đường học thuật thông thường chưa cho phép (như thành thạo một ngôn ngữ, trải nghiệm làm việc thực tế, hay giải quyết câu hỏi cá nhân về định hướng nghề nghiệp). Khi đó, gap year là công cụ, không phải đích đến. Ngược lại, nếu đây chỉ là phản ứng trốn tránh áp lực thi cử, chưa chọn được trường hoặc thấy bạn bè làm nên bắt chước, người trẻ rất dễ rơi vào tình trạng “gap without a plan” (dừng lại không kế hoạch). Việc này không chỉ lãng phí thời gian mà còn khiến việc quay lại hệ thống giáo dục trở nên khó khăn hơn. Nhiều người lầm tưởng gap year là một kì nghỉ dài, nhưng thực chất nó cần được thiết kế như một chương trình học có mục tiêu đầu ra rõ ràng. PGS. TS Maren Viol, Trưởng Chương trình Quản lý Du lịch, Trường ĐH Anh Quốc Việt Nam (BUV) cho rằng, qua kinh nghiệm làm việc với nhiều sinh viên, những người có trải nghiệm gap year ý nghĩa đều biết mình muốn gì, thay vì chỉ để nghỉ ngơi hay thử xem sao. Những trường hợp gặp khó khăn khi quay lại học tập thường là do bắt đầu mà chưa có định hướng rõ ràng, dẫn đến mất nhịp học và khó hòa nhập với môi trường học thuật. Ông Hoàng Văn Cương cho rằng, để đạt được kết quả như mong đợi và không bị lỡ nhịp với hệ thống tuyển sinh hiện tại, giới trẻ cần chuẩn bị kĩ lưỡng ba yếu tố cốt lõi. Thay vì mơ hồ "muốn trải nghiệm cuộc sống", cần xác định rõ "sau một năm, em muốn làm được việc X". Thực tế, nhiều học sinh dành một năm sống homestay tại Nhật Bản đã đạt năng lực giao tiếp thực tế vượt xa nhiều năm ngồi trên lớp, nhờ vào mục tiêu và môi trường rõ ràng. Thứ hai là lưu trữ minh chứng hành trình. Đây là điều nhiều học sinh bỏ qua. Khi nộp hồ sơ vào các trường đại học (đặc biệt là trường nước ngoài) hoặc xin visa du học, hội đồng tuyển sinh sẽ chất vấn về khoảng trống lý lịch. Một gap year có tổ chức, được ghi chép qua portfolio, chứng chỉ, sản phẩm hay nhật ký phản tư sẽ là điểm cộng lớn. Ngược lại, việc thiếu minh chứng cụ thể sẽ là điểm trừ nghiêm trọng. Thứ ba là kế hoạch quay trở lại. Chủ động xác định rõ lộ trình tiếp theo (nộp hồ sơ trường nào, hệ nào, thời điểm nào...) để tiếp tục hành trình học thuật một cách suôn sẻ ngay sau khi kết thúc năm gap year. NGHIÊM HUÊ Gap year (quãng nghỉ giữa các bậc học, thường là giữa THPT và đại học) diễn ra khá phổ biến trong giới học sinh, sinh viên phương Tây. Ở Việt Nam điều này khá mới vì hệ thống giáo dục Việt Nam được thiết kế tuyến tính từ phổ thông lên đại học. Gap year bắt đầu được giới trẻ trong nước quan tâm. Tốt nghiệp THPT, tiếp tục học đại học là lựa chọn của hầu hết học sinh Việt Nam ẢNH: DUY PHẠM Có nên dừng học một năm để gap year? Từ kinh nghiệm thực tế, Đồng Ngọc Hà đưa ra lời khuyên cho các bạn trẻ trước khi quyết định bấm nút “tạm dừng”. Đó là cần phân biệt rõ ràng giữa gap year chủ đích và việc “ở nhà một năm không làm gì”. Nên có sẵn một suất vào ĐH theo nguyện vọng trước khi nghỉ để tránh rủi ro khi quay lại. Như vậy, có khoảng 367.000 thí sinh không đăng ký nguyện vọng xét tuyển trên hệ thống. Đây có thể là những thí sinh không có nhu cầu học đại học, lựa chọn học nghề, du học, tham gia thị trường lao động. Tổng cộng, các thí sinh đã đăng ký hơn 7,2 triệu nguyện vọng, trung bình 8,2 nguyện vọng mỗi thí sinh. Con số này tương đương năm ngoái, mỗi thí sinh đăng ký gần 9 nguyện vọng. Trong khi Bộ GD&ĐT quy định, mỗi thí sinh được đăng ký tối đa 15 nguyện vọng. Đáng chú ý, năm nay khối ngành STEM (Khoa học, Công nghệ, Kỹ thuật và Toán học) tiếp tục thu hút đông đảo thí sinh. Có 467.590 thí sinh đăng ký xét tuyển vào các ngành STEM, chiếm khoảng 53,5% tổng số thí sinh đã đăng ký nguyện vọng. Tổng số nguyện vọng dành cho nhóm ngành này đạt gần 2,4 triệu. Bình quân, mỗi thí sinh quan tâm đến khối STEM đăng ký khoảng 5,1 nguyện vọng thuộc nhóm ngành này, phản ánh sức hút ngày càng lớn của các lĩnh vực công nghệ, trí tuệ nhân tạo, vi mạch bán dẫn, kỹ thuật và khoa học dữ liệu trong bối cảnh nhu cầu nhân lực chất lượng cao đang tăng mạnh. Bên cạnh đó, các ngành thuộc Đề án 179 cũng ghi nhận lượng đăng ký lớn với 331.693 thí sinh với gần 1,3 triệu nguyện vọng. Trung bình mỗi thí sinh đăng ký gần 3,9 nguyện vọng vào nhóm ngành này. Theo lịch của Bộ GD&ĐT, từ ngày 15/7 đến 17h ngày 21/7: thí sinh nộp lệ phí xét tuyển trực tuyến theo số lượng nguyện vọng đã đăng ký. Từ ngày 4/8 đến 17h ngày 10/8: Các đơn vị của Bộ GD&ĐT, các cơ sở đào tạo sẽ tiến hành xử lý nguyện vọng xét tuyển. Trước 17h ngày 13/8: Các trường đại học, cao đẳng công bố kết quả trúng tuyển đợt 1. Trước 17h ngày 21/8: Thí sinh phải hoàn thành xác nhận nhập học trực tuyến. Đây là bước bắt buộc để hoàn tất quá trình trúng tuyển. Từ tháng 8 đến tháng 12, cơ sở đào tạo tiếp tục tổ chức các đợt xét tuyển bổ sung nếu còn chỉ tiêu. HÀ LINH Theo Bộ GD&ĐT, có gần 875.000 thí sinh hoàn tất việc đăng ký nguyện vọng trên hệ thống, trong tổng số hơn 1,2 triệu thí sinh đăng ký dự thi tốt nghiệp THPT năm nay. Hơn 367.000 thí sinh không đăng ký xét tuyển đại học Khởi tố Hiệu trưởng Trường THPT Chuyên Tuyên Quang Liên quan vụ án "Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ" xảy ra tại Điểm thi Trường THPT Chuyên Tuyên Quang trong Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026, chiều 15/7, Cơ quan An ninh điều tra Công an tỉnh Tuyên Quang khởi tố 7 bị can để điều tra về cùng tội danh. Trong số các bị can mới bị khởi tố có Hiệu trưởng Trường THPT Chuyên Tuyên Quang và 6 trường hợp khác có liên quan. Cơ quan điều tra cũng áp dụng các biện pháp ngăn chặn đối với các bị can. Đến nay, Cơ quan An ninh điều tra Công an tỉnh Tuyên Quang đã khởi tố tổng cộng 26 bị can để điều tra. Cơ quan chức năng xác định Trưởng điểm thi và Thư ký điểm thi đã vi phạm quy chế, trực tiếp hướng dẫn một số thí sinh làm bài. Ngày 13/7, Công an tỉnh Tuyên Quang khởi tố 19 bị can về hành vi lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ. ĐỨC ANH
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==