Đây là kết quả của nhiều năm UAE vận động để có thể tiếp cận công nghệ tiên tiến từ Mỹ, nhằm đa dạng hóa nền kinh tế. Quyết định này cũng cho thấy chip bán dẫn ngày càng trở thành một công cụ quan trọng trong các cuộc đàm phán ngoại giao. Theo quyết định mới của Mỹ, Chính phủ UAE và các công ty được phê duyệt sẽ không còn phải xin giấy phép để mua bộ xử lý bán dẫn, một số loại vệ tinh thương mại, thiết bị quân sự và các mặt hàng lưỡng dụng phục vụ điện hạt nhân dân sự. Hiện chưa có quốc gia Trung Đông nào khác, kể cả Israel hay Ả-rập Xê-út, được Mỹ trao quyền tương tự. Bộ Thương mại Mỹ cho biết, việc UAE hỗ trợ chiến dịch quân sự của Mỹ ở Iran, cùng với vị thế đối tác thương mại lớn nhất của Washington tại Trung Đông, là những lý do dẫn đến quyết định thay đổi chính sách nêu trên. UAE cũng cam kết đầu tư hơn 1.000 tỷ USD vào Mỹ. Abu Dhabi đã vận động Washington trong nhiều năm, nhưng các chính quyền Mỹ trước đây lo ngại những công nghệ nhạy cảm, trong đó có dòng chip Blackwell của Nvidia, có thể bị rò rỉ sang Trung Quốc nếu UAE được quyền mua. Thượng nghị sĩ Elizabeth Warren của đảng Dân chủ bày tỏ lo ngại việc công ty G42 của UAE được tiếp cận chip AI tiên tiến mà không cần giấy phép và quỹ MGX được đối xử ưu đãi sẽ gây ra nguy cơ rò rỉ công nghệ nhạy cảm cho Trung Quốc, cũng như các rủi ro đối với an ninh quốc gia. Trước đó, G42 đã thoái vốn khỏi tập đoàn Huawei và cắt đứt quan hệ với các công ty công nghệ Trung Quốc, nhằm bảo vệ quyền mua chip từ Mỹ. Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi cho rằng quyết định này của Mỹ là bằng chứng chính thức cho thấy Abu Dhabi đã ủng hộ chiến dịch quân sự của Washington chống Iran. “Điều này kéo theo trách nhiệm quốc tế trực tiếp và các hệ quả pháp lý. UAE phải chịu trách nhiệm”, ông Gharibabadi viết trên mạng xã hội X. HAI SIÊU TÀU CHỞ DẦU TRÚNG TÊN LỬA Trong cuộc chiến vừa qua, Iran nhiều lần tấn công các mục tiêu tại UAE, với lý do UAE cho phép Mỹ đặt căn cứ quân sự trên lãnh thổ và hợp tác với Israel. Trong vụ việc mới nhất, ngày 14/7, Bộ Quốc phòng UAE cho biết 2 tàu chở dầu của nước này bị Iran tấn công tại eo biển Hormuz bằng tên lửa hành trình, khiến 1 thuyền viên người Ấn Độ thiệt mạng và 8 người bị thương. Công ty vận tải biển ADNOC L&S thuộc Tập đoàn Dầu khí quốc gia Abu Dhabi (ADNOC) xác nhận 2 tàu chở dầu thô siêu lớn Mombasa B và Al Bahyah đã bị tấn công khi đi qua eo biển Hormuz, hậu quả là bị “thiệt hại nghiêm trọng”. Theo Reuters, ADNOC là một trong những đơn vị tham gia tích cực nhất vào chiến dịch do quân đội Mỹ dẫn đầu nhằm duy trì dòng chảy dầu mỏ từ vùng Vịnh ra thị trường quốc tế, bằng cách chuyển dầu giữa các tàu trên vùng biển ngoài eo biển Hormuz. Bộ Quốc phòng UAE lên án đây là “cuộc tấn công trắng trợn” và khẳng định nước này “bảo lưu đầy đủ quyền đáp trả”. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố đã tấn công và vô hiệu hóa 2 siêu tàu chở dầu “vi phạm quy định” tại eo biển Hormuz, sau khi các tàu này phớt lờ nhiều cảnh báo, tắt hệ thống định vị và cố tình đi qua tuyến đường mà IRGC cho là đã bị rải thủy lôi. Tuyên bố của IRGC không nêu tên các tàu và cũng không xác nhận liệu đó có phải chính là 2 tàu mà Bộ Quốc phòng UAE đề cập hay không. IRGC cáo buộc Mỹ “xúi giục các tàu sử dụng tuyến hàng hải bất hợp pháp”, cho rằng việc hợp tác với “kẻ thù xâm lược” sẽ chỉ dẫn tới thiệt hại lớn hơn, làm chậm quá trình mở lại eo biển Hormuz và đẩy thế giới vào một cuộc khủng hoảng năng lượng. THỦ TƯỚNG ISRAEL CẢNH BÁO SẼ GIÁNG ĐÒN QUYẾT ĐỊNH Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tuyên bố sẽ giáng đòn mạnh vào Iran nếu nước này tấn công Israel. “Tôi muốn nói với các nhà lãnh đạo Iran: Đừng nghĩ rằng mọi chuyện sẽ vẫn yên ổn nếu các vị tấn công chúng tôi”, ông Netanyahu phát biểu tại hội nghị ở thành phố Dimona ngày 14/7. Dimona có cơ sở mang danh nghĩa chính thức là phục vụ nghiên cứu hạt nhân, nhưng từ lâu được cho là nơi đặt kho vũ khí hạt nhân chưa từng được Israel công khai thừa nhận. “Đã qua rồi cái thời ai đó tấn công chúng tôi mà chúng tôi không đáp trả bằng đòn quyết định”, ông Netanyahu nhấn mạnh. Ông tuyên bố, các đòn tấn công trong tương lai sẽ mạnh hơn những cuộc không kích mà Israel phối hợp với Mỹ tiến hành đầu năm nay. “Đừng trông chờ mọi chuyện sẽ lặp lại. Bởi vì đó sẽ không phải là sự lặp lại. Những gì diễn ra vốn đã rất mạnh, nhưng lần này sẽ hoàn toàn khác, với sức mạnh lớn hơn nhiều”, ông Netanyahu nói trong video do văn phòng của ông công bố. Lời đe dọa của ông Netanyahu được đưa ra trong bối cảnh Mỹ tiến hành các đợt không kích mới nhằm vào Iran. Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ tái áp lệnh phong tỏa các cảng của Iran. Các cuộc không kích của Mỹ trong ngày 14/7 cũng nhằm vào thành phố cảng Bushehr, nơi đặt nhà máy điện hạt nhân dân sự duy nhất của Iran. Quân đội Mỹ tuyên bố bắt đầu một đợt không kích mới nhằm “tiếp tục làm suy giảm năng lực mà Iran sử dụng để tấn công hoạt động vận tải thương mại qua eo biển Hormuz”. Để đáp trả loạt đòn tấn công của Mỹ bắt đầu từ 2 ngày trước, Iran đã phóng tên lửa nhằm vào các đồng minh của Washington trong khu vực. Trong cuộc phỏng vấn phát sóng tối 14/7 trên chương trình của Fox News, Tổng thống Trump cho biết: “Tôi sẽ để các mục tiêu năng lượng đến cuối cùng, nhưng cuối cùng, chúng tôi sẽ tấn công các mục tiêu đó”. “Tuần tới sẽ đến lượt các nhà máy điện, tuần tới sẽ đến lượt các cây cầu, nếu họ không ngồi vào bàn đàm phán”, ông nói. Ông Trump cho biết, các nhà đàm phán Mỹ đã gửi thông điệp tới Iran, rằng nước này nên chấp nhận thoả thuận. BÌNH GIANG (theo WSJ, Reuters, AP, Iranintl) 16 QUỐC TẾ n Thứ Năm n Ngày 16/7/2026 BÁO TIỀN PHONG CÓ MẶT HẰNG NGÀY TRÊN CÁC CHUYẾN BAY CỦA VIETNAM AIRLINES Giúp Mỹ đánh Iran, UAE nhận đặc quyền “khủng” Các Tiểu vương quốc Ảrập Thống nhất (UAE) đã được Mỹ mở rộng quyền mua chip trí tuệ nhân tạo (AI) tiên tiến, sau khi hỗ trợ Washington thực hiện hàng loạt cuộc không kích Iran trong những tháng gần đây. Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống UAE Sheikh Mohammed bin Zayed Al Nahyan ở Abu Dhabi năm 2025 ẢNH: THE NEW YORK TIMES Theo FT, các nghị sĩ Mỹ lo ngại trước thông tin này, đồng thời cảnh báo các hệ thống chuyển vùng (roaming) và công nghệ quảng cáo trên điện thoại thông minh đã khiến quân nhân trở nên dễ bị tấn công. Một nguồn thạo tin nói với FT, rằng các quan chức ở vùng Vịnh nghi ngờ Iran hoặc các đồng minh của nước này đang lợi dụng thỏa thuận roaming với các nhà cung cấp dịch vụ điện thoại địa phương để cố gắng định vị nhân viên Mỹ. Một quan chức Mỹ giấu tên nói rằng, các nhóm liên kết với Iran đã sử dụng các cơ sở dữ liệu quảng cáo thương mại để theo dõi điện thoại ở khu vực tự trị người Kurd ở miền Bắc Iraq. Các nỗ lực theo dõi diễn ra trong giai đoạn chuẩn bị cho cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào Iran hồi cuối tháng 2, và tiếp tục trong những ngày đầu của cuộc xung đột, khi Iran phóng tên lửa và máy bay không người lái tấn công lực lượng Mỹ và các cơ sở quân sự trên khắp khu vực. “Iran hoàn toàn có khả năng thu thập thông tin vị trí theo thời gian thực, tức thì và liên tục”, ông Gary Miller, nhà nghiên cứu cấp cao tại tổ chức giám sát an ninh mạng Citizen Lab, nói với FT. “Tôi sẽ rất ngạc nhiên nếu Iran không truy cập mạng di động trong khu vực để theo dõi người dùng Mỹ”. Chính quyền Iran chưa bình luận về thông tin này. Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) thông báo với Quốc hội Mỹ vào tháng 4, rằng họ đã nhận được nhiều báo cáo về việc Iran và các lực lượng uỷ nhiệm dùng dữ liệu định vị thương mại để theo dõi hoặc nhắm mục tiêu vào quân nhân Mỹ đóng trong khu vực. Tuy nhiên, CENTCOM khẳng định đã thực hiện các biện pháp bảo vệ. Trong khi đó, một quan chức Mỹ nói với FT, rằng không có bằng chứng nào cho thấy việc theo dõi dữ liệu đóng vai trò quan trọng trong các cuộc tấn công trả đũa của Iran. Thượng nghị sĩ Dân chủ Ron Wyden cho biết đã cảnh báo các chính quyền tiền nhiệm trong nhiều năm về những rủi ro an ninh quốc gia liên quan việc theo dõi quân nhân. Trong khi đó, Hạ nghị sĩ Cộng hòa Pat Harrigan cho rằng, cần có luật để ngăn các công ty công nghệ bán dữ liệu định vị liên quan nhân viên chính phủ. MINH HẠNH (theo Financial Times) Iran “săn” dấu quân nhân Mỹ qua điện thoại? Iran đã tấn công mạng di động khắp Trung Đông để theo dõi vị trí của các quân nhân và nhà thầu của Mỹ trong suốt cuộc chiến, tờ Financial Times (FT) dẫn dữ liệu từ dự án Mobile Surveillance Monitor và những người thạo tin. Quân nhân Mỹ sử dụng điện thoại di động truy cập website của quân đội Mỹ ẢNH: ARMY.MIL Rạng sáng 15/7, quân đội Iran tuyên bố đã sử dụng máy bay không người lái tấn công các vị trí của Mỹ tại căn cứ Azraq ở Jordan. IRGC cũng nhắm vào các kho vũ khí và cơ sở dự trữ ở Bahrain và Kuwait.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==