5 KINH TẾ n Thứ Năm n Ngày 16/7/2026 DOANH NGHIỆP NHÀ NƯỚC TRƯỚC CUỘC ĐẠI TÁI CƠ CẤU KHI THOÁI VỐN KHÔNG DỄ NHƯ KẾ HOẠCH Chia sẻ với phóng viên báo Tiền Phong, ông Nguyễn Quốc Việt, Chủ tịch HĐTV VICEM, cho biết, thực hiện Đề án cơ cấu lại giai đoạn 2021-2025 theo định hướng của Chính phủ và Bộ Xây dựng, VICEM đã triển khai lộ trình rút dần khỏi các khoản đầu tư ngoài ngành để tập trung nguồn lực cho hoạt động sản xuất kinh doanh chính. Theo kế hoạch, giai đoạn 2024-2025, Tổng công ty thực hiện thoái vốn tại 15 đơn vị. Tuy nhiên, quá trình này diễn ra chậm hơn dự kiến khi đến nay mới hoàn thành thoái vốn tại Công ty Cổ phần Sông Đà 12. Theo ông Việt, nguyên nhân xuất phát từ thị trường chưa thuận lợi, sức hấp dẫn của nhiều khoản đầu tư không cao khiến việc tìm kiếm nhà đầu tư gặp nhiều khó khăn. Điều này ảnh hưởng đáng kể đến mục tiêu thu hồi vốn để tái đầu tư cho hoạt động sản xuất xi măng. Một nút thắt khác nằm ở cơ chế chuyển giao vốn. Theo lãnh đạo VICEM, hiện Tổng Công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn Nhà nước (SCIC) chỉ tiếp nhận phần vốn nhà nước trực tiếp, trong khi vốn tại các công ty con của VICEM được xác định là vốn của doanh nghiệp. Đây là nguyên nhân khiến nhiều trường hợp chưa thể thực hiện chuyển giao trong thời gian qua. “Chúng tôi rất kỳ vọng đợt sửa đổi cơ chế lần này sẽ tháo gỡ được những vướng mắc đó. Hiện VICEM có 17 đơn vị thuộc diện thoái vốn và chúng tôi sẵn sàng thực hiện ngay khi cơ chế được hoàn thiện”, ông Việt cho biết. Trong khi quá trình thu hồi nguồn lực còn gặp nhiều trở ngại, lãnh đạo VICEM cho biết, hoạt động sản xuất xi măng cũng đang đối mặt với áp lực ngày càng lớn từ nguồn nguyên liệu đầu vào. Nhiều mỏ đá vôi của các đơn vị thành viên của VICEM vẫn trong quá trình gia hạn, cấp mới hoặc điều chỉnh giấy phép khai thác. Các thủ tục liên quan đến khoáng sản đi kèm còn phức tạp, kéo dài, khiến một số đơn vị đứng trước nguy cơ thiếu nguyên liệu cho sản xuất clinker. Không chỉ vậy, chất lượng các mỏ đá vôi suy giảm theo thời gian. Tỷ lệ đá phi nguyên liệu xen kẹp có hàm lượng MgO, SiO2 cao ngày càng gia tăng, ảnh hưởng trực tiếp đến công tác phối liệu, chất lượng clinker và hiệu quả sản xuất. “ĐẠI PHẪU” ĐỂ QUAY VỀ VỚI XI MĂNG Nhìn lại chặng đường thăng trầm đã qua, ông Nguyễn Quốc Việt, Chủ tịch HĐTV VICEM cho rằng điều giá trị nhất mà quá trình tái cơ cấu mang lại không phải là xử lý được bao nhiêu khoản đầu tư hay sắp xếp được bao nhiêu doanh nghiệp thành viên. Quan trọng hơn, đó là bài học về việc sử dụng nguồn lực. Ông Việt đúc kết bài học lớn nhất của VICEM chính là phải tập trung nguồn lực cho ngành nghề cốt lõi. “Mục tiêu lớn nhất của tái cơ cấu là để doanh nghiệp tập trung vào lĩnh vực cốt lõi của mình. Làm xi măng thì phải tập trung cho xi măng. Nếu đầu tư dàn trải sang các lĩnh vực khác sẽ dễ bị phân tán nguồn lực”, ông Việt chia sẻ. Triết lý đó là nền tảng cho chiến lược phát triển giai đoạn 2026-2030 của VICEM. Theo đó, VICEM đặt mục tiêu tăng trưởng trung bình khoảng 11%/ năm trong giai đoạn 2026-2030. Đặc biệt, VICEM đã xây dựng Chiến lược phát triển VICEM giai đoạn 2026-2030 và tầm nhìn đến năm 2045 với định hướng tổ chức lại toàn bộ hệ thống theo hướng tinh gọn và hiệu quả hơn, trong đó trọng tâm là cắt giảm tối thiểu 30% đầu mối không cần thiết, đồng thời rà soát lại bộ máy quản lý và danh mục đầu tư để tập trung nguồn lực cho hoạt động sản xuất kinh doanh cốt lõi. Nhiều phương án tái cơ cấu mạnh tay đã được đưa ra: Vicem Hải Vân đang được nghiên cứu phương án sáp nhập với Xi măng Bỉm Sơn; Vicem Tam Điệp được xem xét tổ chức lại theo hướng gắn kết với Vicem Hoàng Thạch và Vicem Hải Phòng thành đơn vị hạch toán phụ thuộc Công ty mẹ - VICEM nhằm tận dụng năng lực sản xuất, thị trường và kinh nghiệm quản trị của các đơn vị mạnh hơn trong hệ thống, Công ty mẹ - VICEM trực tiếp thực hiện nhiệm vụ sản xuất kinh doanh thay vì chỉ là cấp quản lý trung gian. Đáng chú ý, trong bối cảnh thị trường xi măng vẫn còn nhiều khó khăn, kết quả kinh doanh của VICEM đã bắt đầu xuất hiện những tín hiệu tích cực. Sáu tháng đầu năm 2026, Tổng công ty ghi nhận lợi nhuận hơn 500 tỷ đồng. Mục tiêu cả năm được đặt ra ở mức gần 1.000 tỷ đồng, cao hơn đáng kể so với kết quả những năm gần đây. Trong hệ thống VICEM, Vicem Hà Tiên đang là một trong những điểm sáng nhờ hưởng lợi từ làn sóng đầu tư hạ tầng tại khu vực phía Nam. Theo lãnh đạo VICEM, dư địa tăng trưởng trong giai đoạn tới sẽ đến từ hàng loạt dự án hạ tầng quy mô lớn như sân bay Long Thành, khu đô thị lấn biển Cần Giờ, hệ thống cao tốc, đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam hay các dự án điện hạt nhân. Đặc biệt, doanh nghiệp đang chuẩn bị cho quá trình chuyển đổi xanh của ngành xi măng bằng việc đẩy mạnh cải tạo dây chuyền, giảm tiêu hao năng lượng, tăng sử dụng nhiên liệu thay thế và giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch. Hiện nhiều nhà máy đã sử dụng rác thải công nghiệp, rác thải sinh hoạt làm nhiên liệu thay thế than. Một số đơn vị như Vicem Bút Sơn, Vicem Hoàng Mai đã đạt tỷ lệ nhiên liệu thay thế trên 30%. Sau một vòng xoay dài của những khoản đầu tư dàn trải và những bài học đắt giá về quản trị, VICEM đang lựa chọn con đường tưởng như cũ nhưng lại là mới: quay về với ngành nghề cốt lõi. Những kế hoạch sáp nhập, thoái vốn, tinh gọn bộ máy hay chuyển đổi xanh đang được triển khai như một cuộc “đại phẫu” để doanh nghiệp xi măng lớn nhất cả nước lấy lại sức bật. “Chúng tôi đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tới. Quan trọng hơn là xây dựng một VICEM tinh gọn hơn, hiệu quả hơn và tập trung hơn vào lĩnh vực cốt lõi của mình”, Chủ tịch HĐTV VICEM Nguyễn Quốc Việt bày tỏ. MINH TUẤN - DƯƠNG HƯNG Từng mở rộng đầu tư sang nhiều lĩnh vực, Tổng Công ty Xi măng Việt Nam (VICEM) cũng như không ít doanh nghiệp Nhà nước đã trải qua một chặng đường dài xử lý những hệ lụy của đầu tư dàn trải. Sau nhiều năm tái cơ cấu, doanh nghiệp xi măng lớn nhất cả nước đang quay về với bài học tưởng như đơn giản: “Làm xi măng thì phải tập trung cho xi măng”, Chủ tịch HĐTV VICEM Nguyễn Quốc Việt đúc kết. Bài 4: “Làm xi măng, phải tập trung cho xi măng” Dự án nhà máy Xi măng Hoàng Mai có hồ sơ điều chỉnh giấy phép khai thác mỏ đã được thực hiện từ năm 2012 nhưng đến nay vẫn chưa hoàn tất Sau một vòng xoay dài của những khoản đầu tư dàn trải, VICEM đang quay về lĩnh vực cốt lõi là sản xuất xi măng Xi măng Hà Tiên đang là một trong những điểm sáng nhờ hưởng lợi từ làn sóng đầu tư hạ tầng tại khu vực phía Nam "Về chủ trương tái cơ cấu theo tinh thần của Nghị quyết 79, đặc biệt là việc chuyển các đơn vị mà Nhà nước nắm dưới 50% vốn về SCIC, cá nhân tôi cho rằng đây là chủ trương rất phù hợp. Mục tiêu lớn nhất là để doanh nghiệp tập trung vào lĩnh vực cốt lõi của mình. Ví dụ như với chúng tôi, làm xi măng thì nên tập trung cho ngành xi măng; nếu đầu tư dàn trải sang các lĩnh vực khác sẽ dễ bị phân tán nguồn lực” Ông NGUYỄN QUỐC VIỆT, Chủ tịch HĐTV VICEM
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==