THỨ BA 22/9/2026 Số 265 0977.456.112 TRANG 3 TRANG 5 Mọi thay đổi lớn về tuyển sinh phải được đánh giá tác động Minh bạch để giữ chân nhà đầu tư Học sinh và phụ huynh ở Hà Nội tìm kiếm,tham khảo sách giáo khoa trong các cửa hàng thuộc hệ thống nhà sách của NXB Giáo Dục Việt Nam ẢNH: T.TÙNG TRANG 4 ĐỂ KOL, KOC KHÔNG “LẠC” TRONG CÕI MẠNG ĐẦY CÁM DỖ TRANG 8-9 TRANG 12 Chờ cuộc hồi sinh ở làng bích họa đầu tiên Việt Nam Lịch trình Chủ tịch Trung Quốc thăm Mỹ SỰ CHUYỂN HƯỚNG CHIẾN LƯỢC TRONG QUAN HỆ VIỆT NAM - MỸ Đại sứ Việt Nam tại Mỹ Nguyễn Quốc Dũng và Đại sứ Đỗ Hùng Việt, Trưởng Phái đoàn Thường trực Việt Nam tại LHQ, đón Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại sân bay quốc tế John F.Kennedy Ảnh: TTXVN TRANG 2 XỬ LÝ NGHIÊM TRANG 6-7 CHUYỆN HÔM NAY Nhân dịp tham dự Đại hội đồng Liên Hợp Quốc khóa 81, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sẽ có các hoạt động song phương tại Mỹ. Đúng thời điểm n PHẠM PHÚ PHÚC (chuyên gia bình luận quốc tế) XEM TIẾ P TRANG 2 việc thiếu sách giáo khoa
2 n Thứ Ba n Ngày 22/9/2026 THỜI SỰ Nhân dịp tham dự Phiên thảo luận cấp cao Đại hội đồng Liên Hợp Quốc khóa 81, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự kiến có nhiều hoạt động song phương tại Mỹ. Chương trình làm việc dự kiến bao gồm các cuộc gặp với lãnh đạo chính quyền, Quốc hội Mỹ; tiếp xúc với doanh nghiệp, nhà đầu tư và các tập đoàn công nghệ hàng đầu; gặp gỡ nhân sĩ, trí thức người Việt và bạn bè Mỹ. THƯƠNG MẠI NỔI BẬT Theo Đại sứ Việt Nam tại Mỹ Nguyễn Quốc Dũng, chuyến công tác sẽ tạo thêm động lực và đưa ra những biện pháp cụ thể mới, đưa quan hệ song phương tiếp tục phát triển thực chất, hiệu quả. Kể từ khi được nâng cấp lên Đối tác Chiến lược toàn diện vào tháng 9/2023, quan hệ Việt - Mỹ tiếp tục mở rộng trên nhiều lĩnh vực, từ chính trị, ngoại giao, an ninh, quốc phòng đến kinh tế, thương mại, đầu tư, khoa học - công nghệ, giáo dục - đào tạo và giao lưu nhân dân. Thương mại vẫn là một trong những trụ cột nổi bật nhất. Theo số liệu thống kê của Việt Nam, trong 7 tháng đầu năm 2026, kim ngạch thương mại hai chiều đạt 118 tỷ USD. Trong đó, xuất khẩu của Việt Nam sang Mỹ đạt 104,7 tỷ USD, tăng 23% so với cùng kỳ năm 2025; nhập khẩu đạt 13,3 tỷ USD, tăng 26%. Mỹ là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam, trong khi Việt Nam là đối tác thương mại lớn thứ 8 của Mỹ và là đối tác thương mại lớn nhất của Mỹ tại ASEAN. Dòng vốn đầu tư cũng cho thấy mức độ đan xen ngày càng lớn giữa hai nền kinh tế. Mỹ hiện là nhà đầu tư nước ngoài lớn thứ 11 trong số 108 quốc gia và vùng lãnh thổ đầu tư vào Việt Nam, với 1.409 dự án, tổng vốn trên 11,9 tỷ USD. Ở chiều ngược lại, Việt Nam có 230 dự án đầu tư tại Mỹ, với tổng vốn đăng ký gần 1,3 tỷ USD, đưa Mỹ đứng thứ 7 trong số 80 quốc gia và vùng lãnh thổ nhận đầu tư của Việt Nam. Nhiều doanh nghiệp Mỹ tiếp tục quan tâm và mong muốn mở rộng đầu tư tại Việt Nam, trong đó có những tập đoàn công nghệ như HP, NVIDIA… Một số doanh nghiệp Việt Nam cũng đang mở rộng đầu tư sang Mỹ. Những con số trên cho thấy nền tảng kinh tế của quan hệ song phương đang ngày càng lớn. Nhưng quy mô như vậy chưa phải là toàn bộ câu chuyện. Theo PGS. TS Dương Minh Hải (công tác tại Đại học Quốc gia Singapore), quan hệ Việt Nam - Mỹ đã bước sang một giai đoạn trưởng thành hơn. Trọng tâm không còn chỉ nằm ở việc xây dựng lòng tin và mở rộng hợp tác, mà ngày càng hướng tới câu hỏi hai nước có thể cùng tạo ra những lợi ích chiến lược và kinh tế dài hạn nào. TẠO RA GIÁ TRỊ MỚI Sự chuyển dịch đó đang thể hiện khá rõ trong những lĩnh vực được hai bên thúc đẩy. Theo Đại sứ Nguyễn Quốc Dũng, thời gian tới, các lĩnh vực hợp tác truyền thống vẫn được duy trì, nhưng trọng tâm sẽ được đặt nhiều hơn vào những lĩnh vực Việt Nam xác định là ưu tiên trong giai đoạn phát triển mới và cũng là những lĩnh vực Mỹ có thế mạnh, có nhu cầu hợp tác để cùng phát triển bền vững. Đó là công nghệ tiên tiến, năng lượng sạch và các chuỗi cung ứng có khả năng chống chịu cao. Nhân dịp này, hai bên dự kiến ký một số thỏa thuận hợp tác trong các lĩnh vực, từ năng lượng, hàng không, tài chính, đến viễn thông, kết nối vệ tinh và công nghệ. Danh mục này cho thấy một sự dịch chuyển đáng chú ý liên quan đến năng lực phát triển trong tương lai. Vì vậy, thước đo của quan hệ Việt - Mỹ trong giai đoạn tiếp theo có thể không chỉ nằm ở số tỷ đô la thương mại hay số lượng thỏa thuận được ký. Theo PGS.TS Dương Minh Hải, điều quan trọng hơn là khả năng hình thành các chương trình nghiên cứu chung, đào tạo nhân lực, hợp tác về bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ số, năng lượng mới và những chuỗi cung ứng có giá trị gia tăng cao. Nếu những kết nối này đi vào chiều sâu, quan hệ Việt - Mỹ sẽ có thêm nền tảng mới: không chỉ dựa trên trao đổi hàng hóa và vốn, mà còn dựa trên tri thức, công nghệ và năng lực cùng đổi mới. Nói cách khác, giá trị của quan hệ không chỉ nằm ở việc hai nước trao đổi với nhau bao nhiêu, mà còn ở việc có thể cùng tạo ra được bao nhiêu giá trị mới. KHẢ NĂNG QUẢN TRỊ KHÁC BIỆT Khi mối quan hệ giữa hai nước ngày càng sâu rộng, điều tất yếu là không chỉ có những điểm đồng thuận. Thương mại là một trong những lĩnh vực thể hiện điều đó. Bên cạnh đà mở rộng hợp tác trong thương mại, đầu tư, công nghệ, an ninh, giáo dục và khắc phục hậu quả chiến tranh, giữa Việt Nam và Mỹ vẫn tồn tại những vướng mắc thương mại. Theo GS James Borton (công tác tại Viện Chính sách đối ngoại thuộc Đại học Johns Hopkins, Mỹ), điều này đặt ra một yêu cầu khác đối với Việt Nam và Mỹ: Không chỉ tạo thêm cơ hội hợp tác mà còn phải có cơ chế và các kênh đối thoại đủ hiệu quả để xử lý những khác biệt. PGS. TS Dương Minh Hải cũng cho rằng, quan hệ đối tác thực chất cũng phải có khả năng quản trị khác biệt. Trong trường hợp Việt Nam và Mỹ, vấn đề thương mại là một ví dụ. Ở góc độ đó, các cuộc tiếp xúc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm với lãnh đạo chính quyền, Quốc hội, doanh nghiệp và các đối tác Mỹ không chỉ mang ý nghĩa thúc đẩy các cơ hội hợp tác mới, mà còn tạo thêm các tầng kết nối thể chế, góp phần duy trì tính ổn định và bền vững của quan hệ. GS James Borton cũng cho rằng, chuyến công tác của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm lần này tạo cơ hội để chuyển hóa sự hiểu biết về mặt chính trị thành hợp tác thực chất, tăng cường kết nối với cộng đồng doanh nghiệp và các nhà lập pháp, đồng thời duy trì đà phát triển trong khi các vấn đề thương mại vẫn cần được đối thoại liên tục. THU LOAN-THÁI AN Quan hệ Việt Nam - Mỹ đang đứng trước một bước chuyển đáng chú ý: Từ mở rộng quy mô hợp tác sang nâng cao chất lượng và giá trị của hợp tác. Thương mại, đầu tư vẫn là nền tảng quan trọng, nhưng hai bên cần tạo ra những giá trị mới trong bối cảnh hiện nay. Sự chuyển hướng chiến lược trong quan hệ Việt Nam - Mỹ Đại sứ Việt Nam tại Mỹ Nguyễn Quốc Dũng và Đại sứ Đỗ Hùng Việt, Trưởng Phái đoàn Thường trực Việt Nam tại LHQ, đón Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại sân bay quốc tế John F.Kennedy Ảnh: TTXVN Sáng 21/9 (theo giờ Việt Nam), chuyên cơ chở Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã tới sân bay quốc tế John F. Kennedy, thành phố New York, bắt đầu các hoạt động tham dự Phiên thảo luận cấp cao Đại hội đồng Liên Hợp Quốc khóa 81, hoạt động song phương tại Mỹ. Chuyến công tác diễn ra vào thời điểm rất phù hợp, gửi đi một tín hiệu tích cực về mối quan hệ Việt Nam - Mỹ với những bước phát triển đáng chú ý. Vì sao có thể nói chuyến công tác diễn ra đúng lúc, đúng thời điểm? Trước hết, cả Việt Nam và Mỹ đều thể hiện rõ mong muốn tiếp tục đưa quan hệ song phương phát triển mạnh mẽ hơn. Điều này được thể hiện qua nhiều thông điệp và hoạt động ngoại giao thời gian qua, trong đó có thông điệp của Tổng thống Mỹ Donald Trump gửi Tổng Bí thư, Chủ tịch nước và nhân dân Việt Nam nhân dịp Quốc khánh. Trong thông điệp, Tổng thống Trump bày tỏ trân trọng mối quan hệ đối tác ngày càng phát triển giữa hai nước, mong muốn hai bên tiếp tục phát huy những kết quả đã đạt được, cùng hợp tác để bảo đảm thịnh vượng và an ninh chung trong tương lai. Trong bối cảnh quan hệ quốc tế đang có nhiều biến động, chính sách đối ngoại của Mỹ với các quốc gia và khu vực đứng trước không ít vấn đề phức tạp, nhưng quan hệ Việt – Mỹ nhìn chung vẫn duy trì đà phát triển tích cực, dù vẫn còn những khía cạnh cần tiếp tục trao đổi và xử lý. Một trong những nội dung đáng chú ý là giao thương và việc làm thế nào để thúc đẩy thương mại song phương theo hướng cân bằng, bền vững và cùng có lợi. Đây cũng là lĩnh vực mà chuyến công tác lần này của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm được kỳ vọng sẽ tạo thêm những chuyển động tích cực. Trong khuôn khổ chuyến công tác, hai bên dự kiến ký kết một loạt văn kiện hợp tác, với tổng giá trị lên tới nhiều chục tỷ đô la. Nếu được triển khai hiệu quả, những thỏa thuận này không chỉ tạo thêm động lực cho quan hệ kinh tế, thương mại và đầu tư giữa hai nước, mà còn góp phần đáp ứng lợi ích và yêu cầu của cả Việt Nam và Mỹ. Đối với Mỹ, thúc đẩy thương mại cân bằng hơn là vấn đề được chú trọng. Đối với Việt Nam, mở rộng thị trường, thu hút đầu tư, tăng cường hợp tác công nghệ và nâng cao năng lực sản xuất cũng là những nhu cầu rất thiết thực. Quan trọng hơn, hợp tác kinh tế cần được đặt trên nền tảng bình đẳng, cùng có lợi và tôn trọng lợi ích chính đáng của nhau. Đây cũng là nguyên tắc nhất quán trong đường lối đối ngoại của Việt Nam. Việt Nam nhất quán không tham gia liên minh quân sự, không liên kết với nước này để chống nước kia, đồng thời chủ trương xây dựng quan hệ hợp tác với các đối tác trên cơ sở lợi ích quốc gia - dân tộc và đóng góp vào hòa bình, ổn định, hợp tác trong khu vực và trên thế giới. Đường lối đó giúp các đối tác hiểu rõ hơn cách Việt Nam tiếp cận các vấn đề quốc tế, để quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt - Mỹ tiếp tục phát triển theo hướng ổn định, thực chất và lâu dài. PH.PH.PH Đúng thời điểm CHUYỆN HÔM NAY TIẾP THEO TRANG 1
3 THỜI SỰ n Thứ Ba n Ngày 22/9/2026 Là người trực tiếp tham dự phiên giải trình ngày 20/9, bà đánh giá gì về những nội dung giải trình của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn? Qua phiên giải trình, tôi đánh giá Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn đã thể hiện tinh thần nghiêm túc, cầu thị, thẳng thắn và không né tránh những vấn đề khó, đang được cử tri, phụ huynh, giáo viên và học sinh đặc biệt quan tâm. Nội dung giải trình khá toàn diện, từ đội ngũ nhà giáo, tiền lương và biên chế; chương trình, sách giáo khoa; thi tốt nghiệp THPT và tuyển sinh đại học; đến tự chủ đại học, chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong giáo dục. Điểm đáng ghi nhận trước hết là Bộ trưởng không chỉ lý giải từng hiện tượng riêng lẻ mà đã bước đầu đặt các vấn đề trong một tư duy quản trị hệ thống. Tầm nhìn thể hiện khá rõ qua ba định hướng lớn: giữ ổn định những chính sách đã chứng minh được hiệu quả; điều chỉnh kịp thời những bất cập trên cơ sở dữ liệu; và lấy chất lượng, công bằng cùng quyền lợi của người học làm tiêu chuẩn trung tâm. Đối với kỳ thi tốt nghiệp THPT, Bộ trưởng lựa chọn phương án tiếp tục duy trì một kỳ thi có nhiều mục tiêu: xét công nhận tốt nghiệp, đánh giá chất lượng giáo dục và cung cấp dữ liệu có độ tin cậy cho tuyển sinh đại học, giáo dục nghề nghiệp. Tôi cho rằng đây là cách tiếp cận thực tế, giúp tránh quay lại tình trạng tổ chức nhiều kỳ thi tốn kém cho gia đình và xã hội. Tuy nhiên, việc giữ ổn định không có nghĩa là giữ nguyên mọi khâu. Bộ vẫn phải tiếp tục nâng cao chất lượng đề thi, khả năng phân hóa, kiểm soát tổ chức thi và công khai dữ liệu đánh giá độ tin cậy giữa các địa phương. Tại phiên giải trình, vấn đề cộng điểm chứng chỉ ngoại ngữ cũng được nhắc đến. Bà thấy sao về phần giải trình này? Đối với tuyển sinh đại học, tôi đánh giá cao quan điểm của Bộ trưởng về việc xử lý sự thiếu công bằng do cộng điểm chứng chỉ ngoại ngữ hoặc các tiêu chí bổ sung. Khi một năng lực được tính hai lần, hoặc khi chứng chỉ có chi phí cao tạo ra lợi thế đáng kể cho một nhóm thí sinh, thì quyền tự chủ tuyển sinh cần được điều chỉnh bằng yêu cầu bảo đảm công bằng. Việc yêu cầu các phương thức tuyển sinh phải có tiêu chí thống nhất và mức chuẩn đầu vào tương đương cho thấy Bộ trưởng hướng tới mô hình tự chủ đi đôi với trách nhiệm giải trình, chứ không phải tự chủ thiếu giới hạn. Đáng chú ý, Bộ trưởng cũng khẳng định không chấp nhận hạ chuẩn chất lượng, đồng thời ủng hộ các cơ sở giáo dục đại học thí điểm mô hình mới trước khi đánh giá và nhân rộng. Còn vấn đề thiếu sách giáo khoa thì sao, thưa bà? Tại phiên giải trình, Bộ trưởng đã thể hiện tinh thần nhận trách nhiệm về vấn đề này. Với tình trạng thiếu sách giáo khoa cục bộ, Bộ trưởng thừa nhận công tác dự báo và lập kế hoạch chưa chính xác, đồng thời cam kết năm học tới không để tái diễn. Việc nhận trách nhiệm là cần thiết, nhưng điều cử tri chờ đợi tiếp theo là một cơ chế cụ thể về dự báo nhu cầu, lượng sách dự phòng, tiến độ in và phát hành, cũng như xác định trách nhiệm của bộ, địa phương, nhà trường và nhà xuất bản ở từng khâu. Bên cạnh những kết quả tích cực, theo tôi, một số nội dung giải trình vẫn cần được tiếp tục cụ thể hóa. Đó là sự chênh lệch giữa số giáo viên còn thiếu theo định mức, nhu cầu thực tế sau sắp xếp mạng lưới trường học, số biên chế đã được giao nhưng chưa tuyển dụng và số giáo viên đang làm việc theo hợp đồng. Nếu không xác định rõ nguyên nhân ở từng địa phương và trách nhiệm của từng cơ quan, tình trạng “có biên chế nhưng không tuyển được người, trong khi vẫn phải sử dụng giáo viên hợp đồng” sẽ còn kéo dài. Bà có kiến nghị đề xuất gì sau phiên giải trình này? Sau phiên giải trình, tôi kiến nghị, Bộ Giáo dục và Đào tạo xây dựng kế hoạch thực hiện kết luận phiên giải trình, trong đó mỗi nhiệm vụ phải có thời hạn, sản phẩm đầu ra, cơ quan chịu trách nhiệm và chỉ số đánh giá cụ thể. Bên cạnh đó, cần công khai dữ liệu về nhu cầu, biên chế, tuyển dụng và cơ cấu giáo viên theo từng cấp học, môn học, địa phương; phối hợp với Bộ Nội vụ và Bộ Tài chính tháo gỡ đồng bộ các vướng mắc về tuyển dụng, tiền lương, phụ cấp và nguồn kinh phí. Tôi cũng mong muốn giữ ổn định kỳ thi tốt nghiệp THPT nhưng phải định kỳ công bố kết quả đánh giá độ tin cậy, độ phân hóa và mức độ tương quan giữa điểm thi, học bạ và kết quả học tập ở bậc đại học. Mọi thay đổi lớn về tuyển sinh phải được đánh giá tác động, công bố đủ sớm và có quy định chuyển tiếp. Việc bảo đảm công bằng là cần thiết, nhưng không được tạo ra sự đột ngột đối với những học sinh đã chuẩn bị nhiều năm theo chính sách hiện hành. Đồng thời, cần rà soát toàn diện chương trình và sách giáo khoa theo hướng giảm tải thực chất; thiết lập cơ chế dự báo, dự phòng và giám sát để không tái diễn tình trạng học sinh bước vào năm học mới mà chưa có đủ sách. Bộ cũng cần xây dựng khung pháp lý cho trí tuệ nhân tạo trong giáo dục, trong đó đồng thời thúc đẩy đổi mới sáng tạo và bảo đảm an toàn dữ liệu, đạo đức học thuật, quyền riêng tư và sự phát triển lành mạnh của học sinh. Bà đánh giá gì về tầm nhìn của Bộ trưởng sau phiên giải trình này? Nhìn tổng thể, phiên giải trình cho thấy Bộ trưởng có tầm nhìn hướng đến một nền giáo dục ổn định về chính sách, công bằng trong cơ hội, dựa trên dữ liệu, coi trọng chuẩn chất lượng và mở rộng tự chủ gắn với trách nhiệm giải trình. Tôi kỳ vọng tầm nhìn đó sẽ sớm được chuyển hóa thành kế hoạch hành động có thể đo lường được. Tuy nhiên, sau giải trình, điều quan trọng nhất không chỉ là Bộ trưởng đã trả lời như thế nào, mà là các cam kết sẽ được thực hiện đến đâu, trong thời hạn nào và đem lại chuyển biến cụ thể gì cho người học, nhà giáo và toàn xã hội. Cảm ơn bà! LUÂN DŨNG (thực hiện) “Mọi thay đổi lớn về tuyển sinh phải được đánh giá tác động, công bố đủ sớm và có quy định chuyển tiếp. Việc bảo đảm công bằng là cần thiết, nhưng không được tạo ra sự đột ngột đối với những học sinh đã chuẩn bị nhiều năm theo chính sách hiện hành”, đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Việt Nga, Ủy viên Ủy ban Văn hóa và Xã hội, chia sẻ với phóng viên Tiền Phong sau phiên giải trình của Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn. Mọi thay đổi lớn về tuyển sinh phải được đánh giá tác động Thí sinh tham gia Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 Đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Việt Nga Sau giải trình, điều quan trọng nhất không chỉ là Bộ trưởng đã trả lời như thế nào, mà là các cam kết sẽ được thực hiện đến đâu, trong thời hạn nào và đem lại chuyển biến cụ thể gì cho người học, nhà giáo và toàn xã hội. IOAA 2026 có 67 đội tham dự, gồm 65 đội quốc tế và hai đội Việt Nam, với 320 thí sinh chính thức tranh tài, tăng gần 100 thí sinh so với các kỳ trước. Đây là lần đầu Hà Nội đăng cai một kỳ Olympic khoa học quốc tế có quy mô lớn như IOAA. Thành phố đã phối hợp với Bộ GD&ĐT, Bộ Công an, Bộ Ngoại giao, Hội đồng IOAA quốc tế và các đơn vị liên quan để chuẩn bị cơ sở vật chất, an ninh, y tế, giao thông và hậu cần phục vụ kỳ thi. Việt Nam dự kiến tuyển chọn 10 học sinh tham dự kỳ thi, theo quy định của Bộ GD&ĐT. Kể từ lần đầu tham gia IOAA năm 2016 tại Ấn Độ, đội tuyển Việt Nam với nòng cốt là học sinh Hà Nội đã liên tục gặt hái thành tích cao qua các kỳ thi tại Thái Lan, Trung Quốc, Hungary, Colombia, Georgia, Ba Lan, Brazil... Lễ khai mạc diễn ra lúc 15h ngày 26/9 tại Đại học Phenikaa. Sau Lễ Khai mạc, thí sinh phải bàn giao điện thoại, máy tính xách tay, máy tính bảng, đồng hồ thông minh và các thiết bị liên lạc không dây khác cho trưởng đoàn. Các phần thi và hoạt động giao lưu tổ chức từ ngày 27/9 đến 3/10; lễ bế mạc và trao giải diễn ra lúc 15h ngày 4/10. Bên cạnh các phần thi, thí sinh quốc tế sẽ tham gia chương trình giao lưu văn hóa, tham quan Hoàng thành Thăng Long, Văn Miếu - Quốc Tử Giám và Làng gốm Bát Tràng. HÀ LINH Hà Nội đăng cai Kỳ thi Olympic Thiên văn và Vật lý thiên văn quốc tế Ngày 21/9, Sở GD&ĐT Hà Nội cho biết, thành phố sẽ đăng cai Kỳ thi Olympic Thiên văn và Vật lý thiên văn quốc tế lần thứ 19 (IOAA 2026). Đại học Phenikaa là địa điểm chính tổ chức các hoạt động chuyên môn và điều hành kỳ thi.
4 n Thứ Ba n Ngày 22/9/2026 THỜI SỰ NỞ RỘ NHÀ SÁNG TẠO NỘI DUNG Sự bùng nổ của mạng xã hội mang đến những cơ hội đổi đời hiếm có cho nhiều người. Từ một video đời thường, một bài đánh giá sản phẩm hay vài phút livestream, kể chuyện đời thường có thể nhanh chóng trở thành “hiện tượng mạng” rồi dần dần xây dựng thành KOL, KOC, người nổi tiếng. Không khó để kể tên những gương mặt nổi tiếng theo cách này như MC Khánh Vy, Phạm Thoại, Lê Tuấn Khang, Ninh Anh Bùi, Khoai Lang Thang, Bà Tân Vlog... Khánh Vy nổi lên từ một đoạn video năm 2016 thể hiện khả năng nói 7 thứ tiếng khi còn là nữ sinh, rồi từng bước xây dựng hình ảnh gắn với ngoại ngữ, giáo dục và truyền cảm hứng học tập, trở thành MC và nhà sáng tạo nội dung. Lê Tuấn Khang đi lên từ những video mộc mạc về cuộc sống miền Tây, bất ngờ viral và nhanh chóng sở hữu hàng triệu người theo dõi. Trong khi đó, Khoai Lang Thang gây chú ý bằng các video khám phá ẩm thực, văn hóa và những vùng đất địa phương với cách kể chuyện gần gũi, từ đó xây dựng thương hiệu cá nhân riêng. Chỉ từ một nội dung thu hút trên mạng xã hội, Khánh Vy, Lê Tuấn Khang, Ninh Anh Bùi, Khoai Lang Thang đã nhanh chóng trở thành hiện tượng mạng, mở ra hành trình trở thành KOL, KOC... Còn đó rất nhiều gương mặt nổi lên chỉ nhờ những video ngắn trên mạng xã hội và số lượng này tăng nhanh qua từng năm. Theo ông Hoàng Đình Chung - Phó Chủ tịch thường trực Liên minh Sáng tạo nội dung số Việt Nam (DCCA), năm 2022, DCCA ước tính Việt Nam có ít nhất khoảng 20.000 nhân sự hoạt động trong lĩnh vực sáng tạo nội dung, với doanh thu đạt khoảng 800 triệu USD (khoảng 20.000 tỷ đồng). "Ở Việt Nam, số lượng nhân sự hoạt động trong lĩnh vực sáng tạo nội dung đã tăng trưởng nhanh chóng từ khoảng 20.000 nhân sự lên đến gần 300.000 nhân sự trong thời gian gần đây", ông Chung cho biết. Điều đáng chú ý lực lượng này không còn chỉ là những người làm nội dung theo sở thích hay nghề tay trái mà thực sự coi đây là một nghề. "Ngày nay, nhiều người trẻ đã coi đây là một nghề nghiệp có thể tạo thu nhập từ quảng cáo, livestream, affiliate, thương mại điện tử, bản quyền và phát triển tài sản nội dung", ông Hoàng Đình Chung nêu. CẤU TRÚC BIẾN LƯỢT XEM THÀNH GIÁ TRỊ THƯƠNG MẠI Sự nổi tiếng trên mạng xã hội ngày càng ít mang tính ngẫu nhiên. PGS.TS Nguyễn Văn Thăng Long - Phó Chủ nhiệm bộ môn Truyền thông chuyên nghiệp, Đại học RMIT cho rằng không có công thức nào bảo đảm một người chắc chắn trở thành người nổi tiếng, KOL, KOC. Tuy nhiên, điểm xuất phát vẫn là sự chú ý. "Có một cấu trúc khá ổn định mà giới nghiên cứu truyền thông đã quan sát được, tạm gọi là tam giác chú ý, gồm ba đỉnh: nội dung có giá trị, nhân vật có định vị rõ ràng và nhất quán, và khả năng xây dựng quan hệ với cộng đồng", PGS.TS Nguyễn Văn Thăng Long cho biết. Trong đó, nội dung là yếu tố đầu tiên giúp thu hút công chúng. Tuy nhiên, một video có hàng triệu lượt xem chưa đủ tạo nên một thương hiệu cá nhân. Điều quan trọng hơn là khả năng duy trì sự quan tâm, tạo dấu ấn riêng và khiến người theo dõi hình thành niềm tin với người sáng tạo. Khác với mô hình ngôi sao truyền thống, nhiều người nổi tiếng trên mạng xã hội tự tạo dựng sức ảnh hưởng bằng việc liên tục sản xuất nội dung, thể hiện cá tính và xây dựng mối liên kết với cộng đồng. PGS.TS Nguyễn Văn Thăng Long cho rằng nhiều nhà sáng tạo thành công trên thế giới thường bắt đầu từ những lĩnh vực rất cụ thể như ẩm thực, làm đẹp, chăm sóc nhà cửa hay chia sẻ kiến thức. Điểm chung của họ không nằm ở việc nhanh chóng thu hút hàng triệu người theo dõi, mà ở quá trình xây dựng cộng đồng đủ tin cậy. “Khi một kênh có lượng người theo dõi thực chất và tỷ lệ tương tác tốt, các nhãn hàng bắt đầu nhìn thấy giá trị thương mại của cộng đồng đó”, PGS.TS Nguyễn Văn Thăng Long phân tích. Theo chuyên gia, về bản chất, KOL đang thực hiện quá trình chuyển hóa vốn xã hội thành vốn kinh tế. Sức ảnh hưởng được tạo nên từ sự tin tưởng của cộng đồng, sau đó có thể trở thành giá trị thông qua quảng cáo, hợp tác thương hiệu hoặc các hoạt động kinh doanh khác. “Giá trị thương mại của KOL không chỉ nằm ở số người nhìn thấy sản phẩm, mà ở việc người theo dõi tin rằng lời giới thiệu đến từ một người có uy tín, có trải nghiệm hoặc có chuyên môn. Đây là logic của truyền miệng điện tử (eWOM), khi niềm tin giữa các cá nhân tác động đến hành vi tiêu dùng”, chuyên gia truyền thông Thăng Long phân tích. NHỮNG RANH GIỚI CỦA NGÀNH SÁNG TẠO Khi cộng đồng theo dõi đủ lớn, ranh giới giữa người sáng tạo nội dung và người bán hàng ngày càng mờ đi. Nhiều KOL, KOC khởi đầu bằng những chia sẻ rất đời thường như kiến thức, trải nghiệm hay sở thích cá nhân, nhưng khi sức hút tăng lên, thị trường cũng nhanh chóng nhập cuộc. Đây cũng là nghịch lý của ngành sáng tạo số. Theo ông Hoàng Đình Chung, việc nhìn nhận KOL, KOC như những người bán hàng “có phần đúng”, nhất là khi livestream, affiliate và thương mại điện tử ngày càng gắn chặt với hoạt động sáng tạo nội dung. Tuy nhiên, không thể lấy khả năng bán hàng làm thước đo duy nhất của một KOL hay creator, bởi nền tảng của họ vẫn là nội dung, cộng đồng và niềm tin. Ngoài ra, lãnh đạo Liên minh Sáng tạo nội dung số Việt Nam cho rằng trong bối cảnh nội dung gắn chặt với thương mại, những vấn đề về minh bạch quảng cáo, kiểm chứng thông tin, bản quyền và trách nhiệm xã hội càng phải được đặt lên hàng đầu. Bởi thứ mà người ảnh hưởng nắm giữ không chỉ là một kênh mạng xã hội, mà là niềm tin của công chúng. Và cũng chính vì niềm tin có thể chuyển hóa thành tiền, nó trở thành thứ dễ bị khai thác nhất. PGS.TS Nguyễn Văn Thăng Long cũng cho rằng, không phải ai làm nội dung cũng bắt đầu với mục tiêu thương mại. Có người xây kênh để phổ biến kiến thức, có người chia sẻ chuyên môn, có người tạo cộng đồng quanh một nghề nghiệp hoặc mối quan tâm xã hội. Nhưng dù không trực tiếp quảng cáo, sức ảnh hưởng vẫn có thể trở thành một tài sản. Khi cộng đồng lớn dần, mức độ tin cậy tăng lên và giá trị thương mại của mỗi lần xuất hiện cũng tăng theo. Từ đó, người sáng tạo có thể chọn nhiều cách kiếm tiền: Quảng cáo, tiếp thị liên kết, livestream bán hàng, xây thương hiệu riêng, bán khóa học hoặc khai thác bản quyền hình ảnh. Nhà sáng tạo số, KOL, KOC có thể chọn nhiều cách kiếm tiền như: quảng cáo, tiếp thị liên kết, livestream bán hàng, xây thương hiệu riêng, khai thác bản quyền hình ảnh... Từ một người bình thường đến một gương mặt có sức ảnh hưởng, khoảng cách đôi khi chỉ là một video được lan truyền mạnh mẽ. Nhưng phía sau khoảnh khắc nổi tiếng là bài toán khó hơn: Làm thế nào để duy trì uy tín, quản trị hình ảnh và sử dụng sức ảnh hưởng một cách có trách nhiệm? Bởi khi sự chú ý của công chúng trở thành giá trị thương mại, nó không chỉ tạo ra cơ hội kiếm tiền mà cũng đặt ra những áp lực, rủi ro và giới hạn mà người sáng tạo nội dung phải đối mặt. GIA LINH Nhà sáng tạo số, KOL, KOC có thể chọn nhiều cách kiếm tiền như: quảng cáo, tiếp thị liên kết, livestream bán hàng, xây thương hiệu riêng, khai thác bản quyền hình ảnh... Một video viral có thể đưa người bình thường trở thành gương mặt được hàng triệu người biết đến. Khi sự chú ý được duy trì và chuyển hóa thành niềm tin, sức ảnh hưởng trên mạng xã hội cũng trở thành một tài sản có giá trị thương mại. Để KOL, KOC không “lạc” trong cõi mạng đầy cám dỗ Bài 1: Khi sức hút trên mạng xã hội trở thành tài sản Về thù lao của các KOL, KOC, chuyên gia truyền thông, PGS.TS Nguyễn Văn Thăng Long - Phó Chủ nhiệm bộ môn Truyền thông chuyên nghiệp, Đại học RMIT, cho biết rất khó đưa ra một bảng giá cố định vì thị trường này phân hóa theo ngành hàng, nền tảng, chất lượng khán giả, mức độ độc quyền, quyền sử dụng lại nội dung, thời hạn chiến dịch và chỉ số chuyển đổi. Một KOL có thể nhận từ vài triệu cho đến hàng trăm triệu đồng tùy thuộc vào số lượng follower (người theo dõi). KOL (Key Opinion Leader) là những cá nhân có chuyên môn, uy tín hoặc sức ảnh hưởng trong một lĩnh vực nhất định. KOC (Key Opinion Consumer) thường là những người tiêu dùng có khả năng tạo ảnh hưởng thông qua trải nghiệm và đánh giá sản phẩm. LTS: Mạng xã hội có thể biến một người bình thường thành người nổi tiếng chỉ sau một vài video viral. Nhưng để trở thành KOL, KOC, sự chú ý không phải là tất cả mà phải duy trì nó để tạo ra người theo dõi, người theo dõi tạo nên sức ảnh hưởng, và sức ảnh hưởng có thể chuyển hóa thành giá trị thương mại. Tuy nhiên, thời gian gần đây, nhiều KOL, KOC đã có những “cú trượt dài”, có người dính vào lao lý sau những ánh hào quang. Với loạt bài Để KOL, KOC không "lạc" trong cõi mạng đầy cám dỗ, Tiền Phong sẽ cùng các chuyên gia, KOL đi tìm, phân tích những vấn đề, góc khuất và những cám dỗ vì lợi ích trước mắt khó cưỡng từ thế giới mạng; những gợi ý, góc nhìn giúp các KOL, KOC, đặc biệt là những bạn trẻ đang muốn "xây kênh" phát huy được năng lực, xây dựng uy tín và theo đuổi sáng tạo nội dung lành mạnh, bền vững.
5 n Thứ Ba n Ngày 22/9/2026 KINH TẾ NÂNG QUY MÔ, CHẤT LƯỢNG HÀNG HÓA ĐỂ GIỮ SỨC HÚT Thị trường chứng khoán Việt Nam chính thức được FTSE Russell nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp từ ngày 21/9 mở ra cơ hội tiếp cận dòng vốn quốc tế, đồng thời đặt ra yêu cầu cao hơn về quy mô, chất lượng hàng hóa, hạ tầng, khả năng tiếp cận thị trường và chuẩn vận hành. Ông Bùi Hoàng Hải - Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) - cho rằng được nâng hạng là một dấu mốc quan trọng trong quá trình phát triển thị trường vốn và hội nhập tài chính quốc tế. Tuy nhiên, đây chỉ là một bước trong quá trình phát triển liên tục của thị trường chứng khoán. Theo ông Hải, cơ quan quản lý sẽ tiếp tục phối hợp với các cơ quan chức năng và thành viên thị trường để nâng cao mức độ an toàn, minh bạch và hiệu quả của thị trường. Trong đó, một yêu cầu đáng chú ý là chuẩn bị các điều kiện cho việc vận hành đối tác bù trừ trung tâm (CCP), hoàn thiện hệ thống thanh toán, quản trị rủi ro và hạ tầng phục vụ các sản phẩm, thông lệ mới. Bên cạnh hạ tầng, chất lượng doanh nghiệp cũng là yếu tố được đặt lên hàng đầu. Theo lãnh đạo Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, thị trường cần có thêm những hàng hóa chất lượng, quy mô đủ lớn, trong đó tập trung thúc đẩy các đợt IPO của doanh nghiệp lớn, có chất lượng. Cùng với đó là yêu cầu nâng chuẩn quản trị doanh nghiệp và công bố thông tin. Việc tăng cường công bố thông tin bằng tiếng Anh, nâng chất lượng quan hệ nhà đầu tư (IR) và cải thiện chuẩn quản trị được xem là những phần việc cần tiếp tục thực hiện để thị trường đáp ứng tốt hơn yêu cầu của dòng vốn quốc tế. “Chúng tôi không chỉ tìm kiếm dòng vốn, mà còn hướng tới chuyên môn đầu tư của các tổ chức và sự hợp tác lâu dài, nhằm đóng góp vào sự phát triển có chất lượng và bền vững của thị trường vốn Việt Nam”, ông Hải nhấn mạnh. HẠ TẦNG, KHẢ NĂNG TIẾP CẬN PHẢI THEO KỊP DÒNG TIỀN Sau nâng hạng, câu chuyện không chỉ nằm ở khả năng thu hút thêm tiền vào thị trường mà còn nằm ở việc tạo ra đủ hàng hóa chất lượng và một môi trường vận hành minh bạch để giữ chân nhà đầu tư dài hạn. Ở góc nhìn thị trường, ông Nguyễn Thế Minh - Giám đốc Khối Ngân hàng đầu tư, Công ty Chứng khoán An Bình - cho rằng một thay đổi đáng chú ý sau nâng hạng là sự dịch chuyển từ dòng vốn chủ động sang dòng vốn thụ động, đặc biệt là các quỹ ETF. Với dòng vốn này, việc Việt Nam chính thức được đưa vào nhóm thị trường mới nổi thứ cấp sẽ có ý nghĩa trực tiếp hơn đối với quyết định phân bổ vốn. Theo ước tính của ông Minh, Việt Nam có thể chiếm khoảng 0,4-0,7% trong rổ chỉ số thị trường mới nổi của FTSE, qua đó thu hút hơn 2 tỷ USD dòng vốn thụ động. Nếu tính cả dòng vốn chủ động đi trước hoặc phân bổ theo cơ hội sau nâng hạng, tổng lượng vốn nước ngoài giải ngân trong 12 tháng có thể lên tới khoảng 8 tỷ USD. Tuy nhiên, khả năng duy trì vị thế và gia tăng tỷ trọng trong bộ chỉ số sẽ phụ thuộc đáng kể vào quy mô vốn hóa và thanh khoản của thị trường. Điều này tạo sức ép để các doanh nghiệp niêm yết tiếp tục mở rộng quy mô, cải thiện thanh khoản và nâng chuẩn hoạt động. Theo ông Minh, các sản phẩm như hợp đồng tương lai, quyền chọn, cho vay chứng khoán và bán khống có kiểm soát sẽ ngày càng cần thiết khi thị trường thu hút nhiều hơn nhà đầu tư tổ chức và dòng vốn quốc tế. VIỆT LINH Việc chính thức được FTSE Russell nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp mở ra cơ hội thu hút dòng vốn quốc tế, nhưng cũng đưa thị trường chứng khoán Việt Nam bước vào một giai đoạn với yêu cầu cao hơn về quy mô, chất lượng hàng hóa, hạ tầng và khả năng tiếp cận của nhà đầu tư. Minh bạch để giữ chân nhà đầu tư Ước tính từ FTSE Russell, tổng nguồn vốn thụ động giải ngân vào thị trường chứng khoán Việt Nam sau nâng hạng có thể lên tới 6 tỷ USD ẢNH: NHẬT MINH FED TĂNG LÃI SUẤT, THỊ TRƯỜNG ÍT CHỊU TÁC ĐỘNG Sau một tuần chịu áp lực điều chỉnh, VN-Index đã phục hồi từ vùng 1.790 điểm. Kết tuần, chỉ số tăng 1,14%, lên 1.815 điểm. Khối lượng giao dịch tăng 24,3% so với tuần trước. Khối ngoại mua ròng trở lại trên HoSE với giá trị 2.860 tỷ đồng. Đây cũng là tuần cơ cấu danh mục của các quỹ ETF trước thời điểm thị trường Việt Nam chính thức được nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp theo FTSE Russell, có hiệu lực từ ngày 21/9. Theo ông Nguyễn Tấn Phong - chuyên gia phân tích Chứng khoán Pinetree, việc Fed tăng lãi suất 0,25 điểm phần trăm đã nằm trong dự báo nên quyết định này không tạo ra bất ngờ lớn với thị trường. Trong ngắn hạn, giá cổ phiếu thường phản ứng mạnh với khoảng cách giữa thực tế và kỳ vọng. Khi thông tin được công bố đúng như dự kiến và không xuất hiện thêm yếu tố tiêu cực vượt kỳ vọng, áp lực bán phòng ngừa có thể giảm, tạo điều kiện để dòng tiền quay trở lại. Vì vậy, việc thị trường phản ứng tích cực sau quyết định tăng lãi suất của Fed là diễn biến có thể lý giải. Tuy nhiên, cần phân biệt phản ứng ngắn hạn với xu hướng trung hạn. Một phiên tăng điểm chưa đủ để kết luận thị trường đã hấp thụ hoàn toàn tác động của môi trường lãi suất cao. Áp lực lên tỷ giá, chi phí huy động vốn và lợi nhuận doanh nghiệp thường xuất hiện với độ trễ. Yếu tố có ảnh hưởng trực tiếp hơn tới chứng khoán Việt Nam hiện nay vẫn là mặt bằng lãi suất và cách triển khai các chính sách trong nước. Khi Fed duy trì lãi suất cao, Việt Nam phải đồng thời ổn định tỷ giá, kiểm soát lạm phát, bảo đảm thanh khoản và đáp ứng nhu cầu vốn cho mục tiêu tăng trưởng GDP tối thiểu 10%. THEO DẤU DÒNG VỐN NGOẠI Từ ngày 21/9, thị trường chứng khoán Việt Nam chính thức được FTSE Russell nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp. Theo đánh giá của Agriseco Research - đơn vị phân tích của Chứng khoán Agribank, mặt bằng định giá hiện ở mức tương đối thấp, với P/E của VN-Index khoảng 12,3 lần, thấp hơn mức trung bình 10 năm là 15,2 lần. Nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn, thanh khoản cao, có kết quả kinh doanh tăng trưởng và khả năng được các quỹ tham chiếu FTSE GEIS phân bổ vốn được chú ý. Dù vậy, theo chuyên gia từ Pinetree, phiên cuối tuần chịu ảnh hưởng mạnh từ hoạt động cơ cấu ETF nên chưa thể coi nhịp giảm cuối phiên là tín hiệu đảo chiều. Nếu VN-Index không lấy lại sắc xanh một cách thuyết phục trong phiên đầu tuần, chỉ số có thể giao dịch quanh vùng 1.820 điểm. Nguyên nhân là những thông tin và kỳ vọng lớn nhất trong tuần qua, từ quyết định lãi suất của Fed, động thái của BOJ đến câu chuyện nâng hạng FTSE, đã lần lượt được công bố. Khi nâng hạng trở thành hiện thực, thị trường có thể thiếu động lực mới trong ngắn hạn và quay lại phản ánh các yếu tố nền tảng, đặc biệt là lãi suất cho vay trong nước. Nhóm phân tích từ Chứng khoán VNDirect cho rằng, nếu Fed tăng lãi suất thêm 1-2 lần trong năm theo định hướng hiện tại, tác động tiêu cực lên chứng khoán Việt Nam có thể không lớn do chưa xuất hiện tín hiệu về một chu kỳ thắt chặt mạnh. Tuy nhiên, việc Fed duy trì lãi suất cao trong thời gian dài có thể thu hẹp dư địa nới lỏng của Ngân hàng Nhà nước, khiến mặt bằng lãi suất huy động giảm chậm, dòng tiền vào chứng khoán khó cải thiện mạnh trong ngắn hạn. Trong kịch bản cơ sở, VNDirect kỳ vọng VN-Index duy trì vùng định giá 12-13 lần P/E. Với giả định lợi nhuận doanh nghiệp tăng trưởng 27%, VN-Index cuối năm có thể ở vùng 1.860-2.010 điểm. V.LINH Chứng khoán vừa trải qua tuần ghi nhận nhiều thông tin tác động, như nâng hạng thị trường, cùng động thái tăng lãi suất của Fed ẢNH MINH HỌA: ĐỨC MINH Điều gì chờ đợi nhà đầu tư? Sau tuần phục hồi với tâm điểm Việt Nam chính thức được FTSE Russell nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp, cùng động thái tăng lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), VN-Index bước vào tuần giao dịch mới với nhiều yếu tố cần theo dõi. Chứng khoán mất mốc 1.800 điểm Ngày 21/9 đánh dấu cột mốc thị trường chứng khoán Việt Nam chính thức được FTSE Russell chuyển từ nhóm cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp. Tuy nhiên, diễn biến trên sàn lại không đi theo kỳ vọng về một phiên khởi sắc. VN-Index chỉ duy trì sắc xanh trong những phút đầu trước khi áp lực bán lan rộng. Có thời điểm chỉ số giảm hơn 30 điểm, sau đó lực cầu bắt đáy xuất hiện giúp thu hẹp đáng kể mức giảm vào cuối phiên. Chốt phiên, VN-Index mất 15,99 điểm, tương đương 0,88%, xuống 1.799 điểm. THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN ĐƯỢC NÂNG HẠNG TỪ 21/9: Theo Agriseco Research - đơn vị phân tích của Chứng khoán Agribank, việc nâng hạng có thể mở ra dư địa thu hút khoảng 7-9 tỷ USD dòng vốn nước ngoài vào thị trường Việt Nam trong 1-2 năm tới. Trong đó, khoảng 2-3 tỷ USD được kỳ vọng đến từ dòng vốn thụ động khi các quỹ tham chiếu theo bộ chỉ số FTSE phân bổ vào Việt Nam.
6 KHOA GIÁO n Thứ Ba n Ngày 22/9/2026 Ngày 21/9, Thủ tướng Lê Minh Hưng chủ trì cuộc họp về cung ứng sách giáo khoa (SGK), rà soát chương trình, SGK giáo dục phổ thông và chuẩn bị phục vụ Đoàn giám sát chuyên đề về việc thực hiện Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo. TRIỂN KHAI NGAY CÁC BIỆN PHÁP CẤP BÁCH ĐỂ CHẤN CHỈNH Phát biểu tại cuộc họp, liên quan đến việc cung ứng SGK năm học 2026 - 2027, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm đủ SGK. Đây là vấn đề đã được Bộ Chính trị, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, Thủ tướng và Phó Thủ tướng chỉ đạo quyết liệt. Tuy nhiên, khi bước vào năm học mới, vẫn còn tình trạng nhiều học sinh, cơ sở giáo dục phổ thông ở một số địa phương chưa có đủ SGK. Đến nay, cả nước vẫn còn thiếu hơn 776.000 bản SGK, chiếm khoảng 0,31%. Theo Thủ tướng, đây là vấn đề cấp bách, được xã hội đặc biệt quan tâm. Thủ tướng yêu cầu Bộ GD & ĐT và toàn ngành giáo dục nhìn nhận rõ nguyên nhân, nghiêm túc rút kinh nghiệm, triển khai ngay các biện pháp cấp bách để chấn chỉnh, bảo đảm cung ứng đủ SGK trong thời gian sớm nhất; đồng thời không để tái diễn tình trạng thiếu SGK trong những năm học tiếp theo. Lãnh đạo Chính phủ yêu cầu Bộ trưởng GD & ĐT tập trung chỉ đạo, chịu trách nhiệm trực tiếp trước Chính phủ, Thủ tướng về việc triển khai các biện pháp quyết liệt, cấp bách, mạnh hơn để giải quyết dứt điểm tình trạng thiếu SGK trong năm học 2026 - 2027. Việc này phải hoàn thành dứt điểm trước ngày 25/9, với quyết tâm và nỗ lực cao nhất. Chia sẻ quan điểm cá nhân, PGS.TS Huỳnh Quyết Thắng, đại biểu Quốc hội, Phó Giám đốc ĐH Bách khoa Hà Nội cho rằng, định hướng của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, của Đảng và Chính phủ về giáo dục phổ thông là tiến tới miễn phí sách giáo khoa (SGK) toàn quốc năm 2029. Khi SGK được xác định là chính sách an sinh xã hội do Nhà nước cung cấp miễn phí thì việc in ấn, xuất bản phải do Nhà nước đứng ra lo liệu và bảo đảm nguồn lực thực hiện. Xét về mặt logic, không thể để việc in, xuất bản SGK cho thị trường làm rồi bắt Nhà nước phải bỏ tiền mua lại. Trách nhiệm của Nhà nước là đặt hàng các nhà xuất bản uy tín (xuất bản) đúng một bộ sách chuẩn. Việc Nhà nước đảm nhiệm trọn vẹn nhiệm vụ này là hoàn toàn đúng đắn. Một đơn vị Nhà nước được giao trọng trách in đúng, in đủ SGK cho nhân dân thì không nên đi liên kết thị trường. Việc liên kết thương mại sẽ làm lệch lạc tư duy phục vụ và bản chất an sinh xã hội miễn phí. Theo ông Thắng, hiện nay triết lí và định hướng lớn đã rất rõ ràng. Vấn đề cốt lõi là xây dựng lộ trình thực hiện từ nay đến năm 2029 sao cho đạt kết quả tốt nhất. Các biện pháp cụ thể như số lượng in ấn hay quy trình đặt hàng sẽ tiếp tục được bàn bạc và giải quyết trong quá trình triển khai thực tế. TẬP TRUNG GIẢI QUYẾT CUNG ỨNG KỊP THỜI Giải trình tại phiên họp của Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội sáng 20/9, Bộ trưởng GD&ĐT Hoàng Minh Sơn cập nhật thông tin mới nhất, số lượng sách giáo khoa còn thiếu khoảng vài trăm nghìn cuốn so với nhu cầu trên 240 triệu cuốn, như vậy gần 100% sách đã đến tay người học. Lí giải về tình trạng thiếu SGK cục bộ trong năm học mới, Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn cho biết, năm 2025, Bộ đã phê duyệt và lựa chọn một bộ SGK thống nhất. Tuy nhiên, việc lập kế hoạch và dự báo số lượng từ các địa phương chưa thực sự chính xác. Trước đây, khi có 3 bộ sách, các nhà xuất bản thường in dư lượng lớn, nhưng hiện tại với 1 bộ sách, việc dự phòng được tính toán khắt khe hơn, dẫn đến thừa thiếu cục bộ tại một số môn học. Bộ đã chỉ đạo NXB Giáo dục Việt Nam, các đơn vị cung ứng khẩn trương hoàn thành việc phân phối trong vài ngày tới. Một số địa phương cũng đã chốt thời hạn hoàn thành cung ứng SGK. Theo báo cáo thống kê của Bộ GD&ĐT, tỉnh An Giang đã cung ứng hơn 5,93 triệu SGK, chưa bao gồm số lượng cung ứng khác và lượng SGK năm 2025 chuyển sang phát hành; địa phương còn thiếu 33.441 bản, tương đương khoảng 0,94%. Số SGK còn thiếu tại An Giang sẽ được cung cấp từ ngày 20/9 và dự kiến hoàn thành việc cung ứng vào ngày 25/9. Trước đó, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng yêu cầu Bộ GD&ĐT tập trung huy động tất cả các nguồn lực, điều tiết ngay, in ấn, cung ứng đầy đủ số lượng, bảo đảm chất lượng SGK cho các cơ sở giáo dục phổ thông, không được để thiếu SGK cho học sinh học tập, hoàn thành việc cung ứng sách và báo cáo Thủ tướng Chính phủ trước ngày 22/9. Thực tế cho thấy, đến 30/7, NXB Giáo dục Việt Nam đã chuyển đủ 100% các đơn đăng kí mua SGK trước đó. Nhà xuất bản cũng dự trù số lượng phát sinh khoảng 30% so với số lượng đăng kí. Tuy nhiên, nhu cầu SGK phát sinh thực tế lên đến gần 40% nên dẫn đến tình trạng thiếu cục bộ như thời gian qua. Mặt khác, NXB Giáo dục Việt Nam là Cty Nhà nước, việc in ấn SGK bổ sung phải thông qua đấu thầu, cần thời gian. Do vậy, nếu muốn có đủ SGK trong thời gian ngắn, Bộ GD&ĐT cần phải có giải pháp tháo gỡ từ cơ chế, chính sách đối với doanh nghiệp Nhà nước. Thủ tướng Lê Minh Hưng yêu cầu Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD & ĐT) chỉ đạo nghiêm túc kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm của các tổ chức, đơn vị, cá nhân liên quan và xử lý nghiêm theo quy định đối với việc cung ứng không đầy đủ sách giáo khoa. Việc cả nước sử dụng một bộ sách giáo khoa từ năm học 2026-2027 đặt ra yêu cầu mới về dự báo nhu cầu, năng lực in ấn và cung ứng. Từ thực tế thiếu sách cục bộ đầu năm học, các chuyên gia cho rằng cần tháo gỡ những điểm nghẽn từ khâu dự báo đến cơ chế in bổ sung. Thủ tướng Lê Minh Hưng phát biểu tại cuộc họp về cung ứng SGK, rà soát chương trình, SGK giáo dục phổ thông và chuẩn bị phục vụ Đoàn giám sát chuyên đề thực hiện Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo ẢNH: VGP Theo TS Phan Phương Nam, lâu nay có ý kiến mang tâm lý e ngại việc phá vỡ thế độc quyền trong in ấn SGK sẽ khiến các đơn vị tư nhân chạy theo lợi nhuận mà làm biến tướng thị trường. Gỡ điểm nghẽn độc quyền THỦ TƯỚNG LÊ MINH HƯNG: PGS.TS Huỳnh Quyết Thắng, đại biểu Quốc hội, Phó Giám đốc ĐH Bách khoa Hà Nội nêu quan điểm cá nhân về việc xóa độc quyền SGK TS Phan Phương Nam, Trường ĐH Luật TPHCM đề xuất giải pháp tháo gỡ điểm nghẽn thiếu SGK Xử lý nghiêm việc thiếu sách
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==