Sáng 21/9, chị Phạm Hồng Tuyến - con gái nhạc sĩ Phạm Tuyên - chia sẻ với PV Tiền Phong thông tin nhạc sĩ nhập viện cấp cứu do các chỉ số về tim mạch cần phải theo dõi chuyên sâu. Hiện tại, tình hình sức khỏe nhạc sĩ Phạm Tuyên đã ổn định, dự kiến có thể xuất viện vào ngày hôm nay (22/9). "Gia đình có kế hoạch làm một chương trình nhỏ, nhân dịp bài hát Chiếc đèn ông sao tròn 70 năm ra đời. Nhưng vì tình hình sức khỏe của ông không cho phép, gia đình phải tạm hoãn. Rất may, ngày 12/9, gia đình kịp tổ chức một buổi gặp mặt dành cho các khán giả nhí. Nhiều bạn đã đến để đàn, hát cho ông nghe", chị Phạm Hồng Tuyến chia sẻ. Tại buổi gặp gỡ, nhạc sĩ rất vui vì có đông khách đến chơi nhà và hát lên giai điệu quen thuộc. "Hỏi ông có mệt muốn vào nghỉ không thì ông khẽ xua tay ý muốn ngồi lâu hơn", chị Tuyến kể. Ở tuổi ngoài 90, nhạc sĩ Phạm Tuyên có cuộc sống bình dị, lặng lẽ tại căn nhà tập thể trên phố Vạn Bảo (Hà Nội). Ông trải qua năm 2025 đáng nhớ, nhiều dấu ấn. Ông được trao giải thưởng Hiệp sĩ Dế Mèn vì những đóng góp trọn đời cho âm nhạc thiếu nhi. Nhạc sĩ Phạm Tuyên vài năm trở lại đây đi lại khó khăn, cần người dìu. Ông mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính dẫn đến việc trò chuyện cũng bị cản trở. Trong sự nghiệp sáng tác đồ sộ kéo dài hơn 50 năm, nhạc sĩ Phạm Tuyên có tới hơn 700 ca khúc, trong đó có 200 ca khúc viết cho thiếu nhi và có nhiều ca khúc đã trở thành kinh điển như Chiếc đèn ông sao, Cánh én tuổi thơ, Trường cháu là trường mầm non, Cô và mẹ, Chú voi con ở Bản Đôn, Tiến lên đoàn viên. Năm 1956, ông sáng tác bài Chiếc đèn ông sao khi đang là giảng viên dạy nhạc tại Khu học xá T.Ư (Trung Quốc). Sống xa Tổ quốc, mọi người đều có tâm trạng chung bồi hồi, nhớ quê hương tha thiết. Bởi vậy dịp Tết Trung thu đến, khu học xá tổ chức rước đèn dành cho mọi người, ai nấy đều cảm thấy vui vẻ, phấn chấn. Ca khúc được sáng tác trong khoảng thời gian rất ngắn. Điều bất ngờ là khi đưa ra, mọi người ai cũng ca hát say mê, thích thú. "Chiếc đèn ông sao lúc ấy mang nhiều ý nghĩa lắm, vì nó cũng là ngôi sao ở trên lá cờ Tổ quốc. Thế hệ những người sáng tác như tôi lúc bấy giờ có nhiều cơ hội gần gũi, được tham gia vào những hoạt động của tuổi thơ nên ai cũng hào hứng sáng tác cho thiếu nhi với tinh thần tự nguyện, với tất cả tình cảm trìu mến, chân thành", nhạc sĩ từng kể. NGỌC ÁNH 9 VĂN HÓA - GIẢI TRÍ n Thứ Ba n Ngày 22/9/2026 Theo gia đình, nhạc sĩ Phạm Tuyên nhập viện cấp cứu để theo dõi các chỉ số về tim mạch. Chương trình nhân dịp bài hát "Chiếc đèn ông sao" tròn 70 năm ra đời phải tạm hoãn. định hướng trở thành không gian trải nghiệm. Du khách có thể tìm hiểu nghề biển, theo ngư dân trải nghiệm đánh bắt, chế biến hải sản, thưởng thức món ăn địa phương, khám phá văn hóa làng chài và tham gia các hoạt động thể thao, vui chơi. Từ biển, hành trình có thể nối lên sông Trường Giang, sông Đầm. Những dòng sông vốn gắn với sinh kế của người dân có thể trở thành không gian khám phá thiên nhiên, trải nghiệm hệ sinh thái và tìm hiểu cộng đồng. Một hành trình vì thế được kéo dài từ bức tranh trên tường ra biển, từ biển vào sông, từ cảnh quan đến văn hóa và đời sống. Đây cũng là bài toán mà du lịch Quảng Phú phải giải. Lãnh đạo UBND phường nhìn nhận, hiện sản phẩm còn chưa đa dạng, khách lưu trú ngắn, mức chi tiêu chưa cao. Các dịch vụ vui chơi, giải trí về đêm còn thiếu; cơ sở lưu trú, dịch vụ chuyên nghiệp và không gian thương mại chưa tương xứng với tiềm năng. “Mục tiêu của địa phương vì thế không chỉ là đón khách, mà phải giữ khách” - ông Hiệu nói. Khách ở lại lâu hơn sẽ ăn uống nhiều hơn, sử dụng thêm dịch vụ, mua sản phẩm địa phương và tham gia nhiều trải nghiệm hơn. Khi đó, lợi ích du lịch mới có thể lan rộng tới các hộ dân. Trong mô hình này, người dân được xác định là chủ thể. Chính quyền hỗ trợ đào tạo kỹ năng, thông tin, quảng bá và kết nối doanh nghiệp lữ hành; người dân tham gia cung cấp dịch vụ, tổ chức trải nghiệm và kể câu chuyện về chính quê hương mình. Một buổi theo ngư dân ra biển. Một bữa cơm với hải sản địa phương. Một câu chuyện về những ngày làng chài được phủ màu. Một sản phẩm thủ công do người dân làm ra. Những điều bình dị ấy, nếu được tổ chức bài bản, có thể trở thành thứ mà những điểm du lịch mới có tiền cũng khó mua được: trải nghiệm bản địa. HOÀI VĂN cơ sở dưới biển thu gom gạo mang chôn dưới đất, anh em trên này đi 15 km xuống và cõng lên, có khi gạo tới nơi thì đã bị mốc. Trong những chuyến đi đó, thỉnh thoảng có người lính lại rơi vào ổ phục kích của địch. Bà Nguyễn Thị Bè, vợ ông Yên hồi tưởng, có lần đi từ dưới xã Đức Minh, tới gần khu vực trục đường, đột nhiên chiếc dép cao su bị đứt quai nên bà phải dừng lại sửa. Đúng vào lúc đó, người đồng đội ở phía sau vượt qua. Nhưng mới đi thêm chục bước thì anh ngã gục bởi rơi vào ổ phục kích. Cựu chiến binh Đỗ Thị Mỹ Lệ nhớ lại, hồi đó cứ pháo núi Ngang bắn sang, máy bay trinh sát rè rè trước một ngày thì sáng hôm sau là lính đi càn. Có lần xe tăng đi tới mấy chục chiếc tiến vô vùng giải phóng. Có lần pháo địch không bắn trước, mà HU-1A đổi chiến thuật, ập tới bất ngờ trong lúc du kích đang tập luyện. Mọi người chạy đi nhiều phía, chạy cùng hướng, trong khi theo quy định là người chạy sau cùng phải đi ngược, xoay lưng về hướng chạy, vừa lùi vừa xóa dấu vết. Lịch sử Đảng bộ xã Hành Thịnh ghi lại những chiến thắng tiêu biểu như chiến thắng năm 1966. Địch đưa lực lượng chủ lực lên để san bằng vùng giải phóng. Tuy nhiên du kích và quân chủ lực đã phản công, bắt sống 2 sĩ quan ngụy, thu 100 súng… Tuy nhiên cũng có những tổn thất và giờ đây người hy sinh đang nằm ở nghĩa trang liệt sĩ, nơi đội khai quật, lấy mẫu hài cốt của Bộ đội Biên phòng Quảng Ngãi đang triển khai thực hiện. Lần hy sinh đẫm máu mà nhiều cựu chiến binh không quên, đó là du kích lượm pháo lép 105 mm của địch về để chế ra pháo bay, biến thành bẫy pháo. Do quả đạn phát nổ nên chị Nguyễn Thị Bảy và 2 người khác bị thương nặng, anh Trung hy sinh tại chỗ. Bà Nguyễn Thị Bè là người thoát chết trong gang tấc mà vẫn không quên cảnh tượng đau thương này. Bà Bè thốt lên, “dân trụ bám khổ đủ thứ là khổ, nay sống, mai chết, sáng yên, chiều pháo”. ĐÁM CƯỚI LÍNH Gần cuối năm 1974, có một đám cưới nhà binh diễn ra ngay tại vùng căn cứ Hành Thịnh. Đám cưới được cử hành vào ban đêm và khách dự toàn bộ là lính miền Bắc. Y sĩ Lại Vũ Yên quê Vũ Thư, Thái Bình kết hôn với cô du kích người địa phương Nguyễn Thị Bè. Giữa chiến tranh khói lửa, lính Tiểu đoàn 7 vẫn chế ra được chiếc đàn bầu để tấu lên những khúc nhạc đồng quê. Từ 19 đến khoảng 22 giờ đêm, nhiều người lính lần lượt đứng giữa vòng tròn và thể hiện giọng ca về những miền quê Thái Bình, Bắc Giang, Bắc Ninh, Hải Dương, Hải Phòng. Chú rể Lại Vũ Yên và cô dâu cùng đứng lên đọc bài thơ cách mạng: “Trai hăng say không quên nhiệm vụ/ Gái thương chồng là gái đảm đang/ Qua sông nghiêng nón trông đồng/ Lúa bao nhiêu hạt thương chồng bấy nhiêu…” Khoảng 10 ngày sau đám cưới, xã Hành Thịnh bị dội một trận bom pháo tơi bời. Trước đó một ngày, ông trưởng thôn đi thông báo tản cư. Vậy là các bà mẹ đặt con nhỏ lên chiếc giỏ trước, còn giỏ sau đặt túi gạo, hai bên là ba đến bốn đứa con ôm theo chiếc chiếu chạy lúp xúp qua xã Hành Tín. Ngày 24/3/1975, tỉnh Quảng Ngãi được giải phóng. Ông Lại Vũ Yên được điều động vào khu vực thị trấn Đức Phổ để đóng quân, sau đó chuyển lên vùng rừng núi Sơn Hà (Quảng Ngãi). Lương lính thì hầu như không có gì, thỉnh thoảng bà Bè còn phải gửi thêm ruốc khô cho chồng trong cảnh một nách ba con. Năm 1978, lần đầu tiên bà Bè đặt chân được ra quê chồng ở xã Tân Hòa, huyện Vũ Thư, tỉnh Thái Bình. Hành trình trên chuyến tàu lửa Bắc - Nam đi từ Quảng Ngãi ra tới Hà Nội mất gần 7 ngày, vì tàu chỉ tới Đà Nẵng là phải chen lấn mua vé để đi tiếp. Mười năm sau ngày giải phóng đất nước, ông Yên mới chính thức vác ba lô trở về với gia đình và được địa phương mời ra làm Trạm trưởng Trạm Y tế xã Hành Thịnh. Sau 10 năm công tác trong ngành y tế, ông tiếp tục đảm nhận việc quản trang Nghĩa trang Liệt sĩ xã Hành Thịnh. Thỉnh thoảng người thân trong nhà lại nghe ông kể, “anh em nằm ngoài nghĩa trang linh thiêng lắm, toàn là lính trẻ, chiều hôm trước ăn cơm, tối đi đánh trận, sáng lui quân về thì đã thành liệt sĩ”. L.V.C Cựu chiến binh Nguyễn Văn Kiệt, đồng đội của ông Yên cho biết, các đồng chí bộ đội miền Bắc sau năm 1975 đã kết hôn với các cô gái ở nơi đóng quân, rồi ở lại sinh sống tại quê vợ. Họ sống cuộc đời hạnh phúc vì đã từng cùng nhau ra sống vào chết, từng gắn bó với người thân, gia đình suốt thời chiến tranh. Ông Lại Vũ Yên và đồng đội Nguyễn Văn Kiệt từng ngày dõi theo việc khai quật hài cốt các liệt sĩ chưa rõ danh tính tại địa phương ẢNH: LÊ VĂN CHƯƠNG Việt Nam Tạm hoãn chương trình 70 năm bài hát "Chiếc đèn ông sao" Nhạc sĩ Phạm Tuyên giao lưu cùng khán giả tại nhà riêng Một trong những bức tranh được các họa sĩ, tình nguyện viên Hàn Quốc khắc họa từ năm 2016 đến nay đã phai mờ theo thời gian
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==