13 TÀI CHÍNH - NGÂN HÀNG n Thứ Ba n Ngày 22/9/2026 GỠ “NÚT THẮT” CHI PHÍ HỌC TẬP Với nhiều gia đình nghèo, học phí và các khoản chi phí phục vụ việc học của con em tại các trường đại học, cao đẳng, cơ sở giáo dục nghề nghiệp luôn là bài toán không dễ giải. Không ít gia đình phải vay mượn để lo cho con nhập học, thậm chí đứng trước nguy cơ để con dang dở việc học vì không đủ khả năng tài chính. Tại Lâm Đồng, gia đình bà Nguyễn Thị Gái, tổ dân phố Ung Chiếm, phường Hàm Thắng, là một trường hợp như vậy. Thu nhập chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp và lao động phổ thông, trong khi con trai trúng tuyển Trường Đại học Giao thông vận tải TP Hồ Chí Minh khiến gia đình vừa mừng vừa lo về kinh phí. “Ba năm trước, gia đình không biết xoay xở kinh phí đâu để cho con nhập học”, bà Gái chia sẻ. Nhờ được chính quyền địa phương hướng dẫn thủ tục, gia đình tiếp cận nguồn vốn dành cho học sinh, sinh viên và duy trì việc vay trong suốt 3 năm qua. Đến nay, con trai bà chỉ còn một năm nữa tốt nghiệp. Theo bà Gái, nguồn vốn ưu đãi giúp gia đình giảm đáng kể áp lực về học phí và các khoản chi phí học tập, qua đó yên tâm hơn khi con tiếp tục theo học đại học. Không chỉ hỗ trợ các chương trình vay truyền thống, tín dụng chính sách cũng được mở rộng để đáp ứng nhu cầu của người học trong những lĩnh vực mới. Bà Trương Thị Kim Tuyến ở xã Tánh Linh cho biết, sau khi Chính phủ ban hành Quyết định số 29 về chương trình cho vay đối với người học khối STEM, gia đình được hỗ trợ hoàn thiện hồ sơ vay vốn. Ngoài học phí, con bà còn được vay ưu đãi 5 triệu đồng/tháng để trang trải sinh hoạt phí. Những khoản vay như vậy không chỉ giúp gia đình giải quyết nhu cầu tài chính trước mắt mà còn tạo điều kiện để người học duy trì việc học trong suốt quá trình đào tạo. ĐỒNG HÀNH ĐẾN KHI TỐT NGHIỆP Tại Quảng Trị, chương trình cho vay học sinh, sinh viên có hoàn cảnh khó khăn theo Quyết định số 157/2007/QĐ-TTg đã được triển khai gần 20 năm. Qua thời gian, nguồn vốn này trở thành một kênh hỗ trợ quan trọng đối với những gia đình khó khăn có con theo học tại các trường đại học, cao đẳng và cơ sở giáo dục nghề nghiệp. Gia đình ông Dương Quang Hiếu ở thôn Đông Chánh, xã Nam Hải Lăng, từng đối mặt với nhiều khó khăn khi ông gặp tai nạn năm 2020. Trước đó, con gái ông đã đỗ ngành y. Sau này, người con thứ hai tiếp tục vào đại học. Từ nguồn vốn chính sách, ông đã vay tổng cộng 73 triệu đồng cho người con đầu và 132,5 triệu đồng cho người con thứ hai. Khoản vay được sử dụng để trang trải học phí, mua sắm dụng cụ học tập, giúp các con có điều kiện tiếp tục học tập. Đến nay, cuộc sống gia đình ông đã ổn định hơn. Hai người con cũng đã hoàn thành chặng đường học tập, trong đó một người trở thành bác sĩ nha khoa, người còn lại tốt nghiệp Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật TP Hồ Chí Minh. Tại xã Lệ Thủy, chị Hoàng Thị Hương cũng được tiếp cận nguồn vốn khi con trai nhập học. Do hai vợ chồng không có công việc ổn định, thu nhập bấp bênh, khoản học phí ban đầu là áp lực lớn. Với sự hướng dẫn của Tổ trưởng Tổ tiết kiệm và vay vốn cùng cán bộ tín dụng chính sách, gia đình chị được giải ngân tổng cộng 32 triệu đồng. Theo thông tin từ NHCSXH tỉnh Quảng Trị, chương trình cho vay học sinh, sinh viên có hoàn cảnh khó khăn hiện áp dụng lãi suất 6,24%/năm. Thời hạn vay bao gồm thời gian phát tiền vay trong suốt khóa học và thời gian trả nợ. Người vay chưa phải trả nợ gốc và lãi trong thời gian học; sau khi tốt nghiệp 12 tháng mới bắt đầu thực hiện nghĩa vụ trả nợ. Tính đến nay, tổng dư nợ chương trình tại Quảng Trị đạt 612,5 tỷ đồng, với hơn 8.200 khách hàng còn dư nợ. CHỦ ĐỘNG ĐƯA VỐN ĐẾN ĐÚNG ĐỐI TƯỢNG Để nguồn vốn đến đúng người có nhu cầu, các đơn vị NHCSXH đang phối hợp với chính quyền địa phương, trường học, tổ chức chính trị - xã hội và Tổ tiết kiệm và vay vốn rà soát, xác định đối tượng thụ hưởng. Tại Lâm Đồng, Phòng giao dịch NHCSXH Bình Thuận chủ động phối hợp với địa phương rà soát hộ nghèo, hộ cận nghèo và các hộ có mức sống trung bình trong lĩnh vực nông - lâm - ngư - diêm nghiệp; đồng thời hướng dẫn, tiếp nhận hồ sơ và giải ngân vốn ngay từ đầu năm học. Đơn vị cũng kiến nghị Trung ương bổ sung 327 tỷ đồng để triển khai cho vay học sinh, sinh viên. Tại Quảng Trị, NHCSXH phối hợp với các trường THPT nắm bắt tình hình học sinh lớp 12 sau tốt nghiệp, đồng thời sử dụng các kênh thông tin cộng đồng như Zalo, Facebook để phổ biến chính sách, qua đó tiếp cận sớm những trường hợp có nhu cầu vay vốn. ĐOAN HẠ Tín dụng chính sách tiếp sức học sinh, sinh viên Bà Nguyễn Thị Gái (thứ hai từ trái sang), tổ dân phố Ung Chiếm, được vay vốn cho con học năm thứ 3 đại học Từ đầu năm 2026, Lâm Đồng đã giải ngân cho hơn 4.800 học sinh, sinh viên với tổng số tiền hơn 117 tỷ đồng. Lũy kế, toàn tỉnh có hơn 20.800 trường hợp còn dư nợ chương trình cho vay học sinh, sinh viên, với tổng số tiền hơn 1.600 tỷ đồng. Riêng chương trình cho vay STEM có 298 trường hợp còn dư nợ, gần 22 tỷ đồng. GÓC NHÌN TÀI CHÍNH Nâng hạng hay nâng chất? Ngày 21/9/2026, thị trường cổ phiếu Việt Nam chính thức bước sang một chương mới khi được FTSE Russell tái phân loại từ Thị trường Cận biên lên Thị trường Mới nổi Thứ cấp. Cổ phiếu Việt Nam chính thức được đưa vào bộ chỉ số FTSE Global Equity Index Series (FTSE GEIS) theo lộ trình bốn đợt kéo dài đến tháng 9/2027. Thành quả này là minh chứng cho những nỗ lực cải cách toàn diện về hạ tầng, khả năng tiếp cận và chuẩn mực vận hành. Tuy nhiên, đằng sau dấu mốc mang tính biểu tượng ấy, câu hỏi cốt lõi đặt ra cho nền kinh tế là nâng hạng để làm gì và chúng ta sẽ tận dụng điểm tựa này như thế nào để phục vụ giai đoạn phát triển mới. Việc gia nhập nhóm thị trường mới nổi không đơn thuần mở ra thêm một dòng vốn ngoại, mà còn tạo sức ép và động lực để chuẩn hóa toàn bộ hệ thống. Dòng vốn tổ chức dài hạn đòi hỏi sự minh bạch cao hơn trong quản trị doanh nghiệp, thanh khoản tốt hơn và các cơ chế giao dịch hiện đại hơn, như việc bãi bỏ ký quỹ trước hay hoàn thiện hệ thống xử lý giao dịch thất bại. Những cải cách này không chỉ làm hài lòng nhà đầu tư quốc tế mà còn củng cố niềm tin và nâng cao chất lượng vận hành cho chính nhà đầu tư trong nước. Song, thị trường chứng khoán không thể chỉ đo lường bằng điểm số hay thanh khoản, mà phải thực hiện sứ mệnh cung cấp nguồn vốn trung và dài hạn để doanh nghiệp mở rộng sản xuất, đầu tư công nghệ và nâng cao năng suất. Nâng hạng mở ra một cánh cửa lớn, nhưng doanh nghiệp mới là chủ thể quyết định việc bước qua cánh cửa đó ra sao. Chất lượng quản trị thực chất, chiến lược dài hạn và sự minh bạch trong công bố thông tin chính là chìa khóa để giữ chân dòng vốn chất lượng cao. Đặt trong bức tranh chiến lược khi Việt Nam hướng tới mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân từ 10%/năm trở lên trong giai đoạn 2026–2030 cùng mục tiêu vốn hóa thị trường đạt 120% GDP, vai trò của thị trường vốn càng trở nên cấp thiết. Để nền kinh tế bứt phá và doanh nghiệp vươn tầm cạnh tranh toàn cầu, nguồn lực tài chính phải được phân bổ nhanh chóng và hiệu quả hơn. Quá trình tái phân loại theo lộ trình từ 10% đến 35% tỷ trọng qua các đợt cho thấy đây là một sự chuyển dịch bền vững, đòi hỏi sự đồng lòng nâng chất từ cả thị trường lẫn cộng đồng doanh nghiệp. Cuối cùng, điều được nâng hạng không chỉ nằm ở một vị trí mới trên bản đồ tài chính quốc tế, mà là năng lực nội tại của cả nền kinh tế trong việc huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực. Nâng hạng không phải là đích đến cuối cùng, mà là bệ phóng vững chắc để nâng tầm chất lượng tăng trưởng của Việt Nam trong chặng đường tới. MINH ANH Từ những gia đình thu nhập bấp bênh ở nông thôn đến các hộ gặp biến cố trong cuộc sống, nguồn vốn tín dụng ưu đãi dành cho học sinh, sinh viên đang trở thành điểm tựa giúp nhiều em tiếp tục con đường học tập, giảm áp lực chi phí và mở rộng cơ hội lập nghiệp.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==