Báo Tiền Phong số 253

THỨ NĂM 10/9/2026 Số 253 0977.456.112 TRANG 3 QUY HOẠCH HỒ HOÀN KIẾM: CHUYÊN GIA KIẾN NGHỊ MỞ CUỘC THI Ý TƯỞNG CÔNG KHAI TRANG 16 TRANG 6 TRANG 12 MATCH DAY BÁC SĨ NỘI TRÚ: Ba năm thử lửa sau lựa chọn MÔ HÌNH “BA NHÀ”: Đòn bẩy cho điện hạt nhân HỢP TÁC KHOA HỌC CÔNG NGHỆ VIỆT NAM – NGA: LỰA CHỌN MỘT SỐ LĨNH VỰC CHIẾN LƯỢC Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu tại Diễn đàn Khoa học và Công nghệ Việt Nam-Liên bang Nga, sáng 9/9 ẢNH: TTXVN Ngày 9/9, trường Tiểu học Trung Giã dừng ăn bán trú, phụ huynh đội mưa đến đón con, cháu về nhà ẢNH: CÔNG HƯỚNG TRANG 8-9 Giàu di sản, Hà Nội vẫn thiếu điểm đến hấp dẫn AI CHỊU TRÁCH NHIỆM? PSG HƯỚNG ĐẾN HAT-TRICK CHAMPIONS LEAGUE TRANG 4-5 TRANG 2 CHUYỆN HÔM NAY Điều tưởng như rất nhỏ trong đời sống học đường, nhưng lại khiến người lớn day dứt: Đó là khay cơm bán trú đặt trước mặt học sinh mỗi buổi trưa. Khay cơm và lòng tin XEM TIẾ P TRANG 9 n NGHIÊM HUÊ CHẤT LƯỢNG SUẤT ĂN BÁN TRÚ: Suất ăn bán trú lèo tèo vài cọng giá đỗ, thịt băm, xiên thịt nhỏ

Trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước tới Liên bang Nga, sáng 9/9, tại Thủ đô Mátxcơva, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự Diễn đàn Khoa học công nghệ Việt Nam - Liên bang Nga với chủ đề “Kết nối công nghệ chiến lược”. Cùng dự có Phó Thủ tướng Nga Dmitry Chernyshenko; Bộ trưởng Khoa học và Giáo dục Đại học Nga Valery Falkov và gần 500 đại biểu đại diện các cơ quan hoạch định chính sách, các viện nghiên cứu, các hiệp hội doanh nghiệp công nghệ, các chuyên gia, nhà khoa học, các nhà đầu tư của hai nước. CẦN TƯ DUY MỚI, CÁCH LÀM MỚI Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho biết , để thực hiện được những mục tiêu phát triển đã đề ra, Việt Nam xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh và năng lực tự chủ của nền kinh tế. Trong quá trình này, Việt Nam coi trọng hợp tác quốc tế, đặc biệt là hợp tác với những đối tác có nền tảng khoa học - công nghệ mạnh, có quan hệ hữu nghị truyền thống và có khả năng bổ sung cho nhu cầu phát triển của Việt Nam. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị hợp tác khoa học và công nghệ Việt - Nga trong giai đoạn tới cần có tư duy mới, cách làm mới và những mục tiêu cao hơn. Không chỉ dừng ở trao đổi chuyên gia, đào tạo cán bộ, mà phải hướng tới cùng làm chủ công nghệ, cùng tạo ra sản phẩm và cùng tham gia thị trường. Hai nước cần tập trung vào các định hướng lớn, trong đó cần xác định đưa hợp tác về công nghệ chiến lược trở thành một trụ cột mới của hợp tác song phương; lựa chọn một số lĩnh vực thực sự có tính chiến lược, kết hợp thế mạnh khoa học - công nghệ của Nga với nhu cầu phát triển, nguồn nhân lực và thị trường của Việt Nam, như năng lượng nguyên tử, năng lượng mới, công nghệ vũ trụ - vệ tinh, bán dẫn - vi điện tử, công nghệ lượng tử và trí tuệ nhân tạo. Hai bên cần ưu tiên những lĩnh vực có khả năng tạo ra năng lực công nghệ mới và đóng góp trực tiếp cho phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm an ninh, an toàn và nâng cao năng lực tự chủ công nghệ của mỗi nước. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước mong muốn các tập đoàn công nghệ, tập đoàn năng lượng của Nga tăng cường đầu tư, chuyển giao công nghệ tại Việt Nam; đồng thời khuyến khích doanh nghiệp công nghệ Việt Nam chủ động tìm kiếm cơ hội đầu tư, hợp tác tại Nga. BIỂU TƯỢNG MỚI CỦA QUAN HỆ VIỆT - NGA Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị hai bên cần tạo điều kiện để các nhà khoa học, doanh nghiệp hai nước gặp gỡ, trao đổi và hợp tác; đồng thời đầu tư mạnh mẽ cho thế hệ các nhà khoa học và chuyên gia trẻ Việt - Nga. Hai bên cần mở rộng các chương trình đào tạo về những lĩnh vực công nghệ chiến lược; tăng cường trao đổi nhà khoa học trẻ, nghiên cứu sinh, kỹ sư; tạo điều kiện để các nhóm nghiên cứu trẻ của hai nước cùng thực hiện những nhiệm vụ khoa học và công nghệ. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho rằng hai bên cần nghiên cứu xây dựng một cơ chế để thường xuyên rà soát các dự án hợp tác khoa học - công nghệ trọng điểm. Trong đó, mỗi chương trình cần xác định rõ mục tiêu, đối tác thực hiện, nguồn lực, sản phẩm và thời hạn. Các thỏa thuận được ký kết phải được chuyển thành chương trình. Các chương trình phải được chuyển thành dự án. Các dự án phải tạo ra công nghệ và sản phẩm và các sản phẩm có tiềm năng phải được tạo điều kiện để tiếp cận thị trường. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm mong muốn trong những năm tới, khi hai bên đánh giá quan hệ hợp tác khoa học và công nghệ Việt - Nga sẽ không chỉ nói về bao nhiêu đoàn đã trao đổi, bao nhiêu văn kiện đã ký kết, mà quan trọng hơn là: Bao nhiêu công nghệ đã được hai bên cùng làm chủ? Bao nhiêu sản phẩm đã được tạo ra? Bao nhiêu doanh nghiệp đã cùng đầu tư? Bao nhiêu nhà khoa học trẻ đã trưởng thành? Và những kết quả đó đã đóng góp như thế nào cho sự phát triển của hai đất nước? Đó phải là những thước đo mới của hợp tác. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tin tưởng rằng với nền tảng hữu nghị truyền thống, sự tin cậy chính trị cao, tiềm lực khoa học công nghệ của Nga và quyết tâm đổi mới, phát triển mạnh mẽ của Việt Nam, hợp tác khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo hoàn toàn có thể trở thành một động lực mới, một trụ cột mới và một biểu tượng mới của quan hệ Việt - Nga trong thế kỷ XXI. THU LOAN 2 THỜI SỰ n Thứ Năm n Ngày 10/9/2026 Tại Diễn đàn, hai bên khởi động tuyển chọn dự án nghiên cứu chung mới do Quỹ Khoa học Nga và Quỹ Phát triển Khoa học và Công nghệ Quốc gia Việt Nam đồng tổ chức, đồng thời khởi động một số dự án hợp tác khác. Nhân dịp này, hai bên ra mắt Mạng lưới Tri thức Việt - Nga và trao các văn kiện hợp tác về khoa học công nghệ và giáo dục giữa hai nước. QUAÛNG CAÙO PHAÙT HAØNH Haø Noäi: ÑT: (024)39432758; Fax: (024)39435285 TPHCM: ÑT: (028)38469860; Fax: (028)38480015 Trong giôø haønh chính (024)39439664 Ngoaøi giôø 0912033213 (Thu Hieàn) n Thieát keá : QUANG HUY n Giaù: 5.500 ñoàng n Ban ñaiï dienä taiï thanø h pho á Ho à Chí Minh: 384 Nam Kyø Khôiû Nghóa, P.Xuanâ Hoa-ø TPHCM. ÑT: (028) 3848 4366, E-mail: tienphonghcm@gmail.com n Ban ñaiï dienä taiï mienà Trung: 339 Leâ Thanh Nghò, P.Hoaø Cöônø g; 19 Ngoâ Gia Tö,ï P.Haiû Chauâ , TP Ña ø Nanü g, ÑT: (0236)3828 039, E-mail: banmientrung@baotienphong.com.vn n Ban ñaiï dienä taiï Bacé Trung Bo:ä 21 Ho à Xuanâ Höông, P.Thanø h Vinh, tænh Ngheä An. ÑT: (0238)8602345; Email: baotienphongbactrungbo@gmail.com. n Ban ñaiï dienä taiï ÑBSCL: 103 Tranà Vanê Hoaiø , P.Ninh Kieuà , TP Canà Thô. ÑT: (0292)3823823, Email: baotienphongdbscl@gmail.com n Ban ñaiï dienä taiï Tayâ Nguyenâ - Nam Trung Bo:ä 52 Tranà Nhatä Duatä , P.Buonâ Ma Thuotä , Ñaké Laké , ÑT: (0262)3950029, E-mail: baotienphongtaynguyen@gmail.com; 1018, ñöônø g 2/4, P. Bacé Nha Trang, tænh Khanù h Hoaø . SÑT: 0258.6500.155. Email: tienphongnhatrang@gmail.com n Ban ñaiï dienä taiï Tayâ Bacé Bo:ä 64 ñöônø g Ly ù Tö ï Tronï g, P.Yenâ Baiù , tænh Laoø Cai. ÑT: 0904938689, E-mail: vptaybacbotp@gmail.com n Ban ñaiï dienä taiï Ñonâ g Bacé Bo:ä So á 18 Le â Thanh Nghò, P.Haï Long, tænh Quanû g Ninh; E-mail: bandongbac@baotienphong.com.vn n Toøa soaïn: 15 Hoà Xuaân Höông, P.Hai Baø Tröng vaø D29 Phaïm Vaên Baïch, P.Caàu Giaáy, Haø Noäi. ÑT: 3943 4031 - 38227525 E-Mail: toasoan@baotienphong.com.vn, ISSN 0866-0827 Website: www.tienphong.vn n Toång Bieân taäp: PHUØNG COÂNG SÖÔÛNG n Phoù Toång Bieân taäp: Nguyeãn Ngoïc Tieán, Traàn Thò Thu Haø n In taiï : Cty TNHH MTV in Quanâ ñoiä 1, Cty in baoù Nhanâ Danâ Ña ø Nanü g, Cty TNHH MTV in Ñaé êkê Laké , Xöônû g in Quanâ khu IV, Cty TNHH MTV in Quanâ ñoiä 2, TPHCM Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu tại Diễn đàn Khoa học công nghệ Việt Nam-Liên bang Nga với chủ đề “Kết nối công nghệ chiến lược” ẢNH: THỐNG NHẤT Lựa chọn một số lĩnh vực chiến lược Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho rằng Việt Nam và Nga cần lựa chọn một số lĩnh vực thực sự có tính chiến lược, kết hợp thế mạnh khoa học - công nghệ của Nga với nhu cầu của Việt Nam, như năng lượng nguyên tử, năng lượng mới, công nghệ vũ trụ - vệ tinh, bán dẫn - vi điện tử, công nghệ lượng tử… HỢP TÁC KHOA HỌC CÔNG NGHỆ VIỆT NAM - NGA: Trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước đến Liên bang Nga, ngày 8/9 (giờ địa phương), tại Thủ đô Mátxcơva, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm hội kiến Thủ tướng Nga M. Mishustin. Hai bên nhất trí cần tạo chuyển biến mạnh mẽ hơn trong hợp tác kinh tế - thương mại, cho rằng hai nền kinh tế có nhiều tiềm năng và thế mạnh bổ trợ cho nhau; khuyến khích, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp hai nước sang kinh doanh và đầu tư; thúc đẩy kết nối doanh nghiệp. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị cần thúc đẩy mạnh mẽ hơn đầu tư hai chiều theo hướng cân bằng. Sau thành công của Tập đoàn TH, Việt Nam khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp tại Nga và khuyến khích các doanh nghiệp Nga đầu tư vào lĩnh vực công nghiệp tại Việt Nam. Nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tăng cường kết nối vận tải và logistics đối với mở rộng thương mại song phương, Thủ tướng Nga cho rằng hai bên cần nghiên cứu các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả vận tải đường biển, đường sắt và vận tải đa phương thức, qua đó hình thành các chuỗi cung ứng ổn định, tạo thuận lợi cho trao đổi hàng hóa giữa hai nước. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhất trí hai bên cần tạo kết nối chiến lược mới thông qua hợp tác trong lĩnh vực giao thông vận tải, nhất là đường sắt, đường biển và đường hàng không. Để nâng cao hiệu quả hợp tác kinh tế, thương mại, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị Chính phủ Nga chỉ đạo các bộ, ngành liên quan tiếp tục rà soát, tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc trong hợp tác kinh tế - thương mại và đầu tư; có các giải pháp phù hợp đối với những vấn đề thuế quan, hạn ngạch, vận tải, logistics và tiếp cận thị trường, tăng sự hiện diện thương mại của Việt Nam tại Nga. Nêu rõ Việt Nam là nước đầu tiên trên thế giới ký hiệp định thương mại tự do với Liên minh Kinh tế Á - Âu (EAEU) mà Nga là một thành viên, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng đề nghị Nga có tiếng nói thúc đẩy các nước EAEU mở cửa thị trường, tháo gỡ các rào cản thương mại, xóa bỏ cơ chế phòng vệ thương mại ngưỡng đối với hàng hóa Việt Nam. Hai bên đánh giá cao hiệu quả của các dự án hợp tác dầu khí giữa hai nước, coi đây là những minh chứng sinh động cho hiệu quả hợp tác Việt Nam - Nga. Nga mong muốn tiếp tục phát triển hợp tác với Việt Nam trong lĩnh vực năng lượng, không chỉ trong các lĩnh vực truyền thống mà còn nghiên cứu mở rộng sang những lĩnh vực mới phù hợp với nhu cầu và định hướng phát triển của mỗi nước. BÌNH GIANG Phát triển chuỗi cung ứng ổn định Chia sẻ với Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Thủ tướng Nga M. Mishustin cho rằng hai bên cần nghiên cứu các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả vận tải đường biển, đường sắt và vận tải đa phương thức, từ đó hình thành các chuỗi cung ứng ổn định, tạo thuận lợi cho trao đổi hàng hóa giữa hai nước. Cùng ngày, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm hội kiến Chủ tịch Đảng Nước Nga Thống nhất, Phó Chủ tịch Hội đồng An ninh Liên bang Nga Dmitry Medvedev; hội kiến Chủ tịch Hội đồng Liên bang Quốc hội Nga V. Matvienko; hội kiến Chủ tịch Đuma Quốc gia Quốc hội Liên bang Nga Vyacheslav Volodin.

3 n Thứ Năm n Ngày 10/9/2026 THỜI SỰ Đối với Đề án cải cách tiền lương và bảo hiểm xã hội, Phó Thủ tướng lưu ý Bộ Nội vụ cần chuẩn bị kỹ, tham vấn độc lập các nhóm chuyên gia, nghiên cứu nhiều phương án trước khi báo cáo cấp có thẩm quyền. Hồ sơ các dự án luật và báo cáo trình Quốc hội tại kỳ họp tháng 10 cũng phải được chuẩn bị từ sớm, bảo đảm tiến độ và chất lượng. Về mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Bộ Nội vụ cần theo dõi chặt chẽ quá trình vận hành, nhất là tại cấp xã, kịp thời phát hiện vấn đề và đề xuất điều chỉnh. Bộ Nội vụ cũng được yêu cầu khẩn trương hoàn thiện Đề án mô hình đơn vị hành chính cấp xã mang tính hạt nhân, phấn đấu hoàn thành ngày 15/9 để báo cáo Thường trực Chính phủ. Nhấn mạnh khối lượng công việc liên quan đến chính quyền địa phương, đặc biệt là cấp xã, còn rất lớn, Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ phải thường xuyên kết nối, nắm bắt diễn biến thực tiễn để chủ động tham mưu, từ củng cố, xây dựng đội ngũ cán bộ đến đào tạo, bồi dưỡng, tập huấn. “Không thể chỉ ban hành đề án rồi để địa phương tự triển khai”, Phó Thủ tướng nói, đồng thời yêu cầu Bộ kiểm tra, giám sát, đánh giá thường xuyên để xác định những nội dung cần điều chỉnh, bổ sung; hằng tháng báo cáo về tình hình vận hành chính quyền địa phương 2 cấp. Về tổ chức, biên chế, theo Phó Thủ tướng, Bộ Nội vụ cần tập trung vào 3 nhóm vấn đề: khung tổ chức của hệ thống hành chính nhà nước ở Trung ương, cấp tỉnh và cấp xã; biên chế giai đoạn 2027-2031; và mô hình đơn vị hành chính cấp xã mang tính hạt nhân. Ngoài ra, Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ coi chuyển đổi số và hoàn thiện dữ liệu chuyên ngành là nhiệm vụ có tính mệnh lệnh, quyết tâm hoàn thành trong năm 2026 để kết nối, vận hành xuyên suốt, đồng bộ, thống nhất và dùng chung. Đến ngày 30/11 phải hoàn thành dứt điểm các nhiệm vụ chuyển đổi số, trong đó ưu tiên hai nhóm dữ liệu về an sinh xã hội và cán bộ, công chức, viên chức. LUÂN DŨNG Tại buổi làm việc với Bộ Nội vụ sáng 9/9, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà yêu cầu Bộ Nội vụ nghiên cứu nhiều phương án cải cách tiền lương và bảo hiểm xã hội, tham vấn độc lập ý kiến chuyên gia trước khi báo cáo cấp có thẩm quyền. Yêu cầu Bộ Nội vụ chuẩn bị nhiều phương án cải cách tiền lương Trao đổi với báo chí, KTS Hồ Thiệu Trị, đại diện đơn vị tư vấn quy hoạch hồ Hoàn Kiếm và phụ cận cho rằng, việc bảo tồn các giá trị lịch sử, kiến trúc phải được đặt song hành với việc tổ chức các không gian mới, tạo nên tổng thể hài hòa, để hồ Hoàn Kiếm thực sự trở thành “trái tim” của Thủ đô - nơi hội tụ các giá trị lịch sử, văn hóa và nghệ thuật. KTS Hồ Thiệu Trị nhắc đến biểu tượng Khải Hoàn Môn tại khu vực Quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục được dư luận quan tâm. Vị KTS khẳng định: Khải Hoàn Môn phải là công trình đánh dấu một giai đoạn phát triển mới của Việt Nam trong sự phát triển và bước vào một kỷ nguyên mới. Công trình này sẽ là điểm nhấn trên trục Nam - Bắc. Theo ông Trị, một số công trình như trụ sở UBND thành phố cũng sẽ được xây dựng mới... “Vấn đề chúng ta thường đặt ra là sự đối nghịch, hay tương phản, giữa công trình hiện đại với những công trình được xây dựng từ trước, hay nói đơn giản hơn là giữa công trình mới và công trình cổ”, KTS Trị đặt vấn đề. Ông Trị cho rằng đây không phải điều đáng ngại. Mỗi công trình phản ánh một giai đoạn phát triển riêng. Điều quan trọng là phải tìm được hình thức kiến trúc phù hợp để kết hợp, kể cả trong sự tương phản hay khác biệt với công trình cổ. Theo ông Trị, chính sự tương phản đó có thể tạo nên điểm nhấn, và đây cũng là một quan điểm được sử dụng khá phổ biến trong kiến trúc đương đại trên thế giới. Giữa những công trình cổ vẫn có thể xuất hiện những tòa nhà mới. KTS Trị nêu ví dụ: ngay tại Paris (Pháp), trong khu vực Bảo tàng Louvre có công trình Kim tự tháp bằng kính. Đây là một công trình sử dụng vật liệu hiện đại, hình thức đơn giản, mang tính chất đương đại, nằm giữa những công trình lịch sử gắn với thời kỳ các vị vua Pháp... ĐẶT KHẢI HOÀN MÔN TẠI KHU VỰC HỒ GƯƠM LÀ KHÔNG PHÙ HỢP Dưới góc độ nhà nghiên cứu lâu năm về Hà Nội, nhà văn Nguyễn Ngọc Tiến (tác giả các cuốn sách khảo cứu về Hà Nội) nhận định, việc đặt công trình Khải Hoàn Môn tại khu vực Hồ Gươm là hoàn toàn không phù hợp về mặt vị trí. Công trình mang tính chất Khải Hoàn Môn nếu xây dựng cần được đặt ở một vị trí khác rộng lớn hơn, trên tuyến đường hoành tráng và mang tầm vóc quốc gia chứ không thuộc về khu vực trung tâm này. Về định hướng tổ chức không gian Quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục, nhà văn Nguyễn Ngọc Tiến cho rằng: Khu vực này nên được phát triển thành không gian công cộng mở kết hợp cây xanh, tạo không gian chuyển tiếp kết nối giữa khu phố cổ và khu phố mới. Về mặt không gian và tâm linh, việc giữ khoảng không mở này giúp duy trì sự liên kết không gian giữa phố cổ và khu vực xung quanh. Việc thiết kế ý tưởng, ông Tiến đề nghị cần mở một cuộc thi ý tưởng thiết kế công khai, thay vì giao cho một đơn vị doanh nghiệp tư nhân thực hiện. Hội đồng giám khảo chấm thi cần bao gồm các chuyên gia có uy tín thuộc nhiều lĩnh vực như: nhà điêu khắc, nhà văn hóa, nhà nghiên cứu lịch sử... Trong trường hợp cần thiết, có thể mời thêm các chuyên gia giỏi từ nước ngoài tham gia chấm thi để đảm bảo tính minh bạch và công bằng. “Việc lựa chọn phương án tối ưu thông qua thi tuyển công khai và tham khảo ý kiến cộng đồng sẽ tạo sự đồng thuận cao, tránh phát sinh các ý kiến tranh cãi khi bắt đầu xây dựng”, ông Tiến nói. Về so sánh của đại diện đơn vị tư vấn giữa biểu tượng Khải Hoàn Môn và Kim tự tháp Louvre (Paris), có ý kiến cho rằng phép so sánh này chưa phù hợp. Theo các ý kiến này, Kim tự tháp Louvre được xây dựng trong sân rộng của quần thể Cung điện Louvre, đồng thời giải quyết bài toán công năng (làm lối xuống không gian ngầm) và không che khuất tầm nhìn nào. KTS Nguyễn Đức Hồng thì nhận định, biểu tượng Khải Hoàn Môn không cần thiết và không phù hợp vì bản thân không gian của Hồ Gươm đã có di tích đền Ngọc Sơn. Nếu đưa thêm Khải Hoàn Môn vào sẽ gây “rối” kiến trúc, chưa nói đến hình thức kiến trúc. Vị chuyên gia cũng đồng tình việc tổ chức thi tuyển kiến trúc để quy tụ được nhiều ý tưởng hay. “Quy định pháp luật nêu rõ các công trình có quy mô lớn, mang tính biểu tượng quốc gia hoặc sử dụng nguồn vốn ngân sách đều cần thực hiện thi tuyển kiến trúc công khai, không thể áp dụng hình thức tự giao hay chỉ định”, KTS Nguyễn Đức Hồng chia sẻ. TRẦN HOÀNG Chuyên gia kiến nghị mở cuộc thi ý tưởng công khai Liên quan đến phương án quy hoạch khu vực hồ Hoàn Kiếm và phụ cận, nhiều chuyên gia cho rằng cần tổ chức thi tuyển công khai ý tưởng thiết kế, có hội đồng chấm độc lập và tham khảo ý kiến cộng đồng nhằm bảo đảm tính minh bạch, khách quan. “Việc lựa chọn phương án tối ưu thông qua thi tuyển công khai và tham khảo ý kiến cộng đồng sẽ tạo sự đồng thuận cao, tránh phát sinh các ý kiến tranh cãi khi bắt đầu xây dựng”. Nhà văn NGUYỄN NGỌC TIẾN Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà tại buổi làm việc với Bộ Nội vụ ẢNH: THU GIANG Phối cảnh biểu tượng Khải Hoàn Môn tại khu vực Quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục ẢNH: UBND TP HÀ NỘI KTS Hồ Thiệu Trị, đại diện đơn vị tư vấn quy hoạch hồ Hoàn Kiếm và phụ cận Một điểm đáng lưu ý trong thời gian qua, Bộ Nội vụ đã tham mưu ban hành quy định về mức lương cơ sở và chế độ tiền thưởng đối với cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang; hơn 2 triệu người được tăng thêm 8% kể từ ngày 1/7/2026. Ông Nguyễn Thanh Nhàn làm Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Tháp Chiều 9/9, HĐND tỉnh Đồng Tháp khóa XI tổ chức Kỳ họp thứ 4 (họp chuyên đề), để kiện toàn chức danh lãnh đạo chủ chốt UBND tỉnh nhiệm kỳ 2026 - 2031. Tại kỳ họp, các đại biểu đã bầu ông Nguyễn Thanh Nhàn - Phó Bí thư Tỉnh ủy giữ chức vụ Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Tháp, với 100% đại biểu có mặt đồng ý. Trước đó, ngày 3/9, Ban Bí thư quyết định ông Nguyễn Thanh Nhàn thôi tham gia Ban Chấp hành, Ban Thường vụ và thôi giữ chức Phó Bí thư Đảng ủy các cơ quan Đảng Trung ương nhiệm kỳ 2025 - 2030; điều động, chỉ định tham gia Ban Chấp hành, Ban Thường vụ Tỉnh ủy, giữ chức Phó Bí thư Tỉnh ủy Đồng Tháp nhiệm kỳ 2025 - 2030, giới thiệu để HĐND bầu làm Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Tháp. Ông Nhàn được bầu giữ chức Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Tháp thay ông Phạm Thành Ngại đã được Thủ tướng quyết định điều động, bổ nhiệm giữ chức vụ Phó Tổng Thanh tra Chính phủ. HÒA HỘI QUY HOẠCH HỒ HOÀN KIẾM:

Chiều 8/9, thông tin học sinh Trường Tiểu học Kim Bài đến gần 13h vẫn chưa được ăn trưa do suất ăn bán trú giao đến trường muộn được chia sẻ trên mạng xã hội, thu hút sự quan tâm của nhiều phụ huynh. Một phụ huynh có hai con học tại trường cho biết, ngày 8/9 là ngày thứ hai liên tiếp đơn vị cung cấp suất ăn giao thực phẩm đến muộn. “Đến gần 13h, suất ăn mới được đưa tới trường, trong khi các con đáng ra phải ăn từ 11 giờ hơn để đi ngủ và chuẩn bị cho giờ học buổi chiều”, phụ huynh này nói. Lo lắng con chịu đói vì sáng đi học sớm, ăn ít, gia đình phụ huynh này đã đến trường đón hai con về nhà. Nhiều phụ huynh cũng bày tỏ sự bức xúc khi nhà trường để học sinh phải chờ đợi bữa ăn trưa quá lâu. Năm học này, mỗi học sinh tiểu học được Thành phố hỗ trợ 28.000 đồng cho bữa ăn bán trú; học sinh thuộc diện chính sách được hỗ trợ 40.000 đồng. Theo phụ huynh, ngày 7/9, tình trạng tương tự cũng xảy ra khi suất ăn được giao muộn, khoảng 12h30 học sinh mới được ăn trưa. TRƯỜNG LẬP BIÊN BẢN, TẠM DỪNG BÁN TRÚ Trao đổi với phóng viên Tiền Phong, ông Phạm Trung Anh, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Kim Bài, cho biết sau lễ khai giảng, nhà trường bắt đầu tổ chức ăn bán trú cho học sinh. Trong hai ngày qua, đơn vị cung cấp suất ăn An Việt đều vận chuyển cơm đến trường muộn. Theo lịch, suất ăn phải được đưa đến trường muộn nhất khoảng 10h15 để nhà trường kịp tiếp nhận và chuyển về các lớp cho học sinh. Tuy nhiên, trong cả hai ngày, cơm được đưa đến trường muộn so với cam kết. Cũng theo Hiệu trưởng Trường tiểu học Kim Bài, suất ăn đến muộn, nhà trường không để học sinh bị đói mà chủ động mua bánh, sữa để các em có đồ ăn trong thời gian chờ suất cơm. “Không chỉ chậm giờ, phương tiện vận chuyển cơm đến trường trong ngày 8/9 cũng không phải là xe chuyên dụng. Nhà trường đã lập biên bản sự việc và phía Công ty An Việt nhận trách nhiệm”, ông Trung Anh nói. Phía công ty giải thích nguyên nhân là năm nay đơn vị cùng lúc cung cấp suất ăn cho nhiều trường nên rơi vào tình trạng quá tải. Bên cạnh đó, nguồn thực phẩm được chuyển đến công ty chậm, khiến thời gian chế biến và các khâu tiếp theo bị kéo dài. Tại Trường tiểu học Trung Giã, xã Trung Giã, phụ huynh phản ánh suất ăn có giá 40.000 đồng nhưng chỉ có cơm, ít giá xào, ít thịt băm và 1 xiên thịt nướng nhỏ. Theo lịch, 11h trưa học sinh ăn cơm nhưng đến 12h30 đơn vị cung cấp suất ăn mới chuyển các phần ăn đến trường. Phụ huynh đang đi làm được giáo viên gọi đến đón con về giữa trưa. Anh Thìn, có con học lớp 2 tại Trường tiểu học Trung Giã cho biết, trưa 8/9, anh phải sắp xếp đến trường đón con về ăn cơm trưa tại nhà thay vì ăn bán trú như kế hoạch. Điều anh bức xúc hơn là suất ăn cho học sinh có giá 40.000 đồng nhưng rất ít ỏi. Cũng như anh Thìn, nhiều phụ huynh cũng đã đến trường đón con về nhà ăn uống, nghỉ ngơi chờ ngày trường mở bán trú trở lại. Năm học này, Thành phố Hà Nội giao cho UBND phường, xã lựa chọn đơn vị cung cấp thực phẩm, kiểm tra đánh giá năng lực để phục vụ bữa ăn bán trú cho các nhà trường. Bữa ăn bán trú được tổ chức theo hai hình thức gồm: nấu ăn tại trường và cung cấp suất ăn. Năm học này cũng là năm thứ hai, Thành phố Hà Nội thực hiện chính sách hỗ trợ suất ăn bán trú đối với học sinh tiểu học các trường. Theo đó, mỗi học sinh trường công lập, tư thục được hỗ trợ 28.000 đồng, học sinh diện chính sách được hỗ trợ 40.000 đồng. Cùng với mức tiền hỗ trợ, Hà Nội đặt ra yêu cầu giám sát chặt chẽ bữa ăn bán trú. Nhưng thực tế, trong vài ngày đầu năm học, không ít phụ huynh phản ánh bữa ăn học sinh đến muộn, xe chở suất ăn chưa đảm bảo, định lượng bằng cảm quan không đảm bảo dinh dưỡng. Một phụ huynh có con học tại Trường tiểu học Kim Bài, xã Thanh Oai (Hà Nội) bức xúc vì con tan học 10h30 nhưng ngồi đợi cơm đến 13 giờ. Nhà trường xử lý bằng cách mua sữa, bánh về “cứu đói”cho học sinh nhưng thấy “mẹ đến đón con vẫn mếu máo”. Điều phụ huynh này lo lắng là trường không có bếp ăn, các suất ăn được công ty cung cấp nấu ở một địa điểm khác vận chuyển đến bằng xe không chuyên dụng, không đảm bảo an toàn thực phẩm. NHÀ CUNG CẤP NÓI GÌ? Liên quan đến bữa ăn được cung cấp muộn, khẩu phần ăn lèo tèo vài món ở Trường tiểu học Trung Giã, đơn vị thực hiện cung cấp suất ăn là Công ty Cổ phần Đầu tư Thương mại và Sản xuất Đức Tiến. Theo lý giải của công ty này, để xảy ra sự việc như trên là sáng cùng ngày có sự cố cháy, chập điện ở khu chế biến. Tuy nhiên, bà Nguyễn Thị Trà Liên, Trưởng phòng Văn hoá - Xã hội, xã Trung Giã cho biết, sau khi làm việc với hiệu trưởng nhà trường và đơn vị cung cấp suất ăn, xã yêu cầu công ty kiểm tra lại quy trình chế biến, đóng gói, vận chuyển, giao nhận, chất lượng món ăn và tổ chức phục vụ, đồng thời có biện pháp khắc phục với các nội dung chưa phù hợp. Nhà trường được yêu cầu tăng cường theo dõi thực tế bữa ăn, tiếp nhận phản ánh của phụ huynh, phối hợp với đơn vị cung cấp để xử lý ngay các nội dung phát sinh. Việc xử lý được thực hiện theo hướng ưu tiên quyền lợi, sức khỏe, an toàn của học sinh và ổn định tâm lý phụ huynh. UBND xã quyết định, đổi đơn vị cung cấp suất ăn đối với trường Trung Giã từ ngày 10/9. 4 THỜI SỰ n Thứ Năm n Ngày 10/9/2026 CHẤT LƯỢNG SUẤT ĂN BÁN TRÚ: Ai chịu trách nhiệm? Năm học mới bắt đầu chỉ vài ngày, tại Hà Nội đã liên tiếp để xảy ra tình trạng suất ăn bán trú của học sinh không đảm bảo chất lượng. Nhiều nơi, học sinh phải đợi cơm đến 13 giờ. Hai ngày liên tiếp suất ăn được giao đến Trường Tiểu học Kim Bài, xã Thanh Oai (Hà Nội) quá muộn, nhà trường phải mua bánh, sữa cho học sinh ăn và tạm dừng tổ chức bán trú. Trường Tiểu học Kim Bài: Suất ăn đến quá muộn Suất ăn đến muộn, phụ huynh đến trường đón con về nhà Học sinh tự đạp xe về nhà ăn trưa sau khi trường dừng ăn bán trú ẢNH: CÔNG HƯỚNG Anh Thìn bức xúc khi bữa ăn của con thiếu dinh dưỡng

5 n Thứ Năm n Ngày 10/9/2026 THỜI SỰ “Công ty tự nhận trách nhiệm và xin rút, không cung ứng suất ăn cho trường nữa”, ông Trung Anh nói. Trường Tiểu học Kim Bài hiện có tổng cộng 1.528 học sinh tại một điểm trường chính và một điểm trường lẻ. Sau khi Công ty An Việt xin rút, nhà trường sẽ phải tìm đơn vị cung cấp suất ăn mới để không làm gián đoạn việc tổ chức bán trú cho học sinh. Tuy nhiên, trước mắt, sẽ phải tạm dừng việc tổ chức ăn bán trú để có sự chuẩn bị. Điều đáng nói, trường này không có bếp ăn bán trú nấu tại trường nên các suất ăn sẽ phải đưa từ nơi khác đến. NGUYỄN HÀ Sau sự việc suất ăn 40.000 đồng nhưng chỉ lèo tèo vài món ở Trường tiểu học Trung Giã (Hà Nội) và nhiều trường để tình trạng học sinh phải chờ cơm đến muộn, Sở GD&ĐT Hà Nội có văn bản gửi UBND các phường, xã và trường học trực thuộc, yêu cầu rà soát toàn bộ phương án tổ chức bữa ăn bán trú. Sở này giao rà soát điều kiện cơ sở vật chất, nhân lực, bếp ăn, nơi tổ chức ăn; quy trình chế biến, vận chuyển, giao nhận; số lượng học sinh ăn bán trú và khung thời gian tổ chức ăn, nghỉ phù hợp với từng cấp học. Đối với cơ sở sử dụng đơn vị cung cấp suất ăn, thực phẩm từ bên ngoài, phải đánh giá năng lực cung ứng thực tế, số lượng trường, điểm giao, khoảng cách vận chuyển, nhân lực, phương tiện và khả năng cung cấp đúng thời gian; đồng thời yêu cầu đơn vị cung cấp có phương án dự phòng khi xảy ra sự cố về cơ sở chế biến, thiết bị, điện, phương tiện vận chuyển hoặc nhân lực. Việc tổ chức bán trú phải phù hợp điều kiện thực tế, trên cơ sở tự nguyện của học sinh, cha mẹ học sinh. Không tổ chức khi chưa bảo đảm đầy đủ các điều kiện cần thiết về cơ sở vật chất, nhân lực, an toàn thực phẩm, nguồn gốc thực phẩm, quản lý học sinh và phương án xử lý sự cố. KIỂM TRA TỪNG SUẤT ĂN KHI GIAO ĐẾN TRƯỜNG Người đứng đầu cơ sở giáo dục chịu trách nhiệm tổ chức, quản lý, kiểm tra, giám sát bữa ăn bán trú và phải bố trí người trực tiếp kiểm tra tại thời điểm giao nhận. Các trường phải kiểm tra nguồn gốc, số lượng, định lượng, chất lượng cảm quan, điều kiện vận chuyển, bảo quản, hạn sử dụng; đối chiếu thực phẩm, suất ăn thực tế với thực đơn và nội dung đã thống nhất với đơn vị cung cấp. Quy trình kiểm thực ba bước, lưu mẫu thức ăn và các quy định về an toàn thực phẩm phải được thực hiện đầy đủ. Thực phẩm không rõ nguồn gốc, có dấu hiệu bất thường hoặc không bảo đảm điều kiện vận chuyển, bảo quản không được tiếp nhận, sử dụng. “Không vì yêu cầu tiến độ bữa ăn mà bỏ qua các yêu cầu về an toàn thực phẩm”, yêu cầu của Sở GD&ĐT Hà Nội nêu. Thực đơn phải bảo đảm đủ lượng, cân đối dinh dưỡng, phù hợp độ tuổi và cấp học, đồng thời tăng tính đa dạng, phù hợp theo mùa. SIẾT TRÁCH NHIỆM NHÀ CUNG CẤP Các trường được yêu cầu sử dụng HanoiCheck để quản lý an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc. Thông tin về đơn vị cung cấp, nguồn gốc nguyên liệu, quá trình cung ứng, thực đơn, định lượng, giao nhận suất ăn và kết quả kiểm tra phải được cập nhật đầy đủ, chính xác, kịp thời. Nhà trường phải thường xuyên đánh giá nhà cung cấp dựa trên hợp đồng và kết quả thực tế. Nếu tồn tại có thể khắc phục, đơn vị cung cấp phải xử lý ngay và không để tái diễn. Trường hợp vi phạm hợp đồng hoặc không bảo đảm năng lực cung cấp ổn định, an toàn, nhà trường và cơ quan có thẩm quyền có thể xem xét tạm dừng, thay thế hoặc chấm dứt hợp đồng theo quy định, đồng thời chuẩn bị phương án thay thế để không ảnh hưởng học sinh. Các trường cũng phải công khai thực đơn, mức tiền ăn, định lượng, đơn vị cung cấp và tạo điều kiện để đại diện cha mẹ học sinh tham gia giám sát. UBND phường, xã được yêu cầu tăng cường kiểm tra, nhất là các trường có phản ánh hoặc sử dụng nhà cung cấp phục vụ nhiều cơ sở. Khi phát hiện suất ăn có dấu hiệu không an toàn, trường phải dừng sử dụng, bảo quản mẫu và hồ sơ liên quan, báo cáo cơ quan có thẩm quyền để truy xuất nguồn gốc, xử lý. HÀ LINH Cũng theo bà Liên, đối với đơn vị mới UBND xã sẽ tăng cường kiểm tra, giám sát nguồn cung thực phẩm, khâu chế biến đến suất ăn học sinh. Xã Trung Giã cũng giao phòng Kinh tế, Công an, Trạm y tế phối hợp rà soát, kiểm tra, giám sát đối với các đơn vị cung cấp thực phẩm, suất ăn sẵn cho các cơ sở giáo dục trên địa bàn. Hiệu trưởng một trường tiểu học tại Hà Nội cho biết, nguyên nhân khiến việc suất ăn giao chậm đến trường học trong những ngày đầu tổ chức ăn bán trú là do đơn vị cung cấp thực phẩm không đáp ứng được yêu cầu. Khi làm việc, họ cam kết giao cơm đến trường khoảng 10 giờ sáng nhưng nhiều suất ăn đơn vị cung ứng không kịp chế biến. Xe bảo ôn vận chuyển suất ăn cũng không đủ nên có đơn vị đã sử dụng xe chở hàng chở đồ ăn. Theo hiệu trưởng này, trường học hiện nay có hàng nghìn học sinh. Nếu quy trình chế biến, cung cấp suất ăn không vận hành chặt chẽ, đảm bảo an toàn sẽ có nguy cơ để lại hậu quả khó lường. Nhà trường mong muốn được tổ chức nấu ăn tại trường đảm bảo nóng sốt nhưng thực tế cơ sở vật chất chưa đảm bảo. HÀ LINH Trước thực tế đó, Phó Chủ tịch UBND Thành phố Hà Nội Vũ Thu Hà chỉ đạo, giao UBND xã Trung Giã khẩn trương kiểm tra, làm rõ thông tin báo nêu đồng thời xử lý nghiêm các vi phạm nếu có và báo cáo kết quả xử lý sự việc về thành phố. SỞ GD&ĐT HÀ NỘI: Tăng cường kiểm tra, giám sát Trời mưa, phụ huynh phải đưa học sinh đi về nhà sau khi trường tạm dừng tổ chức ăn bán trú ẢNH: CÔNG HƯỚNG Trường không có nhà bếp nên đơn vị cung cấp suất ăn đến tận trường. Nhà trường có nhân viên y tế và bộ phận giám sát bữa ăn bán trú. Nói về bữa ăn lèo tèo vài món, bà Cúc cho rằng: “Bức ảnh phụ huynh chụp chưa phản ánh hết thực tế”. Cũng theo bà Cúc, đơn vị cung cấp suất ăn bán trú cho trường là Công ty Cổ phần Đầu tư Thương mại & Sản xuất Đức Tiến. Công ty do UBND xã Trung Giã lựa chọn theo quy trình đấu thầu. Qua kiểm tra, giám sát thực tế trong ngày đầu tiên tổ chức bữa ăn, nhà trường ghi nhận một số vấn đề. Đơn vị vận chuyển, giao đồ ăn chậm. Ở phân hiệu An Lạc, học sinh phải chờ đến 12h trưa mới có cơm, ảnh hưởng đến thời gian ăn và nghỉ trưa, nhất là học sinh lớp 1, lớp 2. Khay ăn có các ngăn khá nông, thành khay thấp, dung tích chưa phù hợp, gây khó khăn trong việc bảo đảm định lượng và dễ làm thức ăn, đặc biệt là canh, bị đổ tràn ra ngoài. Ngoài ra, dụng cụ múc, chia canh chưa phù hợp, trong quá trình phục vụ còn xảy ra tình trạng canh rơi vãi. Đề nghị bổ sung dụng cụ phù hợp, bảo đảm vệ sinh và an toàn cho học sinh. Đặc biệt, trường này cũng đánh giá, suất ăn chất lượng không tốt, so với các đơn vị khác thì còn thua kém, học sinh ăn được ít. Định lượng, thực đơn và sự đa dạng của món ăn cần tiếp tục được rà soát, điều chỉnh cho phù hợp với học sinh tiểu học. Trước thực tế đó, nhà trường đã lập biên bản và đề nghị đơn vị cung cấp thực phẩm và có báo cáo UBND xã Trung Giã. Qua kiểm tra, xã này đã đi đến quyết định dừng đơn vị cung cấp suất ăn này đồng thời tìm đơn vị cung cấp thực phẩm khác thay thế. HÀ LINH - CÔNG HƯỚNG Khay ăn có các ngăn khá nông, thành khay thấp, dung tích chưa phù hợp, gây khó khăn trong việc bảo đảm định lượng và dễ làm thức ăn, đặc biệt là canh, bị đổ tràn ra ngoài. Phát hiện bất cập ngay trong ngày đầu Bà Kim Cúc, Hiệu trưởng Trường tiểu học Trung Giã trao đổi với phóng viên ngày 9/9 Trả lời phóng viên Tiền Phong sáng 9/9, bà Nguyễn Thị Kim Cúc, Hiệu trưởng Trường tiểu học Trung Giã cho biết, sau sáp nhập trường có gần 1.500 học sinh, trong đó gần 500 em ăn bán trú. Giám đốc Sở GD&ĐT Nguyễn Văn Hiền chỉ đạo các cơ sở giáo dục khắc phục các tồn tại và chịu trách nhiệm về việc tổ chức bữa ăn bán trú tại trường học.

6 n Thứ Năm n Ngày 10/9/2026 KHOA GIÁO ĐIỀU ĐẶC BIỆT TẠI MATCH DAY Năm nay, trên 1.100 thí sinh đến từ 18 trường ĐH đào tạo nhóm ngành sức khỏe tham gia kì thi bác sĩ nội trú (BSNT) của Trường ĐH Y Hà Nội. Đây là kì thi nội trú có tính chất cạnh tranh và “thương hiệu” nhất trong số các trường đào tạo hệ này tại Việt Nam. Sau kì thi, 780 ứng viên đạt điểm sàn để bước vào Match Day để đăng kí 444 chỉ tiêu đến từ 35 chuyên ngành. Trong đó, 709 tân bác sĩ y khoa đủ sàn để lựa chọn 33 chuyên ngành BSNT với tổng 409 chỉ tiêu; 40 tân bác sĩ Răng - Hàm - Mặt đủ điều kiện để đăng kí 20 chỉ tiêu; 31 tân bác sĩ Y học cổ truyền đủ điều kiện đăng kí 15 chỉ tiêu. Tại Match Day, với quyền lựa chọn cao nhất, Top 3 thí sinh có điểm thi đứng đầu của nhóm ngành bác sĩ y khoa đã lựa chọn học BSNT Sản phụ khoa. Thí sinh Vũ Thị Huyền Trang - đạt điểm thi thứ 15 nhóm bác sĩ Y khoa đạt điểm thi bác sĩ nội trú Trường ĐH Y Hà Nội - là thí sinh đạt thứ hạng cao nhất của Trường ĐH Y Dược (ĐH Thái Nguyên) từ trước đến nay tham gia kì thi này. Tại Match Day 2026, một số thí sinh sẵn sàng từ bỏ quyền lựa chọn khi đã hết chỉ tiêu ở chuyên ngành yêu thích. Tân bác sĩ Y khoa Phạm Đỗ Khánh Phượng đạt điểm thi thuộc Top 200 đã từ chối quyền lựa chọn khi ngành BSNT Chẩn đoán hình ảnh không còn chỉ tiêu. Phượng thích ngành này từ khi bước chân vào Trường ĐH Y Hà Nội. Tuy không còn cơ hội học tập BSNT tại Trường ĐH Y Hà Nội, Phượng tiếp tục theo đuổi đam mê khi trúng tuyển vào Trường ĐH VinUni. Ở một số ngành học đặc biệt, các giáo viên bộ môn cũng căng thẳng không kém thí sinh. Khi đã sang tốp điểm thi 300 mới có ứng viên chọn ngành Tâm thần, cả hội trường như vỡ òa. PGS. TS.BS Nguyễn Hoài Bắc, Ngoại khoa, Trường ĐH Y Hà Nội hồi hộp ngồi trong hội trường ngóng “hạt giống” Nguyễn Bùi Quốc Anh. PGS.TS Bắc lo đến phút chót Quốc Anh “quay xe” lựa chọn ngành học “hot”. Nguyễn Bùi Quốc Anh là tân bác sĩ Y khoa đã được PGS Nguyễn Hoài Bắc “ươm” từ năm thứ ba. Tuy có thời gian gắn bó nhưng chỉ đến khi Quốc Anh dõng dạc lựa chọn BSNT Ngoại khoa, PGS Bắc mới thở phào. Chia sẻ về những tranh luận gần đây liên quan đến sự kiện Match Day, GS.TS Nguyễn Hữu Tú, Hiệu trưởng Trường ĐH Y Hà Nội cho biết, trong hơn 50 năm đào tạo BSNT, nhà trường đã trải qua nhiều cách thức lựa chọn chuyên ngành khác nhau. Có giai đoạn chỉ thủ khoa được chọn ngành, những thí sinh còn lại do nhà trường phân công. Sau đó, trường từng áp dụng việc đăng kí chuyên ngành ngay từ đầu, trước khi biết kết quả thi. Cách làm này bộc lộ bất cập khi những thí sinh học tốt có thể cùng đăng kí vào một chuyên ngành, dẫn đến có người không trúng tuyển BSNT; trong khi một số ngành khác lại không tuyển đủ người. Nhà trường từng tổ chức phỏng vấn sau kì thi. Tuy nhiên, phương thức này sau đó không được tiếp tục. Từ thực tế đó, khi quy mô đào tạo tăng lên, trường tìm kiếm một phương thức đăng kí chuyên ngành bảo đảm khách quan, công bằng, minh bạch và công khai. GS.TS Nguyễn Hữu Tú nhấn mạnh, Match Day không đơn thuần là một “ngày hội” mà là khâu cuối cùng của quá trình tuyển sinh BSNT. Tân bác sĩ đạt điểm cao được quyền chọn ngành BSNT trước, điểm thấp chọn sau. Tất cả chỉ tiêu được lấp đầy từ trên xuống dưới, công bằng, công khai. Theo GS Nguyễn Hữu Tú, với phương thức hiện nay, chênh lệch 0,01 điểm cũng xác định được vị trí của thí sinh và không có sự can thiệp vào thứ tự lựa chọn. Ông Tú khẳng định, đến thời điểm này đây là cách tốt nhất để đảm bảo những yêu cầu quan trọng nhất của một kì tuyển sinh. Tuy nhiên, ông Tú lưu ý không có phương thức nào hoàn hảo. Trong tương lai, khi mô hình đào tạo chuyên khoa thay đổi, quy mô đào tạo BSNT, hình thức thi và cách thức đăng kí chuyên ngành cũng có thể được xem xét điều chỉnh. ĐAM MÊ LÀ TẤM VÉ DUY NHẤT ĐỂ DẤN THÂN Không tô hồng con đường dấn thân vào ngành y, PGS. TS. BS Dương Đức Hùng, Giám đốc Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, Trưởng Bộ môn Ngoại (Trường ĐH Y Hà Nội) phác họa một bức tranh trần trụi nhưng thực tế về 3 năm đào tạo nội trú Ngoại khoa. Đó là chuỗi ngày dốc cạn sức lực, đối mặt với áp lực tâm lí và những vất vả dai dẳng. “Phải nói thế này, nó sẽ là tủi nhục trong 3 năm. Vất vả lắm, mệt lắm! Nhưng đổi lại, khi các bạn thoát ra, các bạn sẽ trở thành người khác hẳn. Nếu không quyết tâm, không máu lửa thì đừng làm Ngoại khoa”, PGS Dương Đức Hùng nói. Tự hào nhắc lại tinh thần “say nghề” của các thế hệ đi trước, ông Hùng nhớ lại thời còn học BSNT, không chỉ bám sát bệnh nhân ở khoa mình mà còn nắm hết danh sách bệnh nhân nặng ở khoa khác. Nếu nghe tin có ca bệnh nặng, ca mổ hay ở các khoa khác, các bác sĩ trẻ lại hò nhau “bắc ghế xem”, trực đêm sẵn sàng lao vào phòng mổ. “Chúng tôi giống những người hơi gàn gàn, cường giáp, lúc nào năng lượng cũng sùng sục ở trong bệnh viện”, ông hóm hỉnh chia sẻ. Đào tạo "chiến binh", không đào tạo "thợ mổ". Đứng trước bối cảnh đào tạo y khoa hiện nay, PGS.TS Dương Đức Hùng bày tỏ sự trăn trở trước tình trạng “đánh tráo khái niệm” và xu hướng đại trà hóa. Ông khẳng định quan điểm nhất quán, tinh hoa không thể có số đông. PGS Dương Đức Hùng ví đào tạo BSNT Ngoại khoa giống quá trình rèn luyện những “chiến binh”, thay vì đơn thuần đào tạo một phẫu thuật viên. “Chúng tôi vẫn nói với nhau, không đào tạo phẫu thuật viên, chúng tôi đào tạo những chiến binh thực sự, giống như đặc nhiệm. Sau khi hoàn thành học BSNT được tổ chức tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, bác sĩ có thể tác chiến trong mọi môi trường”, PGS Dương Đức Hùng khẳng định. Chương trình nội trú đang đứng trước nguy cơ bị mở rộng quá mức so với tinh thần ban đầu. Ông Hùng cho rằng, đào tạo tinh hoa không thể đi theo số đông. “Bộ môn Ngoại chúng tôi sẽ đi tiên phong, trở về những giá trị cốt lõi của nội trú chứ không theo xu hướng đám đông”, ông nói. PGS Dương Đức Hùng cho biết, Bệnh viện Việt Đức sẽ đào tạo 15 BSNT Ngoại khoa. Các “sản phẩm” nội trú Ngoại do Bộ môn Ngoại đưa ra sẽ vô cùng hấp dẫn đối với các cơ sở y tế. Không có sự bảo đảm nào rằng cả 15 người đầu vào đều sẽ cầm được tấm bằng tốt nghiệp. Trong quá trình làm sẽ sàng lọc, nếu không đủ tiêu chuẩn, vi phạm quy định sẽ phải rời khóa học, do đó, không có sự đảm bảo nào khi 15 người trúng tuyển thì tất cả đều sẽ được cầm bằng tốt nghiệp, 10 người tốt nghiệp cũng được, nhưng 10 người đấy phải thực sự chất lượng. Song hành sự khắt khe về chuẩn đầu ra là mức đầu tư vượt trội về điều kiện học tập. Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức đã chi hơn 20 tỉ đồng để xây dựng riêng khu nội trú hiện đại, hỗ trợ toàn bộ chi phí ăn ở và trả lương cho BSNT. Toàn bộ học viên sẽ sinh sống, làm việc và ăn ở ngay tại bệnh viện. “Bệnh viện là một ngôi trường; phòng bệnh, phòng khám là giảng đường. Chính nơi đó BSNT sẽ học được từ cách thăm khám đến các triệu chứng lâm sàng”, PGS.TS Dương Đức Hùng chia sẻ. Học viên sẽ được luân khoa toàn diện tại Bệnh viện Việt Đức. Với những phân môn đặc thù như Ngoại nhi, bệnh viện sẽ gửi học viên đến các cơ sở chuyên khoa tương ứng để đảm bảo kiến thức không bị đứt gãy. Đặc biệt, chương trình đào tạo được thiết kế sát thực tế nhằm chuẩn bị cho thế hệ bác sĩ mới trước làn sóng bùng nổ của công nghệ y khoa trong 5 năm tới, thời điểm trí tuệ nhân tạo, robot phẫu thuật và công nghệ tế bào gốc phát triển mạnh mẽ. Ông Hùng cho hay, kì vọng lớn nhất không nằm ở những con số thành tích, mà ở chính sự trưởng thành và niềm tự hào của các học trò sau chặng đường rèn luyện. “Chúng tôi mong muốn nhận được câu trả lời sau 3 năm học, các em sẽ nói rằng: Khi em lựa chọn nội trú Ngoại, có lẽ đấy là lựa chọn sáng suốt nhất đời em. Đừng để họ phải nói: Báo cáo thầy em nhầm, biết thế này em đã đi Da liễu, vừa lắm tiền vừa nhàn”, ông Hùng chia sẻ. NGHIÊM HUÊ Tân bác sĩ lựa chọn ngành bác sĩ nội trú tại Match Day 2026 của Trường ĐH Y Hà Nội ẢNH: NGHIÊM HUÊ PGS Nguyễn Hoài Bắc (người đứng bên phải), ngành Ngoại khoa, Trường ĐH Y Hà Nội cùng học trò “cưng” Nguyễn Bùi Quốc Anh tại Match Day 2026 ẢNH: NGHIÊM HUÊ Trường Đại học (ĐH) Y Hà Nội tổ chức ngày đăng kí nguyện vọng bác sĩ nội trú, Match Day đối với các tân bác sĩ y khoa, bác sĩ Răng - Hàm - Mặt, bác sĩ Y học cổ truyền. Đây là sự kiện không chỉ có áp lực lựa chọn ngành học mà tại đây, có thể thấy những góc cạnh khác trong đào tạo bác sĩ nội trú hiện nay. Ba năm thử lửa sau lựa chọn PGS.TS Dương Đức Hùng, Giám đốc Bệnh viện Việt Đức chia sẻ kì vọng lớn nhất của những đơn vị đào tạo BSNT như Bệnh viện Việt Đức không phải là những con số thành tích mà ở sự trưởng thành và niềm tự hào của học trò sau chặng đường rèn luyện. MATCH DAY BÁC SĨ NỘI TRÚ:

RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==