THỨ NĂM 13/8/2026 Số 225 0977.456.112 TRANG 3 Dồn nguồn lực làm đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô CHUYỆN HÔM NAY Hai lần UAV xuất hiện trái phép gần sân bay Tân Sơn Nhất tối 11/8, tưởng như chỉ là một vật thể nhỏ giữa bầu trời rộng lớn, nhưng đã khiến hoạt động hàng không của sân bay lớn nhất nước hai lần phải dừng lại. Lỗ hổng trên vùng trời XEM TIẾ P TRANG 10 n NGUYỄN TUẤN TRANG 8-9 TRANG 7 TRANG 12 Quân y Việt Nam vượt thử thách ở Bentiu Ukraine dừng tấn công các tàu tại cảng Nga theo yêu cầu của Mỹ TỔNG BÍ THƯ, CHỦ TỊCH NƯỚC TÔ LÂM THĂM NEW ZEALAND Quan chức New Zealand đón Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Sân bay quốc tế Auckland ẢNH: TTXVN Chiều 11/8, Cảng Hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất ghi nhận hai đợt UAV hoạt động trái phép trong vùng trời quản lý bay ĐỒ HỌA: PV TRANG 8-9 Rủi ro khi “thay áo” cho ca khúc AI CHỊU TRÁCH NHIỆM? TRƯỞNG THÔN GEN Z GẦN DÂN, SÁT DÂN TRANG 4-5 TRANG 2 UAV XÂM NHẬP KHU VỰC CẤM BAY TÂN SƠN NHẤT
Đón đoàn tại sân bay về phía New Zealand có: Thứ trưởng Bộ Ngoại giao và Thương mại Grahame Morton; Đại sứ New Zealand tại Việt Nam Caroline Beresford; Vụ trưởng Vụ Nam Á và Đông Nam Á, Bộ Ngoại giao và Thương mại New Zealand Susannah Gordon. Về phía Việt Nam có Đại sứ Việt Nam tại New Zealand Phan Minh Giang và Phu nhân cùng một số cán bộ, nhân viên Đại sứ quán. Trong suốt hơn 50 năm kể từ khi thiết lập quan hệ ngoại giao (19/6/1975), hai bên đã không ngừng vun đắp nền tảng vững chắc cho quan hệ song phương. New Zealand có thế mạnh về giống, công nghệ sau thu hoạch, quản trị chuỗi giá trị và nông nghiệp phát thải thấp. Hai bên đang mở rộng hợp tác về nông nghiệp thông minh, thích ứng biến đổi khí hậu và thị trường carbon, gắn với mục tiêu tăng trưởng xanh của Việt Nam. New Zealand cũng luôn là đối tác hợp tác phát triển hiệu quả, tập trung vào những lĩnh vực có tác động lâu dài như giáo dục, đào tạo nhân lực, nông nghiệp công nghệ cao và ứng phó biến đổi khí hậu. Chuyến thăm cấp Nhà nước lần này của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới New Zealand khẳng định chính sách nhất quán của Việt Nam coi trọng quan hệ với New Zealand - một đối tác thân thiện, giàu tiềm năng và chia sẻ nhiều điểm tương đồng với Việt Nam tại khu vực Nam Thái Bình Dương, đồng thời là dấu mốc quan trọng đưa khuôn khổ quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện giữa Việt Nam và New Zealand phát triển mạnh mẽ, thực chất và hiệu quả hơn nữa trong giai đoạn mới. KẾT THÚC TỐT ĐẸP CHUYẾN THĂM ÚC Trưa 12/8 (giờ địa phương), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam rời thủ đô Canberra kết thúc tốt đẹp chuyến thăm cấp Nhà nước tới Úc từ ngày 9-12/8. Trong khuôn khổ chuyến thăm, ngay sau lễ đón chính thức được tổ chức trọng thể tại Phủ toàn quyền, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm hội kiến Toàn quyền Úc Sam Mostyn; hội đàm với Thủ tướng Anthony Albanese; hội kiến Chủ tịch Thượng viện và Chủ tịch Hạ viện; tiếp Đặc phái viên của Chính phủ Úc về Đông Nam Á; tiếp lãnh đạo Liên đảng đối lập, Chủ tịch đảng Tự do Úc; dự và phát biểu tại Diễn đàn Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, giáo dục đào tạo và phát triển nguồn nhân lực; tiếp trí thức, nhà khoa học tiêu biểu thuộc Hội Trí thức, chuyên gia người Việt tại Úc; tiếp lãnh đạo một số doanh nghiệp, tập đoàn kinh tế tại Úc. Tại các cuộc tiếp xúc, hai bên tái khẳng định nền tảng vững chắc của quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện Việt Nam-Úc, được xây dựng trên cơ sở tin cậy chiến lược và hiểu biết lẫn nhau suốt hơn 50 năm qua. Hai bên nhất trí, làm sâu sắc hợp tác chính trị, quốc phòng, an ninh và tư pháp; tăng cường gắn kết kinh tế; chia sẻ tri thức và kết nối con người; tăng cường hợp tác về khí hậu, môi trường và năng lượng; thúc đẩy hợp tác về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; tăng cường hợp tác khu vực và quốc tế... Hai bên trao đổi và nhất trí cao về những định hướng lớn nhằm đưa quan hệ Việt Nam-Úc tiếp tục phát triển sâu rộng trong thời gian tới, đáp ứng nhu cầu phát triển của mỗi nước cũng như thích ứng với những biến chuyển của tình hình khu vực và quốc tế; củng cố nền tảng chính trị thông qua tăng cường trao đổi cấp cao và các cấp, làm sâu sắc hơn quan hệ quốc phòng-an ninh, trong đó mở rộng sang an ninh mạng, phòng chống tội phạm xuyên quốc gia và ứng phó các thách thức an ninh phi truyền thống. Hai bên nhất trí đưa khoa họccông nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trở thành động lực mới của quan hệ hai nước; mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực chiến lược như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, công nghệ lượng tử, công nghệ sinh học, y sinh, nghiên cứu biển, khoáng sản thiết yếu và hydrogen xanh; thúc đẩy các dự án nghiên cứu chung, kết nối trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp, hướng tới hình thành không gian kết nối công nghệ Việt Nam-Úc và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Hai bên cũng nhất trí thúc đẩy hợp tác chuyển đổi xanh và bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu, hướng tới các mục tiêu đưa phát thải ròng về 0. Đánh giá cao những kết quả vững chắc của hợp tác giáo dục - đào tạo và phát triển nguồn nhân lực, hai bên nhất trí tiếp tục thúc đẩy kết nối giữa các trường đại học, viện nghiên cứu, cơ sở giáo dục và đào tạo nghề, hướng tới xây dựng các chương trình chia sẻ tri thức, kinh nghiệm, hợp tác đào tạo nhân lực chất lượng cao giữa hai nước. Nhân dịp này, hai bên đã thông qua 3 tuyên bố chung và ký kết 13 văn kiện hợp tác. BÌNH GIANG 2 THỜI SỰ n Thứ Năm n Ngày 13/8/2026 Trong khuôn khổ chuyến thăm, tại thủ đô Canberra, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đến dự Lễ khánh thành Nhà Việt Nam và gặp gỡ cộng đồng người Việt Nam tại Úc và Solomon; dự Lễ khánh thành Trụ sở mới của Đại sứ quán Việt Nam tại Úc. QUAÛNG CAÙO PHAÙT HAØNH Haø Noäi: ÑT: (024)39432758; Fax: (024)39435285 TPHCM: ÑT: (028)38469860; Fax: (028)38480015 Trong giôø haønh chính (024)39439664 Ngoaøi giôø 0912033213 (Thu Hieàn) n Thieát keá : QUANG HUY n Giaù: 5.500 ñoàng n Ban ñaiï dienä taiï thanø h pho á Ho à Chí Minh: 384 Nam Kyø Khôiû Nghóa, P.Xuanâ Hoa-ø TPHCM. ÑT: (028) 3848 4366, E-mail: tienphonghcm@gmail.com n Ban ñaiï dienä taiï mienà Trung: 339 Leâ Thanh Nghò, P.Hoaø Cöônø g; 19 Ngoâ Gia Tö,ï P.Haiû Chauâ , TP Ña ø Nanü g, ÑT: (0236)3828 039, E-mail: banmientrung@baotienphong.com.vn n Ban ñaiï dienä taiï Bacé Trung Bo:ä 21 Ho à Xuanâ Höông, P.Thanø h Vinh, tænh Ngheä An. ÑT: (0238)8602345; Email: baotienphongbactrungbo@gmail.com. n Ban ñaiï dienä taiï ÑBSCL: 103 Tranà Vanê Hoaiø , P.Ninh Kieuà , TP Canà Thô. ÑT: (0292)3823823, Email: baotienphongdbscl@gmail.com n Ban ñaiï dienä taiï Tayâ Nguyenâ - Nam Trung Bo:ä 52 Tranà Nhatä Duatä , P.Buonâ Ma Thuotä , Ñaké Laké , ÑT: (0262)3950029, E-mail: baotienphongtaynguyen@gmail.com; 1018, ñöônø g 2/4, P. Bacé Nha Trang, tænh Khanù h Hoaø . SÑT: 0258.6500.155. Email: tienphongnhatrang@gmail.com n Ban ñaiï dienä taiï Tayâ Bacé Bo:ä 64 ñöônø g Ly ù Tö ï Tronï g, P.Yenâ Baiù , tænh Laoø Cai. ÑT: 0904938689, E-mail: vptaybacbotp@gmail.com n Ban ñaiï dienä taiï Ñonâ g Bacé Bo:ä So á 18 Le â Thanh Nghò, P.Haï Long, tænh Quanû g Ninh; E-mail: bandongbac@baotienphong.com.vn n Toøa soaïn: 15 Hoà Xuaân Höông, P.Hai Baø Tröng vaø D29 Phaïm Vaên Baïch, P.Caàu Giaáy, Haø Noäi. ÑT: 3943 4031 - 38227525 E-Mail: toasoan@baotienphong.com.vn, ISSN 0866-0827 Website: www.tienphong.vn n Toång Bieân taäp: PHUØNG COÂNG SÖÔÛNG n Phoù Toång Bieân taäp: Nguyeãn Ngoïc Tieán, Traàn Thò Thu Haø n In taiï : Cty TNHH MTV in Quanâ ñoiä 1, Cty in baoù Nhanâ Danâ Ña ø Nanü g, Cty TNHH MTV in Ñaé êkê Laké , Xöônû g in Quanâ khu IV, Cty TNHH MTV in Quanâ ñoiä 2, TPHCM Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm thăm New Zealand Chiều tối 12/8 (giờ địa phương), chuyên cơ chở Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã đến Sân bay quốc tế Auckland, bắt đầu thăm cấp Nhà nước tới New Zealand từ ngày 12-14/8, theo lời mời của Toàn quyền New Zealand Cindy Kiro. Thay mặt đoàn đại biểu cấp cao Đảng Cộng sản Việt Nam và Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú gửi tới Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Lào Thongloun Sisoulith, qua đồng chí tới Đảng, Nhà nước, Quốc hội, nhân dân các dân tộc Lào anh em cùng toàn thể gia quyến đồng chí Xaysomphone Phomvihane lời thăm hỏi chân thành và lời chia buồn sâu sắc nhất. Thường trực Ban Bí thư nhấn mạnh, sự ra đi của Chủ tịch Quốc hội Xaysomphone Phomvihane là tổn thất to lớn đối với Đảng, Nhà nước và nhân dân Lào anh em, đồng thời Việt Nam mất đi một người bạn lớn, người đồng chí thân thiết, thủy chung, luôn dành tình cảm sâu nặng, sự ủng hộ quý báu, không ngừng vun đắp, củng cố mối quan hệ hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt, hợp tác toàn diện, gắn kết chiến lược Việt Nam - Lào. Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú thông tin tới Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Lào, trong hai ngày qua đã có hàng trăm đoàn đại biểu lãnh đạo, cán bộ các ban, bộ, ngành, đoàn thể Trung ương và địa phương của Việt Nam tới Đại sứ quán Lào tại Hà Nội, Tổng Lãnh sự quán Lào tại TPHCM và Đà Nẵng; các cơ quan đại diện của Việt Nam tới các cơ quan đại diện của Lào ở nước ngoài để viếng, ghi sổ tang, thể hiện sâu sắc tình cảm gắn bó, trước sau như một dành cho Đảng, Nhà nước, nhân dân Lào anh em và cá nhân Chủ tịch Quốc hội Xaysomphone Phomvihane. Nhân dịp này, hai bên cũng trao đổi một số nội dung nhằm tiếp tục thúc đẩy, đưa quan hệ hợp tác giữa hai Đảng, hai nước đi vào chiều sâu, hiệu quả, hiện thực hóa các thỏa thuận cấp cao đã đạt được, đóng góp thiết thực cho sự phát triển của mỗi nước cũng như vì hòa bình, ổn định và phát triển ở khu vực. Được tin đồng chí Chủ tịch Quốc hội Lào Xaysomphone Phomvihane từ trần, thay mặt Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, bà Bùi Thị Minh Hoài - Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam - đã gửi điện chia buồn tới Ủy ban Trung ương Mặt trận Lào Xây dựng đất nước. BÌNH GIANG Quan chức New Zealand đón Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Sân bay quốc tế Auckland ẢNH: TTXVN Đoàn lãnh đạo cấp cao Đảng, Nhà nước Việt Nam viếng Chủ tịch Quốc hội Lào Xaysomphone Phomvihane Ngày 12/8 tại Thủ đô Vientiane, Đoàn lãnh đạo cấp cao Đảng, Nhà nước Việt Nam do đồng chí Trần Cẩm Tú, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư dẫn đầu, tới viếng, ghi sổ tang đồng chí Xaysomphone Phomvihane, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội Lào.
Tiếp tục chương trình kỳ họp, sáng 12/8, Quốc hội thảo luận tại hội trường về chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội. ƯU TIÊN VỐN THEO ĐOẠN TUYẾN Đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn (Hải Phòng) quan tâm đến dự kiến ngân sách trung ương bố trí giai đoạn 2026 - 2030 khoảng 59.700 tỷ đồng, trong khi sơ bộ tổng mức đầu tư phần tuyến chính khoảng 215.192 tỷ đồng. Điều ông băn khoăn là bố trí theo nguyên tắc nào để phần vốn đã bỏ ra sớm phát huy hiệu quả; đề nghị bổ sung nguyên tắc ưu tiên vốn theo đoạn tuyến có khả năng hoàn thành, khai thác độc lập, đồng bộ giữa giải phóng mặt bằng và xây lắp, tránh dàn trải nguồn lực. Đại biểu đoàn Hải Phòng cũng viện dẫn báo cáo giải trình đã tiếp thu theo hướng Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết định điều chỉnh chủ trương đầu tư khi không làm tăng tổng mức đầu tư, còn trường hợp làm tăng thì báo cáo Quốc hội. “Nội dung này là xác đáng, nhất là khi tỷ suất nội hoàn của dự án chỉ khoảng 10,84%, biên hiệu quả không lớn”, nhấn mạnh điều này, ông Sơn đề nghị thể hiện ngay vào dự thảo. Đại biểu tiếp tục viện dẫn theo báo cáo giải trình, với mức vốn nhà nước hỗ trợ tối đa 50% sơ bộ tổng mức đầu tư theo Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư thì phương án tài chính không khả thi, để khả thi cần khoảng 79%. Như vậy khả năng chuyển đổi hình thức đầu tư trên thực tế rất hạn chế, nhưng thẩm quyền được trao tại dự thảo lại rất rộng và không kèm tiêu chí giới hạn. Ông Sơn đề nghị đưa nguyên tắc mà báo cáo giải trình đã nêu vào dự thảo, kèm điều kiện “không thay đổi quy mô và hướng tuyến”. Trường hợp việc chuyển đổi làm phát sinh tỷ lệ vốn nhà nước vượt giới hạn áp dụng đối với dự án này thì phải báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét. Đại biểu Quốc hội Tạ Thị Yên (Điện Biên) nhìn nhận, nếu chỉ nhìn đây là một tuyến vành đai dài khoảng 349 km thì chưa đầy đủ. Theo bà, giá trị lớn nhất của tuyến nằm ở khả năng kết nối các cao tốc hướng tâm, phân luồng giao thông từ xa, kết nối các trung tâm sản xuất, logistics, cảng biển, cảng hàng không và mở thêm không gian phát triển. “Hiệu quả của tuyến cần được nhìn từ khả năng mở rộng cơ hội tiếp cận Vùng Thủ đô và các đầu mối kinh tế lớn cho khu vực trung du, miền núi phía Bắc và các địa bàn phía Tây. Vì vậy, khi xác định thứ tự ưu tiên đầu tư, ngoài lưu lượng và khả năng cân đối vốn, cần tính đến hiệu quả kết nối liên vùng và khả năng mở không gian phát triển”, bà Yên nói. Trong điều kiện nguồn lực có hạn, nữ đại biểu cho rằng, không nên dàn đều vốn theo địa giới hành chính hoặc chiều dài tuyến. Cần ưu tiên đoạn có thể khai thác độc lập, tạo ngay hiệu quả mạng lưới, mở hành lang phát triển mới và đã sẵn sàng về mặt bằng, nguồn vốn. Trong khi đó, đại biểu Thích Bảo Nghiêm (Hà Nội) đề nghị làm rõ nguyên tắc phân định trách nhiệm nguồn vốn Trung ương và địa phương, căn cứ tính chất từng hạng mục, khả năng cân đối ngân sách và mức độ hưởng lợi. Đồng thời cần phân kỳ đầu tư hợp lý, ưu tiên những đoạn có nhu cầu vận tải lớn, khả năng kết nối cao, sớm phát huy hiệu quả, tránh dàn trải nguồn lực. 6 LÀN CAO TỐC CHÍNH Phát biểu giải trình, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết, dự án đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô có vai trò rất quan trọng, nằm trong chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng về đột phá phát triển kết cấu hạ tầng giao thông. Cụ thể, theo Bộ trưởng, Vành đai 5 giúp kết nối các trung tâm kinh tế công nghiệp, đầu mối giao thông quan trọng trong vùng, liên thông các tuyến cao tốc lớn, các tuyến đường quốc lộ, mạng lưới đường sắt quốc gia… Bộ trưởng Trần Hồng Minh cho biết, các địa phương có tuyến đường đi qua đã xây dựng quy hoạch điều chỉnh, để phát triển các khu thương mại, dịch vụ, công nghiệp dọc tuyến đường. Về ý kiến đại biểu lo ngại ngân sách của địa phương còn hạn chế, không đảm bảo đủ nguồn vốn đối ứng, bộ trưởng cho rằng, thực hiện dự án là quyết tâm chính trị lớn, khi đi qua địa phương thì địa phương phải cân đối nguồn lực để thực hiện. “Bỏ bớt dự án nhỏ đi để tập trung vào dự án chính thực hiện liên kết vùng”, bộ trưởng Minh đề xuất. Về tầm nhìn dài hạn của tuyến đường, Bộ trưởng Xây dựng cho biết, đã có nghiên cứu kỹ lưỡng, theo quy hoạch, đến năm 2050, tuyến đường sẽ liên kết 5 phương thức vận tải khác nhau. Tuyến đường khi hoàn thành có 6 làn đường cao tốc chính và hai đường song hành 2 bên (mỗi bên có 2 làn); đồng thời, tạo quỹ đất dự trữ để phát triển về sau. Bộ trưởng Xây dựng cho biết, đã nghiên cứu rất kỹ phương án đầu tư, cho thấy, nếu đầu tư theo hình thức PPP, nhà nước cần tham gia lên tới 80% số vốn và thời gian thu hồi vốn kéo dài trong 25 năm, trong khi các doanh nghiệp cũng đang gặp khó khăn trong thu xếp vốn, là rất khó khăn để thực hiện. TRƯỜNG PHONG - LUÂN DŨNG - NHƯ Ý 3 n Thứ Năm n Ngày 13/8/2026 THỜI SỰ Về ý kiến đại biểu lo ngại ngân sách của địa phương còn hạn chế, không đảm bảo đủ nguồn vốn đối ứng thực hiện Dự án Vành đai 5 - Vùng Thủ đô, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho rằng, địa phương phải cân đối nguồn lực để thực hiện. “Bỏ bớt dự án nhỏ đi để tập trung vào dự án chính thực hiện liên kết vùng”, ông Minh nói. Dồn nguồn lực làm đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hướng tuyến đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô theo đề xuất của đơn vị tư vấn lập báo cáo nghiên cứu tiền khả thi Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh ẢNH: NHƯ Ý Theo tờ trình của Chính phủ, chiều dài toàn tuyến Vành đai 5 - Vùng Thủ đô khoảng 349km, đi qua địa bàn 7 địa phương: TP Hà Nội, tỉnh Ninh Bình, tỉnh Hưng Yên, TP Hải Phòng, tỉnh Bắc Ninh, tỉnh Thái Nguyên và tỉnh Phú Thọ. Về tổng mức đầu tư, sơ bộ khoảng 288.268 tỷ đồng, bao gồm phần tuyến chính cao tốc khoảng 215.192 tỷ đồng, thực hiện bằng ngân sách Trung ương và đường song hành khoảng 73.076 tỷ đồng, làm bằng vốn ngân sách địa phương. Viện dẫn những kết quả hai tỉnh đạt được trong thời gian qua, đại biểu Trần Hoàng Ngân (TPHCM) đồng tình với chủ trương thành lập thành phố Bắc Ninh và Quảng Ninh trực thuộc Trung ương. Bên cạnh đó, ông cũng lưu ý, người dân Quảng Ninh, Bắc Ninh “rất vui khi lên thành phố”, nhưng cũng có chút lo lắng khi các thủ tục hành chính, điều chỉnh giấy tờ pháp lý. “Hai địa phương cần làm tốt công tác tuyên truyền, vận động và tích cực hỗ trợ người dân, doanh nghiệp khi cần thiết, kể cả ngoài giờ hành chính và miễn phí thủ tục”, ông Ngân nói. Đồng tình việc thành lập hai thành phố, song đại biểu Bùi Văn Dũng (Thanh Hóa) cho rằng, Quảng Ninh cần chuyển từ tập hợp nhiều đô thị thành một hệ sinh thái, đô thị đa trung tâm, liên kết và bổ trợ nhau. Với Bắc Ninh, cần chuyển từ một trung tâm sản xuất lớn thành một trung tâm tạo ra giá trị lớn. Theo ông, câu quan họ “Người ơi người ở đừng về” làm nên sức níu giữ riêng của Kinh Bắc. Thành phố tương lai phải biết giữ người, giữ chuyên gia bằng môi trường đổi mới sáng tạo, giữ người lao động bằng nhà ở, trường học, y tế, giao thông… PHÁT TRIỂN PHẢI TƯƠNG XỨNG VỚI VỊ THẾ MỚI Nêu ý kiến, đại biểu Quốc hội Tạ Thị Yên (Điện Biên) cho rằng, điều đáng quan tâm lúc này không chỉ là việc hai địa phương đã đáp ứng các điều kiện để trở thành thành phố trực thuộc Trung ương. Quan trọng hơn, sau quyết định của Quốc hội, hai thành phố cần bước sang một chuẩn mực phát triển mới, tương xứng với vị thế mới. Đại biểu đánh giá, Bắc Ninh và Quảng Ninh đều đã có nền tảng phát triển khá tốt. Vì vậy, sau khi thành lập, điều cần nhìn tới là năng lực quản trị của chính quyền thành phố và chính quyền cơ sở phải chuyên nghiệp hơn; dựa nhiều hơn trên dữ liệu và công nghệ số; điều phối phát triển tốt hơn và phục vụ người dân, doanh nghiệp thuận lợi hơn. “Việc kiện toàn tổ chức bộ máy cũng cần đi cùng nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, nhất là năng lực quản trị đô thị, phối hợp công việc và tinh thần phục vụ”, bà Yên nói. Sau khi thành lập, đại biểu cũng đề nghị Chính phủ và hai địa phương quan tâm hơn đến phối hợp liên vùng, kết nối hạ tầng, logistics và không gian kinh tế, để phát triển theo hướng liên kết, bổ trợ và vượt khỏi giới hạn địa giới hành chính. Tiếp thu, giải trình góp ý của đại biểu, Bộ trưởng Nội vụ Nguyễn Tiến Hải cho biết sẽ tiếp thu các giải pháp, phương hướng nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, nâng cao chất lượng đô thị và tỷ lệ đô thị hóa. Chính phủ sẽ chỉ đạo khẩn trương hoàn thiện công tác chuẩn bị để hai thành phố có thể đi vào hoạt động một cách thông suốt ngay sau khi Quốc hội thông qua Nghị quyết. LUÂN DŨNG - TRƯỜNG PHONG - NHƯ Ý Quốc hội thảo luận việc thành lập thành phố Quảng Ninh và Bắc Ninh Đại biểu Quốc hội Tạ Thị Yên Sáng 12/8, Quốc hội thảo luận tại hội trường về việc thành lập thành phố Quảng Ninh và Bắc Ninh.
4 XÃ HỘI n Thứ Năm n Ngày 13/8/2026 Theo thông tin từ Tổng Công ty Quản lý bay Việt Nam (VATM), tối 11/8, cơ sở điều hành bay tại Tân Sơn Nhất, TPHCM nhận được thông tin từ tổ lái về việc phát hiện UAV tại khu vực lân cận đường bay. Ngay sau đó, VATM đã triển khai phương án xử lý, điều tiết hoạt động cất, hạ cánh tại Tân Sơn Nhất và phối hợp các đơn vị chức năng xác minh sự xuất hiện của UAV. Từ 18h14-19h14, hoạt động cất, hạ cánh tại Tân Sơn Nhất được tạm thời hạn chế. Các chuyến chuẩn bị cất cánh phải tạm dừng. Máy bay đang trên đường đến Tân Sơn Nhất được điều hành bay chờ tùy theo tình hình thực tế. VATM thống kê, có 19 chuyến bay bị ảnh hưởng. Trao đổi với phóng viên báo Tiền Phong sáng 12/8, đại diện Tổng Công ty Cảng Hàng không Việt Nam (ACV) cho biết, tại thời điểm xảy ra sự cố UAV tối 11/8 có 23 chuyến bay phải chuyển hướng, 18 chuyến bay không thể hạ cánh, 19 chuyến dừng cất cánh. VATM cho biết, đây là lần đầu tiên UAV xâm nhập khu vực cấm bay của sân bay Tân Sơn Nhất. Ngoài tạm dừng cất, hạ cánh, VATM kích hoạt phương án điều phối luồng không lưu đối với các chuyến có kế hoạch khai thác tại Tân Sơn Nhất nhằm hạn chế ảnh hưởng dây chuyền. Hoạt động bay được khôi phục sau khi các điều kiện an toàn được bảo đảm. CÁC HÃNG BỊ ẢNH HƯỞNG THẾ NÀO? Vietnam Airlines cho biết, tổng cộng có gần 70 chuyến bay với khoảng 10.000 hành khách bị ảnh hưởng bởi sự cố UAV xâm nhập khu vực cấm bay Tân Sơn Nhất. Cụ thể, tối 11/8, Vietnam Airlines có 15 chuyến không thể cất cánh rời Tân Sơn Nhất, 15 chuyến không thể hạ cánh, 14 chuyến bay phải chuyển hướng hạ cánh ở các sân bay dự bị. Vụ việc gây ảnh hưởng dây chuyền tới hơn 20 chuyến bay của Vietnam Airlines sáng 12/8. Theo Vietnam Airlines, đây là tình huống không mong muốn. Toàn hệ thống khai thác Vietnam Airlines đang nỗ lực cao nhất để sớm đưa lịch bay trở lại ổn định, đảm bảo an toàn cho các chuyến bay và phục vụ hành khách tốt nhất. Hãng hàng không Vietjet cũng có một số chuyến bay đến và đi từ sân bay Tân Sơn Nhất phải thay đổi kế hoạch khai thác, bay chờ hoặc chuyển hướng hạ cánh do phát hiện drone gần khu vực sân bay. Việc điều chỉnh phương án khai thác nhằm đảm bảo an toàn cho hành khách. Hãng hàng không Sun PhuQuoc Airways cho biết, sự cố UAV ảnh hưởng một chuyến bay của hãng (từ Hà Nội tới TPHCM, phải chuyển hướng hạ cánh ở Phú Quốc). Sau khi điều kiện khai thác cho phép, hãng tiếp tục khai thác các chặng tiếp theo trong lịch bay. DUY QUANG Đại diện Tổng Công ty Cảng Hàng không Việt Nam cho biết, tối 11/8, phương tiện bay không người lái (UAV) xuất hiện cách sân bay Tân Sơn Nhất 10 dặm, tức là vị trí UAV bay ở khu vực Hóc Môn, Củ Chi hoặc tỉnh Tây Ninh. Liên quan sự cố, riêng Vietnam Airlines có khoảng 70 chuyến bay đến/đi từ Tân Sơn Nhất bị ảnh hưởng. Sân bay phải đóng cửa 2 lần Ngày 12/8, các đơn vị liên quan tại Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất dự kiến tổ chức họp Tổ an toàn đường cất, hạ cánh nhằm đánh giá, rút kinh nghiệm về quá trình ứng phó sự cố phương tiện bay không người lái (UAV/drone) xuất hiện gần khu vực hoạt động bay chiều tối hôm trước. XEM XÉT Ở CẢ CHẾ TÀI HÀNH CHÍNH VÀ HÌNH SỰ Luật sư Lê Kiên Lương - Giám đốc Công ty Luật Thiên Hương, Đoàn Luật sư TPHCM - cho biết, tùy tính chất, mức độ và hậu quả, hành vi điều khiển UAV vào khu vực sân bay có thể bị xem xét ở cả chế tài hành chính và hình sự. Theo Nghị định 288/2025/ NĐ-CP, UAV, flycam phải được đăng ký trước khi khai thác và tuân thủ quy định về cấp phép bay. Người điều khiển phương tiện chưa đăng ký, chưa được cấp phép hoặc bay sai thời gian, địa điểm, khu vực, tọa độ được phép có thể bị phạt 2-3 triệu đồng. Trường hợp bay khi chưa được cấp phép, cá nhân có thể bị phạt 20-30 triệu đồng; tổ chức bị phạt gấp đôi. Nếu UAV cản trở hoặc gây mất an toàn cho hoạt động của tàu bay khác, mức phạt có thể lên tới 30-40 triệu đồng, kèm tước quyền sử dụng giấy phép bay từ 3-6 tháng. Luật sư Lương lưu ý, nếu hành vi gây hậu quả nghiêm trọng về tài sản, sức khỏe, tính mạng hoặc xâm phạm khu vực trọng yếu về quốc phòng, an ninh, người vi phạm còn có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự. Đáng chú ý, dù UAV không va chạm trực tiếp với máy bay, người điều khiển vẫn có thể phải bồi thường nếu hành vi vi phạm gây thiệt hại thực tế. Để xác định trách nhiệm, cần làm rõ hành vi vi phạm, thiệt hại và mối quan hệ nhân quả. Thiệt hại có thể gồm chi phí bay chờ, lưu sân, chuyển hướng hoặc bồi thường hành khách. Mức bồi thường căn cứ thiệt hại thực tế, chứng từ chứng minh và mức độ lỗi của người điều khiển UAV, luật sư cho biết. PHẢI XÁC ĐỊNH ĐƯỢC NGƯỜI ĐỨNG SAU UAV Luật sư Lê Văn Hoan - Đoàn Luật sư TPHCM - cho biết, sau những sự cố UAV xâm nhập khu vực sân bay, vấn đề cần đặt ra không chỉ là xử lý thiết bị khi đã bay vào vùng cấm mà quan trọng hơn là phải kiểm soát được UAV và nhanh chóng xác định người đứng sau thiết bị. Theo ông Hoan, UAV có thể hoạt động cách xa người điều khiển nên việc chỉ phát hiện thiết bị bay trái phép mà không xác định được chủ sở hữu hoặc vị trí điều khiển sẽ gây khó khăn cho việc xử lý. Vì vậy, cần siết quản lý ngay từ khâu đăng ký, định danh thiết bị, xác lập thông tin chủ sở hữu và người điều khiển. Dữ liệu này cần được lưu trữ để cơ quan chức năng nhanh chóng truy xuất nguồn gốc, xác định trách nhiệm khi xảy ra sự cố. Với UAV có tầm hoạt động lớn hoặc sử dụng gần sân bay, khu quân sự, khu vực nhạy cảm, cần áp dụng cơ chế quản lý chặt chẽ hơn. Có thể nghiên cứu yêu cầu thiết bị tích hợp mã nhận dạng điện tử hoặc phát tín hiệu nhận dạng từ xa để thuận tiện theo dõi, kiểm soát. “Muốn quản lý hiệu quả thì phải quản lý được cả UAV lẫn người điều khiển, chứ không chỉ chờ thiết bị xâm nhập vùng cấm rồi mới xử lý”, ông Hoan nói. NGUỒN: CỤC HÀNG KHÔNG VIỆT NAM (ỨNG DỤNG AI) Hành khách xuống máy bay ở sân bay Tân Sơn Nhất tối 11/8 ẢNH: HỮU HUY Sự cố UAV xâm nhập trái phép khu vực cấm bay Tân Sơn Nhất - TPHCM tối 11/8 đặt ra câu hỏi: Ai phải chịu trách nhiệm khi hành vi này gây xáo trộn hoạt động hàng không, ảnh hưởng quyền lợi hành khách? Sân bay Tân Sơn Nhất 2 lần phải tạm thời đóng cửa tối 11/8 Lúc 18h16 ngày 11/8, trực ban trưởng nhận thông tin từ đài chỉ huy sân bay về tàu bay B777DAALQ của chuyến bay 3S621, cất cánh từ TPHCM đi Hà Nội trên đường băng 25L lúc 18h14. Khi máy bay ở độ cao khoảng 1.800 feet (gần 500 m), tổ lái phát hiện UAV ở phía bên phải, cách máy bay khoảng 500 m. Tương tự, vào lúc 17h34, chuyến bay mang số hiệu VJ601 từ Cam Ranh (Khánh Hoà) đến TPHCM, hạ cánh xuống đường băng 25L lúc 17 giờ 38 phút cũng phát hiện UAV cách 10 dặm, độ cao 3.000 feet (hơn 900 m). Đến 18h28, đài chỉ huy thông báo dừng tạm thời các chuyến bay đi, bay đến theo phương án ứng phó khi có tình huống vi phạm tĩnh không. Ai phải chịu trách nhiệm, khách có được bồi thường? LẦN ĐẦU TIÊN UAV XÂM NHẬP
5 n Thứ Năm n Ngày 13/8/2026 XÃ HỘI Thiếu thiết bị cảnh báo sớm, chế áp UAV Cách thức xử lý Cần “mắt thần” nhiều lớp Hệ thống phát hiện UAV tại sân bay MINH HỌA: MDPI Bên cạnh giải pháp kỹ thuật, vị luật sư cho rằng cần xây dựng cơ chế phối hợp giữa các lực lượng để rút ngắn thời gian từ khi phát hiện UAV bất thường đến khi xác định nguồn điều khiển và người sở hữu. Khi phát hiện thiết bị có dấu hiệu vi phạm, thông tin cần được chuyển ngay cho cơ quan có thẩm quyền để xác minh, truy tìm. Đặc biệt, hành vi cố tình đưa UAV vào khu vực cấm, hạn chế bay hoặc có nguy cơ ảnh hưởng đến hoạt động hàng không cần được xử lý nghiêm để tăng tính răn đe. HÃNG BAY CÓ PHẢI BỒI THƯỜNG? Liên quan sự cố UAV xâm nhập khu vực sân bay tối 11/8, luật sư Lê Văn Hoan nói rằng, sự việc đã khiến nhiều hành khách phải chờ 3-5 giờ, một số chuyến bay phải chuyển hướng, hạ cánh xuống Cần Thơ, Phú Quốc hoặc Cam Ranh. Về trách nhiệm với hành khách, luật sư cho biết, Luật Hàng không dân dụng Việt Nam năm 2025 và Thông tư 48/2026 của Bộ Xây dựng quy định, nếu sự cố do UAV xâm nhập được xác định là bất khả kháng hoặc do bên thứ ba, hãng hàng không có thể được miễn khoản bồi thường ứng trước không hoàn lại bằng tiền mặt. Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa hãng được miễn mọi nghĩa vụ với hành khách. Hãng vẫn phải cung cấp thông tin, hỗ trợ ăn uống, chuyển đổi hành trình hoặc hoàn vé theo quy định đối với các chuyến bay bị chậm kéo dài, hủy. NGUYÊN NHÂN KHÓ XỬ LÝ HÌNH SỰ Theo luật sư Lê Kiên Lương, khó khăn lớn nhất hiện nay là phát hiện, truy vết và xác định người điều khiển UAV. Do thiết bị nhỏ, có thể điều khiển từ xa và không có biển số, việc xác định chủ thể vi phạm càng khó, nhất là vào ban đêm. Bên cạnh đó, để xử lý hình sự, phải chứng minh đầy đủ hành vi và hậu quả theo quy định pháp luật. Nếu UAV chỉ khiến hoạt động bay phải tạm dừng, điều chỉnh nhưng chưa gây hậu quả nghiêm trọng, vụ việc có thể chỉ bị xử phạt hành chính nếu xác định được người vi phạm. NGUYỄN TIẾN KHU VỰC CẤM BAY TÂN SƠN NHẤT Quyết định số 824/QĐ-CHK ngày 24/4/2026 của Cục Hàng không Việt Nam đã phát huy hiệu quả trong quá trình giải quyết các vụ việc liên quan đến việc UAV xâm phạm khu vực cấm bay, khu vực hạn chế bay của cảng hàng không, sân bay; phân định rõ trách nhiệm từng cơ quan/đơn vị/cá nhân và đầu mối phối hợp trong công tác nhận và xử lý thông tin về hoạt động vật thể bay như: Cảng hàng không chủ trì điều phối mặt đất; Cơ sở điều hành bay chủ trì thực hiện biện pháp điều hành bay; Quân đội, Công an chủ trì xác minh, ngăn chặn, chế áp theo thẩm quyền; Cảng vụ hàng không chủ trì quyết định đóng, mở tạm thời Cảng hàng không theo quy định hiện hành... Tuy nhiên, việc phát hiện và chế áp UAV hiện vẫn phụ thuộc nhiều vào quan sát thủ công do thiếu hệ thống thiết bị chuyên dụng, phát hiện, cảnh báo sớm, khả năng chế áp UAV trong trường hợp cần thiết. Để tăng cường hiệu quả quản lý, giám sát, phát hiện sớm và xử lý kịp thời các sự việc liên quan đến UAV tại khu vực cấm bay, khu vực hạn chế bay của cảng hàng không, Cục Hàng không Việt Nam báo cáo Bộ Xây dựng kiến nghị Ủy ban Quốc gia về An ninh hàng không và tạo thuận lợi hàng không sớm thống nhất giao trách nhiệm chủ trì cho cơ quan, đơn vị trên địa bàn cảng hàng không trong tình huống có UAV xâm nhập trái phép, ảnh hưởng đến các hoạt động bay hàng không dân dụng; đầu tư trang bị hệ thống thiết bị chuyên dụng để phát hiện, cảnh báo sớm UAV và thiết bị chế áp UAV trong trường hợp cần thiết, không chỉ dừng lại ở mức độ xác minh bằng mắt thường hay thông báo thủ công như hiện nay. Đồng thời bổ sung, hoàn thiện các chế tài xử phạt hành chính và hình sự đủ mạnh đối với tổ chức, cá nhân có hành vi vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tàu bay không người lái. THÁI AN CỤC HÀNG KHÔNG VIỆT NAM: Trên website của mình, Cục Hàng không Việt Nam cho biết, việc phát hiện và chế áp máy bay không người lái (UAV) hiện vẫn phụ thuộc nhiều vào quan sát thủ công do thiếu hệ thống thiết bị chuyên dụng, phát hiện, cảnh báo sớm, khả năng chế áp UAV trong trường hợp cần thiết. Điểm đáng lo không chỉ nằm ở sự hiện diện của một chiếc UAV, mà còn ở việc cơ quan điều hành không có ngay đầy đủ thông tin về mục tiêu: Đó là thiết bị nào, xuất phát từ đâu, ai điều khiển, có mang vật gì, sẽ bay theo hướng nào và còn UAV khác trong khu vực hay không. Trong điều kiện chưa xác định được những yếu tố này, theo chuyên gia, dừng cất và hạ cánh là lựa chọn an toàn bắt buộc. “Một UAV giá vài chục triệu đồng có thể gây thiệt hại khai thác rất lớn. Nguy cơ nghiêm trọng hơn là va chạm với động cơ, kính buồng lái hoặc bộ phận điều khiển của tàu bay chở hàng trăm hành khách”, TS Trần Thiên Phương nói. Theo TS Phương, giải pháp ưu tiên là xây dựng năng lực phát hiện, định danh và theo dõi UAV theo thời gian thực trên một nền tảng chỉ huy, điều khiển (C2). Hệ thống này cần kết hợp ba nhóm thiết bị. Thứ nhất là radar chuyên dụng, có khả năng phát hiện mục tiêu nhỏ, xác định vị trí, độ cao, tốc độ và theo dõi đường bay, kể cả trong trường hợp UAV không phát sóng. Thứ hai là thiết bị thu và phân tích sóng vô tuyến (RF), giúp phát hiện liên kết điều khiển hoặc truyền hình ảnh, đồng thời trong một số trường hợp có thể ước tính vị trí UAV hoặc bộ điều khiển. Thứ ba là camera quang học và ảnh nhiệt, giúp quan sát rõ mục tiêu cả ngày lẫn đêm, phân biệt UAV với chim và lưu lại bằng chứng phục vụ xác minh. “Không nên chỉ dùng một loại thiết bị để phát hiện UAV”, ông Phương phân tích và nói thêm, radar đơn thuần khó phân biệt UAV với chim trong môi trường đô thị; thiết bị thu sóng vô tuyến có thể bỏ sót UAV bay tự động hoặc không phát sóng, còn camera phụ thuộc vào thời tiết, ánh sáng và tầm nhìn. Các lớp phát hiện này cần được kết nối với hệ thống định danh điện tử và hệ thống quản lý giao thông UAV (UTM). Có thể hình dung UTM như một “trung tâm điều phối đường bay cho UAV”, tiếp nhận kế hoạch bay, kiểm tra quyền bay, giám sát hành trình và cảnh báo nguy cơ xung đột. Hệ thống này bổ trợ cho quản lý không lưu hiện hữu chứ không thay thế việc kiểm soát máy bay dân dụng. Một yêu cầu khác được chuyên gia đề xuất là sớm áp dụng định danh điện tử đối với UAV thuộc diện quản lý. Mỗi thiết bị hợp pháp cần có tối thiểu mã thiết bị, thông tin người khai thác, vị trí, độ cao và trạng thái chuyến bay. Dữ liệu có thể được truyền trực tiếp ở phạm vi gần hoặc qua mạng 4G/5G về hệ thống UTM. Cùng với đó là từng bước áp dụng nguyên tắc “không có phép thì không được cất cánh”. Theo cơ chế này, UAV chỉ được mở khóa động cơ khi hệ thống xác nhận đúng thiết bị và người khai thác; đăng ký, kiểm định và giấy phép còn hiệu lực; khu vực, độ cao, thời gian bay phù hợp; kế hoạch hoặc lệnh bay đã được phê duyệt và kết nối định danh điện tử đang hoạt động... LỘC LIÊN Trao đổi với phóng viên báo Tiền Phong, TS Trần Thiên Phương - Phó Chủ tịch Mạng lưới hàng không vũ trụ và thiết bị bay không người lái Việt Nam - cho rằng, để phòng chống máy bay không người lái (UAV) xâm nhập sân bay, giải pháp ưu tiên là xây dựng năng lực phát hiện, định danh và theo dõi UAV theo thời gian thực. Một thiết bị bay không người lái đang thịnh hành ẢNH: LỘC LIÊN TS Trần Thiên Phương đánh giá sự cố tối 11/8 đặc biệt nghiêm trọng khi UAV xuất hiện ở độ cao khoảng 900 m và 550 m, có thời điểm cách máy bay chỉ khoảng 500 m. Theo số liệu của Trung tâm Kiểm soát tiếp cận sân bay Tân Sơn Nhất - Tổng Công ty Quản lý bay Việt Nam (VATM), sự việc tại Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất ngày 11/8 đã ảnh hưởng đến 73 chuyến bay. Cùng với việc tổ chức điều hành tại sân bay, VATM đã chủ động triển khai phương án điều phối luồng không lưu nhằm kiểm soát số lượng tàu bay đến, đi trong thời gian năng lực khai thác của sân bay bị hạn chế. Trong lần phát hiện UAV thứ nhất, cơ sở điều phối luồng không lưu đã áp dụng ngay biện pháp Ground Stop (tạm dừng các chuyến bay khởi hành từ những sân bay có kế hoạch bay đến Tân Sơn Nhất) từ 18h25. Căn cứ diễn biến tình hình và mật độ hoạt động bay, phối hợp với Trung tâm Kiểm soát đường dài Hồ Chí Minh và Trung tâm Kiểm soát tiếp cận Tân Sơn Nhất triển khai biện pháp quản lý luồng không lưu nhằm tạm thời giữ tàu bay tại mặt đất và sắp xếp lại thứ tự khởi hành của tàu bay, để giảm tải cho sân bay đến với năng lực khai thác của Tân Sơn Nhất được điều chỉnh từ 0 chuyến/giờ trong thời gian tạm ngừng tiếp thu tàu bay; tăng lên 24 chuyến/giờ khi điều kiện cho phép, đảm bảo giải phóng hết các tàu bay phải chờ do bị ảnh hưởng và các tàu bay đến tiếp theo không phải bay chờ do tồn đọng của giai đoạn dừng tiếp thu. Sau khi Tân Sơn Nhất bắt đầu tiếp thu trở lại, vào khoảng 19h34 lại tiếp tục phát hiện UAV lần thứ hai, các biện pháp được triển khai trở lại. Phạm vi điều tiết đồng thời được mở rộng tới một số sân bay có liên quan nhằm kiểm soát lưu lượng tàu bay, tránh tạo thêm áp lực cho khu vực Tân Sơn Nhất trong thời gian năng lực khai thác bị hạn chế. Trung tâm Điều phối luồng không lưu thực hiện tính toán, phân bổ giờ cất cánh tính toán trên hệ thống ATFM Portal. Đây là công cụ điều tiết giúp phân bổ hợp lý thời điểm tàu bay khởi hành từ các sân bay đi, phù hợp với năng lực tiếp nhận tại sân bay đến, qua đó hạn chế tình trạng nhiều tàu bay cùng hướng đến một sân bay đang bị hạn chế năng lực khai thác. Trung tâm Điều phối luồng không lưu cũng chủ động liên hệ với các cơ sở điều phối luồng không lưu trong khu vực như của Thái Lan (Bangkok) và Trung Quốc (Sanya) để thông báo tình hình và đề nghị tuân thủ giờ cất cánh tính toán đã được cấp cho các chuyến bay quốc tế đến Tân Sơn Nhất. Sáng 12/8, mọi hoạt động ở sân bay Tân Sơn Nhất đã trở lại bình thường. Hành khách xếp hàng làm thủ tục thông thoáng, màn hình thông tin các chuyến bay không còn ghi nhận tình trạng chậm, huỷ, hoãn chuyến. DUY QUANG - HỮU HUY
4 CẤP ĐỘ XÂM NHẬP Thứ nhất, xâm nhập nhưng chưa gây thiệt hại. Đây là dạng phổ biến nhất. Một UAV bay vào vùng trời hạn chế của sân bay, thường do người điều khiển không hiểu hoặc cố tình phớt lờ quy định. Vấn đề nằm ở chỗ kiểm soát không lưu không thể ngay lập tức biết chiếc drone đó vô hại hay đang được sử dụng với mục đích xấu. Vì vậy, ngay cả một vật thể nhỏ cũng có thể buộc sân bay áp dụng quy trình khẩn cấp. Tháng 1/2019, sân bay Heathrow (Anh) đã phải tạm dừng hoạt động cất cánh khoảng một giờ sau khi có báo cáo về một drone, Reuters đưa tin. Các chuyến bay khởi hành bị đình chỉ từ 17h05 trước khi hoạt động trở lại. Thứ hai, UAV gây đình trệ hàng không. Ở cấp độ này, chưa cần drone va vào máy bay. Chỉ cần nhà chức trách không thể xác định chắc chắn vị trí, hướng bay và ý đồ của UAV là đủ để đường băng phải đóng cửa. Vụ Gatwick tháng 12/2018 là ví dụ kinh điển. Trong ba ngày, những báo cáo liên tiếp về drone gần đường băng khiến sân bay lớn thứ hai của Anh phải nhiều lần đình chỉ hoạt động. Khoảng 1.000 chuyến bay bị hủy hoặc chuyển hướng, ảnh hưởng khoảng 140.000 hành khách. Reuters khi đó đánh giá đây là một trong những vụ gây gián đoạn nghiêm trọng nhất do drone đối với hàng không dân dụng. Điều đáng chú ý là sau này cuộc điều tra không tìm được hình ảnh hay video xác thực về chiếc drone và không xác định được thủ phạm. Điều đó càng cho thấy một điểm yếu của hệ thống: chỉ cần một mối đe dọa chưa được xác minh nhưng đủ đáng tin cậy, sân bay vẫn phải lựa chọn phương án an toàn nhất là dừng khai thác. Thứ ba, drone gây thiệt hại vật chất hoặc va chạm. Đây là bước chuyển từ gián đoạn hoạt động sang nguy cơ trực tiếp đối với phương tiện bay và cơ sở hạ tầng. Tại Leipzig/Halle ngày 5/8/2026, một máy bay chở hàng DHL sau khi được chuyển hướng đã va vào một vật thể chưa xác định và bị hư hại nhẹ. Euronews đưa tin, nhà chức trách đang điều tra khả năng liên quan sự cố drone, nhưng chưa thể khẳng định vật thể mà máy bay va phải chính là UAV được phát hiện mang chất nổ. Ở quy mô nghiêm trọng hơn, các cuộc tấn công bằng drone vào sân bay Kuwait năm 2026 đã cho thấy UAV có thể trở thành phương tiện tấn công trực tiếp vào hạ tầng hàng không. Al Jazeera đưa tin, ngày 28/3, UAV bay vào sân bay quốc tế Kuwait, làm hư hại nghiêm trọng hệ thống radar. Ngày 1/6, một vụ tương tự khiến radar sân bay bị hư hại và một số người bị thương ở đầu. Ngày 3/6, một cuộc tấn công tiếp theo đánh trúng nhà ga hành khách, khiến 1 người thiệt mạng và ít nhất 63 người bị thương, trong đó có nhân viên sân bay và hành khách. Thứ tư, UAV được vũ khí hóa. Đây là kịch bản nguy hiểm nhất. Ngày 5/8, một UAV mang chất nổ được phát hiện tại khu vực hạn chế gần đường băng sân bay Leipzig/Halle. Lực lượng xử lý bom của Đức đã phải sử dụng robot để kiểm tra và vô hiệu hóa thiết bị. Sân bay tạm thời đình chỉ hoạt động và một đường băng bị đóng, trong khi một số chuyến bay phải chuyển hướng. Bộ trưởng Nội vụ Đức Alexander Dobrindt gọi đây là một “cấp độ nguy hiểm mới”, DPA đưa tin. Các nhà điều tra nghi ngờ vụ việc có dấu hiệu được thực hiện chuyên nghiệp, nhưng chưa xác định được nguồn gốc chiếc UAV hay thủ phạm. Đáng chú ý, Reuters dẫn lời một nghị sĩ Đức cho biết chiếc UAV rơi xuống gần những máy bay vận tải Antonov An-124 đang hoạt động tại sân bay. Công tố viên liên bang Đức đã mở cuộc điều tra chống khủng bố. Tuy nhiên, chưa có kết luận chính thức về bên đứng sau vụ việc. MỨC ĐỘ THIỆT HẠI UAV có thể gây thiệt hại theo ba tầng: đe dọa an toàn bay, làm tê liệt hoạt động hàng không và phá hủy trực tiếp hạ tầng sân bay. Thiệt hại đầu tiên và dễ nhìn thấy nhất là sự hỗn loạn trong khai thác hàng không. Sự cố tại Gatwick đã chứng minh điều đó. Sau khi phát hiện drone bay trái phép, sân bay đóng cửa trong 36 giờ, khoảng 1.000 chuyến bay bị hủy hoặc chuyển hướng, 140.000 hành khách bị ảnh hưởng. Hãng hàng không giá rẻ easyJet (Anh) thông báo, vụ việc khiến hơn 400 chuyến bay bị hủy, ảnh hưởng đến khoảng 82.000 hành khách của hãng, khiến hãng bị thiệt hại gần 20 triệu USD, theo AirSight. Nhưng thiệt hại thực sự còn lớn hơn những con số trên. Nguy hiểm hơn là nguy cơ va chạm. Một máy bay thương mại đang cất cánh hoặc hạ cánh có tốc độ lớn, trong khi phi công chỉ có vài giây để xử lý một vật thể bất ngờ xuất hiện phía trước. Drone có thể trở thành vật cản trên đường băng, va vào thân máy bay hoặc gây nguy hiểm nếu bị hút vào động cơ. Trong trường hợp Leipzig/ Halle, sự việc còn cho thấy một UAV có thể đồng thời tạo ra nhiều lớp rủi ro: một chiếc drone mang chất nổ xuất hiện trong khu vực hạn chế, sân bay phải dừng hoạt động, máy bay phải chuyển hướng và một máy bay chở hàng sau đó bị hư hại do va vào vật thể chưa xác định. NGUYÊN NHÂN CHỦ YẾU Nguyên nhân chính nằm ở sự chênh lệch giữa kích thước UAV và phạm vi cần bảo vệ. Một sân bay có thể rộng hàng chục km2, trong khi một drone thương mại chỉ có kích thước vài chục centimet. Nó có thể bay thấp, chậm và xuất hiện trong môi trường có rất nhiều vật thể khác. Các hệ thống radar hàng không truyền thống được thiết kế chủ yếu để theo dõi máy bay lớn, không phải mọi vật thể nhỏ bay sát mặt đất. Trong khi đó, camera quang học có thể gặp khó khăn vào ban đêm hoặc thời tiết xấu; cảm biến âm thanh dễ bị ảnh hưởng bởi tiếng động của sân bay. Đó là lý do các hệ thống chống UAV hiện đại có xu hướng kết hợp nhiều phương thức phát hiện, gồm radar, cảm biến vô tuyến, camera quang học và âm thanh. Việc hợp nhất dữ liệu từ nhiều loại cảm biến là hướng đi quan trọng để nâng cao khả năng phát hiện và phân loại UAV, các chuyên gia nhận định. Một nguyên nhân khác là mục đích sử dụng drone ngày càng đa dạng. Không phải mọi vụ xâm nhập đều là âm mưu khủng bố. Có thể là người chơi nghiệp dư, người quay phim, người cố tình vi phạm vùng cấm, hoạt động do thám hoặc hành động phá hoại có tổ chức. Nhưng với lực lượng an ninh, vấn đề nằm ở chỗ: trong những phút đầu tiên, rất khó phân biệt chúng. Vụ Gatwick là bài học đặc biệt rõ. Hàng loạt báo cáo về drone đã đủ khiến sân bay phải đóng cửa, nhưng cuộc điều tra kéo dài sau đó vẫn không thu được bằng chứng hình ảnh xác thực và không tìm được thủ phạm. Trong khi đó, các vụ việc tại châu Âu giai đoạn 2025-2026 cho thấy mối đe dọa đang chuyển từ những chiếc drone dân dụng đơn lẻ sang khả năng sử dụng UAV như một công cụ trong các chiến dịch gây bất ổn hoặc “chiến tranh vùng xám”. AP dẫn lời giới chức Đan Mạch sau các vụ drone xuất hiện đồng thời trên bốn sân bay năm 2025 rằng, những chuyến bay này có tính hệ thống có thể nhằm gieo rắc sợ hãi và chia rẽ. Với Leipzig/Halle, câu chuyện thậm chí đã bước sang cấp độ mới khi UAV được phát hiện mang chất nổ. Các nhà điều tra đang xem xét vụ việc trong bối cảnh sân bay này là một trung tâm logistics quan trọng, liên quan vận chuyển hàng hóa cho Ukraine và các hoạt động Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), AP đưa tin. CÁC GIẢI PHÁP CHÍNH Giải pháp đầu tiên là phát hiện sớm và theo dõi liên tục. Các hệ thống chống UAV hiện đại có thể kết hợp radar chuyên dụng, cảm biến tần số vô tuyến, camera quang điện/hồng ngoại và cảm biến âm thanh. Ngành công nghiệp chống drone đang phát triển các hệ thống sử dụng nhiều cảm biến cùng phần mềm và trí tuệ nhân tạo (AI) để phát hiện, theo dõi và nhận dạng UAV trái phép. Giải pháp thứ hai là phân tầng phòng thủ. Không nên chờ UAV lọt vào sát đường băng mới xử lý. Vùng trời quanh sân bay cần được giám sát theo nhiều lớp, từ phát hiện ngoài vành đai đến theo dõi trong khu vực hạn chế. Khi một vật thể được phát hiện, hệ thống phải nhanh chóng xác định đó là chim, máy bay hợp pháp hay UAV. Giải pháp thứ ba là có quyền và phương tiện xử lý rõ ràng. Một biện pháp chống drone nếu được sử dụng không đúng cách cũng có thể gây nguy hiểm cho hệ thống hàng không, liên lạc hoặc các phương tiện bay hợp pháp. Giải pháp thứ tư là đồng bộ giữa sân bay, cảnh sát, quân đội và cơ quan quản lý không lưu. Một sân bay có thể phát hiện drone nhưng không nhất thiết có quyền vô hiệu hóa nó. Cảnh sát có thể có quyền nhưng thiếu thiết bị. Quân đội có thiết bị nhưng không phải lúc nào cũng được triển khai ngay. Sau vụ Leipzig/Halle, Chính phủ Đức tuyên bố tăng cường đơn vị cảnh sát chống drone. THÁI AN 6 n Thứ Năm n Ngày 13/8/2026 XÃ HỘI Cách chống UAV xâm nhập sân bay trên thế giới Một chiếc máy bay không người lái (drone/UAV) nhỏ xuất hiện gần đường băng có thể chỉ là hành vi vi phạm quy định bay của một người chơi drone. Nhưng trong trường hợp khác, nó có thể khiến hàng trăm chuyến bay bị hủy, hàng chục nghìn hành khách mắc kẹt, phá hỏng hệ thống radar, thậm chí trở thành phương tiện tấn công sân bay. Không thể chỉ mua thêm thiết bị mà phải thay đổi cả tư duy bảo vệ sân bay. Gatwick cho thấy một chiếc drone có thể khiến hàng nghìn chuyến bay đảo lộn mà không cần va vào một chiếc máy bay nào. Kuwait cho thấy UAV có thể nhắm thẳng vào radar và hạ tầng quản lý không lưu. Leipzig/Halle lại mở ra kịch bản đáng sợ hơn: một UAV nhỏ có thể mang theo chất nổ và xâm nhập khu vực được bảo vệ nghiêm ngặt. UAV có thể trở thành vật cản trên đường băng, va vào thân máy bay hoặc gây nguy hiểm nếu bị hút vào động cơ ẢNH: ROBIN RADAR SYSTEMS Sân bay Gatwick lắp đặt hệ thống công nghệ phát hiện máy bay không người lái Heliguy ẢNH: UNMANNED SPACE
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==